26 ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
jū a ė Pajėdienė
Lie u ių kalbos ins i u as
Di ecciones de las in es igaciones académicas: ac uales y iejas
in es igaciones de la sanda os del dicciona io de las lenguas li uanas.
P iaMijungieji Laiko
sakiniai su jungiaMuoju
ŽodŽiu (PIRM) NEG
anuosíos XViXVii a.
Lie uVių aŠ uose ano acia palab as (pi m) neg(i) nei(gi) neng. / examinada ma e ialá cons i uye
empo al clauses wi h conjunc ion neg
in old Li huanian W i ings
jono b e kūno Pos ilės (1591), Mikalojaus daukšos Pos ilės (1599), kons an ino si ydo Punk ų
s aipsnyje ap a iami senosios lie u ių kalbos p ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamaisiais
sakymų (i 1629, ii 1644) sakiniai, en los que dos p opoziciones exsidės imas laike nusakomas
pasi elkian uno de los mencionados jungia i os palab as. b e kūno Pos ilėje u ilizados sólo
iempo sakiniai con compues o jungiamuoju palab aju pi m(a) nei(g) neng neg /. daukšos
Pos ilėje y si ydo Punk uose sakymų зафиксировать разноi esnės s uk ū as sakiniai su
neg(i), neygi, nieig en es os esc i os hay y iempo sakinių su neg sin a liepiamojo palab a pi m.
anno a ion
he a icle gi es an o e iew o he s uc u e and seman ics o subo dina e clauses o ime
bounda y wi h he conjunc ion (pi m) neg in old Li huanian w i ings (in ex s o b e kūnas
Pos illa (1591), daukšas Pos illa (1599) and si ydas Punk ai dėymų (i 9, ii esMiniai Žodžiai: Sakami
1644)).
p ijungiis yšys, sakomas šaliniai, neiu inio laiko, a iniu nusakmens ėlesnis eiksmas,
ak i umo, ai 162 unkcija, ajopa seman inė.
keyWo ds: subo dina ion, empo al clauses, empo al pos e io i y, ac ici y, dual
seman ic unc ion.
ALL_62_63_make as.indd 26 2011.06.17 08:47:23
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
27s aipsniai a icles in all hese ex s mos popula a e empo al clauses wi h he compound conjunc ion
pi m neg (only he compound conjunc ion pi m neg is used in empo al clauses in b e kūnas Possenojoje
Li uania en el habla ases con jungiamuoju palab a neg1 pudo se nosakomi no solo kokybiniai dos ac os de
illa). he empo al clauses in oduced by he single conjunc ion neg (no longe used in em-
po al clauses in Mode n Li huanian) a e ound in he ex s by daukša and si ydas.
ĮVadas
compa ación, sino y la elación laike del ac o g e inimo2. los sakiniai con g e a o apa ado jungiamojo
palab a neg exis en es al suplemen o modi icika o iumi iempo pi m pueden se in e p e ados no sólo
como iempo3, pe o y como compa igamieji. en la lengua li uana ac ual jungi i os de palab as negu, ni
an e io men e u e ada el signi icado del lími e de iempo es sunykusi: g ama icales ap ašuose negu, ni se
desc üyen sólo como compa amíos de di e encia un ukai4, y sakiniai con es os jungiamaisiais palab as
desc ibié onse como di e encia compa amieji5. sakiniai con negu, ni, con los cuales g e inado d ieapiman is
dis in os neg į a dijimo a ian es, ales como negi, ni, neygi, nieig, neng. la compa ación en un espacio y en
ski ing espacioses y sob e lo que compa a dos acciones signi ica compa a su desisiés amien o en cie a
11 s aipsnyje neg pasi enkamas kaip bend as jungiamojo žodžio a das ( en, ku nebū ina de alizuo i) –
(pa yçons, iempo) escala, éase auconnie (2003: 132; 137). sob e la elación de compa a i iones con
12 apie ne iesioginį a neiš eikš ą lyginimą be kokio pobūdžio eiginiuose, ž . Lyons (1993: 274 ). apie
o aciones de iempo, é. (199Leko2: 223). 13 analógico modelo de la ieja polkų lengua del iempo sakiniai con niž
se desc iben como en el dėmen p incipal gene almen e u in ys el signi icado del iempo p ie eiksmį o
p ie eiksminį jung uką, ampanzo de compa a i a base al desgaba el iempo de acción del dėmen
secunda io (klemensiewicz y k . 1955: 468). ja osla as baue is neigé en la ieja lengua checa usua io del
iempo signi icaciones jungia i o de palab a než di ec a ensaja con neiginio dalely ės ne e aiškinamojo
jung uko že samplaika. su opinion, así exkinama puede se sólo compa amosa signi icancia jungiamojo
palab a než o ignia. jungia i o de la palab a an es del iempo signi icado baue is alo ó como secunda ia,
o mada usando an es compa igamosios signi icaciones cons ucciones po deik inę unción a liekančio
p ie eiksmio p é o kompa a i o dřé e. baue io a i ma, en esc i as de la ieja checa lengua desde XiV a.
segunda pa e a es iguan sakinių, en los cuales uno mismo než puede conside a se jungiamuoju palab a de
la signi icación del iempo, iksacijos (baue 1972: 4445446,8). 14 Plg. Valiuly ė (2006: 459). jonas balke ičius
Daba inės lie u ių kalbos sin aksėje sakinių su anksčiau, negu bei g eičiau, negu pa yzdžių pa eikė
sky iuje Laiko aplinkybės šalu iniai sakiniai añadiendo la no a de que es o palypa iamieji šalu iniai sakiniai
laiko aplinkybei paaiškin i y e e encia sob e a ą jų a oseną (balke ičius 1963: 351352).
15 Šių sakinių la e alédemos es án elacionados con cie as de las palab as del p incipalédem. al di e imen o
compa i amieji sen iniai son ce canimi di ec inio p ijungimo sen iniams. sus dėmenos gene almen e es i
nesa a ankiški y es echamen e elacionados en e síęs; [Š]alu inos dėmenos se elacionan con los p incipales
dėmenise einančiais de mayo g ado [...] p ie eiksmias [...]. como di e encia compa amieji desc iben y sakiniai
su negu, nei, ku iais lyginamas d iejų eiksmų išsidės ymas laike (amb azas 2006b: 695).
ALL_62_63_make as.indd 27 2011.06.17 08:23:47
28 ac a Linguis ica Li huanica LXIILXIII sus acciones essidės imas laike, en la lengua ac ual
jū a ė Pajėdienė
se u ilizan a amen e6, un elemen o esencial en es os sen áneos es el p e eiksmis
iempo p ime o/pi miau an e io men e7. ías de la lengua li uanas (edua das
he mannas8, Leona das d o inas9, jonas Palionis10, Vy au as amb azas11) sakinius con
pi m neg desc ibeo como iz eiškiančius laiko san ykius12.
Va osenos daŽnuMas
ap a iamuosiuose jono b e kūno, Mikalojaus daukšos i kons an ino si ydo
esc i os en iempo sakiniai con neg se u ilizan aún bas an e a menudo. sakinių su neg san ykinė kiekybinė
aiška13 en común de cada uno de las uen es mencionadas lími e de iempo p ijungiamų16 sólo una o a al
sen encia se puede localiza y Daba inės lie u ių kalbos eks yne, p z. : P egun as e, si oy oyėdos a
Na idado ocogos a No uega, B ynas p ime onegó espondió, pasiñó a Joná Kazlauską, mi oxniu p egun ando, si
él noapsigal oó. en la con e sación ac ual g e a un o o exis en es acciones escudés amien o laike ex yškin i
suelen pa enkamos an es + pusdaly is cons ucciones, plg., an es espondiendo B ynas semi ó, o
cons ucciones con jungiamuoju palab aju o y p ie eiksmiu más a de, ej. : Unie p ime os de p ima e a
plan as de, quienes p ime o p ažys a, y pos e io men e sulapoja, son o zi ijos dLk . Plg. sus a ian es: Vieni
p ime os de p ima e a plan as, que an es sulapojimą p ažys a, son o zi ías y Vieni p ime os de p ima e a
plan as, que p ažys a p ime o que sulapoja, son o zi ías. 17 Simila es y p ie eiksmio más a de posibilidades
(sólo opues a semán ica), plg. [...] esa noche la mad e de ella había salido y įžo más a de que hijas sucedido
nelaimė dLk . sob e p ijungiamojo yšio ases señaliais be o e (p iešiki) y a e (po o, kai) elacionesus é.
c is o a o (2005). / okiechos lengua un uku ehe, a Mikalojaus daukšos ca echismo asesyn con pi m neg se
18 da be Übe die En wicklung de li auischen Konjunk ionalsä ze jungiamųjų žodžių y imo apibend ina-
mojoje len elėje pi m neg į ašy as laiko eikšmės skil yje; jono b e kūno Pos ilės pi m neg siejamas su
p esen a po sepa ado de o os en es a uen e sakinių su neg (he mann 1912: 29, 34-35). 19 Leona das d o inas
pi m neg y sus a ian es į a dija como en los iejosos esc i os de lengua li uanas a o os p ijungiamųjų
iempo ci cuns ancias sakinių jung ukus (d o inas 1968a; 1968b: 89, 95). 10 jonas Palionis jung uką neng,
us ojamą solo eas e n P ussia esc i os, į a dija como kompa a i į, ep esen ando negu, y indica su ámbi o de
uso i alenciados en sen encias y iempos al ededo sen encias
(d auge con pi m) (Palionis 1967: 202).
11 sob e el uso de aciales de pa icipios secunda ios con jungiamaisiais palab as ni, ni pi m, pi m ni panašia
delimi a del ac o en signi icado como con has a y sob e es as jungia i as palab as conjunimąsi con
absolu ines cons ucciones é. amb azas (2006a: 453454); sob e los secunda ios ad e bodiones o aciones
con pi m nei, pi m neng e bmo bo ai eikš i é. amb azas (2006a: 456). 12 jonas jablonskis neig, neg, pi m
neng, pi m neig, pi m negu ambién sepa ó a las ci cuns ancias de iempo jungia i os palab as (jablonskis
1911: 498), e e encia sob e su uen e (anciuosius sc ip s) dando la no a: panaxos ejemplos, cuan o ese
en upo es conocido, de la lengua de gen e enemos (jablonskis 510: 1911511). 13 sob e la impo ancia de la
elación cuan i a i a con o a (o o as) cons ucciones de la co espondien e signi icación, y no de
aislados da os absolu os, éase amb azas (2006a: 39). ALL_62_63_make as.indd 28 2011.06.17 08:47:23 los sakiniai
de lími e de iempo con neg b e kūno Pos ilėje (19x) y si ydo Pun uose sakymų (13x) ela i amen e se
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
29s aipsniai / a icles
jų sakinių a osenos one panaši kaip p ijungiamųjų laiko ibos sakinių su ne 14 –
u ilizan cuan o más ecuen emen e que los sakiniai de lími e de iempo con ne , o daukšos Pos ilėje (57x)
cuan o menos (plg. los da os p opo cionados en la abla 1). 1 Len eLė. cuan i a i o bP, dP, sP elación de
o aciones de iempo con jungiamaisiais palab as neg e incluso con odos los p ijungiamaisiais o aciones del
lími e de iempo
Limos de iempo
sakiniai bP dP sP
La media de ecuencia de Va osena sakiniai su neg 19 (~17,8%) 57 (22,7%) 13 (~25,5%) (~22%) sakiniai su ne
14 (~2%) 72 (28,7%) 8 (~15,7%) (~19,2%) la can idad o al de p ijungian es que indican el lími e de iempo 107
(100%) 251 (51) (100%) (100%) en la uen e de iempo daukšos Pos sakilėje es neg sakiniai su neg (neġ4x),
neg (3x)) y pi wey (5x). si ydo Pun as sakymų iempo en sen encias neg insc i o como negi (9x), neygi
(2x), neg (1x), nieig (1x), a p ime ecuencia es: pi m (5x), pi ma (5x), pi may (1x). P nk y Kaan18 ex e neg
y pi m iene di e sosi esnių a i ikmenų: ni (7x), sakiniai su ni siquie a en la ac ual lengua li uánica
nebe a ojami, y de iempo compa a i o sakiniai su negu ni y pi ma anksčiau a ojami labai e ai. más
sob e p ijungiables iempo sakinių con jungiamuoju palab ajú incluso seman ines y g ama icas
niż niżli ue u ilizado (has a XViii a.) p ijungiamuosien es iempo en sen encias de acciones sekai nusaki i
(klemensiewicz y k . 1955: 468).
peculia idades é. Pajėdienė (2010). 15 dP pa a uen es éase Palionis (2000: 1718). 16 iejoje polkų kalboje
(pi m’ (33x); pi ṁ (11x); pi m (3x); pí ṁ (1x)) a i inka jokūbo Wujeko pos ilės15
laiko sakinius su jungiamuoju žodžiu ni16 (ni (24x), nili (29x), nieli (3x),
niem (1x)17), ku ie dažniausiai a ojami su p epoziciniu a liepiniu pie wey (41x),
14 Čia laiko sakinių su ne i neg a osena lyginama dėl panašaus šių sakinių aidos pobūdžio – laiko
17 Plg. dP 52345 el sen encio.
18 kons an inas si ydas Punk ai sakymų P akalboje į skai y oją así p esen ó el ca ác e de la aducción:
no ė a da de amą ans imą de el idioma li uano y, an o cuan o ue posible, la palab a en palab a colocados,
pa a que ue a en endida (ci a a de eginos koženiauskienės e imo (koženiauskienė 1990: 296)).
ALL_62_63_make as.indd 29 2011.06.17 08:47:23 a ni (1x), nili (2x), nim19 (2x), a (1x)20, pasando con modi icica o ías
30
jū a ė Pajėdienė
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
pie wey
(4x), wp od21 (5x), p ed ym (1x).
Va osena ĮVai iuose
PaMoksLų ex o sLuoksnios desde el pun o de is a au o azgo el ex o del se món
cons a de al menos dos capasnių22. Uno de ellos es con e e encias au o ís icas
p esen adas ex ac os de biblía, o pe ikopés. o a capa del ex o cons i uye
comen a ios des inados a explici a a las ci adas pe icopeias, llamados en los ex os
discu idos exguldymais (bP, dP) o pun os (sP). En la úl ima in e p e a des inados
capa de ex o algunas de los e angelios agpos del ex o pueden se pe ci uojadas
o epi iidas o a ez. de isi i os ex os de pe ikopėse hay 10 p ijungien es iempo
sen ín su (pi m) neg: bP es 5 sakiniai, dP 4 sakiniai, a sP 1 aseys (ž . 2 abelę). 2
Len eLė. Laiko sakinių su neg apa siónamien o pamokslų ex o capocniados sakiniai de
biblías
su neg
ci a os
Pamokslininko komen a as
numanomos ci-
a os de biblía Pamokslininko ex o bP 5
sakiniai 7 sakiniai 7 sakiniai pi m neng
(3x), pi m nei (6x), pi m nei (6x), pi m neig
(4x) pi m neg neg neg neg pi m neg...
(1x) pi m nei (1x), pi m neg (1x), pi m neig
(1x), dP 4 sakiniai 7 sakiniai 46 sakiniai neg
(4x) (3x) (26 x) (14x) (6x)
sP 1 asesys 12
sakinių pi m neg (1x)
pi m neg pi m...neg
negi. . . neygi pi ma
(4x) (4x)
(2x) (2x)
19 sP i 805 p ime o negi co esponde p ed ym nim, a sP i 24425 sen encia escien e pi ma... negi
co esponde wp od... nim. sob e la ieja polkų lengua p ijungiamuosiose iempo en o aciones
a ojamą jungiamąjį žodį nim ž . klemensiewicz and k . (1955: 469).
20 sP i 14327 en la sen encia a a con p epozicinio nie pie wey. sob e a polinkį uni se con o os conchukes o
p ie eiksmías é. klemensiewicz y k . (1955: 468). 21 Plg. iejosas polkų lengua iempo dicciones con ni
u ilizado wp od ejemplosus (klemensiewicz y k .
1955: 469).
22 sob e los papeles desempeñados po el se mónje o del compilado y in e p e a o ío é. Pisa kowa
(1984: 209). ALL_62_63_make as.indd 30 2011.06.17 08:47:23

P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
31s aipsniai / a icles
bP, dP o sP pe ikopios iempo sakiniai su pi m neg co esponde Vulga o iempo
sakinius con jungiamaisiais palab as p iusquam o an equam bei g eikiško n iempo
sakinius con πρὶν o πρὸ τοῦ (ž . 3 ablelę). jungia i o neg palab a en dP 14828 sen encia
( ai numanoma M 26,34 eilu ės ci a a23) escogimien o, no coinciden e lenkiško
sudė inio pie wey ni (W3 15412), más sie inas no con la ynišku an equam (nes, ej., dP
12728 sen encia con pi m neg ambién co esponde Vulga os sakinį su an equam), pe o
con Li u iško e angelijų eks adicija24 p incipalmen e con bal amiejaus bei E angelijų
Epis olų (1579) eks u25. dP 14828 sakinio jungiamasis žodis i šalu inio dėmens
žodžių a kos modelis ski iasi nuo lenkiško o iginalo, be su ampa su a i inkamo26
Vee sakinio modeliu, plg. :
[...] ioġ ßi nák i / neg gaidís du ka ú p agís / is ka us mans gîſsieś. dP 14828
[...] i y diś ey nocy pie wey ni dwák oć ku ápoie/ yk oć si mnie áp yß. W31512 154 [...] iog sch
nak i neig gaidis du jun o p agηs es eces mans ssigηsi Vee 1881927 [...] quia in hac noc e
an equam gallus can e e me negabis M 26,34 [...] σοι τι ἐν ταύτ τ νυκτὶ πρὶν ἀλέκτορα
φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσ με M 26,34 3 Len eLė. Pe ikopėse p esen es de iempo o aciones con
neg jungiibles palab as co espondien es en di e sas uen es jungiamape ikopėje jn 4,49
pi m neig pi m neig pi mneġ ii 4741 3552 nili 36612 /
sis žodis
Vee bP
28
dP sP W3Vulg n
1221
pie weyp iu-
squam πρὶν /
23 Plg. Passia... iġ cua o E angelís b e áy ecop á dP 144; el ex o i pa e dP 148-149. 24 sob e las uen es
b e kūno Pos ilės bal amiejaus Vilen o E angelijas e Epis olas i Enchi idioną (1579) y el hecho que
b e kūno Pos ilės pe ikopės laiky inas no a Vilen o eks ų edakcija i ak uo25 e e encias a
inos kaip d iejų au o ių kū ybinio da bo ezul a as: Vilen o kaip e ėjo i b e kūno kaip e imo
edak o iaus“, ž . alekna ičienė (2005: 28; 2008: 31).
anks esnius y in es igaciones sob e la posible li e a u a dP pe ikopių eks o i Vulga a yšį, y en algunos
casos sob e el posible dP y Vee suzajos ex see. Maskuliūnas (2000: 107). sob e daukšos y yokūbo Wujeko
a ojamą, ni Li uáneos, ni polkų lenguas noūdingo nomb inio e lexi um aiškos 27 el examen eque ida bP,
modelio sąsają su lo ynų i g aikų kalbų į aka bei apie ai, kad „ ais a ejais, kai i Wujeko eks as
ski iasi, e leksy ų a osena dP sie ina su Vilen o ee [...]“ ž . Maskuliūnas (2000: 121).
26 Plg. Hiſ o ia apie Muka i Sme i Pona muſu Ieſaus Ch iſ aus / pagal ke u iu Euangeliſ u. Vee 188-214
sP y Vee ma e ial omado de kompiu e iu ecopilados ex os y Ins i u o de la lengua Lie u ių pa eng as
o mas de palab as compu ado ines konko dancias. konko dancias Es a ybinės lie u ių kalbos komisijos
p ie Lie u os espublikos seimo lėšomis según Li uanos espublikos als ybinės kalbos a ojimo i
ugdymo 19962005 me ais p og ama 19971998 me ais pa engė ona alekna ičienė, iča das Pe ke ičius y
p og amo ojas Vy au as zinke ičius, di igami habil. d . sauliaus amb azo. 28no Lu he io biblía e ie en
co espondien es iempos sen encias se u iliza jungiamasis palab a ehe. ALL_62_63_make as.indd 31
2011.06.17 08:47:23
32 ac a Linguis ica
jū a ė Pajėdienė
Li huanica LXIILXIII
jungiamape ikopė-
sis žodis
je jn 8,58 pi m neng
Vee bP
28
dP sP W3Vulg n
pi m neng i
5321
3207pi m neġ 12728 ii
10923 ni 1359 pi m
negwey pie
pi m niby
an equam πρν pi m
p iusquam πρὶν
nei I jn 14,9 neng
3262
7720 pi m
neġ 23951
pie wey
24417
Lk 2,21
2010
neng τοῦ
πρώτο
neng i 1266pi m neg 5321
pie wey
nili 533 p iusquam
πρὸ
p ime o
p ime o neng
i 1339
– –
NEG Va ojiMo sakinyje gaLiMybės como ya ha sido mencionada, bP, dP, sP
ex os en a izaba di e sas neg a osenes iempo sakiniuose casos: uninio
neg, p z. :
Pawadíns aḋ aſsái Wießpa ís déßim  a n ſaw / neġ nůġ i ißwaêwo / dáwe íiemus /
déßim  íłgi a ba g iwn […]. dP 38220
Wewawβy edy Pan [...] sług swoich ni od nich odiechał dał im [...]. / W3 39637 eip colgan e
môgus ne ůiéus mi e como o os: bę íłgái wá gin is u êio neġ nmi e /.
dP 17628
[...] ale si la go mecyć muśiał nili má ł. W3 18520 g e iminės a osenos pi m neg, p z. : Páskui
o wel Ad iiônas Pópieius kę wî as p ime o neġ us óio Pópieiumi nsius as nůġ Eugeniuso
Pópieęus sug íno No wéii wie ós /. dP 9124 Po ym ásie Ad yán Papie cwa y pie wey ni os ał
Papieem [...] náw oció No we gi ná wiá [...]. W3 9228 neg e imines a osenes p ime o y neg:
más lejos de neg ubiccio p ime o a osena no malmen e es p epozicina (pi m...., neg...); po
neg enancio pi m... a osena a e
(ž . 4 abelę), ej. :
ALL_62_63_make as.indd 32 2011.06.17 08:23:48
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
33s aigsniai a icles /
[...] y eyp Ch is us iop sug iβ a i giwena iump como pi may giweno negi buwo pames as pe
dasiłeydimu didio sindeimo. / / sP i 20711 [...] y mießka w nim iáko pie wey mißkał nili go był
gubił [...] sP i 20714 I paweyksło pa ies Diewo negi mogu ka alum i wieβpa im pas a e p ime
cual iam g aus i idabin us ay i a u swie u pada e i po am ii i i i i i i i i i i i n n giwenimo i
wieβ pa awimo iwede i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i sP i 14317
[...] k ó y nili cłowieká k ólem y panem pos ánowił pie wey mu dom pikny [...] cynił /
[...]. sP i 14320 en los ex os de las uen es discu idas gene almen e se u iliza
g e iminės a osenos pi m neg (ž . abelę 4). sólo al pi m neg a osena se
encuen a b e kūno Pos ilėje (de un o al de 19 o aciones con pi m neg iksacijų,
записывать como pi m nei (13x), pi m neng (3x), pi m neig (2x), pi ma neg (1x)).
g e iminis p ime neg hallado 33 daukšos Pos ilės sakiniuose (~58% de odos los
iempo lími e sakinių con neg casos dP). si ydo Pun uoses sakymų 5 o aciones de
iempo con g e iminės a osenos pi m neg cons i uyen ~38,5% de odos los
o aciones de iempo con neg en es a uen e (g e iminės a osenos pi m neg
už ašy a ejopai: pi m negi (3x); neg p ime o (1x); nieig (1x)). p ime o
daukšos Pos ilėje i si ydo Punk uose sakymų jungiamasis žodis neg bu o
a ojamas i su a okiau esančiu p epoziciniu pi m (15 sakinių dP suda o ~26%,
o 4 sakiniai sP suda o be eik ~31% isų laiko ibos sakinių su neg šiuose šal i-
niuose iksacijų).
sakiniai con neg, einančiu an es pi m, se encuen an sólo si ydo ex e (2x).
si ydo Punk uose sakymų (2x) y daukšos Pos ilėje (9x) las sen encias del lími e
de iempo con singula neg o man sob e seisš adalį de odos es os uen es
p esen es en los iempos sakinių con neg.
daukšos Pos ilėje 2 sakiniai (dP 13029 y dP 14828) con singula neg daukšos ue on
aducidos cambii us o iginale esan į jungiamąjį palab a p aleidus g e iminės
a osenos pie wey. ambos mencion ieji sen iniai con neg dP ade imien os con ex os
ienen ellos casi iden iškus sen inių a i ikmenis, besisi iančius jungiamuoju
palab asjo del disc imen os (be su ampančius con lenkiškuoju o iginalalu).
Despguldyndose con el iempo ase:
[...] neġ Ab ômas bů iau aß ęsmi. dP 13029 [...] e pie wey nili
Ab áhám e a/ iam iu ie . W3 13744 dicho explicando
E angelijos según Joną a ka pą, plg.: [...] p ime o neġ
Ab ômas bů aß essmi. dP 12728
[...] pie wey ni Ab áhám e a/ ia ie em. W3 1359
[...] p ime o neng Ab ahamas buwa esch esmi /. Vee 5321
ALL_62_63_make as.indd 33 2011.06.17 08:23:48 ya an e io men e mencionado M 26,34
34 ac a Linguis ica
jū a ė Pajėdienė
Li huanica LXIILXIII
[...] An equam Ab aham ie e , ego sum. jn 8,58
[...] πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμί. jn 8,58
e su é conje o sen encia dP (jungiamuju palab a y colu inio dėmens o den de
palab as bescien e de la co espondien e sen encia lenkiško):
[...] ioġ ßi nák i / neg gaidís du ka ú p agís / is ka us mans gîſsieś. dP 14828
[...] i y diś ey nocy pie wey ni dwák oć ku ápoie/ yk oć si mnie áp yß /
W3 15412 iene iden išką a i ikmenį Išguldyme (sólo en es e caso lenkiškame eks e i
nili pa a o as be pie wey), plg. :
[...] ßi nák neġ gaidîs du ka ú p agís is ka ús mans sigsi. / dP 15016 [...] ey
nocy nili ku dwák oć ápoie/ y k oć si mnie áp yß /. W3 15618 dP 15915 aseys
(numanoma M 26,75 ilau ės ci a a) iene jungi la palab a co espondien e en el
p ime lenkišką pie wey ni, pe o el o den de palab as del dėmen p incipal de es e
ase cuan o dióokia (a imesnė g eikiškam a i ikmeniui), plg.: [...] pi m neġ
gaidís du ka ú p agîs is ka ús sigîsi mans. dP 15915 [...] pie wey ni ku
dwák oć ápoie/ yk oć si mnie áp yß. W3 16523
[...] pi m neng gaidηs du ka u giedos / ſſigiſi mans ηs ka us. Vee 1964
[...] “P iusquam gallus can e , e me negabis”. M 26,75
[...] πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσ με.· M 26,75 numanoma M 26,75 eilu ės ci a a
b e kūno Pos ilėje (desde cua oų e angelijos en la pa e sukompiliuo o ex o)
iempo sakiniu pe duik a similamen e29 ( alinan jungi el wo damojo pa inkimą):
p ime que gaidis du giedos u me es eces usigini. bP i 3737 Lenkiško o iginalolo p opues o modelo
opcionando jungiamą el palab aí no coincide dP 27823 ases con pi m neg, plg.: ku ié pi neġ in ikéio ne u éio
bû p íwe s í ni su em í bę małnei u êio bû lais í i p alidê i [...]. dP 27823 k o y ni wie yli ni mieli se [...]. /
W325 285 29 b e kūno Biblia e ie en las co espondien es líneas en la ho a de acción se indica el selekin con
o os medios aiškos: p ielinksninę kons ukciju su daik a a džiu pi m gaidgihco M 26,34 y la e al empo al
sen encio con jungiamuoju palab a pi m ne como: Gaidis pi m p agis M 26,75 (ci ada según gelumbeckai ė
2002: 199).
ALL_62_63_make as.indd 34 2011.06.17 08:23:48
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
41s aigsniai a icles /
[...] an equam Ab aham ie e , ego sum. jn 8,58
[...] πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμί. jn 8,58
6 Len eLė. sakinių su neg g ama ical iempo opcionys
sakinių modeliai bP dP sP
V, neg quizás V 7 (~36,8%) 28 (~49%) 9 (~69,2%)
V, neg quizás V a iam 1 (~1,8%)
Ves, neg V es 4 (~21%) 6
(~10,5%) 2 (~15,4%)
Ves, neg Vbū 2 (~10,5%) 2 (~3,5%) 1 (~7,7%)
Ves, neg Vbūs 1 (~5,3%) 3 (~5,3%) 1 (~7,7%)
Vbūs, neg Vbūs 4 (~21%) 5 (~8,8%)
Vp, neg Vbūslie es 1 (~5,3%) (es) 3 (~5,3%) (būs) /
Vam, neg Vbūs 4 (~7%)
Vam, neg a i V a iam 5 (~8,8%)
La mayo pa e de los asgos na a i os del dėmen p incipal p ijungien es de iempo sen encias con neg iene
epis eminio modalidad del dėmen p incipal p edika á (plg. 7 ablelle en da os p esen ados). noiginys se u iliza
excepcionalmen e a a ez po sakinį daukšos y si ydo ex os36. además, en es os enunciados neigio
a osena nes anda inė (no odo el enunciado, pe o sólo pa e del enunciado neiginys37). dP 43533 la
es uc u a y signi icado de la o ación de iempo depende de la sen encia de obje o a óndio de la cual él es
pa e, del p edica o p incipal del ex o: alina i o38 p edica o modalumo, ep esen ando la opinión del au o y
p esen ando o os au o is ei eiginía como ne ak inį39, neu aliza el neiginío del ex o de iempo (en el
sen ido de e aluación de la e dad p opozicinas), pg.: [...] d sa blúni wo ioġ ne bú neġ gime ij Me gós Ma iós. dP
43533 [...] śmiei błunić e nie e a pie wey nili si ná odił Pánny Má yey. W3 45116 36 dP 27823 la ase puede
in e p e a se como posi i a, plg.: ku ié pi neġ in ikéio ne u éio bû p íwe s í ni su em í bę małônei u êio
bû łais í y p alidê i [...]. 37 sen inio neiginiu se conside a mo osin aksinė kons ukcija, cuya unción (siejama
con el p incipal eiksmažodžiu) es neig i sen inio. la neiginys de pa e de o ación puede ope a sólo una pa e de
o ación, plg. Mies amo (2005: 3 ). 38 sob e los e aluamosius p edica as é. hol oe , judžen is (2003: 168169). 39
sob e el e ec o del neigino o elemen o nega i o p esen e en el es imen o p incipal al dėmeni p ijungiable plg.
c is o a o (2005: 31; 3637).
ALL_62_63_make as.indd 41 2011.06.17 08:23:49

42
jū a ė Pajėdienė
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
sP i 14327 sakinyje pag indinį neiginio k ū į p ie sa ęs p i aukia pi m40, odėl
dicho po él p oposición ambién puede se e aluada como posi i a ( unción del enunciado
deci , cuando dioses apa eció iglesia), plg.: y mismo Diewas no p ime a apa iode banićioi
Salamano negi buwo obułay pada i a i pabaig a. sP i 14327
I sam Bóg nié pie wey śi pokaał w kośćiélé [...] a41 ue doskonalé cynióny y dokóńcony.
sP i 14331
(ac ualizada en el lenguaje es a es uc u a de la ase se ía di e en e42.) de
Pag indinio dėmens a iniais einan ys epis eminio modalumo p edika ai i e a
neiginio a osena gali bū i susijusi su iena iš s a besnių laiko sakinių su neg
unciones es as ases compues as ansmi ida in o mación sob e acciones seką
(į ykusią a ba u inčią į yk i), ku ios ak y umu na a o ius neabejoja.
Šalu inio dėmens a inių ypa ybės bP, dP y sP ex os con enidos de o aciones de
iempo con neg secunda io dėmens a iniais a sólo pe sona p o egamosios43
o mas eiksmajodžių. neiginys en el es imen secunda io no ojamo.
Šalu inio dėmens a iniais suelen a sucesio accioneslo eiksmajodžiai,
ansmi i ian es ezul a inį o ibinį aspec o de acción, plg. : Pe o no iu dweiu eipo
p amin as buwa Incluso e dade o Diewo h ough Angela Schwen a Gab ie- /
la / pi m nei p aſſideia ßiwa e. bP i 1352
i iopi Ka alischkis Wieschpa ie Bilo a eik pi m neig numi sch a waikas mana. / / Bilo bP
4741
ii La e e encia de la acción Ocu ida a eces ans ie e y se ojo iempo eigos
eikslo eiksmažodžiais, plg. :
40 almy gi óno opinión, el alcance de acción neigino en sen encias, con enchien es nep i ados
acul a y ių sen inio elemen os de, ales como p ie eiksmiai, cambia. ales elemen os acul a i os en
sen encias con negigio a aen a sí mismo oda el pode del negigio (gi όn 2001 i: 381382). sakiniuose,
nocon endien es ales elemen os de, negino po ia p incipalmen e se elaciona con eiksmažodžiu, plg.
gi όn (2001 ii: 230). neigio de la p opiedad lineijiní ca ác e , plg. huddles on, Pullum (2002: 717, 782). 41
sob e mues aikiní nie pie wey a ca ác e plg. klemensiewicz y k . (1955: 468).
42 daba inėje kalboje pap as ai a ojami a ian ai, ku iuose sakinio elemen ai išsidės o ki aip, plg.: [...]
pasi odė bažnyčioj ne anksčiau, nei [ji] bu o obulai pada y a a ba [...] nepasi odė bažnyčioj anksčiau nei
[ji] ue pe ulai dea y a.
43 Vy au as amb azas p opo ciona b e kūno Biblías e ime a ojamų sakinių su pi m nei i daly iu
ejemplos (amb azas 2006a: 453).
ALL_62_63_make as.indd 42 2011.06.17 08:23:49
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
43s aipsniai a icles /
[...] nieig dawe monnu Diewas ydamus pi ma łaydo weiu idan iami nupus u. / / sP ii
9132
[...] e ni mánn dał Bog ydóm wp od wiá posłáł [...]. / sP ii 9132
7 Len eLė. Ajun i os iempo sakinių su neg g ama icas
peculia idades sakiniai su
(pi m) neg bP dP sP
ela i ois a osenos
mediu kis ases con neg
g e iminės a ne-
iene g e imines
senos pi m
19 (100%) 48 (84,2%) 11 (84,6%) (~89,6%)
a o egiama del
p incipal dėmen 19 (100%)
(~96,4%) p edicado
56 (~98,2%) 12 (92,3%)
P edicado del
p incipal dėmen
con neigino
–1 (~1,8%) 1 (7,7%) (~3,2%)
modalidad
epis emínico
p edicado del
p incipal dėmen
17 (~89,5%)
44
45 (~78,9%)
45
12 (~92,3%) (~86,7%)
deon inio modumo p incipal del 2 (~10,5%) 11 (~19,3%) (~10%) dėmen p edicado
seman ínas de iempo sen encias con (pi m) neg possibilidades sen a i as con
ikoniškai46, ej. :
neg acen uada o den de exidies ío de acciones, la cual puede se nusakoma
44 iš jų 4 n . su būsimojo laiko p edika ais.
45 iš jų 6 n . su būsimojo laiko p edika ais.
46 ikoniškumas en endido como polinkis ing es o mi lingüines es uc u as según simili ud con pa i i, ej.,
pasakojan ikoniška eiksmų seka eiksmus pa eikia eiliškumo, pagal ku ią eiksmai yko / u ė ų
yk i, o den. más sob e el iconiškumą é c o (1990: 164, 194), sob e iconicidad p incipios en sin ác ica y
biológico ikoniškumo codų pag indą é gi ón (1990: 966984), sob e ikonišką mo y aciją como con o midad en e
lingüís ica es uc u a y lingüís ica signi icados, cuando compues o sen encial dėmenų o den co esponde
loginius yšius en e acciones (1985; haiman: 11), c is o a o (2005): ALL_62_63_make as.indd 43 2011.06.17 08:23:49
44
jū a ė Pajėdienė
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
[...] éik p ime o neġ numí s sunús mánas. dP 355247
o noikoniquemen , ejemplo :
[...] quien negi mogu ka alum e wieβpa im buildinga e pi ma namus iam g aus e idabin us /
[...] pada e. sP i 14317 o aciones con neg ca ac e ís ica d ejopa seman inio ídeo
pa eikimo (i uncionnio pa a ojimo) posibilidad: habi uales y exclusi as
secuencia de acciones nusakimien o. Įp as inė (nežymė a) seka de acciones
nusako ik o ėje habi ual de dos acciones sa i a pio elación, ej. :
[...] y musu Tiewu iewai ales i a buwen p ime o neig Diewas iemus sawa Schwen a ßodi
a siun e. bP i 1542 conside able pa e ( idu iniosamen e ~44%) bP, dP, sP exis en es
iempo sakinių su neg nusako neįp as ą (žymė ą) acciones eigą/seką: ch ís us búwo
pi m neġ iġ me gós gime. dP 4434
Ch yſ us był pie wey nili ſi ʒ Pánny ná odił. W3 4341
Ku io buwa p amin as nog Angelo / pi m neng ßiwa e p aſſideia. bP i 1266
[...] ku ís wíssa pé ino pi neġ âmpa. dP 2353
[...]y wßy ko p ewie k o pie wey ni si os anie. W 243340 [...] quien p ime o negi kas io mełde
él mismo [...] p ałkie iu małdas paweydeio n eykáłu iu /.
sP ii 1032
[...] k o y wp od ni go k o p ośił śam [...] p edil ich modły [...]. sP ii 1032
[...] ghis scho se gancio uomo apsijm ghi noik ai odeis p iesch Pha iseuschus uss odams pe o
e io ligga p awa idams pi m nei ghi se gansis meld / / [...]. bP ii 42523
[...] es o wíssa p ânesse pi neġ s óios. dP 2352
[...] o wβy ko opowiedieć acył/ pie wey ni si s alo. W3 24339 d ejopa iempo
o aciones con neg seman ís ica posibilidad mues a es eudų es as es uc u as
o acionales y su usuosenes de ca ác e especí ico en discu sos o aciones con neg
pudo se nusacoma no sólo habi ual sequa de acciones, median e la cual se p e ende
llama a ención a acciones exsidés amien o o g e imum uno espec o a o o, sino y
neįhablada sequa de acciones, asociada con exclusi idad de suje os desc ipdinables.
sakinių su (pi m) neg a osenos campo en los discu iosios esc i os o aleció no
solo ex os au o esí siekis cuan o más co esponde p iminių šal inių48 suge omą
sakinio modelį, 47 ya ci ados sakinių o iginales ya noeka jami.
48 apie konk e iza imą i in e p e a imą e čian biblijos eks us plg. alekna ičienė (2008: 31).
ALL_62_63_make as.indd 44 2011.06.17 08:23:49
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
45s aipsniai a icles be y se món géne o nulem as po eikis in e p e ando
p ima ios uen es epi ie impo an esnes pe icopios ci a as /. 8 Len eLė. Tiiko
sen iniai su neg: seman iniai secuencia de acciones desp ende modos bP dP sP
Veiksmų seka neikoniška ikoniška neikoniška ikoniška
neikoniška ikoniška nežymė a Žymė a nežymė a Žymė a
nežymė a Žymė a nežymė a Žymė a nežymė a Žymė a
žymė a Žymė a žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a Žymė a
Žyme ada
Miš ios 3 1 3 2 4 4 1 1 del
o al
2 8 3 6 12 3 20 22 8 2 3 –
10
(~52,6%)
(žymė a
seka seka seka seka seka iŠVados kalojaus daukšos y kons an ino si ydo pamokslų
~42,1%)
9
(~47,4%)
(žymė a
colecciones ex os ue on u ilizados aún bas an e a menudo (suda o medianamen e
~31,6%)
15
(~26,3%)
(žymė a
sob e quin adalį de odos es os esc i os en los sakinių que indican lími e de iempo).
~5,3%)
42
(~73,7%)
(žymė a
~38,6%)
10
(~76,9%)
(žymė a
~15,4%
3
(~23,1%)
senajai lie u ių kalbai būdingi laiko sakiniai su (pi m) neg jono b e kūno, Mi-
en la con e sación ac ual ya aus enkę iempo sakiniai con neg be a liepia i os palab as aún
u ilizados daukšos Pos ilėje y si ydo Punk uose sakymų. daukšos Pos ilėje sakiniai con neg
algunos donde aún se u ilizan independien emen e del lenkiško o iginalalo. Pe ikopėse esan ys
iempo sakiniai con jungiamaisiais palab as pi m neg y neg co esponde Vulga os iempo
sakinius con jungiamaisiais palab as p iusquam o an equam y g eikiško n iempo sakinius con
πρὶν o πρὸ τοῦ, bu nuoseklaus yšio su an iALL_62_63_make as.indd 45 2011.06.17 08:23:49u [...]
Pe Iana B e kuna geli [...] Ka aliauciuie. Jono B e kūno Pos ilė. S udija, aksimilė y dLk
46 ac a Linguis ica Li huanica LXIILXIII obse ado en e iden iškas biblías eilu es
jū a ė Pajėdienė
nusakančių p ijungiamųjų laiko sakinių su (pi m) negieji ski inguose lie u iškuose
kinių kalbų siūlomais sakinių modeliais nesama. didesnis s uk ū inis panašumas
šal iniuose en ellas u ilizados sakinių jungiam laiko žodžiai neg negampa ( ai į pi mūs
ik pa ies neg a ian ai) y co esponde su en o Vil E angelijų bei Epis olų eks e
esan į ieninio ai g e iminės nengengos pi m pa imą.
Poziciones y disy ybos pun o de is a a ii ujan es jungia i o de la palab a p ime
(...) neg las insc ipciones daukšos y si ydo esc i as pueden se alo ados como señal,
indicando jungia i o de la palab a negimą unsi con a liepiamo de la palab a p ime en
una compues o jungia i o de la palab a. b e kūno Pos ilės pi m neg se puede
conside a ya susi o mado compues o conjun iuoju palab aju […] sky ybos znak
emena s p nymi neg se u iliza unless an es oda pi m neg, pe o no pa a que
pe skel ų pi m neg pusiau. Tico sen encias con (pi m) neg seman ís icas
posibilidades mues an glaudos ca ác e de es as sen encias es uc u as y sus
a osenes especí ico en discu sos conexión sen ías con (pi m) neg podía se
nusakoma no sólo habi ual, pe o y no ipiko acciones exsidés imo seka, des inada desc údinino suje os exclusi inum a nusaki a.
ŠaL iniai
bP – b e kūnas jonas 1591: Pos illa Ta ai eſ i T umpas i P aſ as Iſchguldimas Euan-
compu ado inas ling is ikos cen o ex osynas de la ac ual lengua li uanas. h p://
kompak inė plokš elė, pa . ona alekna ičienė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla,
2005.
donelai is. du.l dP adamony ė Ve onika, Lučinskienė Milda, Pajėdienė jū a ė, Šinkūnas
Mindaugas, pa ., 2008: Mikalojus Daukša, Pos ilė, 1599: elec ónica di ec a y a i kš inė
palab as de o mas de conco dancias. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o. LkŽe Lie u ių kalbos
žodynas, elec ónico a ian e, edac o ių kolegija: ge ūda nak inienė ( y . ed.), jonas
Paulauskas, i u ė Pe okienė, Vy au as Vi kauskas, jolan a zaba skai ė. Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u o, 2008. www.lkz.l . nes le ebe ha d, aland ku n 31999: No um Tes amen um
G aece e La ine. s u ga : deu sche bibelgesellscha .
sP i P nk y Kaan od ad en u a do Pos u, Li ewskim Izykiem, wy łumácieniem ná Polskie p e
Ksidzá Kons an ego Sy wida [...] W Wilnie [...] Roku 1629 in Šy wids kaza ay sakimu (Punk yń)
[...] li auisch und polnisch mi anzze g amma ische ein ku lei ung he ausgegeben on
d . gö ingen, 1929. ALL_62_63_make as.indd 46 2011.06.17 08:23:49

P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
47s aipsniai / a icles
sP ii P nk y Kaan na Pos wielki Izykiem Li ewskim P ze W. X. Cons an ego Sy wida [...] W Wilnie
[...] Roku 1644 in Šy wids Punk ay sakimu (Punk y kazań) [...] li auisch und polnisch mi ku ze
g amma ishe einlei ung he ausgegeben on d . anz spech . gö ingen: Vandenhoeck &
up ech , 1929.
Vee Vilen as bal amiejus 1579: Euangelias bei Epis olas [...] plnai i wie nai pe guldi as an
Lie uwischka Sodia pe Bal amieju Willen a [...] Me u M. D. LXXIX / Me u. Vulg Vulga a. ci .
desde nes le ebe ha d, aland ku 31999: No um Tes amen um G aece e lojaus Daukšos
La ine. s u ga : deu sche bibelgesellscha .
W3 – Pos illa Ca holicka Mnieyſza. P ʒeʒ D. Iakuba W yka [...] W K akowie, 1590. – Mika-
1599 años Pos ilė y sus uen es, pa . jonas Palionis. Vilnius: bal os lankos, Li e a ū a
2000.
alekna ičienė ona 2005: jono b e kūno Pos iLė Li uania: sclaidos his o ia. Jono B e kūno
Pos ilė, pa . ona alekna ičienė. Vilnius: Lie u os kalbos ins i u o, 13143. alekna ičien ė ona
2008: jono b e kūno Pos ilės (1591) his o ia del ex o: pe ikopios edagación uen es.
A chi um Li huanicum 10, 2960. amb azas Vy au as 2006a: Li u ias idiomas his ó ica
sin aksė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o.
amb azas Vy au as 2006b: P ijungiamieji sakiniai. – Daba inės lie u ių kalbos
g ama ica, ed. Vy au as amb azas. Vilnius: Mokslo y enciklopedías edi ybos ins i u o,
659–696.
balke ičius jonas 1963: Daba inės lie u ių kalbos sin aksė. Vilnius: Vals ybinė poli inės i
mokslinės li e a ū os imp en a. baue ja osla 1972: Syn ac ica Sla ica. b no: uni e si a
j. e. Pu kyn. c is o a o sonia 2005: Subo dina ion. ox o d, new yo k: ox o d uni e si y
P ess. c o William 1990: Typology and Uni e sals. camb idge: uni e si y P ess. d o inas
Leona das 1968a: sudė inės p ijungiamosios laiko kons ukcijos al anuosíos esc i os de
la lengua lie u ių. Kalbo y a 19, 6788. d o inas Leona das 1968b: Laiko ci cuns ancias
šalu inių sakinių p ijungimo p emo auconnie gilles 2003: Men al spaces. camb idge:
camb idge uni e si y P ess. ALL_62_63_make as.indd 47 2011.06.17 08:23:49 gi ón almy 1990:
nės senuosiuose lie u ių kalbos aš uose. Lie u os TSR aukš ųjų mokyklų mokslo da bai,
Kalbo y a 19, 89–98.
Syn ax 12, ams e damPhiladelphia: john benjamins. gi ón a lmy 2001: syn ax. an
in oduc ion 12. ams e damPhiladelphia: john benjamins.
48 ac a Linguis ica
jū a ė Pajėdienė
Li huanica LXIILXIII
gelumbeckai ė jolan a 2002: Linksnių i p ielinksninių kons ukcijų sin aksė Jono
B e kūno Biblijos E angelijoje pagal Luką (Ope a linguis ica Li uanica 1). Vilnius: Lie u ių
ins i u o del lenguaje edi o ial.
gi ó n almy 2009: he genesis o syn ac ic complexi y. ams e damPhiladelphia: john
benjamins Publishing company. haiman john 1985: Na u al Syn ax. camb idge: uni e si y
P ess. he mann edua d 1912: Übe die En wicklung de li auischen Konjunk ionalsä ze.
jena: hol oe axel, judžen is a ū as 2003: compues o p ijungiamojo sen inio
ommansche buchd ucke ei.
desc ipcióny-
mo pag indai. – Sin aksinių yšių y imai, ed. axel hol oe , a ū as judžen is. Vilnius:
Ins i u o de la lengua Lie u ių, 115172.
huddles on odney, Pullum k. geo ey, ed., 2002: The Camb idge G amma o he English
Language. camb idge: he P ess syndica e o he uni e si y o camb idge. jablonskis jonas
1911: Li ujų kalbos sin aksė. Jonas Jablonskis. Rink iniai esc i os 1, sud. jonas Palionis. Vilnius:
Es adoybna poli ická a i naukową li e a u y wydykla, 1957, klemensiewicz zenon,
435−549 .
Leh spławiński adeusz, u bańczyk s anisław 1955: G ama yka his o yczna języka
polskiego. Wa szawa: Pańs wowe Wydawnic wo naukowe.
koženiauskienė egina 1990: XVIXVIII siglo p akalbos y dedikaciones. Vilnius:
La ciencia.
Lieko anelli 1992: The De elopmen o Complex sen ences. helsinki: suomalaisen
ki jallisuuden seu a.
Lyons john 1993: Seman ics 12, camb idge: uni e si y P ess. Masku liūnas b onius 2000:
e lexi io posesi um aiška Mikalojaus daukšos Pos ilės pe ikopėse. A chi um
Li huanicum 2, 107123. Mies amo Ma i, 2005: S anda d Nega ion: The Nega ion o
Decla a i e Ve bal Main Clauses in a Typologycal Pe spec i e. be lin, new yo k:
Mou on de g uy e . Pajėdienė jū a ė 2010: P ijungiamieji laiko ibos sakiniai su
jungiamuoju žodžiu e en senojoje lie u ių kalboje. Bal is ica 45(2), 265283.
ALL_62_63_make as.indd 48 2011.06.17 08:23:49
P ijungiamieji laiko sakiniai su jungiamuoju žodžiu
(pi m) neg senuosiuose XVi–XVii a. lie u ių aš uose
49s aipsniai a icles /
Palionis jonas 1967: Lie u ių li e a ū inė kalba XVI–XVII a. Vilnius: Min is.
Palionis jona s 2000: 1599 años Pos ilė y sus pe misimas. Mikalojaus Daukšos 1599 años Pos ilė y sus
uen es, pa . jonas Palionis. Vilnius: blancos a cos, 1322. Pisa kowa k ys yna 1984: His o ia składni
języka polskiego. Pisa kowa k ys yna 1984: His o ia składni języka polskiego. Pisa kowa k ys yna 1984:
His o ia składni języka polskiego. Pisa kowa k ys yna 1984: His o ia składni języka polskiego.
Pisa kowa k ys yna 1984: His o ia składni języka polskiego. Pisa kowa k ys yna 1984: His o ia składni
empo al clauses wi h conjunc ion neg
in old Li huanian W i ings
języka polskiego. W ocław: ossolineum. Valiuly ė elena 2006: swi ch ukas. Ac ualmen e Las g ama ica
de lengua li uanas, ed. amb azas Vy au as. Vilnius: Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación,
455461. sua y he a icle gi es an o e iew o he s uc u e and seman ics o subo dina e clauses o
ime bounda y wi h he conjunc ion (pi m) neg in old Li huanian w i ings (in ex s o j. b e kūnas Pos
illa (1591, M. daukšas Pos illa (1599) and k. si ydas Punk ai sakymų (i 1629, ii 1644)). empo al clauses wi h
he conjunc ion (pi m) neg we e used o exp ess a usual (unma ked) o unusual (ma ked) empo al
ela ionship o e en s (pos e io i y). in all hese ex s mos equen a e empo al clauses wi h he
compound conjunc ion pi m neg (only he compound conjunc ion pi m neg is used in empo al clauses in
b e kūnas Pos illa). empo al clauses in oduced by he single conjunc ion neg (no mo e used as
empo al conjunc ion in Mode n Li huanian) a e ixed in daukša and si ydas. some empo al clauses o
daukša and Wujek ha e di e gen conjun ions. one such clause wi h neg in daukšas pe icopes has a
s uc u al simila i y wi h i s equi alen in Vilen as Euangelijos bei Epis olos (1579)).
Į eik a 2011 m. ene o 3 d.
jū a ė Pajėdienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
E. poš a - [email p o ec ed]
ALL_62_63_make as.indd 49 2011.06.17 08:23:49