26 ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
jū a ė Pajėdienė
Lie u ių kalbos ins i u as
O ien ações de Mokslinių pesquisas: a uais e anõesas línguas
Li uanhas pesquisas de sanda os sakinio.
P iaMijungieji Laiko
sakiniai su jungiaMuoju
ŽodŽiu (PIRM) NEG
elosiusios XViXVii a.
Lie uVių aŠ uose ano ação pala as (pi m) neg(i) nei(gi) neng. / conside ada a ma e ial é
empo al clauses wi h conjunc ion neg
in old Li huanian W i ings
cons i uída jono b e kūno Pos ilės (1591), Mikalojaus daukšos Pos ilės (1599), kons an ino
s aipsnyje ap a iami senosios lie u ių kalbos p ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamaisiais
si ydo Punk ų sakymų (i 1629, ii 1644) sakiniai, nos quais dois p oposições exsidês imas laike
nusakomas pasi elizando uma das mencionadas jungií eis pala as. b e kūno Pos ilėje usados
só empo sakiniai com compos o jungiamuoju pala aju p imei o(a) nei(g) neng neg /. daukšos
Pos ilėje e si ydo Punk uose sakymų зафиксировать разноi esnės s uk ū as sakiniai su
neg(i), neygi, nieig nes es esc i os há e empo sakinių su neg sem a liepiamojo pala a p imei o.
anno a ion
he a icle gi es an o e iew o he s uc u e and seman ics o subo dina e clauses o ime
bounda y wi h he conjunc ion (pi m) neg in old Li huanian w i ings (in ex s o b e kūnas
Pos illa (1591), daukšas Pos illa (1599) and si ydas Punk ai dėymų (i 9, ii esMiniai) Žodžiai: Sakami
1644)).
p ijungiis yšys, sakomas šaliniai, neiu inio a mens nusakmens ėlesnis eiksmas, ak i umo,
aio 162 ajopa seman inė unkcija.
keyWo ds: subo dina ion, empo al clauses, empo al pos e io i y, ac ici y, dual
seman ic unc ion.
ALL_62_63_make as.indd 26 2011.06.17 08:47:23
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
27s aipsniai a icles in all hese ex s mos popula a e empo al clauses wi h he compound conjunc ion
pi m neg (only he compound conjunc ion pi m neg is used in empo al clauses in b e kūnas Possenojoje
lie u ių kalboje ações com jungiamuoju žodžiu neg1 podia se nusakomi não só kokybiniai de dois ac os
illa). he empo al clauses in oduced by he single conjunc ion neg (no longe used in em-
po al clauses in Mode n Li huanian) a e ound in he ex s by daukša and si ydas.
ĮVadas
compa amen o, mas e ações g e inimo laike san ykiai2. sakiniai com g e a ou além mais jungiamojo pala a
neg exis en e adicionalmen e modi ica o iumi empo pi m pode se in e p e ados não só como empo3, mas
e como compa igamieji. na língua li uânica a ual jungií eis pala as negu, do que an e io men e u e ada
signi icado do limi e de empo é sunykusi: g ama ís icos ap ašuose negu, ni descêndem só como
compa amiais di e imen o connec uki4, e sakiniai com es es jungiamaisiais pala as desc ibem como
di e imen o compa amiais5. sakiniai com negu, nei, pelos quais g e inado d ieapimando di e en es neg
in oduzi ijimo a ian es, ais como negi, nei, neygi, nieig, neng. de compa ação em um espaço e em ski ing
espaços e sob e o que compa a dois ações signi ica compa a a sua dessidêção em ce a (pa yみに, empo)
11 s aipsnyje neg pasi enkamas kaip bend as jungiamojo žodžio a das ( en, ku nebū ina de alizuo i) –
escala, eja auconnie (2003: 132; 137). sob e a elação compa a i os sen ências com sen enças de empo,
12 apie ne iesioginį a neiš eikš ą lyginimą be kokio pobūdžio eiginiuose, ž . Lyons (1993: 274 ). apie
consul. (199Leko2: 223) 13 analógico modelo de elha polkų linguagem do empo sakiniai com niž são desc i os
como no p incipal dėmen ge almen e u in ys do empo signi icância p é eiksmį ou p é eiksminį jun uką,
ampância de base de compa ação desc e endo empo de ação do dėmen secundá io (klemensiewicz e k .
1955: 468). ja osla as baue is neigou na elha língua checa usuá io do empo signi icância jungiamojo
pala a než di e a sąsają com neiginio dalely ės ne e aiškinamojo jung uko že sampika. seu opinão, assim
in e p kiniama pode se só compa amó ia signi icância jungiamojo pala a než o ignia. jungiamojo pala a
an es do empo signi icado baue is alo izou como secundá ia, o mada usando an es da compa amó ia
signi icações cons uções po deik inę unção a liekančio p ie eiksmio p imei o ou kompa a i o dřé e.
baue io a i ma, nos esc i os da língua checa elha a pa i de XiV a. segunda pa e encon am-se sakinių,
nos quais um mesmo než pode se conside ado pala a jungiamuoju de signi icância do empo, iksacijos
(baue 1972: 4445446,8). 14 Plg. Valiuly ė (2006: 459). jonas balke ičius Daba inės lie u ių kalbos sin aksėje
sakinių su anksčiau, negu bei g eičiau, negu pa yzdžių ski snyje Laiko aplinkybės šalu iniai sakiniai
ap esen ando ac escen ando a no a que isso pala ga ieji šalu iniai sakiniai laiko aplinkybei paaiškin i e
e e ência sob e a ą jų a oseną (balke ičius 1963: 351352).
15 Issias sen inhas secundá ias es ão elacionadas com ce as pala as do i em p incipal. nesse di e imen o
compa i amieji sakiniai são a imi di e amen e do p ijungimo sakiniams. seus es imenos ge almen e es i
nesa a ankiški e es ei amen e elacionados en e si; [Š]alu inhos dėmenys associamos com os p incipais
dėmenyse einančiais de g au mais ele adoio [...] p ie eiksmiais [...]. como di e ência compa amieji desc i os e
su negu, nei, ku iais lyginamas d iejų eiksmų išsidės ymas laike (amb azas 2006b: 695).
ALL_62_63_make as.indd 27 2011.06.17 08:23:47
28 ac a Linguis ica Li huanica LXIILXIII seus ac os es idês imo laike, na língua a ual
jū a ė Pajėdienė
usados a amen e6, um elemen o essencial nes es sen inhei os é o p e eiksmis empo
p imei o/pi miau an e io men e7. elhas línguas li uãs pesquisado es (edua das
he mannas8, Leona das d o inas9, jonas Palionis10, Vy au as amb azas11) sakinius com
p imei o neg desc e e como exp esseiškiančius laiko san ykius12.
Va osenos daŽnuMas
ap a iamuosiuose jono b e kūno, Mikalojaus daukšos i kons an ino si ydo
sakiniai esc i os em empo sakiniai com neg u ilizados ainda bas an e equen emen e. sakinių su neg
san ykinė kiekybinė aiška13 comummo de cada uma das e e idas on es limi e de empo p ijungiamų16 só uma
ou a al ase pode acha e Daba inės lie u ių kalbos eks yne, p z. : Pe gun ou, se iajou A alogos de
Kalėdų pa a a No uega, B ynas p imei o an es negu espondeu, pasixilhou em Joną Kazlauską, olhinhniu
pe gun ando se ele não apical ou. na ala a ual g e a um um do ou o exis en es ações exsidês amen o laike
ex yškin i ge almen e pa enkamos an es + pusdaly is конструкции, plg., an es espondendo B ynas
pasižiū ėjo, ou конструкции com jungiamuoju pala aju o e p ie eiksmiu mais a de, например. : Umhi
p imei os de p ima e a plan as de, que p imei o p ažys a, e pos e io men e sulapoja, são o zi ijos dLk . Plg.
suas a ian es: Vieni p imei os de p ima e a plan as, que an es sulapojimą p ažys a, são o zi ías e Vieni
p imei os de p ima e a plan as, que p ažys a p imei o an es do que sulapoja, são o zi ijas. 17 Semelhos e
p ie eiksmio mais a de possibil (somen e con a a semân ica), plg. [...] aquela noi e a sua mãe inha saído e
įžo mais a de do que ilh e ias oco eu nelaimê dLk . sob e p ijungiamojo yšio aseiais ma cimus be o e
(p iešiki) e a e (po o, kai) elaçõesus e . c is o a o (2005). / okiečių kalbos jung uku ehe, a Mikalojaus
18 da be Übe die En wicklung de li auischen Konjunk ionalsä ze jungiamųjų žodžių y imo apibend ina-
mojoje len elėje pi m neg į ašy as laiko eikšmės skil yje; jono b e kūno Pos ilės pi m neg siejamas su
daukšos ka ekizmo aseys com pi m neg é ap esen ado sepa adamen e dos ou os nes a on e encon ados
das sakinių com neg (he mann 1912: 29, 34-35). 19 Leona das d o inas p imei o neg e suas a ian es į a dija
como nos elhos esc i os da língua li uânica a o os p ijungiamųjų empo ci cuns âncias sakinių jung ukus
(d o inas 1968a; 1968b: 89, 95). 10 jonas Palionis jun uką neng, us ojamą só em esc i os da p ússia o ien al,
į a dija como kompa a i į, ep esen ando negu, e indica o seu uso s i is ligalomais em sen enças e empos em
o no de sen ências
(d auge com pi m) (Palionis 1967: 202).
11 sob e o uso de ações de pa icipios secundá ios com jungiamaisiais pala as nem, nem pi m, pi m ni
panašia do limi e de ação no signi icado como com a é e sob e esses jungia i os pala as conjunimąsi com
absolu íneas cons uções e amb azas (2006a: 453454); sob e os secundá ios e bo odinos sen inhas com
p imei o nei, p imei o neng limi es do ação eikš i e . amb azas (2006a: 456). 12 jonas jablonskis neig, neg,
pi m neng, pi m neig, pi m negu ambém di idiu à ci cuns âncias do empo jungií eis pala as (jablonskis
1911: 498), e e ência sob e sua on e (anuosius sc ip s) dando a no a: panašių pa yzdžių, quan o aquele
en o es á conhecido, do idioma de pessoas ne u ime (jablonskis 510: 1911511). 13 sob e a impo ância da
elação quan i a i a com ou a (ou ou as) cons uções de signi icância co esponden e, e não de isolados
dados absolu os, eja amb azas (2006a: 39). ALL_62_63_make as.indd 28 2011.06.17 08:47:23 os limi es de empo
sakiniai su neg b e kūno Pos ilėje (19x) e si ydo Punk uose sakymų (13x) ela i amen e u ilizados quan o
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
29s aipsniai / a icles
jų sakinių a osenos one panaši kaip p ijungiamųjų laiko ibos sakinių su ne 14 –
mais equen emen e do que os limi es de empo sakiniai su ne , o daukšos Pos ilėje (57x) quan o čiau (plg.
1 dados o necidos na abele a). 1 Len eLė. quan i a i o bP, dP, sP elação de sen ências de empo com
jungiamaisiais pala as neg e mesmo com odos os p ijungiamaisiais sen íiais do limi e de empo
Limi es de
empo sakiniai bP dP sP
A média de eqüência de Va osena sakiniai su neg 19 (~17,8%) 57 (22,7%) 13 (~25,5%) (~22%) sakiniai su ne
14 (~2%) 72 (28,7%) 8 (~15,7%) (~19,2%) o al de 107 p ijungia i os (100%) 251 (51) (100%) (100%) que indicam a
p imei a on ei a de empo na on e de empo daukšos Pos sakilėje esan ys sakiniai su neg (neġ4x),
neg (3x)) e pi wey (5x). si ydo Pun ões sakymų empo sen inhas neg esc i o como negi (9x), neygi (2x),
neg (1x), nieig (1x), e p imei o equência é es e: pi m (5x), pi ma (5x), pi may (1x). P nk y Kaan18 ex e
neg e pi m em á iosi esnių a i ikmenų: ni (7x), sakiniai su nem na a ual língua li uânica nebe a ojami,
e do empo compa a i o sakiniai su negu nei e pi ma anksčiau / / usados mui o a amen e. mais sob e
p ijungiá eis empo sakinių com jungiamuoju pala a com mesmo seman ines e g ama ines
niż niżli oi usado (a é XViii a.) p ijungamoosien es empo sen iniuose dos a os sekai nusaki i
(klemensiewicz e k . 1955: 468).
peculia idades e . Pajėdienė (2010). 15 dP pa a on es eja. Palionis (2000: 1718). 16 no elho polkų alboje
(pi m’ (33x); pi ṁ (11x); pi m (3x); pí ṁ (1x)) a i inka jokūbo Wujeko pos ilės15
laiko sakinius su jungiamuoju žodžiu ni16 (ni (24x), nili (29x), nieli (3x),
niem (1x)17), ku ie dažniausiai a ojami su p epoziciniu a liepiniu pie wey (41x),
14 Čia laiko sakinių su ne i neg a osena lyginama dėl panašaus šių sakinių aidos pobūdžio – laiko
17 Plg. dP 52345 sen inho.
18 kons an inas si ydas Punk ai sakymų P akalboje į skai y oją assim ap esen ou o ca á e da adução:
no ė a da de amą ans imą do língua li uânica e, an o quan o oi possí el, pala a em pala a expos os,
pa a se comp eendida (ci a a de eginos koženiauskienės e imo (koženiauskienė 1990: 296)).
ALL_62_63_make as.indd 29 2011.06.17 08:47:23 a ni (1x), nili (2x), nim19 (2x), a (1x)20, indo com modi ica o iais pie wey
30
jū a ė Pajėdienė
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
(4x), wp od21 (5x), p ed ym (1x).
Va osena ĮVai iuose
PaMoksLų ex o sLuoksniões do pon o de is a au o idade o ex o do se mão
consis e de pelo menos duas camoksnių22. Um deles é com e e ências au o ís icas
ap esen adas ex ac os da biblia, ou pe ikopês. ou a camada ex o p eenchidos
pa a ci ados pe icopeias explici adas comen á ios, nos a ados ex os chamados
esguldymais (bP, dP) ou pon os (sP). Na úl ima in e p e a designado camoksnyje
ex o alguns de e angelijos ex o co espos podem se pe ci uojadas ou epe idas
mais uma ez. abo dados ex os de pe ikopėse são 10 p ijungií eis empo sen in de
su (pi m) neg: bP é 5 sakiniai, dP 4 sakiniai, e sP 1 aseys (ž . 2 abelę). 2 Len eLė. Laiko
sakinių su neg apa sa gamen o pamokslų ex o camoksniuose sakiniai из библей
su neg
ci a os
Pamokslininko komen a as
numanomos ci-
a os de biblia Pamokslininko ex o bP 5
sakiniai 7 sakiniai 7 sakiniai pi m neng
(3x), pi m nei (6x), pi m nei (6x), pi m neig
(4x) pi m neg neg neg neg pi m neg...
(1x) pi m nei (1x), pi m neg (1x), pi m neig
(1x), dP 4 sakiniai 7 sakiniai 46 sakiniai neg
(4x) (3x) (26 x) (14x) (6x)
sP 1 asesys 12
sakinių pi m neg (1x)
pi m neg pi m...neg
negi. . . neygi pi ma
(4x) (4x)
(2x) (2x)
19 sP i 805 p imei o negi co esponde p ed ym nim, e sP i 24425 sakinyje escien e pi ma... negi
co esponde wp od... nim. sob e elhas polkų línguas p ijungiamuosias do empo sen anças
a ojamą jungiamujį žodį nim s . klemensiewicz e k . (1955: 469).
20 sP i 14327 sen inyje a ai com p epoziciniu nie pie wey. sob e a polinkį liga com ou os conu ukais ou
p e eiksmias e . klemensiewicz e k . (1955: 468). 21 Plg. elhos polkų língua empo sen inhões com ni usado
wp od exemplosus (klemensiewicz e k .
1955: 469).
22 sob e os papéis desempenhados pelo p egocslhei o compilado iaus e in e p e a o iaus eja Pisa kowa
(1984: 209). ALL_62_63_make as.indd 30 2011.06.17 08:47:23

P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
31s aipsniai / a icles
bP, dP ou sP pe ikopių empo sakiniai su pi m neg co esponde Vulga o empo sakinius
com jungiamaisiais pala as p iusquam ou an equam e g eikiško n empo sakinius
com πρὶν ou πρὸ τοῦ (ž . 3 ablelę). jungia i o neg no dP 14828 sen inho ( ai numanoma
M 26,34 eilu ės ci a a23) escolha, não co esponden e lenkiško sudė inio pie wey ni
(W3 15412), mais sie inas não com la ynišku an equam (nes, p z., dP 12728 sen ys su pi m
neg ambém co esponde Vulga os sakinį su an equam), mas com adícia do ex o
e angelijos 24 p incipalmen e com bal amiejaus bei Vilen o E angelijų
Epis olų (1579) eks u25. dP 14828 sakinio jungiamasis žodis i šalu inio dėmens
žodžių a kos modelis ski iasi nuo lenkiško o iginalo, be su ampa su a i inkamo26
Vee sakinio modeliu, plg. :
[...] ioġ ßi nák i / neg gaidís du ka ú p agís / is ka us mans gîſsieś. dP 14828
[...] i y diś ey nocy pie wey ni dwák oć ku ápoie/ yk oć si mnie áp yß /. W31512 154 [...] iog
sch nak i neig gaidis du jun amen e p agηs es ezes mans ssigηsi Vee 1881927 [...] quia in
hac noc e an equam gallus can e e me negabis M 26,34 [...] σοι τι ἐν ταύτ τ νυκτὶ πρὶν
ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσ με M 26,34 3 Len eLė. Pe ikopėse p esen es de empo
sen ências com neg jungií eis pala as co espondências em á ias on es
jungiamape ikopėje jn 4,49 pi m neig pi m neig pi mneġ ii 4741 3552 nili 36612 /
sis žodis
Vee bP
28
dP sP W3Vulg n
1221
pie weyp iu-
squam πρὶν /
23 Plg. Passia... iġ qua o E angelís b e áy mon ag á dP 144; ex o da i pa e dP 148-149. 24 sob e as
on es b e kūno Pos ilės bal amiejaus Vilen o E angelias e Epis olas e Enchi idioną (1579) e o a o de que
b e kūno Pos ilės pe ikopės laiky inas no a edação de ex os Vilen o e ac uo25 e e ências a
inos kaip d iejų au o ių kū ybinio da bo ezul a as: Vilen o kaip e ėjo i b e kūno kaip e imo
edak o iaus“, ž . alekna ičienė (2005: 28; 2008: 31).
li e a u a e pesquisas sob e a possí el dP pe ikopias e Vulga a, e em alguns casos sob e a possí el dP e
Vee junção Maskuliūnas (2000: 107). sob e daukšos e jokūbo Wujeko a ojamą, nem lie u ių, nem polkų
albai nebūdingo nomesino e lexi um aiškos 27 exame necessá io a bP, sP e Vee ma e ial omado de
modelio sąsają su lo ynų i g aikų kalbų į aka bei apie ai, kad „ ais a ejais, kai i Wujeko eks as
ski iasi, e leksy ų a osena dP sie ina su Vilen o ee [...]“ ž . Maskuliūnas (2000: 121).
26 Plg. Hiſ o ia apie Muka i Sme i Pona muſu Ieſaus Ch iſ aus / pagal ke u iu Euangeliſ u. Vee 188-214
ex os compilados compu au e iu e conco dâncias de o mas de pala as compu ado inas p epa adas
ins i u o da língua Li uãs. konko dancias Es a ubinas das línguas li uanias comissões ao seimo da
epública da Li uânia lėšomis de aco do Li uânia epública da língua es a al de consumo e ugdymo 19962005
anos p og ama 19971998 anos pa engė ona alekna ičienė, iča das Pe ke ičius e p og ama zaile Vy au as
zinke ičius, di igami habil. d . sauliaus amb azo. 28no e ido bíblico de Ma in Lu he nos
co esponden es sen iná ios do empo usado o jungiamasse ehe. ALL_62_63_make as.indd 31 2011.06.17
08:47:23
32 ac a Linguis ica
jū a ė Pajėdienė
Li huanica LXIILXIII
jungiamape ikopė-
sis žodis
je jn 8,58 p imei o
Vee bP
28
dP sP W3Vulg n
neng p imei o neng
5321
i 3207pi m neġ 12728
ii 10923 ni 1359
p imei o negwey
neng p imei o niby
pie an equam πρν
p iusquam πρὶν
pi m nei I jn 14,9
3262
7720 pi m
neġ 23951
pie wey
24417
Lk 2,21
2010
neng τοῦ
πρώ neng i
1266pi m neg 5321
pie wey
nili 533 p iusquam
πρὸ
p imei o
p imei o neng
i 1339
– –
NEG Va ojiMo sakinyje gaLiMybės como já oi mencionada, bP, dP, sP ex os
encon a-se á ias neg a osenos empo sakiniuose casos: singula neg, p z. :
Pawadíns aḋ aſsái Wießpa ís déßim  a n ſaw / neġ nůġ i ißwaêwo / dáwe íiemus /
déßim  íłgi a ba g iwn […]. dP 38220
Wewawβy edy Pan [...] sług swoich ni od nich odiechał dał im [...]. / W3 39637 eip en o cado
môgus ne ůiéus mi e como ou os: bę íłgái wá gin is u êio neġ nmi e /.
dP 17628
[...] ale si longo mecyć muśiał nili má ł. W3 18520 g e iminês a osenos p imei o neg, p z. :
Páskui o wel Ad iiônas Pópieius kę wî as p imei o neġ us óio Pópieiumi nsius as nůġ
Eugeniuso Pópieęus sug íno No wéii wie ós / dP 9124 Po ym ásie Ad yán Papie cwa y
pie wey ni os ał Papieem [...] náw oceu No we gi ná wiá [...]. W3 9228 neg e iminês
a osenos p imei o e neg: longei a de neg loca i o p imei o a osena ge almen e é
p epozicinė (pi m...., neg...); po negančio pi m... a osena a e
(ž . 4 abelę), po exemplo. :
ALL_62_63_make as.indd 32 2011.06.17 08:23:48
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
33s aigsniai a icles /
[...] e eyp Ch is us iop sug iβ a i giwena iump como pi may giweno negi buwo pames as pe
dasiłeydimu didio sinideimo. / / sP i 20711 [...] y mießka w nim iáko pie wey mißkał nili go był
gubił [...] sP i 20714 I paweyksło włas Diewo negi mogu ka alum i wieβpa im pas a e i s
which iam g aus i idabin us ay i a u swie u pada e i po am ii i i i i i i i i i i i n n giwenimo i
wieβ pa awimo iwede i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i sP i 14317
[...] k ó y nili cłowieká k ólem y panem pos ánowił pie wey mu dom pikny [...] cynił /
[...]. sP i 14320 nos ex os das on es discu idas ge almen e é usado g e iminės
a osenos pi m neg (ž . abelę 4). só al pi m neg a osena encon a-se b e kūno
Pos ilėje (de um o al 19 ases com pi m neg ixsações, insc i o como pi m nei (13x),
pi m neng (3x), pi m neig (2x), pi ma neg (1x)). g e iminis p imei o neg encon a-se 33
daukšos Pos ilės sakiniuose (~58% de odos os limi e de empo sakinių com neg casos
dP). si ydo Punk uose sakymų 5 ases de empo com g e iminės a osenos pi m
neg cons i uem ~38,5% de odos os ases de empo com neg nes a on e
(g e iminės a osenos pi m neg zap ašy a ejopai: pi m negi (3x); neg p imei o
(1x); nieig (1x)). p imei o
daukšos Pos ilėje i si ydo Punk uose sakymų jungiamasis žodis neg bu o
a ojamas i su a okiau esančiu p epoziciniu pi m (15 sakinių dP suda o ~26%,
o 4 sakiniai sP suda o be eik ~31% isų laiko ibos sakinių su neg šiuose šal i-
niuose iksacijų).
sakiniai com neg, indoančiu an es p imei o, encon am-se só si ydo ex o (2x).
si ydo Punk uose sakymų (2x) e daukšos Pos ilėje (9x) as sen inhas de limi e de
empo com singula neg cons i uem sob e seisš adalį de odos es es on es
p esen es nos empos sakinių com neg.
daukšos Pos ilėje 2 sakiniai (dP 13029 e dP 14828) com singula neg daukšos o am
aduzidos subs i ui os o iginais escien e jungiamą io pala a passeidus g e iminės
a osenos pie wey. ambos mencion ieis sen iniai com neg dP g e imais con ex os
em lhes quase iden iškus sen inių a i ikmenis, besisi iančius jungiamuoju pala as
do abo imen os (be su ampančius com lenkiškuoju o iginalul). Esguldyno con endo
sen ença empo:
[...] neġ Ab ômas bů iau aß ęsmi. dP 13029 [...] e pie wey nili
Ab áhám był/ iam iu ie . W3 13744 dado explicando
E angelijos segundo Joną a ka pą, plg.: [...] p imei o neġ
Ab ômas bů aß essmi. dP 12728
[...] pie wey ni Ab áhám był/ ia ie em. W3 1359
[...] p imei o neng Ab ahamas buwa esch esmi /. Vee 5321
ALL_62_63_make as.indd 33 2011.06.17 08:23:48 já an e io men e mencionado M 26,34
34 ac a Linguis ica
jū a ė Pajėdienė
Li huanica LXIILXIII
[...] An equam Ab aham ie e , ego sum. jn 8,58
[...] πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμί. jn 8,58
linha ansmi indo sen ença dP (junjamu pala a e cola ino dėmens o dem de
pala as se di e enciando da co esponden e sen ença lenkiško):
[...] ioġ ßi nák i / neg gaidís du ka ú p agís / is ka us mans gîſsieś. dP 14828
[...] i y diś ey nocy pie wey ni dwák oć ku ápoie/ yk oć si mnie áp yß /
W3 15412 em iden išką a i ikmenį Išguldyme (só nes e caso lenkiškame eks e i nili
pa a o as be pie wey), plg. :
[...] ßi nák neġ gaidîs du ka ú p agís is ka ús mans sigsi. / dP 15016 [...] ey
nocy nili ku dwák oć ápoie/ y k oć si mnie áp yß /. W3 15618 dP 15915 aseys
(numanoma M 26,75 linhau ės ci a a) em jungi a pala a co esponden e não
p eceden e lenkišką pie wey ni, mas a o dem das pala as do dėmens p incipal
des e ase quan o di e en e (a imesnė g eikiškam a i ikmeniui), plg.: [...] pi m
neġ gaidís du ka ú p agîs is ka ús sigîsi mans. dP 15915 [...] pie wey ni ku
dwák oć ápoie/ yk oć si mnie áp yß. W3 16523
[...] pi m neng gaidηs du ka u giedos / ſſigiſi mans ηs ka us. Vee 1964
[...] “P iusquam gallus can e , e me negabis”. M 26,75
[...] πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσ με.· M 26,75 numanoma M 26,75 eilu ės ci a a
b e kūno Pos ilėje (des qua oų e angelijos pa e sukompiliuo o ex o) empo
sakiniu pe duik a similiai29 ( alinan jungi a escolha do e mo):
p imei o não gaidis du giedos u me ês ezes usigini. bP i 3737 Lenkiško o iginalo p opos o modelo eslecin a
jungiamąção pala a não coincide dP 27823 ases com pi m neg, plg.: ku ié pi neġ in ikéio ne u éio bû
p íwe s í ni su em í bę małônei u êio bû lais í i p alidê i [...]. dP 27823 k o y ni wie yli nie mieli być [...]. /
W325 285 29 b e kūno Ve dade da Bíblia nas co esponden es linhas em empo de ação indicado op essando
ou os meios aiškos: p ielinksninę kons ukcję com daik a a džiu pi m gaidgihco M 26,34 e inal do empo
sen ença com jungiamuoju pala a p imei o não como: Gaidis Pi mis M 26,75 (ci ado segundo gelumbeckai ė
2002: 199).
ALL_62_63_make as.indd 34 2011.06.17 08:23:48
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
41s aipsniai a icles /
[...] an equam Ab aham ie e , ego sum. jn 8,58
[...] πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμί. jn 8,58
6 Len eLė. sakinių su neg opções de empo
g ama ical sakinių modeliai bP dP sP
V, negbū Vbū 7 (~36,8%) 28 (~49%) 9 (~69,2%)
V, negbū V a iam 1 (~1,8%)
Ves, neg V es 4 (~21%) 6
(~10,5%) 2 (~15,4%)
Ves, neg Vbū 2 (~10,5%) 2 (~3,5%) 1 (~7,7%)
Ves, neg Vbūs 1 (~5,3%) 3 (~5,3%) 1 (~7,7%)
Vbūs, neg Vbūs 4 (~21%) 5 (~8,8%)
Vp, neg Vbūslie es 1 (~5,3%) (es) 3 (~5,3%) (būs) /
Vam, neg Vbūs 4 (~7%)
Vam, neg a i V a iam 5 (~8,8%)
A maio pa e das peculia idades dos na a i os do dėmens p incipal p ijungiá eis empos sen íní com neg
em epis eminio modalumo do dėmens p incipal p edika ą (plg. 7 ábule em dados o necidos). neiginys é usado
excepcionalmen e a amen e po sakinį daukšos e si ydo ex os36. além disso, nessas sen inhas neigino
a osena nes anda inė (não de oda a sen ença, mas apenas de pa e da sen ença neiginys37). dP 43533
es u u a e signi icado da sen ença de empo depende da sen ença de objec i omino, da qual ele é pa e, do
p edica o do p incipal dėmens: alo ina i o38 p edica o modalumo, ep esen ando a opinião do au o e
ap esen ando ou os ex o au o is ei a ibuída eiginha como ne ak inį39, neu alizando a sen ença de
empo neiginha (p opozicinas e dade de a aliação), pg.: [...] d sa blúni wo ioġ ne bú neġ gime ij Me gós Ma iós.
dP 43533 [...] śmiei błunić e nie był pie wey nili si na odił Pánny Má yey. W3 45116 36 dP 27823 a ase pode se
in e p e ada como posi i a, plg.: ku ié pi neġ in ikéio ne u éio bû p íwe s í nem su em í bę małônei u êio
bû łais í e p alidê i [...]. 37 saiginio neiginiu é conside ada mo osin aksinė kons ukcija, cuja unção (siejama
com o p incipal eiksmažodžiu) é neig i sainio. pa e de sen ença neiginys pode ope a só uma pa e de
sen ença, plg. Mies amo (2005: 3 ). 38 sob e os a aliamá eis p edica os ê. hol oe , judžen is (2003: 168169). 39
sob e o e ei o do neigino ou elemen o nega i o p esen e no p incipal decâmen ao dėmeni p ijungá el plg.
c is o a o (2005: 31; 3637).
ALL_62_63_make as.indd 41 2011.06.17 08:23:49

42
jū a ė Pajėdienė
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
sP i 14327 sakinyje pag indinį neiginio k ū į p ie sa ęs p i aukia pi m40, odėl
pela qual a p opozição ambém pode se a aliada como posi i a ( unção da sen ença
dize , quando deus apa eceu ig eja), plg.: e o p óp io Diewas ne p imei a apa iode banićioi
Salamano negi buwo obułay pada i a e pabaig a. sP i 14327
I sam Bóg nié pie wey śi pokaał w kośćiélé [...] a41 był doskonalé cynióny y dokóńcony.
sP i 14331
(na a ual alança a es u u a des e enunciado se ia di e en e42.) unções nesses
Pag indinio dėmens a iniais einan ys epis eminio modalumo p edika ai i e a
neiginio a osena gali bū i susijusi su iena iš s a besnių laiko sakinių su neg
enunciados compos os ansmi ida in o mação sob e ações seką Šalu inio dėmens
(į ykusią a ba u inčią į yk i), ku ios ak y umu na a o ius neabejoja.
a inių ypa ybės bP, dP e sP ex os p esen es dos enunciados do empo neg com
neg la e al dėmens a iniais ai só o mas de ação43 de p o eção pessoal. neiginys
no es imeninho secundá io não ojamo.
Šalu inio dėmens a iniais ge almen e ai acon ecimen o eikslo eiksmažodžiai,
ansmi i ian es ezul a inį ou ibinį ação aspec o, plg. : Mas ne iu dweiu eipo
p amin as buwa Mesmo e dadei o Diewo h ough Angela Schwen a Gab ie- /
la / pi m nei p aſſideia ßiwa e. bP i 1352
i iopi Ka alischkis Wieschpa ie Bilo a eik pi m neig numi sch a waikas mana. / bP ii A
4741
e e ência de Acção Oco ida às ezes ansmi iu-se e se ojo empo eigos eikslo
eiksmažodžiais, plg. :
40 almy gi óno opinião, o alcance do neigino a uando sakiniuose, con endocios não ob iga ó ios
akul a y ių sen inio elemen os, ais como p ie eiksmiai, muda. / ais elemen os acul a i os em
sen ências com negigio a aem a si mesmo oda a po ência negigio (gi όn 2001 i: 381382). sakiniuose, não
con endo ais elemen os de, pode do neigino p incipalmen e se elaciona com eiksmažodžiu, plg.
gi όn (2001 ii: 230). negigino da p op iedade lineijinho ca ác e , plg. huddles on, Pullum (2002: 717, 782). 41
sob e mos aikinho nie pie wey a na u eza plg. klemensiewicz e k . (1955: 468).
42 daba inėje kalboje pap as ai a ojami a ian ai, ku iuose sakinio elemen ai išsidės o ki aip, plg.: [...]
pasi odė bažnyčioj ne anksčiau, nei [ji] bu o obulai pada y a a ba [...] nepasi odė bažnyčioj anksčiau nei
[ji] oi pe eulai pada y a.
43 Vy au as amb azas o nece b e kūno Biblijas e ime a ojamų sakinių su pi m nei i daly iu
pa yzdžių (amb azas 2006a: 453).
ALL_62_63_make as.indd 42 2011.06.17 08:23:49
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
43s aipsniai a icles /
[...] nieig dawe monnu Diewas ydamus pi ma łaydo weiu idan iami nupus u. / sP ii 9132
[...] e ni mánn dał Bog ydóm wp od wiá posłáł [...]. / sP ii 9132
7 Len eLė. P ijunciá eis empo sakinių su neg g ama icas
peculia idades sakiniai su
(pi m) neg bP dP sP
ela i ois a osenos
medu kis ases com neg
g e iminės a ne-
em g e imines
senos pi m
19 (100%) 48 (84,2%) 11 (84,6%) (~89,6%)
a o eigiama do
p incipal dėmens 19 (100%)
(~96,4%) p edicado
56 (~98,2%) 12 (92,3%)
P edicado do
baseiem com
negigine modumo
–1 (~1,8%) 1 (7,7%) (~3,2%)
epis emínio do
baseiem
p edicado
17 (~89,5%)
44
45 (~78,9%)
45
12 (~92,3%) (~86,7%)
deon ínio modalumo p incipal do 2 (~10,5%) 11 (~19,3%) (~10%) dėmens p edicado
seman ínas do empo sen inhas com (pi m) neg possibilidades sen iniais com neg
ikoniquemen 46, exemplo. :
acen uada o dem de exidies imo das ações, que pode se nusacoma
44 iš jų 4 n . su būsimojo laiko p edika ais.
45 iš jų 6 n . su būsimojo laiko p edika ais.
46 ikoniškumas en endido como polinkis in oduzi linguines es u u as de aco do simili ude com pa i imi,
pasakojan ikoniška eiksmų seka eiksmus pa eikia eiliškumo, pagal ku ią eiksmai yko / u ė ų
exemplo., yk i, o dem. mais sob e iconiškumą eja c o (1990: 164, 194), sob e iconicidade p incipes
synaksėje e biologinį ikoniškumo kodų pag indą eja gi ón (1990: 966984), sob e ikonišką mo y aciją como
con o midade en e linguís ica es u u a e linguís ica signi icância, quando compos o sen encial dėmenų
o dem co esponde loginius yšius en e ações (1985; haiman: 11), c is o a o (2005): ALL_62_63_make as.indd 43
2011.06.17 08:23:49
44
jū a ė Pajėdienė
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
[...] éik p imei o neġ numí s sunús mánas /. dP
355247 ou neikoniquemen , p z. :
[...] que negi mogu ka alum e wieβpa im buildinga e pi ma namus iam g aus e idabin us /
[...] pada e. sP i 14317 sen ências com neg ca ac e ís ica d ejopa seman inio
ídeo ap esen amen o (i uncinio pa a ojimo) possibilidade: habi uais e
exclusi as sequência de ações nusagimen o. Įp as inė (nežymė a) seeka de ações
nusako ik o ėje habi ual de dois ações sa i a pio elação, exemplo. :
[...] e musu Tiewu iewai ais i a buwen p imei o neig Diewas iemus sawa Schwen a ßodi
a siun e. / bP i 1542 nãoja pa e ( idu iniamen e ~44%) bP, dP, sP exis en es empo
sakinių su neg nusako neįp as ą (žymė ą) ações eigą/seką: ch ís us búwo pi m neġ iġ
me gós gime. dP 4434
Ch yſ us był pie wey nili ſi ʒ Pánny ná odił. W3 4341
Ku io buwa p amin as nog Angelo / pi m neng ßiwa e p aſſideia. bP i 1266
[...] ku ís wíssa pé ino pi neġ âmpa. dP 2353
[...]y wßy ko p ewie k o pie wey ni si os anie. W 243340 [...] que p imei o negi kas io mełde
mesmo [...] p ałkie iu małdas paweydeio n eykáłu iu /.
sP ii 1032
[...] k o y wp od ni go k o p ośił śam [...] p edil ich modły [...]. sP ii 1032
[...] ghis scho se gancio uomo apsijm ghi ne ik ai odeis p iesch Pha iseuschus uss odams mas
e io ligga p awa idams pi m nei ghi se gansis meld / / [...]. bP ii 42523
[...] isso wíssa p ânesse pi neġ s óios. dP 2352
[...] o wβy ko opowiedieć acył/ pie wey ni si s alo. W3 24339 duasjopa empo
sen inhas com neg seman ís ica possibilidade indica es eudas dessas es u u as
sen ininhas e sua usuosena especí ica na u eza discu sos uma conexão sen inhas
com neg podia se nusacoma não só habi ual seka de ações, pela qual se p e ende
chama a enção a ações exsidês imen o ou g e imidade um em elação ao ou o,
mas e não usual seka de ações, ligada com a exclusi idade dos sujei os desc i í .
sakinių su (pi m) neg a osenos campo nos esc i os em discussãoosios e o çou
não só ex os au o esí p ocu a quan o mais co esponde p imá ios on es48
suge om o sakinio modelį, 47 já ci ados sakinių o iginalai já não beke ojami.
48 apie konk e iza imą i in e p e a imą e čian biblijos eks us plg. alekna ičienė (2008: 31).
ALL_62_63_make as.indd 44 2011.06.17 08:23:49
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
45s aipsniai a icles be e homokslo gên o nulem as po eikis in e p e ando
p imá ios on es epe ei impo an esnes pe icopias ci a as /. 8 Len eLė. Tempiko
sakiniai su neg: seman iniai sequência de ações desp endo modos bP dP sP
Veiksmų seka neikoniška ikoniška neikoniška ikoniška
neikoniška ikoniška nežymė a Žymė a nežymė a Žymė a
nežymė a Žymė a nežymė a Žymė a nežymė a Žymė a
Žymė a žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žyme ada
Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada
Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada
Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada
Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada
Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada
Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada Žyme ada
Žyme ada
Miš ios 3 1 3 2 4 4 1 1 do
o al
2 8 3 6 12 3 20 22 8 2 3 –
10
(~52,6%)
(žymė a
seka seka seka seka seka iŠVados kalojaus daukšos e kons an ino si ydo pamokslų
~42,1%)
9
(~47,4%)
(žymė a
cole inos ex os o am usados ainda bas an e equen emen e (suda o em média
~31,6%)
15
(~26,3%)
(žymė a
sob e quin adalį de odos esses esc i os em linhas de empo indican es sakinių).
~5,3%)
42
(~73,7%)
(žymė a
~38,6%)
10
(~76,9%)
(žymė a
~15,4%
3
(~23,1%)
senajai lie u ių kalbai būdingi laiko sakiniai su (pi m) neg jono b e kūno, Mi-
na con e sa a ual já iscankę empo sakiniai com neg be a liepiá eis pala as ainda u ilizados
daukšos Pos ilėje e si ydo Punk uose sakymų. daukšos Pos ilėje sakiniai com neg alguns
onde ainda são u ilizados independen emen e do lenkiško o iginalalo. Pe ikopėse esan ys
empo sakiniai com jungiamaisiais pala as pi m neg e neg co esponde Vulga os empo
sakinius com jungiamaisiais pala as p iusquam ou an equam e g eikiško n empo sakinius
com πρὶν ou πρὸ τοῦ, bu nuoseklaus yšio su an iALL_62_63_make as.indd 45 2011.06.17 08:23:49u
[...] Pe Iana B e kuna geli [...] Ka aliauciuie. Jono B e kūno Pos ilė. S udija, aksimilė e dLk
46 ac a Linguis ica Li huanica LXIILXIII obse ado en e iden iškas biblijas eilu es
jū a ė Pajėdienė
nusakančių p ijungiamųjų laiko sakinių su (pi m) neginiai ski inguose lie u iškuose
kinių kalbų siūlomais sakinių modeliais nesama. didesnis s uk ū inis panašumas
šal iniuose nelas usados sakinių jungiam žodžiai neg negampa ( ai į Vilūs ik pa ies
neg a ian ai) e co esponde su en o E angelijos bei Epis olų eks e es imo um
a inio ou g e iminės nengos neng pi mimą.
Pozição e cé ybos pon o de is a a ii ujan es jungiamojo pala a p imei o (...) neg
os zap ašymai daukšos e si ydo esc i os podem se in e p e ados como sinal,
indicando jungiamojo pala a negimą jungsi com a liepiamo p imei o pala a em uma
compos a jungiamąio pala a. b e kūno Pos ilės pi m neg pode conside a -se já
susi o mado compos o conjun i ojou pala a […] sky ybos sinal de empo com pi m
neg se não é usado senão an es oda pi m neg, mas não pa a que pe skel ų pi m neg
pusiau. Taiko sen ências com (pi m) neg seman ís icas possibilidades indicam
glaudões na u eza dessas es u u as sen á ias e seus a osenos especí ico nos
discu sos conexão sen inhas com (pi m) neg podia se nusacoma não só habi ual, mas
e não ipiko ações exsidês imo seka, des inada desc údiino dos sujei os exclusi inumus nusaki a.
ŠaL iniai
bP – b e kūnas jonas 1591: Pos illa Ta ai eſ i T umpas i P aſ as Iſchguldimas Euan-
kompu inės ling is ikos cen o ex ynas da a ual língua li uanas. h p:// donelai is. du.l dP
kompak inė plokš elė, pa . ona alekna ičienė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla,
2005.
adamony ė Ve onika, Lučinskienė Milda, Pajėdienė jū a ė, Šinkūnas Mindaugas, pa ., 2008:
Mikalojus Daukša, Pos ilė, 1599: ele ônica di e a e a i kš inė conco dância de o mas de
pala as. Vilnius: Ins i u o das línguas Li uãs. LkŽe Lie u ių kalbos žodynas, elek oninis
a ian as, edak o ių kolegija: ge ūda nak inienė ( y . ed.), jonas Paulauskas, i u ė
Pe okienė, Vy au as Vi kauskas, jolan a zaba skai ė. Vilnius: Li u ians kalbos ins i u as,
2008. www.lkz.l . nes le ebe ha d, aland ku n 31999: No um Tes amen um G aece e La ine.
s u ga : deu sche bibelgesellscha .
sP i P nk y Kaan od ad en u a do Pos u, Li ewskim Izykiem, wy łumácieniem ná Polskie p e
Ksidzá Kons an ego Sy wida [...] W Wilnie [...] Roku 1629 in Šy wids kaza sak ayimu (Punk yń)
[...] li auisch und polnisch mi F anz g amma ische ein ku lei ung he ausgegeben on d .
gö ingen, 1929. ALL_62_63_make as.indd 46 2011.06.17 08:23:49

P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
47s aipsniai / a icles
sP ii P nk y Kaan na Pos wielki Izykiem Li ewskim P ze W. X. Cons an ego Sy wida [...] W Wilnie
[...] Roku 1644 in Šy wids Punk ay sakimu (Punk y kazań) [...] li auisch und polnisch mi ku ze
g amma ishe einlei ung he ausgegeben on d . anz spech . gö ingen: Vandenhoeck &
up ech , 1929.
Vee Vilen as bal amiejus 1579: Euangelias bei Epis olas [...] ulnai i wie nai pe guldi as an
Lie uwischka Sodia pe Bal amieju Willen a [...] Me u M. D. LXXIX / Me u. Vulg Vulga a. ci .
de nes le ebe ha d, aland ku 31999: No um Tes amen um G aece e lojaus Daukšos 1599
La ine. s u ga : deu sche bibelgesellscha .
W3 – Pos illa Ca holicka Mnieyſza. P ʒeʒ D. Iakuba W yka [...] W K akowie, 1590. – Mika-
anos Pos ilė e suas on es, pa . jonas Palionis. Vilnius: bal os lankos, Li e a ū a
2000.
alekna ičienė ona 2005: jono b e kūno Pos iLė Lie u oje: sklaidos is o ija. Jono B e kūno
Pos ilė, pa . ona alekna ičienė. Vilnius: Ins i u o das línguas Li uãs, 13143. alekna ičien ė ona
2008: jono b e kūno Pos ilės (1591) his ó ia do ex o: pe ikopių edagação on es. A chi um
Li huanicum 10, 2960. amb azas Vy au as 2006a: Li u ias línguas his ó ica sin aksė. Vilnius:
Ins i u o das línguas Li uãs.
amb azas Vy au as 2006b: P ijungiamieji sakiniai. – Daba inės lie u ių kalbos
g ama ica, ed. Vy au as amb azas. Vilnius: Mokslo e enciklopedijų leidybos ins i u as,
659–696.
balke ičius jonas 1963: Daba inės lie u ių kalbos sin aksė. Vilnius: Es adoybna poli ická a
ědecká li e a u y yda ykla. baue ja osla 1972: Syn ac ica Sla ica. b no: uni e si a j.
e. Pu kyn. c is o a o sonia 2005: Subo dina ion. ox o d, new yo k: ox o d uni e si y
P ess. c o William 1990: Typology and Uni e sals. camb idge: uni e si y P ess. d o inas
Leona das 1968a: sudė inės p ijungiamosios laiko kons ukcijos senuosiuose lie u ių
kalbos aš uose. Kalbo y a 19, 6788. d o inas Leona das 1968b: Laiko okolnos i šalu inių
sakinių p ijungimo p emo auconnie gilles 2003: Men al spaces. camb idge: camb idge
uni e si y P ess. ALL_62_63_make as.indd 47 2011.06.17 08:23:49 gi ón almy 1990: Syn ax 12,
nės senuosiuose lie u ių kalbos aš uose. Lie u os TSR aukš ųjų mokyklų mokslo da bai,
Kalbo y a 19, 89–98.
ams e damPhiladelphia: john benjamins. gi ón a lmy 2001: syn ax. an in oduc ion 12.
ams e damPhiladelphia: john benjamins.
48 ac a Linguis ica
jū a ė Pajėdienė
Li huanica LXIILXIII
gelumbeckai ė jolan a 2002: Linksnių i p ielinksninių kons ukcijų sin aksė Jono
B e kūno Biblijos E angelijoje pagal Luką (Ope a linguis ica Li uanica 1). Vilnius: Lie u ių
publicação do ins i u o de linguagem.
gi ó n almy 2009: he genesis o syn ac ic complexi y. ams e damPhiladelphia: john
benjamins Publishing company. haiman john 1985: Na u al Syn ax. camb idge: uni e si y
P ess. he mann edua d 1912: Übe die En wicklung de li auischen Konjunk ionalsä ze.
jena: hol oe axel, judžen is a ū as 2003: compos o p ijungiamojo sen inio desc iy-
ommansche buchd ucke ei.
mo pag indai. – Sin aksinių yšių y imai, ed. axel hol oe , a ū as judžen is. Vilnius:
Ins i u o da língua Li uânica, 115172.
huddles on odney, Pullum k. geo ey, ed., 2002: The Camb idge G amma o he English
Language. camb idge: he P ess syndica e o he uni e si y o camb idge. jablonskis jonas
1911: Li uquias linguagem sin aksė. Jonas Jablonskis. Rink iniai esc i os 1, sud. jonas Palionis.
Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla, 1957, klemensiewicz zenon,
435−549 .
Leh spławiński adeusz, u bańczyk s anisław 1955: G ama yka his o yczna języka
polskiego. Wa szawa: Pańs wowe Wydawnic wo naukowe.
koženiauskienė egina 1990: XVIXVIII século p akalbos e dedikações. Vilnius:
Lógico.
Lieko anelli 1992: The De elopmen o Complex sen ences. helsinki: suomalaisen
ki jallisuuden seu a.
Lyons john 1993: Seman ics 12, camb idge: uni e si y P ess. Masku liūnas b onius 2000:
aiška posesi idade e lexi io Mikalojaus daukšos Pos ilės pe ikopėse. A chi um
Li huanicum 2, 107123. Mies amo Ma i, 2005: S anda d Nega ion: The Nega ion o
Decla a i e Ve bal Main Clauses in a Typologycal Pe spec i e. be lin, new yo k:
Mou on de g uy e . Pajėdienė jū a ė 2010: P ijungiamieji laiko ibos sakiniai com
jungiamuoju pala ažiu mesmo elhojoje lie u ių kalboje. Bal is ica 45(2), 265283.
ALL_62_63_make as.indd 48 2011.06.17 08:23:49
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
49s aipsniai a icles /
Palionis jonas 1967: Lie u ių li e a ū inė kalba XVI–XVII a. Vilnius: Min is.
Palionis jona s 2000: 1599 anos Pos ilė e suas licimas. Mikalojaus Daukšos 1599 anos Pos ilė e suas on es,
pa . jonas Palionis. Vilnius: b ancos a cos, 1322. Pisa kowa k ys yna 1984: His o ia składni języka
polskiego. W ocław: ossolineum. Valiuly ė elena 2006: in e up ukas. Ago ao inas li uãs linguagem
g ama ica, ed. amb azas Vy au as. Vilnius: Móslo e enciclopedijas Ins i u o de publicação, 455461.
sua y he a icle gi es an o e iew o he s uc u e and seman ics o subo dina e clauses o ime
empo al clauses wi h conjunc ion neg
in old Li huanian W i ings
bounda y wi h he conjunc ion (pi m) neg in old Li huanian w i ings (in ex s o j. b e kūnas Pos illa
(1591), M. daukšas Pos illa (1599) and k. si ydas Punk ai sakymų (i 1629, ii 1644)). empo al clauses wi h he
conjunc ion (pi m) neg we e used o exp ess a usual (unma ked) o unusual (ma ked) empo al
ela ionship o e en s (pos e io i y). in all hese ex s mos equen a e empo al clauses wi h he
compound conjunc ion pi m neg (only he compound conjunc ion pi m neg is used in empo al clauses in
b e kūnas Pos illa). empo al clauses in oduced by he single conjunc ion neg (no longe used as
empo al conjunc ion in Mode n Li huanian) a e ixed in daukša and si ydas. some empo al clauses o
daukša and Wujek ha e di e gen conjun ions. one such clause wi h neg in daukšas pe icopes has a
s uc u al simila i y wi h i s equi alen in Vilen as Euangelijos bei Epis olos (1579)).
Į eik a 2011 m. janei o 3 d.
jū a ė Pajėdienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uânia
E. paço - [email p o ec ed]
ALL_62_63_make as.indd 49 2011.06.17 08:23:49