262 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
DAIVA ALIŪKAITĖ
Vilniaus uni e si e o Kauno akul e as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-4275-9512
Di ezioni di ice ca scien i iche: pe cepi ioji diale ologia,
socioling is ika, geoling is ika.
DOI: doi.o g/10.35321/all85-14
TARMIŠKUMO ESTETIN
VERT: PAPRASTJ LOGOS
BENDRUOMENS NARI
VAIZDINIAI
The Aes he ic Value o Dialec ali y: Images o
O dina y Language Communi y Membe s
ANOTATIA
S aipsnyje s iluppa iamo a mė y os discu sos, des ina o a miškumo es e inei al ei
in e p e a e. P is a omo scopo dello s udio eseguendo emic, . i. p as a lingua comuni à della na io,
na a i o analisi, alu a e a miškumo alo e es e ica, alo i sa a ankiškumą e in e connessioni
con al i pa ame i a miškumo. La base empi ica conside a e la ques ione di alo e es e ica
a miali à è 8 es i-s imulų, app esen an an i di e si egiolec ine aiškas, pe cepzioni e da i di
alu azione, o enu i 21 nel pun o egionale e 3 didmiesci (Vilniuje, Kaune e Klaipėdaje) s olgendo uno
s udio di pe cep y iosios dialek ologijos. S aipsnyje sop a u o iene c ea a eo ica e
me odologica accesso pe cepzione da iim alu a e. P is a omas e ic, . y. y ėjo, adizione dei
codici es e iškumą concep ualizza ici e ondamen zian i hypo hįž algos pe l'a azione
zės. A likus eks ų-s imulų pa auklumo į e čių analizę o muluojamos apibend inamosios
l'u e zioni dipendomenze da bend inesa linguaggio o mogan is a mi del compo amen o immagini,
nonché a azione l'u e zioni in e connessioni con kalbinesa gim ine codo pe cepzione.
ESMINIAI VODŽIAI: es e ica e ė, a miškumas, egiolek as, emic na a i as,
pe cep i ioji dialek ologija.
A icoli A icles 263 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
ANNOTATION
The a icle ocuses on he discou se o dialec ology aimed a he in e p e a ion o he aes he ic
alue o dialec ali y. The aim o he esea ch is o e alua e he aes he ic alue o dialec ali y, he
independence o he alue and i s connec ions wi h o he pa ame e s o dialec ali y h ough he
analysis o he na a i e o emic, i.e., an o dina y language communi y membe . The pe cep ion and
e alua ion da a o eigh ex s-s imuli ep esen ing di e en egiolec al exp essions, which we e
collec ed in 21 egional poin s and h ee cons i u e he empi ical basis o he conside a ion o
ci ies (Vilnius, Kaunas and Klaipėda) in he cou se o he s udy o pe cep ual dialec ology,
he aes he ic alue o dialec ali y. and subs an ia ing he aes he ics o he codes o adi ion.
Fi s o all, he a icle c ea es a heo e ical and me hodological app oach o he e alua ion
o he pe cep ion da a. I p esen s e ic, i.e., he esea che ’s, hypo heses concep ualizing
Dopo analizza e le alu azioni di a ac i eness di he ex s-s imuli, le gene alizzing insigh s sono
a e igua dan e la dependence o he e alua ions o a ac i eness on he ac o o he
s anda d language in he o ma ion o he images o dialec ali y così come he connec ions
be ween he e alua ions o a ac i eness and he pe cep ion o he code o linguis ic homeland.
KEYWORDS: aes he ic alue, dialec ali y, egiolec , emic na a i e, pe cep ual dialec ology.
ĮVADAS
Ogge o dell'a icolo a miškumo es e inė e ė. Pe an o nell'a icolo si
in ende esamina e a miškumo es e inius dimensionis. Sigui i esamina e
a miali à es e iche dimensioni suppone de e mina i compi i: 1) p ima iene
c ea a eo ico ondo dell'analisi esegui a commen a e e c i icamen e alu a e
binių nuos a ų pa adigmos da buose plė ojamos kalbų i a ian ų pe cepciją
kali alu azione esplici an e ipo esie, 2) nell'a icolo s udia o iene esegui a
pa e empi ica analisi dei da i di pe cezione dei essekli s imulazioni. Il ma e iale
s udia o accumula o 20172019 m. nell'esecuzione di pe cep y iosios dialek ologijos
(PD) p oge o Regioninių a ian ų i a iamosios bend inės kalbos
(k azis anda o) sklaida XXI amžiaus p adžioje: pe cepcinis y imas1. Va no a o
che PD p oge o ma e iale basegia mol o a ius a miškumo e nona miškumo
na a i us ( i iamojo PD ins umen o (29 domande e compi oi anke os) 1 P ojek ą
ėmė Vals ybinė lie u ių kalbos komisija.
DAIVA ALIŪKAITĖ
Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV dalykinę sanda ą z . 1 ig. 2642). Così accade, pe ché
PD me odologica pa adigma ga an isce il semplice linguaggio comuni à della ma io
p ospe i e a ė imen o. m. Kenne ho Pikeo (plg. Headland 1950: su o mula a e ic e emic,
o e o obie i i e sogge i i, la dis inzione è lega a a due modi di ede e il mondo e di
cos ui e senso (Vic o de Munck 2009: 3537 ci . om: Bu kus, Šeškus 2010: 79; più ede e
Aliūkai ė, Čeulėnienė, Mikpai ienė, B azai ienė 2020: 2729, 4958); nel p imo caso di qualunque
ogge o, signi i alin oj; secondo il uolo del cos u o e di senso s olge sa as
(complicasis 280; C ame 2018: 6279; Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, B azai ienė 2020:
nio, aplinkos i k . p asmę iš šalies kons uoja s e imas (ekspe as) s ebė ojas i
2729, 4958). Quindi a icolo s iluppa o a miškumo es e ica alo e disco so empi ico
kalbos bend uomenės na ys) ( aip pa ž . Iannàcca o, Dell’Aquila 2001: 265–
ondamen o è emic na a i , icos ui o susis eminus PD indagine 8 ex ų-s imulų
pe cepcijos e compi o di alu azione, p incipalmen e 1 PAV. P oge o Regioninių a ian ų
i a iamosios bend inės kalbos (k azis anda o)
eks ų-s imulų pa auklumo, duomenis.
sklaida XXI amžiaus p adžioje: pe cepcinis y imas“ i iamojo ins umen o dalykinė
sanda a
2 Ad esempio, sulla base del ma e iale del p oge o analizza a un'obie i a in e miškum (Aliūkai ė 2019:
63–91); a mibili à sos enibili à in me opoli e egioni (Aliūkai ė 2020: 85100; 2020a: [120]); conside a a la
ques ione dei luoghi a miškumo e nona miškumo (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2019: [122]); alu i linguis ici
na ini isuali (Ge žo ai ė 2019: [125]); inol e, il ma e iale del p oge o inco aggiò e eo iche
in e mė y os ques ioni i lessione, ad esempio, concep ualizza a in e miei a ibu i e a miškumo
žymenų di e enza (Mikulėnienė 2019: 5262). Bene più comple o disco so PD, sulla base ma e iale del
p oge o, plė o in colle i issima monog a ìa (Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, B azai ienė 2020),
u a ia e lui p esen a solo pa e dei isul a i dell'indagine PD.
A icoli A icles 265 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
8 eks ų-s imulų eks ynas comp ende a 1419 seconžių spon aniško kalbėjimo agmen us, app esen an ičius egiolek inių
zonų a ian ams: D eks as-s imulas6 pie ų aukš aičių egiolek ui; E eks as-s imulas7 žemaičių as-s imulas9 pie inių
A eks as-s imulas3 – pie ų aukš aičių egiolek ui; B eks as-s imulas4 – žemai-
čių egiolek ui; C eks as-s imulas5 – šiau inių aka ų aukš aičių egiolek ui;
aka ų aukš aičių egiolek ui; H eks as-s imulas10 ykalbos a mainų, išpli usių e i o ijoje cop en e qualche geolek ų
egiolek ui; F eks as-s imulas8 – aka inių y ų aukš aičių egiolek ui; G eks-
plo o i a mi di e enumai spesso esp isko ia solo pe e inius blankiuosius segni, che sia e ic ( . y. kalbininkų) na a i i, sia
inių y ų aukš aičių egiolek ui. Bū ina p idu i, kad egiolek ų – egioninių
semplicii memb i della comuni à della lingua dal pun o di is a a miškumo soli o desc i i come mol o ne yškūs (plg.
Taeldeman 2005: 233248; Aliūkai ė 2009: 16018ɑɑ7; Aliūkai ė, Mikulėnienė 3 A agmen o es o-s imulo: mɑɛɛs | kɔmˈpɑkj jɪkɑs |
g ɑs | mjjɪs ɑs || lɪˈ ɑb smɑg | njɛskkkkkjk jɪk n jɪjɪsjɪsjɪ pjɪ sj mj | | | jɛ jɛ sk k | | pj j j j j j j j j j j j j j j j j j j j
j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j j
j j j j j j j j j j j j j j j j Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, B azai ienė
2020: 132).
4 B agmen o es o-s imulo: lɑbɪˈgj ɑjɑɑ | sˈ ɛː | s g pjɛː | ssɪjɛd ˈgɑom | ɪ ɪʋjɑs ɪɪɪkd
5 C agmen o es o-s imulo: kjɛˈlɑjoːnjɑɑːs | pɑˈmɛːg | ɛnjɛs | lɑbɪdk kjɛˈljæʋom || ɛnɛs | ss s 6 D agmen o
es o-s imulo: pɑjijdjɪ | bɑnjˈdjɛlje | sˈkɔkɔs ˈ | ɪˈř kɔlɔˈd | ɔbɔː u | njæjɛjɪm skjkj u jɛd mljjjjj s |
pjɛjjjjjj || (c . Ali Čaukai ė, Miki ienė, B azausienė, 2020: 13).
7 E es o-s imulo: poˈkjɛ ju pɑmoku | boo môːkjɪ ojms jɛŋjɪjɪnjs || kjɪ jɪ ɪkɪk jɪn | Čepai ienė, B azai ienė 2020: 13).
dɐɪˈnɑˑʊɑ | ˈg ôːjɛ || ˈbʲɛ ɪɛʊ‿ˈmʲɛˑs |ˈʋʲɪskɑ ˌ ʲɛgʊˈlʲûɔɪɛm || (daugiau ž . Aliūkai ė, Mikulėnienė,
8 F es o-s imulo: ɑʋɑjɪs ɛinjɑ | ɪ ˈjɪs pjîlnɑ | ɪjɛjɪs | jɪjɛlb us | jɪjɪs udiau
mjɪjɪmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm-
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm-
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm 9 es o-s imulo: mjêːks ɑɑɑ ɑɑɑɑkjɑæ
| pɑsjɛɪˈdjɑk | ɔˈm | nj ɛjɛˈkɪɪ | mɑjɛs | jnˈ jjjɪm |
jɪˈkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk-
kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk
10 H es o-s imulo: mɑɑːkomjes | jɪɑˈkjɔɛ js | môːkomjes | sˈgs ljɛgɛsjo | jɑːjɛjjjjjæm
jɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪj-
ɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪjɪj jɛjɛjɛjɛjɛjɛjɛjɛjɛjɛjɛjɛj jɛjɛj jɛjɛj jɛjɛj jɛj jɛjɛj jɛjɛj jɛjɛj jɛj j jɛj j jɛj j 13 |
13 |
DAIVA ALIŪKAITĖ
266 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
2014: 257262; Mikulėnienė 2019: 5162). Quindi ali es ai-s imulai sono
pa icola men e pa ankūs s udi della pe cepzione.
Allo s udio in o ale pa ecipa ono 1064 della s essa e à g uppo (i. y. 14 classi di
gimnazis ai) s udiam ii da di e so in e minio pama o pun i (ž . 2 igu a.). 2 PAV. P oge o
Regionali a ian i e p esumibile comun inè lingua (k azis anda o) sclaida all'inizio del XXI
secolo: pe cepcinis ice ca pun i Apibend inando eo iche e me odologiche disposizioni
p esen a e nell a icolo, accon abile che la ase di accumulazione di ma e iale,
s olgendo linguini disposizioni e a ian i pe cepzioni espe imen o, guidau asi PD
pa adigmas eo iche e me odologiche p esupos i i di ice ca, . y. PD espe imen o i
pa ecipan i sono i semplici memb i della comuni à linguis ica; il con enu o sogge o (ž .
Fig. 1.) cop e ipici elemen i di ice ca PD (plg. compi o del mapėlapio men ale,
eks ų-s imulų pe cepcija, k . ž . Fig. 1); PD espe imen ii o ganizza i di di e so
in e minio sui pun i (ž . Fig. 2); PD ques ionimyne le domande e compi i dello s udio
concos ui i inse endo e scel e di ispos e, e scale di di e enale seman ico, e pencilini
map mappaghi. Obykinių klausimų į auk į basezia un ce o conce o (Long 1996: 118135).
Ques o a icolo di discussione chiede conside a si il compi o più impo an e la
eo inė a gumen acija, pa yzdžiui, eks ų-s imulų panašumo į bend inę kalbą
e inimo užduo į pi miausia g indžia Danielio Longo išplė o a k azis anda o
alu azione dell'a azione dei es i-s imul si basa non solo sulla condizione di
iempimen o del ipico modello di s udio PD, i. e. la alu azione dell'a azione delle
a ian i è una delle cinque componen i del modello pe ce i o di Dennis R. P es on
(P es on 1999: 177XXIX; P es on 2018: XXVI20), ma almeno anche la pe cezione e la
alu azione di alcune a ian i, e in un ce o senso anche

S aipsniai / A icles 267
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
nai iuosius a ian ų koncep ualizacijos (emic pun o di is a) modelli sommend inan i
ipo zės, esempio, no mų sklaidos hipo ezė (angl. he no m d i en po ezė (angl. social
hypo hesis) (Bezooijen 2002), p imes ų no mų hipo ezė (angl. he imposed no m
hypo hesis) (Giles, Bou his, Lewis, T udgill 1974) a socialinių kono acijų hi-
conno a ions hypo hesis) (T udgill, Giles 1978) e k ., cui nuoseklesnė išsklaida nella
pa e eo e ica, anche p esen ando isul a i dello s udio e di en a c i ine accesso di
ques o a icolo, sujungian e ic a ian ų į es e inių in e p e e na a i o. 1. KALB
ESTETIKOS MYTH IR JO DEKON-
STRUCTURA: EMIC IR ETIC NARATYV
SSAJA
Ta miškumo es e ica alo e discu sas nea sie inas dal linguaggi es e ica alo e
disco so. O dell'ul imo i lessione c i ica s iluppa a e e ic pa adigmaje. I alų kalba y a
g azi, okiečių bjau i11 così e ic pa adigmoje è e balizuojamas uno dei cosidde i
mi ų apie kalbas (a a ian us) e le lo o di e enzi, conc e amen e su es e ici p egi o
di e i delle lingue, al chiama o il linguų hie a chiza imo pagal es e iką mi as12.
Howa d Giles e Nancy Niedzielski anche nell'a icolo in i ola o scien i ici a gumen ais
en ano i iuga e ques o mi o, più p ecisamen e decons ui e la lingua o le sue
a ian i alu azione da in e no (emic p ospe i a), mos ando una lingua o la sua
a ian e es e iche e ii lis ai con al e lingue o la sua complessa lingua o le sue
a ian o e ėmis, ku ios ne ik paaiškina es e inę e ę, be i suku ia p ielaidas
a ian i e e ua e analisi. Quindi H. Giles e N. Niedzielski linguali es e iche e zioni
mi ò decons uisce pe ilus a y ias ine en alue hypo hesės (angl. inhe en alue
hypo hesis)13 e socialinių konno a ions hypo hesės (angl. social conno a ions
hypo hesis) samp a ų ap a is (daugiau m . Giles, Niedzielski 1998: 8593). Las a osios
hipo zės su o mula e o a aine i išim ojo secolo decenniia (ž . Giles, Bou his,
Lewis, T udgill 1974; Giles, Bou his, Da ies 1979; T udgill, Giles 1978),
11 O iginali mi o e balizacija „I alian is Beau i ul, Ge man is Ugly“ (Giles, Niedzielski 1998:
85–93).
12 Agg edi a che le di e enzi es e iche delle a ian i come disc imininogliono ca a e is izà e balizzia
un al o mi o delle lingue, sop a u o a epian i a enzione a di e enzi quali i i delle a ian i Nei Sud
[JAV sude i] e a New Yo k Ci y la lingua inglese è mol o ca i a (o iginali mi o e balizzazione They Speak
Really Bad English Down Sou h and in New Yo k Ci y. Quì mi o è p op io e decons uisce il onda o e
con empo anea PD pa adigma D. R. P es ones (1998: 139149). 13 Pe quan o ine en e alla alo e in inseca
ipozzes anche c . Giles, Bou his, Da ies 1979: 589596.
DAIVA ALIŪKAITĖ
268 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV o paski ų ga sų) inna a es e ica
siekian p is a y i k i inį kalbos a ian iškumo pe cepcijos i e inimo modelį.
P igim inės e ės hipo ezė koncep ualizuoja i pag indžia kalbos (jos a ian ų
ca a e is iis ica. In al e pa ole, la ipo esì dei alo i na u ali nusca, che X lingua o
sua a ian e quali icazione es e ica de e mina X lingua o a ian o inhe en ine (in
ques o caso es e iche) ca a e is iche. Se le ca a e is iche es e iche
inhe en ine di X lingu (a a ian o) sono posi i e, ques o e X lingu (a a ian o)
es e ica quali icazione sa à posi i a ( a l al a ko, a ian paklius in la più al a
posizionezione nella lingua a ian ų hie a chijoje pe esempio, di en e à s anda d,
iešas, e c.); se le ca a e is iche es e iche in inen e di X lingua (o a ian o) sono
nega i e, ques o e X lingua (o a ian o) es e ica quali icazione sa à nega i a.
Ca ego ie ‘s igiama o ‘nega a in ques o caso cog a odiclina u o lo spe o dei
possibili quali icazioni es e iche.
Occo e aggiunge e che alcune p ime ice che, nelle quali incluse le eazioni alu a i e dei memb i
della comuni à dei semplici linguaggi, ap ėpiančios e es e inį i dal 1970 m. di uno dei linguaggi es e ikos
u inį ( . y. kaip maloniai a nemaloniai am ik as akcen as skamba), plė o-
mi o dekons uk o iaus H. Gileso. Ti i a ian i inglesi (pa y example, Jo kšy o, Bi mingemo,
Sko ijos anglų e k .), più p ecisamen e di e en i lo o alo i dal pun o di is a dei comuni memb i
della comuni à (ž . Giles 1970: 211227). Al ip kaupian emic p ospe i e da i o ma a base al c i ico
na a i o del alo e es e ica delle lingue (le sue a ian i). H. Gileso e colleghi (Giles, Bou his, T udgill,
Lewis 1974; Giles, Bou his, Da ies 1979; T udgill, Giles 1978) esegui a c i ica analisi della pe cezione delle
a ian i linguis iche, delle eazioni alu an i (anche e pe a ian i es e ikos) da i, o enu i ingas
a ian i ei ing scales, i elò limi o umus della hypo hesì di alo e p igim ine. disposizioni T. i.
sos anzialmen e semplici memb i della comuni à linguis ica, non conoscen i linguaggi, i cui
in eg uojan iek adinamąjį „kaukės“ (angl. ma ched-guise) me odą14, iek ski -
es is ai-s imuli eni ano inclusi in compi i di icos uzione, non so o alu a ano di e si signi ica i
dei es i-s imul […] pe esempio, du an e una ice ca del 1974 46 s uden i b i anici alu ando due
diale i della lingua g icana (p es igio A ene e C e o) non e idenzia ono s a is icamen e alcun ipo di
s imuli in base ai a i pa ame i ( a cui e es es ) di ques i diale i (Giles, Bou his, 14 Kaukė, 21 […]
Kaukė) pe ia del me odo dei alen i e ici, al i a o i del linguaggio sono:
moji kaukė), apie ku į i iamieji nein o muojami, aip ski ingomis a mainomis ealizuo o kau-
mos a mainos ie ą kokioje no s a mainų hie a chijoje, pa yzdžiui, es e inių e čių. P idu ina,
(angl. ‘uncenso ed’ a i udes).
A icoli A icles 269 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
Lewis, T udgill 1974: 407408). Tali endenze hanno inco aggia o i ice ca o i a
s iluppa e a e ma e la cosidde a p imaes ą no mų hipo ezę (angl. he imposed
no m hypo hesis), concep ualizzan e e in un ce o senso ondziančią della lingua (le
sue a ian ų a paski ų ga sų) aggiė ina alo e es e ica, al imen i a a i a o
nepa auklumas ku iasi, s eigiasi uo i lingua (ma e ijos) limi i. P imes ų no mų
hipo ezė spiega che una a ian e (usualmen e s anda d) supe io i à come
maloniausias da an i al e a ian i acquis a a causa delle no me cul u ali (Giles,
Bou his, Lewis, T udgill 1974: 406), al imen i s a us sociale agisce consolidamen o
immagina io del malona a ian nella comuni à. Un'unica a ianmo su lingua
o i šenybė ( aip pa i es e inės e ės) p ieš ki us a ian us andasi ne dėl
inhe en inių cha ak e is ikų, be dėl įsis eigusio i pe duo o / pe im o žinoji-
( a ian à), quindi ge a chizza e le lingue e le lo o a ian i possono gli s udi della
lingua o, come pasaki a a Gladis Massini Caglia i gim akalbiai poliglo ai ing dei lingu,
(Massini-Caglia i 2004: 3–2315). Žinoma, daugiakalbiame pasaulyje p imes ų
no mų spaudimas pa i iamas ne ik dėl ienos kalbos a ian ų, be i dėl ski -
ad esempio, pap as i memb i della comuni à della lingua sa, è pe ėno m hypo hes
mę ski ingus lingua anca aizdinius. Kiek pa ikslin as i išplė o as p imes ų
hypo hes e è già menziona a social conno azioni hypo hes, ai H. Giles, p ecisando
pusi k i ine pe spek y a kalbų es e ikos mi ui dekons uo i. Pe e is T udgillis
p imes no m no m no m no ms hypo hesis, o i icinusia il isul a o che (a
a ian o) l'a azione o non ku iasicen a pe i limi i, ak o che pe le soluzioni
linguis iche sono un complesso di social conno a ions (angl. a o social conno a ions).
Il e mine ‘socialinis nella lo o eo ia cop e non solo s a usò o classe sociale.
Reikšmino è che i ice ca o i no ano che anche e della s essa comuni à possono
pe cepzione di e i e, pe ché lo o una o al e a ian i possono a e e di e se
cono azioni sociali (più c . T udgill, Giles 1978: 180190). Inol e, socialini cono azioni
hypo hzė spiega dei memb i della comuni à della semplice lingua nedicho omišką
s anda dinio linguaggio a ian o e nes anda inių linguaggio a ių pe cepzione e
alu azione. Ad esempio, egionali accen ai (angl. egional accen s) alu a i
pozi y iau negu ci à degli accen ai (angl. u ban accen s) (Bezooijen 2002: 14). Ques o
accade pe ché che ealizuola i di accen i egionali si associamo con a a aclesnio
modo di i a e ambien e, a ge ale socialinė (kon eks inė) in o mazione (o socialinių
kono acji kompleksas) ku ia e ę e pan.
15 Nellž algą pe la lingua na i a poliglo i o mula a da Gladis Massini-Caglia i. Sclsininkè, s udia i
la lingbinè si uazione in B azilijā analizza a la lingua po ugalì e 200 al i i ojan i linguelli ( ap cui
170 locali linguelli-diale ) elazioni, sos iene che ciascun gim akalbis impa a o la p op ia lingua,
impa s a a dis ingue e e le p op ie a ian i della lingua, aigi ciascun pa la o e necessa iamen e è
della na i a lingua poliglo o.
DAIVA ALIŪKAITĖ
270 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
To nando al mi o di linguaggi a azionelumo s bjau umo I alia language is
beau i ul, okiechi bjau i, si può a e ma e che da un'in na u a alo e
hypo hesessa p ospe i e apibend in ina, che i alių linguaggi è assegna a g ažiõs
lingua quali icazione, pe ché ques e lingue ine en ine ca a e is iche sono g ã,
pa aũklios (pa y, skambesys, i miškumas, galų gale […] gosi), okiechi linguaggi […]
a e si. Dal socialinių kono azioni hypo hzės p ospe i a i alių kalbai g ažiõs e ę,
e okiečių kalbai bjau iõs e ę c ea socialinių kono azioni complesso. In pa icola i
cono azioni nesigilinsimo, juolab che e s esso il mi o della bellezza e b a u ò delle
lingue a paski ų kalbų bend uomenių memb i può esse e e balizuojamas menzin
e al i linguaggi, ad esempio, ancusų kalba y a g aži, kinų bjau i; e pan. Come in uno
dei più ecen i la o i, des ina i alla mo i azione dell'app endimen o di lingue
nė i, į e inan ai, kokį po eikį s e imųjų kalbų mokymuisi u i kalbos ga si-
s anie e esaminò s u u a e socialini s e eo ipi, no a Susanne M. Rei e e , Vi a
Kogan, Annema ie Sei he -P eisle e Gašpe Pesekas (2020: 168), mol i nemalonių
(angl. unpleasan ) lingue sono spesso pe cepi e come ali a causa degli a uali o ex
s igmi sociali e poli ici.
Quindi esminè pa la i i hypo hzies di e enis es e ica lingua alę che c ea lingua o
es e ica lingua alę c ea quello che non è la s essa lingua, ma quello che è su e in o no
lingua. Na u almen e, i ice ca o i ichiamano a enzione, che è di icile sepa a e, ad
esempio, le ca a e is iche one iche e e o alla pe cepzione e uguali o al i
ai e imen i dall lingua (o a ian o) sociokul ū ines au os (angl. socio-cul u al au a),
i. e. pa la o i e s o ia della lingua, e e o alla pe cepzione (o a ian o) della lingua.
Come samp o a V. V. Kogan e S. M. Rei e e (2021: 2), ad esempio, la lingua ancūzų può
appa i e bella a causa di al o indesso ocalino (angl. ocalic index), i. e. cos'è l'an ico
suono ancūzų disco so è la oce, al a e us, au a es e ica può de e mina e
ancūzų linguaggi sociokul ū inė, spazian i e Eliziejaus omanus, e k ap. 3 PAV. Renée
an Bezooijen hypo hzių modelis (suku a au o ės D. A.)
A icoli A icles 277 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
s udia i, è 4,26 pun o, e a a aclumas 4,46 pun o. Tali inse zioni mediu kius l'impone
il a o che gli s udia i 7 oppu e 6 pun i app ezza ono ques o es o-s imulo
g azumo più equen emen e: 12,36 pe c. di u i s udiabili alu a ono es o come
mol o g ažios lingua es o e des ina ono 7 pun i, 16,63 pe c. 6 pun i. Assomiglianza a
comun inée lingua alu a o più c i icamen e 7 pun i alu a ono 5,52 pe cen o di
u i s udiabili, 6 pun i 12,94 pe cen o. Tokias s esse e aka inių y ų aukš aičių
egiolek ui app esen an e F es o-s imulo į e čių ski čių agioni. Quan o ki okia
no dini occiden ali alš aičių egiolek o žymenis app esen aen uojančio C
es o-s imulo pe cepzione. Ques o es o-s imolo simili udine in comun inè lingua 7
pun i ha alu a o 6,46 pe cen o di u i i pun i gio ani, 6 pun i pe sino 21,18
pe cen o. Es e iškumo pe cepzione isul a i igo osi come mol o g ažios lingua
es o, assegnando 7 pun i, C es o-s imulas alu a o 4,48 p oc. gio ani. P esso 6
pun i seman ico di e enalo scala nella p op ia alu azione segnalò 12,68 pe cen o.
i iabili, ol e a ques o, minimalius 1 o 2 pun i a a aclumo į e čius dy ė 16,59 pe
cen o. gio ani, esp exp essšando disposizione, che lo o es o-s imulo lingua è
mol o neg aži. Kad no iau inių aka ų aukš aičių egiolek o žymenis
app esen aunan e es o-s imulas isai nepanašus į bend inę kalbą seman inio
di e enalo skalėje i elò 7,98 p oc. dei i i, segnalando 1 o 2 pun i. Tu a ia ali
di e enze p ima ie assunzioni a causa di ques i due pa ame i (pa enšumo in
comun inée lingua e a a aclumo) dipenden ezza nekeičia. Al ip es o-s imulo
simili udine in bend ina a lingua, più p ecisamen e gio ani u imą bend inesa lingua
immagindinì, agisce o anche lemia eks ų-s imulų hie achiza imą secondo
pa auklumą. Ques a in uizione la a e mano anco a più i commen i o ni i dai
s udia i gio ani spesso unookį o un'al o es o-s imulo alu azione g indzia
simili udine o nonsalascia a comun inée lingua a gumen in. Quindi si può lascia si
ede e, come ques i es i-s imulų a a aclumas concep ualizuojamo pe
connessione con bend ine lingua. Si può con on a e H es o-s imulo (į e i o come
più simile in bend inę języka) che app esen i aialmen e gli al aici o ien ali, D
es o-s imulo (į e i o come a azioneusio) e B es o-s imulo (į e i o e come
non pa agona o in bend inę języka, e come non pa auklia) che app esen i
a azione o non a azione, così come compa azione simile o non pa agonasumo in
bend inę języka, commen a i emic na a i o, icos ui i dai gio ani, ammen i ( . 2).

DAIVA ALIŪKAITĖ
278 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
6 PAV. Teks ų-s imulų (ne)panašumo į bend inę kalbą i (ne)pa auklumo e inimo
in e accia
A icoli A icles 279 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
2 LENTEL. A azionelumo e somiglianza in comun inée lingua in e čių a gumen ai
(pa yzdžiai) Teks as-s i-Ti iamasis mulas
App ezzo di somiglianza a
comuninè lingua all'a gomen o
Į e čio A auklumo alu azione
men as Į e čio a gu-
B es o-s imulo
Al_V16 3 pun ii al imen i no e olmen e de a 3 pun i
nelabai belli, pe ché non simile a cond inè
Klp_M07 4 pun ii sono nukandamos
galūnės žodžių 5 balai kalba nė a
panaši į bend inę
Šl_M02 3 pun ii mol o keis ai a ia,
ki čiuoja 3 pun ii nonpaasi in
bend inę, keis a
Tl_M21 3 balai umpina
bend inė neki čiuoja pa la
galūnes, 3 balai buzi solo
egola egola men e pa ole
D es o-s imulo
An_M09 4 balai nes aisyklingai a ia 5 balai nes man g ažu,
bend inė okia
Klp_V04 7 pun ii pe ché mol o egolainga 7 pun ii
pe ché pašu in bend inę
Kn_M11 5 pun i uniodi pa ole 6 pun i simile a
comun inée lingua
Ps_M22 6 balai galūnių
manca s a upu ì
bend inės bend inės
a imas 6 balai pocoug
di e isce dal ino
kalbos
iden iškumo
H es o-s imulo
Klp_M06 6 balai ki čiuojama o 7 balai nes panaši į
bend inę
Mžk_V14 7 pun ei mol o g ažu 7 pun ei
panašu in bend inę
V n_V11 7 pun ii mio manyumu, qui
bend inè 6 pun ii nes bend inè
Tl_M25 5 pun ii maggio
pe ché abbas anza simile
bend inę bend inę k.
pa e delle pa ole 6 pun ii
a suambe ano simile a
P idu ina, che ali a miškumo į e čiai ondamen žia non solo p imes ų no mų
( aip pa no mų sklaidos) o socialinių kono azioni ( aip pa kon eks o) ipo esi. Come
menziona o, PD pa adigmas R. an Bezooijen simili udine ipo zė spiega
a o ankesnius del linguaggio o codice simile a una s anda dica (bend inę) lingua
(Bezooijen 2002: 15), aigi nei quali s udiabili emic na a i o ammen i,
DAIVA ALIŪKAITĖ
280 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV es yskėja alimanzia disposizione con enu o
g ažu, nes panašu į bend inę kalbą, neg ažu nes nė a panašu į bend inę kalbą (ž . 2
len elę) pa odo olandų y ėjos panašumo hipo zės uni e salumą. Ol e a ciò,
ichia ina a enzione che es i-s imulų es e ikos į e čiai spesso a gumen uojami
pe egolabili à e ne aisyklingumo p ospe i a. Taisyklingumo ma men o e ic
na a i uose sop a u o associa o con bend ine lingua. Emic na a i o è
ca a e izza o nesa a ankios, ma ad un ce o aspe o holis ine disposizioni, i. e.
in egojančios kelių są aisyklinga (ž . abella 3). Ques o appo o (g azumo e
lygų išpildymą, aiška. Viena iš s a besnių sąlygų – aisyklingumas: g ažu, nes
egolabili à) e ic na a i i, nei quali una o al imen i ope a a semplice dei
linguaggi comuni à dei memb i, zazzimin o pe sino p ima di inizia e a s iluppa i
disposizioni ice che. Secondo Samu Im e (m. 1963) app esen an e della
adizionale a mė y o, a laso della lingua ung ì, i conce i aisyklinga kalba e
g aži kalba sono quasi indis inguibili ogge o al li ello dei commen i me aling is ini
(ci . da Kon a 2002: 206). 3 LENTEL. A azione l'in e zioni a gomen i esempi
Tekslas
as-s imu-
Ti iamasis Pa auklumo
į e is Į e čio a gumen as
A eks as-Al_V07 6
pa la s imulas
pun i egola men e
Jnš_V29 6 balai egola men e pa la J b_V05 6
balai nes egola men e quasi pa la B
Tl_M21 5 balai nes kalba aisyklingai pakankamai
eks as-An_V04 2 balai ne aisyklingai
s imulas
ki čiuoja
K n_M06 1 balas ne aisyklinga kalbėsena
M j_M16 3 pun ii ne aisyklinga pa la
Pn_M06 2 pun ii pa lama mol o
ne aisyklingai C eks asŠk_M08 6 pun ii
s imulas ki chia a la pa ola esu
ca amen e, egola, solo non piace a, come
Ukm_M22 2 pun i non ciclica
U _V07 7 balai egolainga lingua
V n_M24 5 pun ii ca amen e, abbas anza egola men e
suona D es o-Pn_V20 7 pun ii nes a ia pa oležius
egola men e s imulas
Jnšk_M15 7 balai aisyklingai a iami žodžiai
Klp_M14 6 balai aisyklingai kalba
Skd_M17 3 pun ei non ciclicamen e p onuncia e alcune pa ole
A icoli A icles 281 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
Tesslas
as-s imu-
Ti iamasis Pa auklumo
į e is Į e čio a gumen as
E eks as-Al_V04 4 pun ii quan o
di en a s imulus semp e più
pa la ne aisyklingesnė an o lei
nega i aži
J b_M14 3 balai suona i ne aisyklingai ki čiuojama,
nukandama galūnė
Ps_M25 2 pun ii ne aisyklinga, nuku ama a galūnè, e ad
alcune pa ole non
V n_M35 2 pun ii ne aisyklingas
a imas F eks as-Jnš_V18 4 pun ii
ne aisyklingai kalba s imulas
Ps_V14 5 pun i non ciclica
Pn_M18 3 pun ii pe ché non ciclicamen e
ki chia a Šl_M12 6 pun ii non mol o
ne aisyklinga G eks as-Mžk_M03 5 pun ii
egolaingiau ki chia a s imulas
Ps_M31 2 poin si ne aisyklingai ki čiuojama U _V04 5
poin si en a pa la e egolainemen e, ma non s'esca
V n_M17 5 poin si pa lama u a egolainemen e H
eks as-Al_M11 7 poin si pa la egolainemen e
s imulas
An_M05 7 balai egolainga lingua
Šk_M07 6 balai pe aisyklingai
U _M06 6 balai egolinga, chia i Come is o da emic na a i o agmen i, i semplici
memb i della comuni à linguis ica sono desiguodai igo osi keldoni i equisi i di
egolabili à, u a ia s udia oi quesi o a mi o mi à es e ica alu i e la sua
in e sajine con al i alo i igidi à o non igozzi à dis inzione non è mol o
impo an e, in ques o caso è impo an e p incipina appa enom, al imen i
concep linguis ica gius ly language e g a
2.2. Risul a i exs ų-s imulų pe cepzione: a o e
lingubinesa na i ine
Si può a e ma e, che quan o meno che bend inesa lingua a o inys
pe cepzione dei i iabili in luisce kalbinės gim ines a o inys. Oppu e, in
base alla nozione di R. an Bezooijen della cosidde a ipo esi di iconoscimen o, si può spiega e, pe esempio,
DAIVA ALIŪKAITĖ
282 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV gio ani šiauliečių pa aukliausių i
nepa aukliausių eks ų-s imulų seką: D→A→H→C→G→F→E→B. Šiaulių punk o i iamieji
šiau inių aka ų aukš aičių egiolek o žymenis ep ezen uojančiam C
eks ui-s imului aiškos pa auklumo hie a chijoje assegna il pos o subi o dopo
similiiausių in bend inę kalbą e g ažiausių D, A e H eks ų-s imulų. Suassoluu i e
l'azione linguis ica na ale dei gio ani šiauliečių pe cepzione non do ebbe o,
u a ia a i i ene l'a enzione al a o che, alu a o C es o-s imulo aiškos
somiglianza al codice linguis ico na ale, 7,89% degli s udia i ques o es o-s imulo
aišką quasi assomiglia a al codice linguis ico na ale, alu ando la somiglianza 7 su
7 pun i; 21,05 pe c. pun o la somiglianza dei s udia i ha alu a o 6 su 7 pun i.
A gumen uodami della somiglianza es o-s imulo in kalbinės gim inės kodą
į e čius, gio ani ape amen ei es eiškė kalbinės gim inės kodo apa umą šiau inių
aka ų aukš aičių egiolek o žymenis app esen aen čiam C eks ui-s imului, ad
esempio: Šl_M05 i iamoji p op io į e į komen a o pe ché la nos a ci à da e o
così si pa la (7 pun ii); Šl_M11 nella mia ci à si pa la similmen e (5 pun i); Šl_V01
simile, pe ché noi pa liamo simila men e (6 pun i); Šl_M06 spesso così s essa šneku
(7 pun i); Šl_V04 similmen e pa lo solo più ge go (6 pun i). kliausių e non
Kad kodo pažinimas, o da labiau – jo p ipažinimas sa u kodu u i po eikį
a miškumo es e iniams į e čiams pa i ina jaunųjų ma ijampoliečių pa au-
a a iliausių eks ų-s imulų seka: D→G→H→A→F→E→C→B.
Pie inių aka ų aukš aičių egiolek o žymenis app esen an e G eks ass imulas
g ažumo hie a chijoje passenkamas in seconda posizione (5,54 pun o), solo pie ų
aukš aičių egiolek o žymenis app esen an e D eks as-s imulas iene alu a o
a o e olmen e (5,82 pun o). G-s imulo del es o simili udine in kalbinesa gen ine
codà gio ani ma ijampoliečiai hanno alu a o 6,34 pun e. Inol e, anche 81 pe
cen o. dei gio ani ma ijampoliečių G eks ą-s imulą lokalizuoja Ma ijampolėje.
Quindi e i da i della askzia del mappaio a penna i elano il iconoscimen o del codice
al lingubinese codimena. Vediosi, l'a azione in e čius sie i con kalbinės gim inės
eiksniu è onda a. Tale in uizione iene con e ma a dagli s essi agmen i emic
na a i o degli s udia i, ad esempio: M j_M04 s udia oji G es o-s imulo bellezza
alu a 6 pun i, pe ché mi piace la mia a mė; M j_M09 alu a 7 pun i, pe ché la mia
su alkiečių a mė è più bella; M j_M16 alu a 6 pun i, pe ché mi piace il nos o
su alkie iškas accen o. Il gio ane ma ijampolie is M j_V11 7 pun i di a azione
alu a a gomen a meglio suona di u i, e simili udine in kalbinės gim inės 7 pun i
alu a spiega così pe ché lei è la mia lingua. Come solo ale emic na a i o
agmen as chia amen e p incipalmen egia a miškumo es e iche alo e
in e coglia con linguine i iabili iden ybe. Che il na i o diale o dei memb i della
comuni à della lingua semplice iene alu a o come abbas anza g azioso è a i a o
a enzione e già menziona o app esen an e adizionale a mė y os S. Im u (ci .
Kon a da 2002: 206). Tu a ia bisogna no a e che, di e samen e da iconosciu a
(che e' p esun a!) somiglianza in comun inę lingua, iconosciu a somiglianza es o-s imulo in lingubinės gim inės kodą necessa iamen e unziona come

S aipsniai / A icles 283
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
a azionelismo condizione. Dal paski ų pun i di pe cepzione dei isul a i dell'indagine
em yskėja endenza, che iconosciu i come a miškiausi, i. i. nonpanasiausi in
eks ai-s imulai nė a į e inami kaip pa auklesni. Tas pasaky ina, pa yzdžiui,
apie žemaičių egiolek o žymenis ep ezen uojančių B i E eks ų-s imulų į e -
bend inę kalbą, chius in quegli pun i, che obie i amen e pakliū a in žemaičių egiolek o
a ealą. Pi minė p emessa, se kalbinės gim inės eiksnį alu assimo come besąlygiškai
lemian i kalbinį skonį, sa ebbe ale žemaičių egiolek ui app esen an i
eks ai-s imulai sa anno alu a i come più a a aulūs che nepa a a ulūs.
Tu a ia così non in enda. Ad esempio, solo 6,82 pe cen o. zemai iškųjų pun i dei
s udiabili alu ando B es o-s imulo pa auklumą assegna a 7 pun i, anco a 7,27
pe cen o. es o-s imulo pa auklumą alu ò 6 pun i. Come mol o non a a ilų B
es o-s imulo alu ò quasi 30 pe c. s udiabili, essi assegna ono 1 o 2 pun i. Sebbene sia
un po' più mode a a, è u a ia simile e E es o-s imulo pe cepzione (c . Fig. 7.). 7 PAV.
B e E es o-s imulazioni a azione di zemai iškųjų pun i s udia i i assegna i No ų
zemai iškųjų pun i di a azione sequenza un po' a ian iškos, u a ia uno dei
in e io i egiolek o ma cenis app esen an e B es o-s imulas semp e iene
alu a o come poco a a i o, e il secondo E es o-s imulas in alcuni pun i iene
alu a o come a azione più che o ien ali al issime egiole o ma cenis
app esen an e F es o-s imulą o me idionali al issimi egiolek o ma cenis
app esen an i G eks ą-s imul aka ą ( . 8).
DAIVA ALIŪKAITĖ
284 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
8 PAV. Esse e-s imulumi a azione dei pun i zemai ikkih degli s udia i alu azioni
de e aggiunge e che dei e pun i zemai ikkih Telšių, Plungės e Skuodo s udiam ii
en ambi zemaičių egiolek o žymenis app esen ojančius eks us-s imulus pe
PD y imą alu ando ascol ando i es i pa imen i simili a lingubinė gimminė kodą,
hanno alu a o come i più simili di u i (ž . 9.). giolek inių eks ų-s imulų la lo o
9 PAV. Teks ų-s imulų siejimas su kalbine gim ine
No s panašumo į kalbinę gim inę į e čiai nė a aukš i, is dėl o a p isų e-
somiglianza in kalbinės gim inės kodą iconosciu o più spesso. Agiun iamo che E
eks ą-s imulą come più simile a lingubinė gen ine codà alu a ono e i gio ani
k e ingiškiai (4,28 pun o) e mažeikiškiai (4,58 pun o). Ti iamųjų į e čių commen i
poin ai, che eks ai-s imulai sono s a i iconosciu i come codici del lingubinessa
na imina, ad esempio: Skd_M20 i iamoji, 7 pun i ha alu a a B es o-s imulo
simili udine a lingubinesa na mina codice, commen a mol o [panaši], pe ché è la mia
lingua egiono; Tel_M21 s udiamoji, anche pe la somiglianza in malamen e
kalbinę gim inę sky usi 7 balus, a gumen uoja – nes i mes umpiname galūnes,
A icoli A icles 285 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
chi chiuojame pa ole; Skd_V09 i iamasis 6 balus p incipaležia mol o simile. Il gio ane
plungiškis Pln_V09 simili udine in kalbinę na mina pe sino e c'è en a i o di isc i e e
mėgėjišku a miniu g a olek u žemai ėje a a. Quindi sommend inando kalbinės
gim inės eiksnį a azionem imaginiui pasaki ina, che, g e inan con bend inės
kalbos eiksniu, kalbinės gim inės eiksnys è condizionškesnis.
IŠVADOS
Pe eziona o a miškumo alo e es e ica, o mulo inos ali desc i e niazioni e
ul e io e disco so igua do codų es e ica assunzione, sulla base
PD accesso:
1) Teks ų-s imulų, app esen ingan i di e si egiolek ų žymenis, a a aclumo
pe cepcija g indžia apibend inamąją įž algą, che a miškumo es e ica alę solo
in pa e lemia a ian o inhe en ine ca a e is iche. Kodų es e imian della
kos y imų adicijos požiū iu, ši įž alga nė a o iginali i nauja, be ją pa e-
pe cezione a miškumo della lingua li uani da i si può coin olge e in gene ale
linguų (kodų) es e ikos e ic, . y. y ėjo, c i inio discu są. Quindi alu ando emic,
. i. p on ojo comuni àes ma io, p ospe i o em yskėjančias comuneas
endenzi pe cepzioni a azioneum dei eks ų-s imulų, cons a o ina, che le
na a z hypo h in e p e an i la pe cepzione e la alu azione dei lingu (kodų)
pe me e sis emicamen e alu a e da i emica i i della linguis ica della lingua
li uanea e c ea e sequeklų a mė y os disku są. Mos simplemen e la
pe cezione na io della comuni à linguis ica spiega p imes ų no mų o no mų
sklaidos, aip pa socialinių kono acijų hipo ezės, koncep ualizuojančios i
pag indžiančios kodų p idė inės es e inės e ės cha ak e is iką. 2) I da i
dell'indagine Teks ų-s imulų pe cepcijos, esegui a in en ise e uno pun o
egionale e in e g andmiesci (Vilniuje, Kaune e Klaipėdaje), pe me e di
a e ma e che a sempliųjų lingua comuni à dei memb i esis e uni e salūs
a azione più e nona azione più a mi imagdinie. Si può a e ma e, che come
g aziausi o g azesni codai pe cepzione li elloeni sono alu a i quei egiolek a,
che sono similesni a bend inée lingua. Tokia apibend inamoji įž alga a i a ia nel
eo ico discu se s iluppa a simili udine hi i, che bend inė lingua in ques o caso
po ezės samp a ai, ak ualinančiai bend inės kalbos eiksnį. Bū ina pažymė-
de e esse e cap as a come o dina o linguaggio la sua p ecisione o non ecsli à ( .
bend uomenės na io u imas bend inės kalbos aizdinys, ku is, nepaisan
i. app ezzin inas quasiis anda o inse imen o), e di en a a azione
misu azione, alu azione ondamen o. Ne occo e non dimen ica e, che emic, . i.
pappas ojo lingua comuni àes na io, e e ic, . y. p incipalmen e y ėjo, mondo
ma imo e signi icazioni kons a imo modi sono nonapa in ini, mia a miškumo
DAIVA ALIŪKAITĖ
286 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV signi ica i a. Nel caso Ti iamuoju
ieno iš jų eikala imų negalima pe kel i ki am, nes aip iš esmės bū ų su-
naikinama iena iš p asmių, ku i dėl o, kad y a ki okia, ne ampa mažiau
pap a ojo lingua comuni àes na io su(si)ku iamas a miškumo imagdinys è
impo an e ogge o a mė y os, cui dekons ukcija plečia (gali plės i)
a mė y os e ic na a y ą. Quindi sommend inamoji in u ga pe codi codici
es e ica ge a chia pa ikslin ina così come g ažiausi o g ažesni codai
pe cepzione li ellomeniu sono alu a i quei egiolek a, che sono acknowe a i e
iconosciu i come similesni in bend ina a lingua. Come es yskėjo apibend inus
PD pe cepzione da i dello s udio, come bellissima, nes simileiausia a bed inę
język ( . y. u imą aizdinę), alu a a pie ų aukš aičių egiolek o žymenis e
y inių y ų aukš aičių egiolek o žymenis in a žemaičių egiolek o žymenis
ep ezen uojančių D, H i A eks ų-s imulų aiška; kaip neg ažiausia, nes
labiausiai besiski ian i nuo bend inės kalbos ( . y. u imo aizdinio) – į e -
app esen aen ančių B e E eks ų-s imulų aišką. Tokie isul a i,
consolidinan i comun inè delle lingue, più p ecisamen e comun inè quello che è
kalbos aizdinio, eikšmę a miškumo es e ikai, g indžia įž algą, kad pa-
p as ajam kalbos bend uomenės na iui a miškumo es e inę e ę „suku ia“
ol e le lingue.
3) PD y imo ezul a ai leidžia į e in i, kaip kalbinės gim inės eiksnys le-
es e ikos į e čius. S aipsnyje o muluo inos solo p ima ie kesnį a miškumo
įž algos, kad klausomo a ian o p ipažinimas sa u kodu gali lem i palan-
es e ica alu azione, nonos an e, di e samen e che iconosciu o (cad e
p esumo!) simili udine in bend inę lingua, iconosciu o es o-s imulo simili udine
in kalbinės gim inės kodą necessa iamen e agisce come condizione di a azione.
G e inan con bend inè del linguaggio a o e, kalbinė gim inės a nys
a miškumo a a aclumo immaginidini o mao is è condizioniskesnis, che
su eikia, se esplodoma p ima condizione es o-s imulo app esen a o
a miškumas, na u almen e, pap as ojo linguaggio comuni à della na io
disposizioni e pe cepzione li ello, nel con inuum condi iona o a mė → bend inė
lingua paslenkamas owa ds bend inė del linguaggio.
Apibend in o conside a i a gomen i necessa io so olinea e che in ques o a icolo
inseguimen i pe quan o a mi o mi à es e ica alo e si basano solo di una g uppo
di e à s udiabili, pa e usi nella ice ca, da i, secondoly, pe lo s udio linguis ico
na a i ui s iluppi accumula i solo da i della pe cepzione, i. e. in e p e ando
a mi o mi à pa auklumą o nepa auklumą, nesi emiama ap io p o isions.
( e balizuo ų o isualizuo ų) ma e iale PD Quindi bisogna iconosce e che in ques o
a icolo s iluppa e in uizioni alu a e come PD pa adigma a miškumo es e ico
disco so ammen o, che necessa iamen e a ge abile e spė o ina in a ie
di ezioni, ad esempio, a miškumą app esen an i eks ų-s imulų pe cepcję