S aipsniai / A icles 149
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
Lie u ių kalbos ins i u as
Mokslinių y imų k yp ys: mo osin aksė, seman ika,
ipologia, g ama icas hie a chias, an iniai p edika y ai.
CINQUES PREVEIKSMI
HIERCHIJA E LIETUVI
TALBOS DATENIS
Cinque’s Hie a chy o Ad e bs and he
Findings o he Li huanian Language
ANOTACIJA
Šio s aipsnio y imo objek as ‒ Cinqueʼės p ie eiksmių hie a chija (an. he uni e sal
hie a chy o clausal unc ional p ojec ions). Com base nes a hie a quia, a igo desc e e-se do
idioma li uânico sakininių p ie eiksmių consumo um em elação ao ou o. Ten a-se de e mina se os
sagininhos p ie eiksmias da língua li uãs cons i uem ce a hie a quia de consumo, ou lie ugiausia
ių kalbos duomenys gali pa i in i Cinqueʼės hie a chijos uni e salumą. S aipsnyje dau-
baseiamasi exemplos de Kauno VDU Kompuu e inės ling is ikos cen o a ual da língua li uanas
eks yno e exemplos, encon is usando o sis ema de paeseškos da in e ne Google. ESMINIAI
VOZŽIAI: Cinqueʼės hie a chija, sakininhas p é eiksmias, p é eiksmių a o-
jimo a ka.
ANNOTATION
The a icle cen es on he so called uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions
de eloped by Cinque. Based on his hie a chy, he a icle desc ibes he ela i e o de o
sen en ial ad e bs in he Li huanian language. I a emp s o de e mine whe he sen en ial
ad e bs cons i u e a ce ain hie a chy o usage in Li huanian and whe he he indings o he
Li huanian language may con i m he uni e sali y o Cinques hie a chy. The a icle mos ly
e e s o he examples om he Co pus o Con empo a y Li huanian Language o he Cen e
o Compu a ional Linguis ics o Vy au as Magnus Uni e si y in Kaunas as well KEY WORDS:
as he examples ound h ough he web sea ch engine Google.
Cinqueʼs hie a chy, sen en ial ad e bs, o de o ad e bs.
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
150 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
1. Relacionado es es angei os a é ago a nesu a ia, ou p ie eiksmiai sakinio
oje y a adjunk ai (an. adjunc s, pa yzdžiui, E ns 2001), a speci ika o iai (an.
speci ie s, pa yzdžiui, Cinque 1999)1. Pagal adicinį požiū į, p ie eiksmiai y a
adjunk ai, odėl jų ie a sakinyje lais a, p z.:
a) Ca e ully Ashley picked up he wounded bi d. ‘A sa giai Ešli pakėlė su-
žeis ą paukš į’
s uk ūb) Ashley ca e ully picked up he wounded bi d. ‘Ešli cuidadosamen e
ą paukš į’
c) Ashley picked up he wounded bi d ca e ully. ‘Ešli pakėlė sužeis ą paukš į
le an ou sujeisa sa giai (Zyman 20112012: 9)
Be pasku iniuoju me u, po o, kai bu o nus a y a, kad kai ku ie p ie eiksmiai
no dicínio são usados apenas ce a ce a o dem de e minada, i ado p e eiksmius
kaip speci ika o ius. E ikas Zymanas (2011‒2012: 13) mini ke u ias p ie eiks-
a ua mios hipó eses de explicação, ês deles são p opos os Guglielmo Cinqueės (1999)2:
Name Con en
Adjunc ion
Hypo hesis
Ad e bs a e adjunc s.
Ex ended
P ojec ion akes a smalle po ion o
Hypo hesis
Ad e bs a e heads in he ex ended p ojec ion o V. An ad e b
he ex ended p ojec ion o V as i s
complemen . (Cinque 1999:4)
Mul iple Specs Ad Ps a e gene a ed in speci ie posi ions. A head may ha e Hypo hesis mo e han
es abeleceu, que sakininiai p ie eiksmiai3, que exp esseiškia nuosaką, moda86 . Vale ia não
one speci ie . (Cinque 1999:47) Hypo hesis head in he ex ended p ojec ion o V. (Cinque 1999:4) Cinque
esquece que exis e e sejam as ci cuns âncias, o que causa ainda mais keblumas a ando
Ad P-in-Spec
p ie eiksmius (ž . Hol oe , Čižik-P okaše a 2005). No malmen e an e eiksmis de ine-se e
E e y Ad P si s in he unique speci ie posi ion o a unc ional
ap esen am-se an e eiksmių seman iniai ipos. 3 Inglês ais p e eikmias são chamadas clausal ou
sen en ial ad ebs. B e emen e sob e o concep o eja. Hol oe 2003: 100, Hol oe , Judžen is 2003: 159.
lumą, laiką, eikslą, ūšį, sakinyje išsidės o am ik a a ka4. Pi miausia jis
1 Plačiau apie adjunk ų są oką ž . Hol oe 2009: 76 , o apie speci ika o ių są oką – Hol oe 2009:
Po exemplo, Th. E ns indica que clausal p edica ional ad e bs essen ially di ide in o h ee ypes,
acco ding o scope. The i s ‚Discou pa eikė mul i ude de dois p é eiksmių o dem no sakinyje
exemplos de g upos de o dem em i alų, p ansakinyje e ap esen a am e idências sob e ais g upos
2 Plačiau apie šias hipo ezes i jų ūkumus ž . Zyman 2011‒2012: 8 , 13 .
uni e salidade, emanda íns, albanų e malagasių línguas. Na sua opinião, o dem de p éjeiksmių em
odas as línguas é es i amen e de inida: se em uma sen ença são usados pelo menos dois p iejos5,
que dê de e mina a p óp ia es u u a sen ícios. Fo nece-se essa, au o iaus pala as, nebaig inė6
se-O ien ed‘, is some imes known as ‚P agma ic‘ o ‚Speech-Ac ‘ ad e bs. The second co es-
ponds o he es o he ‚Speake -O ien ed‘ g oup [...] The hi d, o which I ollow Jackendo ’s
‚Subjec -O ien ed‘, is ‚Ad-VP‘ [...]“ (ž . E ns 2000: 84 i en nu ody ą li e a ū ą). Apie p ie eiks-
mių ski s ymą plačiau ž . šio s aipsnio 2 sky ių.
4 Ši a ka a liepia pag indinių dėmenų (an. unc ional heads) a ką (ž . Cinque 1999: 90, 106).
S aipsniai / A icles 151
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
uni e sali 30 p ie eiksmių g upių hie a chija (Cinque 1999: 106):
cūzų, anglų i olandų kalbų. Po o jis as a kas sujungė į didesnes a ojimo
mian is pa yzdžiais iš anglų, no egų, bosnių / se bų-k oa ų, heb ajų, kinų
eiksmiai, ai jų eilės a ka p iklauso nuo uni e salios p ie eiksmių hie a chi-
1 SCHEMA. Cinque’ės (p ie eiksmių) hie a chija
[Moodspeech-ac P ankly7
[Moode alua i e o una ely
[Moode iden ial allegedly
[Modepis emic p obably
[Tpas once
[T u u e hen
[Mod
i ealis pe haps
[Mod
necessi y necessa ily
[Mod
possibili y possibly
[Asp
ge almen e habi ual
[Asp
epe e i e(I) again
[Asp
equen a i e(I) o en
[Modi ional ol
in en ionally
[Asp
cele a i e(I) quickly
[Tan e io al eady
[Asp
e mina i e no mo e
[Asp
con inua i e s ill
[Asp pe ec (?)
always
[Asp
e ospec i e jus
[Asp
p oxima i e soon
5
Angliškai Cinque a į a dija como he uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions. Nes e
a igo ela é chamada p ie eiksmių, po que he hie a chies o ad e bial speci ie s and clausal
ional heads ma ch in a sys ema ic one- o-one ashion“ (Cinque 1999: 106).
6 Cinque į hie a chiją į aukė ne isus sakininius p ie eiksmius, nes dalis jų y a gan „ ibo i“, jų
unc a ką e luga hie a chijoje não é ácil de e i ica em ou as línguas; início, início, minim,
mo, a idėliojimo, ap ibojimo, pas o ūs, p e eks o, pasekmės i ki i eiksmai, plačiau apie ai ž .
Cinque 1999: 105 .
7 Lie u ių kalbos p ie eiksmių a i ikmenis ž . 1 p iede.
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
152 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
[Asp
žlugidu a i e b ie ly
[Asp
gene ic/p og essi e cha ac e is ically
[Asp
p ospec i e almos
[Asp
sg.comple i e(I) comple ely
[Asp pl.comple i e
u o
[Voice well
[Asp
cele a i e(II) as /ea ly
[Asp
epe e i e(II) again
[Asp
equen a i e(II) o en
[Asp sg.comple i e(II)
comple ely
]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]
Cinque įspėja, kad kalbose gali pasi aiky i pa yzdžių, odančių p iešingą (ne
A, B, o B A) p ie eiksmių pa a ojimen o na sen ença. Ele indica seis desses exemplos
a si adimo a ejus:
• p ie eiksmis B iesiogiai modi ikuoja p ie eiksmį A ( okiais a ejais a p
jų negali bū i į e p as nė ienas žodis);
• pa e da ase, que em p e eiksmį B, é encos a dian e p e eiksmį A
po causa de es u u a in o macional;
• p ie eiksmis B pa a ojamas p ieš p ie eiksmį A dėl wh- pe kėlimo
eg as;
• p ie eiksmis A i / a p ie eiksmis B gali bū i pa a o i d ejose ski ingo-
se, em luga es seman icamen e se di e enciando hie a quia;
• p ie eiksmis A y a pa a ojamas emos pozicijoje;
• p e eiksmis A é usado como in oduzins8.
No malmen e alando, seu desc ição mos ou, que alguns p ie eiksmiai não pode se A po ion o he
pa a o i p ieš ki us p ie eiksmius, nes ai nulemiama jų seman ikos9 (panašiai
8 „B is di ec ly modi ying A. (I his is he case, hen no ma e ial can be inse ed be ween hem.)
clause con aining B has aised o e A o easons ela ed o in o ma ion s uc u e.
B has wh-mo ed o e A.
A e/o B can ac ually be gene a ed in wo di e en posi ions in he unc ional hie a chy, which
a e seman ically dis inc .
A is being used as a “ ocusing” ad e b, as in Ka ie o enB alks o [p obablyA Jake].
A is being used pa en he ically (Cinque 1999: 3 ). 9 Plg. : S ephenas Wilsonas e Ayşe Pina as Sayginas
p ie eiksmių a ką sakinyje explica seman inės ap ėp ies di e umu. E se conside am, di e en e
o dem de dois p e eikmen os numa sen ença possí el, se le an ou hipó ese de que a sen ença
jie modi ikuoja eiksmažodį „ski inguose lygmenyse“ (ž . Wilson, Saygin 2001: 4). Ca ol Tenny
subdi idida em zonas seman ines; sua opinião, ad e bs a e lexically mano e Ma cinas Mo zyckis e
A igos A icles 153 /
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
ou os seu mencionados au o es (plačiau ž . Mo zycki 2008: 104)). Cinqueės hie a quia aplicada a á ias
línguas, po exemplo, en ou aplica u kų (ž . Wilson, Saygin 2002), š edų (ž . Beije 2002), hindi (ž .
Nes e a igo se á discu ido a obus de p e eiksmių sakininų lie u ių kalbos bandoma escla eškin i, se
Bha ia 2006), anglų (ž . Zyman 2011–2012) kalbos p ie eiksmiams10.
os p e eiksmiai sakininiai lie u ių kalbos cons i uem uma ce a hie a chiją de consumo, se á
jimas, lyginan jį su Cinque’ės pa eikiama uni e saliąja p ie eiksmių hie a chija,
de e minado, se os dados lie u ių kalbos pode iam con i ma uni e salumą Cinqueės hie a chijos. O
a igonyje usa-se desc i omoio analí ico e ade inamiais mé odos de análise. Apibend inamen o
manei a menys s a is icamen e apibend inam abelésias. No segundo capí ulo des e a igo
ap esen am-se p ie eiksmių desc ições em g amá icas de línguas li uanas e desc ições,
bus nus a omi p ie eiksmių a ojimo lie u ių kalboje polinkiai. Ty imo duo-
ap esen adas em li e a u a cien í ica es angei a; no e cei o mesmo capí ulo são esumidos os
casos dos quais é abs ainada; no quin o capí ulo desc e e-se do idioma li uânico usage de ases
p e eiksmių, que esume-se no úl imo sex o capí ulo. A igonyje baseia-se p incipalmen e em
sky iuje umpai ap a iama lie u ių kalbos p ie eiksmių ie ą sakinyje; ke i -
exemplos do Kauno VDU Kompuu e inės ling is ikos cen o a ual de idiomas li uanos eks yno ( oliau
DLKT) e exemplos, encon is usando o sis ema de busca in e ne Google (nes e abalho eles são
ap esen ados com link de página web11); alguns exemplos es ão do g amá ico da língua Li uânica an o
omo (Ul ydas, ed., 1971) e alguns do Lie u ių kalbos žodyno (edição ele ônico, pos e io men e LKŽe).
Cole ada 1810 exemplos. 2.Ap a kemos p ie eiksmių desc i us g amá icas da língua li uãs. P imei a na
g ama ica da língua li uãs, esc i oi o em M. Danieliaus Kleino 1653 m., indica-se que p ie eiksmiai são
nekai omi pala as e em mui os signi ica i os. Isci iama speci ied o pa icula seman ic zones, bu
wi hin zone, hei ela i e posi ions a e de e mines by hei scopes (Tenny 2000: 316 ). Ne en Wenge
(2009: 4 ) esum indo sua hipó ese o nece assim:
Moodspeech-ac ... Modepis emic: speake deixis zone (poin o iew modali y) → CP Tpas ...
T u u e: empo al deixis zone (i. e. ela ing o he speech ime) → TP Moodi ealis...
Modpossibili y: u h alue modali y zone eaching → ModP Asphabi ual... Aspp ospec i e:
middle aspec zone →P Asp (g amma ical aspec ) Aspsg. comple i e(I)... Aspsg.
comple i e(II): co e e en zone → AspP (si ua ion aspec ) Mais sob e ou as hipó eses
eja. Zyman 20112012: 23 . 10 Sob e as de iciências da Cinques hie a quia eja. Bobaljik
1999; Wilson, Saygin 2001; Wenge 2009. 11 Algumas ap esen adas sen inhas são eesc i as
lie u iškomis le as.

VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
154 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
17 eikšminių g upių: 1) ie os p ie eiksmiai (jie y a 4 ūšių: ie oje, iš ie os,
pe ie ą, į ie ą); 2) laiko p ie eiksmiai (jie i gi y a 4 ūšių: esamojo laiko, bū-
do p esen e empo, do u u o empo e inde inėž es); 3) e ei os quan i a i os, a
eles se a ibuem e ei os de cálculo, in odução e encolhimen o; (4)
p es aqueixmcias de qualidade e semelhança; 5) a mine ação e os e ei os de
exclusão; 6) po eixmia de sepa ação; 7) descon os p a eiksmiai; 8) e o ço e
p ie eiksmiai; 9) pa odymo p ie eiksmiai; 10) no ėjimo p ie eiksmiai; 11) a-
ginimo p ie eiksmiai; 12) klausimo p ie eiksmiai; 13) abejojimo p ie eiksmiai;
14) išei ies p ie eiksmiai; 15) eilės p ie eiksmiai; 16) palyginimo p ie eiksmiai;
17) nu ylėjimo p ie eiksmiai (ž . K uopas, ed., 1957: 505‒508). Kaip ma y i,
neigimo classi icação não em de um undamen o, con undem-se p e eiksmių
signi icados seman íneas e g ama icas. Ainda b e emen e discu e-se
p e eiksmių dayba, indica-se que p e eiksmiai são desigua eikšmiai, são
K is upo Sapūno i Teo ilio Šulco g ama ikoje nu odoma, kad „p ie eiks-
g adniuojami (ž . aí mesmo: 508). mi em ca ac e ís ico signi icado e g aduação;
p e eiksmių signi icações são mui o mui o. P onúnciam-se 24 p ôiksmių
signi icados: 1) locais (no luga , pa a o luga , ao luga , de luga ); 2) empo; (3) de
7) a sakymo; 8) i inimo; 9) neigimo; 10) odymo; 11) aiškinimo; 12) oš-
acele ação; 4) ilei as; 5) epe ição; 6) de audição; kimo; 13) de semelhança; 14)
di e umo; 15) quan idades; 16) qualidade; ampli icação, ampli icação; 17) (18) de
21) iškėlimo; 22) abejojimo; 23) a si ikimo; 24) aginimo (ž . S undžia, ed.,
debili ação; 19) aglome ação; 20) seg egação e isolamen o; 1997: 189–197). I gi
con undijamas an e eiksmių signi icados seman inas e g ama icas.
Augus as Šleiche is em sua g ama icana Li auische G amma ik (1856) discu e
b e emen e p ie eiksmių da ybą, g adniação e kilmę (ž . Schleiche 1856: 218 221).
Em sua g ama ica pode encon a de inição de p é eiksmio: P ie eiksmiai
linksniuojamosios i neasmenuojamosios kalbos dalys – iš p adžių aip pa bu o
ne leksinės o mas [...]12 (Lemeškin, Zaba skai ė, sud., 2014: 103). sob eF yd ichas
eiksmių seman ines g upes i p ie eiksmių eikšmes neužsimenama.
Ku šai is Li u ians kalbos g ama ikoje (1876) dis ingue p ie eiksmį como pa e da
linguagem, mas discuia dalimis em di e en es sky elios. Em sua g ama ica apmenes
ašoma p ie eiksmių da yba, ašyba, p ie eiksmių a ojimo a miniai ski u-
mai, jų ki čia imas, am ik i sa i os eikšmės p ie eiksmiai (ž . Ku šai is 2013:
241 , 271 , 273 , 399 , 422). Apie p ie eiksmių ski s ymą pagal eikšmes i gi
neužsimenama.
Jonas Jablonskis 1901 m. Lie u ių kalbos g ama ikoje pa eikia okį p ie eiks-
de inição: Nelanks omuosius pala as, que signi icam de ação e es oi peculia idade
12 „Ad e bia – die nich declinie ba en und nich conjugie ba en bes and eile de sp ache – sind
u sp ünglich eben als lexions o men […]“ (Schleiche 1856: 90).
A igos A icles 155 /
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
ou simplesmen e explica o con o de ase, indicando como quando onde 138).
kodėl y a a liekamas eiksmas, adiname p ie eiksmiais“ (Palionis, sud., 1957:
G ama ikoje b e emen e abo da-se an e eiksmių g adniação, da yba, paJ.
eikiama daug a ojimo pa yzdžių (ž . en pa : 138 ). Pagal eikšmę p ie eiks-
miai neski s omi. P ie p ie eiksmių p iski iamos i dalely ės (ž . en pa : 141 ).
Jablonskis 1922 m. Li u ias linguagem g ama ikoje o nece amplότερο p ie eiks-
mio apib ėžimą i jiems ski ia daugiau dėmesio: „P ie eiksmis y a nekai oma
(nelinksniowana e neasmenowana) pa e da linguagem, que sen ença ai
žodžiu. P ie eiksmiais a sakom į klausimus: kaip? ku iuo (kokiu) būdu? kiek? ke-
ci cuns âncias liese? quando (quando)? kame? onde? de onde? po quê? (pa a que
p opósi o)? o que (onde)? [...] P ie eiksmiu eiškiame a ibu o de ação ou
kydami į iek klausimų, y a ne isi, kaip ma y i, ieno galo“ (Jablonskis 1997:
peculia idade. P ie eiksmiai, a sa162). J. Jablonskis dis ingue ais p ie eiksmių
ipos: 1) p ie eiksmiai, que na sen ença ai būdo ci cuns ância pala as (a eles
iais); 2) p ie eiksmiai, ku ie sakinyje eina ie os aplinkybėmis; 3) p ie eiks-
miai, ku ie sakinyje eina laiko aplinkybėmis (nu odoma, kad jų skaičiuje y a
a ibuem-se e būdinjas com padalyi padaly ių); 4) p e ec msias, que na sen ença
ão das ci cuns âncias do mo i o; 5) p e eiksmias, que na sen ença ão de busca e
de obje i o ambien es (eles eiškiami siekiniais e bend a imis). Também é indicado
miai y a laipsniuojami; ypač įsidėmė ini į a diniai p ie eiksmiai; p ie p ie eiks-
que būd a diniai p ie eiksmių a ibuem e dalely ės (plačiau ž . aí mesmo: 162‒169).
Mais a enção p a p e eiksmiam des ina Janas O ębskis seu 1956 m. g ama ikoje.
Ele p ae ecmius ag upa á de aco do com o que pa e da linguagem eles es ão com-
da y i. Ski iami daik a a dinės kilmės p ie eiksmiai, būd a dinės kilmės p ie-
eiksmiai, į a dinės kilmės p ie eiksmiai, skai a dinės kilmės p ie eiksmiai,
eiksmažodinės kilmės p ie eiksmiai. Ap a iamas p ie eiksmių laipsnia imas,
išski iama neigiamųjų p ie eiksmių g upė. Y a i sky elis, ku iame J. O ębskis
pa eikia seno inius lie u ių kalbos p ie eiksmius i ap a ia jų e imologiją (pla-
čiau ž . O ębski 1956: 282‒307).
Išsamiausia seman inė lie u ių kalbos p ie eiksmių analizė pa eikiama
1971 m. Li u ians linguagem g ama ikoje 2. A seção des inada a P ie eiksmi esc i a
Kazio Ul ydo. Pa eikiamas oks p ie eiksmio apib ėžimas: „P ie eiksmis y a
nãoinksni icada e nãoap en eni icada sa a ankiška pa e da linguagem, eiškian i
mo, būsenos, ypa ybės, o e ka čiais i daik o kokybinį a kiekybinį požymį i
eiksį ai ias ci cuns âncias de mani es ação de ação ou es ado de se (luga ,
empo, azão, obje i o e k .) (Ul ydas, ed., 1971: 425). De aco do com o signi icado p i eiksmamen e dis inguem-se em:
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
156 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
1. Būdo:
1.1. kokybiniai;
1.2. modo de ação;
1.3. kiekybiniai:
1.3.1. skaičiaus:
1.3.1.1. dauginamieji;
1.3.1.2. amiga;
1.3. epe í eis; 1.3.
1.3.1.4. dalijamieji;
1.3.2. kiekio;
3. de g au e in ensidade; 1.3.
1.3.4. žymin ys kiekį i ibą;
1.3.5. ma cado es quan idade e pa ilha;
1.3.6. žymin ys kiekį i apy ik į ikslumą.
2. Vie os:
2.1. indicando luga em que o que es á, acon ece, az-se, acon ece ou
slink ies eiksmažodžiams) į ku ią einama, judama, slenkama;
2.2. odan ys ie ą, iš ku ios, nuo ku ios y a kas kilimo, iš ku ios, nuo
ku ios yks a, plin a eiksmas;
2.3. žymin ys ie ą kaip ibą, nuo ku ios a ba iki ku ios yks a eiksmas;
(es ando 2.4. ma cando di eção de ação, di ecmn;
2.5. indican es caminho.
3. Laiko:
3.1. ma cado es empo, meą:
3.1.1. žymin ys daba į;
3.1.2. žymin ys p aei ies eikšmę;
3.1.3. indicando concei os de empo mais gené icos;
3.1.4. žymin ys p adinį a galinį momen ą, a laiko a pą;
3.1.5. odan ys dienas;
3.1.6. mos ando in e alos pa os; 3.1.7.
unsacan es a pus de aco do com enômenos
na u ais; 3.1.8. endo signi icado de ano ou épocas
3.2. žymin ys laiko ukmę a ibą:
de ano; 3.2.1. indicado es, quan o empo que du a,
3.2.2. žymin ys, nuo kol iki kol kas unka;
3.2.3. odan ys, ku iam laikui p aėjus kas y a;
es ão; 3.3. que enham signi icado de equência
de ação; 3.4. ma cin ys, a qual empo pa a o que é.
4. P iežas ies.
5. Tikslo.
A igos 157 A icles /
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
Fo nece-se mui as examples (plačiau см. aí mesmo: 429‒474). Ap a iamas e pin as,
p ie eiksmių laipsnia imas (ž . en pa : 474 ).
Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje p ie eiksmio sky elis žymiai su um-
não p esen iama nada no o, nãoimiai mudis os o mula os. T umpai aqui ação,
ap a iamos p ie eiksmių sanda os ypa ybės, p ie eiksmių laipsnia imas, ki -
p e eiksmių signi icâncias (a sisaki a būdo quan i i inių dalijamųjų p iA ski ai
eiksmių, išski as laiko p ie eiksmių, pasakančių į ai ius o o bū ius, ipas).
são discu idos p e exos -i(ai) e p e ei os -yn p e eiksmiai (plačiau ž . Amb azas,
ed., 1996: 410‒431).
Angliškai išleis oje Lie u ių kalbos g ama ikoje be būdo, ie os, laiko, p iežas-
ies i ikslo p ie eiksmių išski a i modalinių p ie eiksmių g upė. Nu odoma,
kad „modal ad e bs exp ess he speake ’s assessmen o he con en o a s a e-
men . They may exp ess modali y anging om ce ain y o g ea e o lesse
doub and supposi ion (Amb azas, ed., 1997: 393). P onomea ais p e eiks-
miai: ik ai, g eičiausiai, bū inai, neiš engiamai, ik iausiai, eikiau(siai), e čiau,
apsk i ai, pap as ai, pi miausiai.
Daba umpai 2, 3 i 4 schemomis p is a ysiu į ai ius p ie eiksmių ski s y-
mus, pa eikiamus užsienio mokslinėje li e a ū oje.
2 SCHEMA. P ie eiksmių / aplinkybių ipai pagal P. Rama ą i D. Riccą (1998) (ž .
Hol oe , Pajėdienė 2005: 95)
aukš esnio lygmens
p ie eiksmiai ci cuns âncias /
(high ad e bs)
konek o iai (connec ing
ad e bs) ačiau, aigi...
šnekas ak o (ilokucinės)
aplinkybės (speech ac
ad e bs)
iesą sakan , nepe dedan ,
desculpando...
s i ies ci cuns âncias
ad e bs)
(domain logicamen e olha in , kalbiniu
požiū iu...
p opozição ci cuns âncias
(p oposi ional ad e bs)galbū , ik iausiai...
acon ecimen o
ad e bs)
ci cuns âncias (e en
adiciškai...
aqui, on em, mui as,
p e eiksmiai ní el in e io ci cuns âncias /
(low ad e bs)
p edika o aplinkybės
(p edica e ad e bs)g ei ai, sumaniai...
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
164 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII (16) É ealmen e p eciso que ocê se
p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: ne ik umo p ie eiksmis sakinyje a -
ojamas p ieš bū inumo p ie eiksmį, kaip y a 16 sakinyje:
a ume um qua o? (h p://www. al ininkas.
l /klausimai/kaip-a as i-sa yje-ene gijos-a lik i-be -koki- eiksma)
Re e so o dem não possí el:
(17) * A bū inai au ik ai eikia susi a ky i kamba į?
Tendo em con a, ob emos Moode iden ial > Modnecessi y. Sequenciam o mesmo
compo amen o ambém os seguin es casais: 1. Ne ik um E ei mns e Velocidade E ei mns: Moode iden ial >
Aspcele a i e, p z.:
(18) Ou a e são a i ma que okečiai se econside a am po causa
Comi ê Li uânico Ga dine es o ços, mais p o a elmen e apidamen e e
audaciosamen e agindo mesmo ao p esiden e do Comi ê Vik o u
leidykla/zaliojoj%20 ikiuo ej/zaliojoj%20 ikiuo ej.pd )
Ku gonui. (h p:www.punskas.pl/ 2. P op ie smos de Ne ik umo e ca ac e ismo: Moode iden ial >
Aspgene ic, p z.:
(19) Eu p o a elmen e como no malmen e es kėsiu suodą š a ką,
calças e b ancos ma škinius, e cabelos glo niai sušukuosiu al oin e su epsiu jel.
DLKT
3. P o exmicos de espe ança e p o exmicos de i ealidade: Modepis emic >
Modi ealis, p z.:
(20) Sim, su p esa al ez e se ia possí el aze , pa a que o ássemos
po cinco depu a os, se não hou esse deles mais. DLKT 4. P o isões de
p obabilidade e p o isões de elocidade: Modepis emic >
Aspcele a i e, p z.:
(21) Juk se me assim paguldessem em ka s ą, u bū bema e numi čiau
de medo. DLKT
2. Sujinai de á ias coisas, co no malmen e al ez nunca nesujino um e mesmo sob e isso não
pens o um. (h p:www. dusa.l 2014-09/10/ iju-me ginu-minciu-suku yje/) 3. A es an e aziach ê
hospi alinha em b e e já no amen e oi pe uldy a. DLKT 4. A um homem, a quem ê pela p imei a
ez na ida, de quem absolu amen e não conhece e de quem p o a elmen e em b e e já nunca e á.
DLKT

S aipsniai / A icles 165
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
5. Tikimybės p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Modepis emic >
Asp e mina i e, p z.:
(22) Tu bū já ninguém p ecisa con a sob e o cul o se ialą B eaking
Bad e seus he óis p oduzidos c is ais de me am e amino de co azul.
(h p://www.laikas.l /l /paieska/Daik %C5%B3+pus y%-
C4%8Diai)
6. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i dažnumo p ie eiksmiai: Tpas > Asp equen a i e,
p z.:
(23) No s kadaise dažnai ekda o yk i į susi ikimus su usų kosmonau-
ais i klausy is jų įspūdingų pasakojimų: „Iš ik ųjų isa ai įdomu
oi po conhecimen o, mas que eu mesma i esse pensado e sonhado
sob e iagem pa a o espaço, isso ce amen e não, so iu a mulhe .
(h p://www. espublika. l /l /naujienos/mokslas/mokslasplane a iumo_di ec o e_nea- /
bejinga_ma sui/,p in .1)
7. Bú ojo empo p e eiksmia e on ade p e eiksmia: Tpas > Mod oli ional,
p z. :
(24) Pa ke, onde quandoise ičia de pe o aozūliai o og a a au mulhe ,
jančią šunį p ie už ašo „šunis edžio i d audžiama“, auga daug spal-
edžio ingų lo es e alguns pessoas queinasi. (h p://www.dia a epeckai e.
com ag/budapes as/)
8. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Tpas > Aspp oxima i e,
po exemplo. :
(25) ...no s e shuniškos lá condições, mas acamo a idéa, que ele alguma ez
apidamen e se acaba á.
(h p://www.a unde sui .l /pokalbis-su-ie a-pabu usia-i -psichologes-i-
-di ec o es-i -in e je o-i -d abuziu-dizaine es-i -s ilis es-i -kino- ezi-
9. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Tpas > Aspgene ic,
sie iaus-asis en es-kailyje) po exemplo. :
(26) Ka ą kaip pap as ai sėdėjo an so os apsikabinę, i uo me u įėjo
Vi kon as. DLKT
10. Bú ojo de empo açmicos e açmicos de p e isibilidade: Tpas >
Aspp ospec i e, p z.:
(27) Bū en dėl šių sa ybių jis bu o kažkada be eik iš og as iš Ka inių
jū ų pajėgų y iausiojo š abo ž algybos aldybos, sėkmingai i amiai
kopė ka je os laip ais KGB 1-ojoje y iausiojoje aldyboje. DLKT
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
166 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
11. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Tpas > Aspsg.comple i e,
p z.:
(28) Ao le o li o de Simão de modo algum não se pode ge a a imp essão
pažiū os kažkada isiškai su apo su Gouldo. DLKT
de que seu 12. P o ex o de empo u u o e p o ex o de i ealidade: T u u e >
Modi ealis, p z.:
(29) Além disso, a ciência exigiu paciência, de mui os anos de abalho du o, e
ik paskui galbū bū ų da ęs d asinės i ma e ialinės naudos, su ei-
kęs džiaugsmo. DLKT
13. P o exmos de Tempo Fu u o e p o exmos de Velocidade: T u u e >
Aspcele a i e, p z.:
(30) Sus ingo alguns segundos no in e alo e depois no amen e ol ou
i p isiglaudė p ie sienos. DLKT
apidamen e de ol a 14. Búscui o empo p e eiksmia e p imei oimo
p e eiksmia: T u u e > Tan e io , p z. :
(31) Ši aip di bdami i ši aip po o da bo y ais pasilinksmindami mes,
como já mencionei, ecebukimos anųjų coybinių ankų; depois já
os imos mui as... DLKT
15. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: T u u e >
Asp e mina i e, p z.:
(32) Às ezes me pa ece que só os mo os udo e explicam - depois disso
mais nãoekyla quaisque pe gun as, e ninguém nada não ala. DLKT 16.
P o ex os de empo u u o e p o ex o de con inuidade: T u u e >
Aspcon inua i e, p z.:
(33) Na, p ome e que depois disso ainda ala ás com mim. Paçado,
p onunciei e passei-me bas an e descon o á el. DLKT 17. P o ex o
dos empos u u os e a ibu o dos p o ex o: T u u e >
Aspgene ic, p z.:
(34) Po o jau, kaip pap as ai, sekmadienio pus yčiai i aka ienė namie.
(h p://an ologija.l / ex /ju gis-sa ickis-no eles/40?lang=en)
S aipsniai / A icles 167
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
18. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: T u u e >
Aspp ospec i e, p z.:
(35) Kadaise I ma e a mui o p ima, só depois quase nãoebend a ome.
DLKT
19. P o exmos do empo u u o e p o exmos da pleni ude: T u u e >
Aspsg.comple i e, p z.:
(36) Bekas acele ou passo, e depois odo pa ou. DLKT 20. P ê eiksmiais de
empo u u o e p é eiksmiais de qualidade: T u u e > Voice,
p z.:
(37) Quando eio ao pode Gomulka, poloneses ap o ei a am a šilim e
an o za e ba am pessoas, que depois bem i iam. DLKT
21. Ne ealumo p ie eiksmiai i pasika ojimo p ie eiksmiai: Modi ealis >
Asp epe e i e, p z. :
(38) Pailsėjęs gal ėl ašy ų, be ne ašys, nes iską jau pa ašė. DLKT
22. Ne ealumo p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Modi ealis > Tan e io ,
p z.:
(39) Se não ossem aqueles concu sos, Vilius al ez já a i esse
ap ijaukinado. DLKT 23. P é eiksmia de i ealidade e ini udum
Asp e mina i e, p z.:
(40) Ne jei galė ų bū i aip pa g ažu, ne jeigu kas no s da bū ų įmano-
p é eiksmia: Modi ealis > ma, isso al ez já nem quisesse, po que
užgož i laimingos dienos da laimingesne. DLKT
não p ecisa se godžiai, não pode 24. P e exmismos de In ealidade e p e exmismos de Con inuidade: Modi ealis >
Aspcon inua i e, p z.:
(41) Jeigu ne E a, gal iki šiol nebūčiau nuėjus. DLKT
25.P e exmios de I ealidade e p oximidade p e exmios: Modi ealis >
Aspp oxima i e, p z.:
(42) O gal ne ukus bū ų pas ebė as ki as aikinas, gimęs da s ip esnis
jausmas, ku is nesibaig ų okiu nusi ylimu. DLKT
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
168 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
26. P e ei ms de In ealidade e p e ei ms de du ação: Modi ealis > Aspdu a i e,
p z.:
(43) Aqueles ueis al ez b e emen e o am apozicem na Tė ynėje po
mybės a kū imo, ačiau u bū ada sup a o, kad jų „ ik o iškumas“
u i mažai ką bend a su Lie u os gy enimo… DLKT
nep iklauso27. Necessidade p é eiksmias e apidez p é eiksmias: Modnecessi > ai
Aspcele a i e, p z.:
(44) Todėl, jei aikui s aiga ėmė s ip iai skaudė i pil ą, i skausmas nep a-
den o 2 ho as, necessa iamen e u gen emen e k eipki ês a médico. (h p://
mamoszu nalas.l /skauda-pil a/) 28. P ececei os de Essência e p ecei os de
du ação: Modnecessi y > Aspdu a i e,
p z.:
(45) F aká es indo Dž. V. Bušas siau ulingai celeb ou sua inaugu ação,
skubėdamas iš ieno pokylio į ki ą, ku su sa o žmona Lau a bū i-
nai umpai pašokda o. DLKT
29.P e exmxms de Essência e p e exmxms de qualidade: Modnecessi y >
Voice, ej.:
(46) Ne el ui ge i džiazmenai sako, jog no in neblogai imp o izuo i, ei-
kia bū inai ge ai išs udijuo i Bacho muziką. DLKT
30. P o eixmcias de possibilidade e p o eixmcias de elocidade: Modpossibili y >
Aspcele a i e, p z.:
(47) Ago a al ez e le an e, pega á aquela lu a e al ez dep essa p i a iza á
kiu no s pusiau legaliu būdu, padedan ko umpuo iems depa amen ų
aldininkams, i cha cha pasakys! DLKT
ko31. Galimidades p e eiksmiai e e ospek ī as p e eiksmiai: Modpossibili y >
Asp e ospec i e, p z.:
(48) Ou al ez ecém-ing essou na uni e sidade e quei a p esencia
nak iniu gy enimu, eksku sijomis po nak inį senamies į i eidų
e danço nas uas di e sai o e?
(h p://www.del i.l /pilie is/ emos/i -s ai-as-didmies yje-s uden o- i i-
32. Galimybės p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modpossibili y >
Aspp ospec i e, p z.:
(49) Aš no ėčiau galbū be eik p i a i J.Beino o pasaky ai nuomonei.
DLKT
A igos A icles 169 /
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
33. Įp as umo p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: Asphabi ual >
Asppe ec , p z.:
(50) Mums pap as ai isada ūks a laiko. DLKT
34. Įp as umo p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Asphabi ual > Aspdu a i e,
mas-a i ai.d?id=65824032) exemplo. :
(51) P ekybos kompanijos pap as ai umpam pasiskolina lėšų, už jas
adqui e me cado ias impo adas, as den o du is meses ealiza,
de ol e c édi o e ganha da di e ença de p eços das me cado ias. DLKT
35. Įp as umo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Asphabi ual >
Aspp ospec i e, p z.:
(52) Keikandois Julius ainda pasquicoou uas, mas passagei os de ol a
kelionei jis pap as ai be eik ne asda o. DLKT
36. Įp as umo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Asphabi ual >
Aspsg.comple i e, p z.:
(53) Óculos ba a os con a o sol ge almen e não êm nenhum il o de
p o eção, só len es escusius. DLKT
37. Įp as umo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Asphabi ual > Voice,
po exemplo. :
(54) Pa ologinis lūžimas pap as ai ge ai sugyja. DLKT
38. Reacção a e ei os e p e isibilidade a e ei os: Asp epe e i e >
Aspp ospec i e, p z.:
(55) Ela pesadamen e apa eceu em mim e, pa ece, no amen e quase
zaumou, mesmo sem chegada à sua caju ês. DLKT
39. Dažnumo p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Asp equen a i e >
Aspdu a i e, p z.:
(56) Eu enho ka inukê Šilkmedžių ua, mas popie ėmis às ezes um-
pam a einu čia. DLKT
40. P e eixmiais de equência e de p esa omidade p e eixmiais:
Aspp ospec i e, p z.:
(57) Rim a diskusija a p p ojek o au o ių i komi e ų na ių dažnai be-
Asp equen a i e > eik nãožsimezga. DLKT

VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
170 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
41. Dažnumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Asp equen a i e >
Aspsg.comple i e, p z.:
(58) Sunkei os do que hélio á omos comple amen e poucos, po an o suas linhas
ecombina i as mui o apnos, mui as ezes nenhuma nussecamos. DLKT 42.
P e eiksmiais de equência e qualidade p e eiksmiais: Asp equen a i e >
Voice, p z. :
(59) Jūsų idinis balsas dažnai ge ai pa a ia, ačiau ne i in no iai į jį
įsiklauso e. DLKT
43. Valios p ie eiksmiai i g ei umo p ie eiksmiai: Mod oli ional > Aspcele a i e,
p z.:
(60) Eu ičia len amen e gu kšnojau a ba á, e ka čiais olhando pa a a
senho ia... DLKT
44. Valios p e exmms e du ação p e exmms: Mod oli ional > Aspdu a i e,
p z.:
(61) - E onde ago a es e escul o i e? - mulhe yčia há mui o p ocu a a dinhei o,
pa a pode ainda mais pe ginė i. DLKT 45. Valios p e eixmiais e pleni ude
p e eixmiais: Mod oli ional > Aspsg.comple i e,
p z.:
(62) Laidas ėjo em siu blį!!! Ne yčia oda de aukiau =]]] (h p:// o umai.
bmw-klubas.l / iew opic.php? =59& =30014&sid=0a44a90bc46. P e eiksmia de
74db858111280b828acb18a& iew=p in )
elocidade e p e eiksmia de du ação: Aspcele a i e > Aspdu a i e, p z. :
(63) As semelhanças são ainda mais: O líde do pa ido T abalho Vik o as hoje
pa iu pa a comandi uo ê Rusijoje, e Rubikon o líde do pa ido A ū ą en ão
causai e a p ispy ę ap essadamen e b e am emig a pa a Va só ia47.
ą. (h p:// acas.l /kas-lie u oje-siandien-zino-daugiausiai/)
P imidade P o exm s e ca ac e ismo P o exm s: Tan e io > Aspgene ic,
p z.:
(64) Além disso, ele, ob iamen e, já se á pe dažês meus animais como no malmen e.
DLKT
S aipsniai / A icles 171
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
48. Tęs inumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Aspcon inua i e >
Aspp ospec i e, p z.:
(65) Sup a au, kad niekada negalėsiu ši aip dainuo i, odėl iki šiol be eik
não can o. DLKT
49. Tęs inumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Aspcon inua i e >
Aspsg.comple i e, p z.:
(66) Mesmo os apa elhos de oxigênio, dos quais emos 12 e dos quais a é ago a comple amen e
už ekda o, p i ūko. DLKT
50. P o isões de Cês inidade e P o isões de P op iedade: Aspcon inua i e >
Aspgene ic, p z.:
(67) De ido o es conse ady ias adições Li u ichas a e em espaços
se is da įp as ai su okiamas kaip am ik ų pas a ų puošimas a
poli ikos emų ilius a imas. DLKT
públicos51. Absolu os Ade ensmicos e P e os os Ade ensmicos: Asppe ec >
Aspp ospec i e, p z.:
(68) Minkš imas, ao con á io, é semp e quase o mesmo bal as,
gas i gai inan is. (h p://www.g anini.l /l _l /a ask-m-s-p ekin-
sul inzenkla (273/)
52. Absolu os e plenosidade Aspe ec >
Aspsg.comple i e, p z.:
(69) O a amen o com glucoco icos e oides não semp e elimina
comple amen e os sin omas da doença. DLKT
53. Re oskep y os p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai:
Asp e ospec i e > Aspp ospec i e, p z.:
(70) Bo as jazia mo o no sup emo piso do Dóžų palácios e ela mesma qual
que apenas icou i a? DLKT
P oximidade E ei osmicos e du ação E ei osmicos: Aspp oxima i e> 54.
Aspdu a i e, p z.:
(71) P on o em seguida ele b e am s opp elėjo em seu amigo casa e
ela ou que en ou em a a ia.
(h p://www.alie u is.com/index.php/componen /k/72/i em66-nuo-ja - eisesaugos-besislaps es-nusikal e-
lis-lenkas-sug azin as-i-cikaga)
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
172 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
55. A imumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Aspp oxima i e >
Aspp ospec i e, p z.:
(72) Vasilijus ne ukus be eik pakei ė Vy au ui sūnų, ku io jis aip i
nesulaukė. DLKT
P oximidade E ei osmicos e pleni ude E ei osmicos: Aspp oxima i e > 56.
Aspsg.comple i e, p z.:
(73) Ma e iškės apidamen e oda nus os pa džiusios e ežimėliuos ežios
pudelius! DLKT
57. P oximidade Fei exmms e qualidade Fei exmms: Aspp oxima i e > Voice,
ej.:
(74) Rezul a ai p anoko lūkesčius: ne ukus ge ai žinojau kainas...
DLKT
T ucmės p e eiksmiai e pleni ude p e eiksmiai: Aspdu a i e > Aspsg.comple i e, 58.
p z.:
(75) Reikia b e am comple amen e isola se do mundo, que kasdie-
niškiausi į ykiai pasi ody ų besą nauji, i nežino i, i ši aip a skleis i
jų ik ąją esmę“. DLKT
59. T ukmės p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspdu a i e > Voice, p z.:
(76) -Po que ma as e só idosos? - Eles po mui o empo bem klojosi e
eles e am cheios de pecado, pai e. Fiz isso em nome de Deus. DLKT
60. Būdingumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Aspgene ic >
Aspp ospec i e, p z.:
(77) Tu como semp e quase nešokai, só pa yčiais paklausei: Meile, eisim
į be žyną? DLKT
61. P e eiksmiai de plenumo e qualidade p e eiksmiai: Aspsg.comple i e >
p z.:
(78) Tai bu o p imi y us būdas samp o au i i e in i daik us, ku is bu o
Voice, ele comple amen e bem en endido. DLKT
Apibend in a s a is ika pa eikiama 1 len elėje.
S aipsniai / A icles 173
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
1 LENTELĖ. P ie eiksmių a ojimas pagal Cinqueʼės hie a chiją
Moode iden ial
Modepis emic
Tpas
Tu e u
Modi ealis
Modnecessi y
Modpossibili y
Asphabi ual
Asp epe e i e
Asp equen a i e
Mod oli ional
Aspcele a i e
Tan e io
Asp e mina i e
Aspcon inua i e
Asppe ec
Asp e ospec i e
Aspp oxima i e
Aspdu a i e
Aspgene ic
Aspp ospec i e
Aspsg.comple i e
Voice
Moode iden ial * * *
Modepis emic * * *
Tpas * * * * * *
T u u e * **** ****
Modi ealis * * * * * * * *
Modnecessi y * * * *
Modpossibili y * * *
Asphabi ual * * * * *
Asp epe e i e * *
Asp equen a i e * * * * *
Mod oli ional * * * *
Aspcele a i e * * * * * * *
Tan e io * * *
Asp e mina i e * * *
Aspcon inua i e ** ***
Asppe ec * * *
Asp e ospec i e * *
Aspp oxima i e * * * * * *
Aspdu a i e * * * * * * * * * *
Aspgene ic * * * * * *
Aspp ospec i e ** **** **** *
Aspsg.comple i e * * * * * * * * * *
Voice * * * * * * *
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
180 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
9. Ne ik umo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Moode iden ial > / <
Asp e mina i e, p z.:
(118) Manęs g eičiausiai jau nebesu asi , be iskuo pasi ūpins jums
* conhecido Benas. DLKT
(119) Aqui isso já ealmen e não oi de nenhuma a e, - liūdnai p a a ė, já e o nando
namo. DLKT
10. P e ei ums de Imicu um e p e ei ums de con inuidade: Moode iden ial > < /
Aspcon inua i e, p z.:
(120) Deba e emos alguns popula iais mi os sob e amo e elações, que
g eičiausiai is da iki i u. (h p://www.manopsichologija.l /
nãoi ike ini-mi ai-apie-san ykius-ku iais- is-da - iki-i - u) (121) Es a
D ungy ės disse ação é p incipalmen e aliosa au obiog a ine medžia11.
ga – čia y a į auk i pa ies Bložės, jo aplinkos duomenys, ku ie iki
šiol ik ai nebu o žinomi. DLKT
Ne ik umo p e exmms e absolu um p e exmms: Moode iden ial > /
< Asppe ec , p z.:
(122) Amanda nessas localidades em e dade bem o ien a a-se. Eu
kada nebūčiau iki čia nusiga usi. DLKT
(123) Šią iesos dalį isada ik ai žino ik ie, ku ie lygiai i nešališkai
p o a elmen e negligenciei a a gumen os de ambos os lados e
es o cei-me o melho possí el en endê-los. DLKT
12. P e ei osm o e p oximumo p e ei osm o: Moode iden ial > / <
Aspp oxima i e, p z.:
(124) O país, que mais p o á el em b e e a sidu s sob andeniu, - Maldy ai.
(h p://www. espublika.l /l /naujienos/p amogoskeis enybes/ (125)
idomus_ ak ai_apie_pasaulio_salis/,p in .1)
Po an o ele só guodė e d ąsino seus bičiulius k ikščionis ac edi ando que
eles são hono á eis homens e em b e e ce amen e se ão libe ados.
DLKT 13. Neu idade e e ei ões de du ação: Moode iden ial > <
Aspdu a i e, p z.:
(126) Delaimėlis p o a elmen e bas an e longos kama osi, a é
(127) Man ši dis umpam ik ai sus ojo... (h p://www.p isimink.l /l /
apagou. DLKT discussões. o um_zinu es/117308.2851?se =page)

S aipsniai / A icles 181
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
14. Ne ik umo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Moode iden ial >
/ < Aspp ospec i e, p z.:
(128) Neande aliečiai e Homo sapiens ep esen an es na Eu opa e Ásia ao
mesmo empo p o a elmen e quase não i e am, pe mi e a i ma uma
no a pesquisa.
(h p://www.sos03.l /Naujienos/Mokslas/D i_zmoniu_ usys_p asilenke_ a si_lai ai_nak yje)
(129) Ne, ši aip, ko ge o, nebus, be eik ik ai žinojo, kad jau nebea bėgs
pamačiusi. DLKT
15. Ne ik umo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Moode iden ial > / <
Aspsg.comple i e, p z.:
(130) Ją pe seguiu a pe gun a, que a Klaus p o a elmen e não impo a a
nada: como ela ap o ei ou só aos únicos, só aos elec os oco en e a
chance de começa a ida de no o? DLKT
(131) Bu o isai ik ai šauniai aina i oli g ažu nešal a :}} (h ps://
www. acebook.com/pe malink.php?s o y_ bid=10150936110008
436&id=161885233435) O Conselho de Adminis ação da União Eu opeia (CE)
16. P e eixmias de imp cu idade e qualidade p e eixmias: Moode iden ial > <
Voice, p z.:
(2) Tal o mulação da sen ença soa como uma acusação a uma jo em
mãe, e ainda ela p o a elmen e bem es á a gumen ada sua decisão,
kaip mai in i mažylį. (h p://www. a o aikas.l /kudikis/ma-
com o que e mos-ke ele- azes-ku iu- e ciau-não digam-jaunai-mamai (13/7).
d?id=63108512)
Ogi uim p o a elmen e é isso que i endo em um Es ado
independen e - amada Tė ynėje - não pensamos sob e mui o
impo an es assun o: necessidades es angei as. (133)
mones_i _komen a ai/skai y oju_laiskai/sa a_p odukcija_ken-
(h p://www. espublika.l /l /naujienos/nuokia_uzsienio_po eikiams/,p in .1)
17. Tikimybės p ie eiksmiai i bū ojo laiko p ie eiksmiai: Modepis emic > / <
Tpas , po exemplo :
(134) Vy iškis palie ė já spėjusį in oduzi me al de supe ícies. Taip u bū kadai-
se jo ė ai i p o ė iai y ais paglos yda o gy ulį. DLKT
(135) Ka a kadaise u bū a ėjo iš Jemeno, pie ų A abijos, ačiau jos ai-
dmuo Vidu iniųjų Ry ų gy enime labai s a bus iki šiol. DLKT
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
182 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
18. Tikimybės p ie eiksmiai e u u o empo p ie eiksmiai: Modepis emic > le
< T u u e, p z.:
(136) Neilgai ukus mamos sesuo (ku i u bū po o gailėjosi) da ė pa-
A.C. Bhak i edan a Swamio P abhupadas li os. (h p://
bhak ijoga.l /kelias)
(137) Sim, pode encon a casas, que cus aojan es 5 ou 3 milha es. Mas
u bū mane kal in ų, kad nupi kau lūšnas. DLKT
depois 19. Espe im p e eiksmiais e necessidadeim de p e eiksmiais:
Modnecessi y, p z.:
(138) O ga s yčios u bū bū inai eikalingos? (h p://www.supe mama.
Modepis emic> < l / o umas/index.php?show opic=754145&s =408) mam
(139) Beje, mes ieškome i ilgalaikių p og amuo ojų nep as ai apmoka-
pa a o abalho, bem ei o abalho nós necessa iamen e u bū com
pabend ausim. (h ps://uzda bis.l / 39717/ieskau-p og amuo o-
ocê ainda jo-php-sk ip o-modi ikações_page /p__454755) 20.
P obabilidadesp o exmcias e possibilidadesp o exmcias: Modepis emic> / <
Modpossibili y, p z.:
(140) Nós p esumo al ez e não a aímos a enção, como, po exemplo,
os ibunais esol e ão con li os, su gidos en e sujei os ag ícolas e inspecções iscais.
DLKT
(141) Labai daug šnekėda ausi su mama, man labai ji padėjo, no s i kai
que giminês ainda não sabe, só os mais p óximos mamas i mou com
amília, mas al ez u bū e po causa de que i o não L .
(h p://www.supe mama. l / o umas/lo i e sion/index.php/ 890348.h ml)
21. Tikimybės p ie eiksmiai i įp as umo p ie eiksmiai: Modepis emic > / <
Asphabi ual, p z. :
(142) Em segundo luga , es e pa ido p esumi elmen e mais
equen emen e não cump e os aco dos alcançados. (h p:www.l y as.l /lie u os-diena/ak ualijos/k-koms-
kis-apie-d-g ybauskai es-i aka-socialdemok a ams.h m?p=2)
(143) Po o p asidėjo daly a imai „Dainų dainelėse“, mokslai muzikos
mokykloje. Be dažniausiai u bū pasi odyda au onioje, ie oje
mik o ono ankoje laikydama dezodo an ą“, - linksmai apie sa e
pasakojo Ind ė. DLKT
S aipsniai / A icles 183
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
22. P obabilimidade P é-eixmicos e epe ição P é-eixmicos: Modepis emic > /
< Asp epe e i e, p z.:
(144) Tu bū no amen e com amigos bem ei Ma ini a clube no u no. (h p://www.
kpskc.l /con en / iew/250/)
(145) Aqui no amen e p esumi elmen e amanhã ou o diau
conside a emos Spindulį. DLKT 23. P obabilidade P é-E ei os e F equência P é-E ei os: Modepis emic > / <
Asp equen a i e, p z.:
(146) E ago a os emp egado es, à p ocu a das suas emp esas bonzes
sec e á ios, pe haps o en appeal o he acul y deanę?.. DLKT 24.
(147) Mes ka ais u bū nesup an ame melio acijos esmės. DLKT
C edimidade p e exmys e on ade p e exmys: Modepis emic > /
< Mod oli ional, p z.:
(148) No s ji žinojo, kad esu ne oliese, u bū yčia nežiū ėjo on pusėn.
DLKT
Isso de e se que ela só não acen ua e possí el encon a ... Tyčia
u bū niekaip ne as um... (h p: 143. .e d es.l / o um iew opic.
php?p=275065&highligh =)
25. Tikimybės p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Modepis emic > / <
Tan e io , p z. :
(150) Tu bū jiedu ned augauja jau. (LKŽe)17
(151) Tu já u bū e pauzou, p ome ês? DLKT
26. Tikimybės p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Modepis emic > / <
Aspcon inua i e, p z.:
(152) Foi p o a elmen e con encida que só ela é po isso culpada: eu
nea sipeikėjęs po asa os smūgio! DLKT
(153) Iki šiol u bū niekam nekilo klausimų, kas y a y as, kas y a mo-
e is. (h p://www. espublika.l /l /naujienos/lie u a/ki os_lie-
u os_zinios/ e ai_p o es uoja_kad_kon encija_leis_pasi ink-
u bū ainda ainda i_ly i/,p in .1)
17 Esse uso encon a-se e DLKT, po exemplo: Sob e sena ę su p esa udo sabeis já. Se alguém
me ė kokią bombą į jū ą a ba andenyną, ai jau čia u bū jau ka inės pajėgos gali pap ognozuo ši ą
desi gi.
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
184 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
27. P obimidadep o exmcias e absolu udep o exmcias: Modepis emic > < /
Asppe ec , p z.:
(154) - Tu bū niekada nep ip asime p ie badu ma in ų, sužalo ų…
DLKT
(155) Ainda nunca segu amen e não sen i ê al apagaudo como ago a. DLKT 28.
Tikimidades p e eiksmiai e e ospek ī as p e eiksmiai: Modepis emic > /
< Asp e ospec i e, p z.:
(156) - Na anas u bū o que só po acäcia a suko laks indo com sua
nu i daik ais. DLKT
(157) Nežinau, a į ą emą papuoliau, be ką ik u bū pi mą gy enime
lugamis ebuklą sob e enau. (h p://www.aza as.ne / o umas/ iew opic.
php? =228)
29. Tikimybės p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Modepis emic > / <
Aspp oxima i e, p z.:
(158) É de línguas elhas jégas, que segu amen e em b e e e ão in e e segundo o
su ažia imą. DLKT
(159) Didesniąją pa e dela conque i am la iai e es ai. Lyde iais mes apidamen e
u bū ne apsime, ačiau ben jau galėsime neužleis i daba inių pozi-
cijų… DLKT
30.E ei ões de p obabilidade e de du ação: Modepis emic > / <
Aspdu a i e, p z.:
(160) Mais nebesmalsauju, nebeskubu e nežabo as godumas imp essões
u bū umpai, be mane apleido. DLKT
(161) Só ainda po longos u bū us ilniaus ga ėse egėsiu Pa abelio
imagens e ech osiu aqui p abėgusių dienų. DLKT
31. Tikimybės p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modepis emic >
Aspp ospec i e, p z.:
(162) Įsi aizduoki e ką eko išgy en i šiai mažai ši delei, ku i u bū
apenas não esp ogo de ea esa.
(h p://www.mazojiliza.l /l /4news/ iew/ id9019)
(163) Jei oks juodas bū ų isu , be eik u bū nesakyčiau nei pu-
sės žodžio :) (h p://www.mazdaklubas.l / o umas/ iew opic.
php?p=112698)
S aipsniai / A icles 185
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
32. P o imidade e pleni ude P o exm sm s: Modepis emic >
Aspsg.comple i e, p z.:
(164) Tu de e se oda em sena eja k aiš elėjai. DLKT (165) O Único a i
comp eendido u bū é di ícil abalho ísico. O ie, 33. Tikimidade
ku sėdi i pinigus gauna - ai isai u bū nedi ba. (h p://www.
demo y acijos.l /ga binkime-1626242.h ml)
p é eiksmiai e qualidade p é eiksmiai: Modepis emic > < se imaginaoja ,
Voice, p z.:
(166) Jūs jį u bū ge ai žino ? DLKT
(167) Taip ik A.Te leckas gali saky i. O iš ik o aigi bu o, jūs ge ai u -
de ou a o ma. DLKT 34. A úixmicos do Fú uo empo e a úixmicos do
Fu u o empo: Tpas > / <
T u u e, p z.:
(168) Após a mo e espe a com o sônus p o ekção se en e ada em
mo inos Pa icijos, ku i, kaip jau isos žinančios, nusinuodijusi ac u
Rasos xaias kadaise depois de, quando explica amê, que Feliksėlis,
paslaugomis, spėjęs su edžio i i nepilname ę Zosinėlę... DLKT
ap o ei ando-se de sua amo (169) Passei po alguma ez dando 100 li os
aos i mãos. (h p://www.del i.l / p oje os/he ojai- a p-musu/naujienos/10-me u-su-a s um ai-
siais-gy enes- emigijus-kai-kas-sake-kad-man-ge iausia-bu-
u-pasika i.d?id=63434074)
35. Bú ojo empo p e exmcias e i ealidade p e exmcias: Tpas > /
< Modi ealis, p z.:
(1 Juolab que lá susi inks caninuojan es pessoas, que kadaise al ez
y a lankę muzikos mokyklas, galbū šokę, lankę cho us a g oję muzi-
kos ins umen ais. (h p://www. espublika.l /l /naujienos/p amo-
gosz aigzdes_i /zmones/ aida_geny e_ u es_ eikalu_su_policia/,p in .70)1)
(171) Tal ez alguma ez su gásąs e omã, mas a é ago a
aikino žan as – no elė. (h p://www.zaliakalnis.klaipeda.lm.l /
gos aamíssimo index.php/mokslei i-k- yba)

VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
186 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
36. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: Tpas > /
< Modnecessi y, p z.:
(172) Po que udo o que é melho , - alguma ez necessa iamen e em
de acaba ? (h p: www.demo y acijos.l /ge iausi/gy enimas/ il e _all/1782/po_9.
h ml)
(173) De e se algum dia nos e emos! (h p://ask. m/MielaBu ybe/ansapsk i ai
we /115927065715)
37. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i galimybės p ie eiksmiai: Tpas > /
< Modpossibili y, p z.:
(174) Kadaise galbū š en ikai pasakoda o okias dangaus š iesulių i
mundo c iimusi imaginuojanças his ó ias. (h p://www.
epública.l /l /naujienosp amogos/kinas_muzika_ /a _ ele isão_pakanka_ziniu_ap-
ie_mi ology,p in .1) www.l y as.l /?id=12235566071222223880& iew=38.6) Bú ojo
(175) R. Šiškauskas: „Galbū kažkada g įšiu žais i į Lie u ą“. (h p://
empo p é eiksmia e habi uaismia p é eiksmia: Tpas > < Asphabi ual, например /. :
(176) Žygio daly iai nak oda o uose mies eliuose, ku iuose kadaise
ge almen e abos a a e pos os žygūnai.
(h p://klaipeda.diena.l /naujienos/klaipeda/mies o-pulsas/pas o-kelyje-nuo y-
kiai-633510#.VKEBBzSUc5s)
(177) Às ezes p oblemas es iúmimo algu es ainda pe mi e algum
empo de deles a ūki , po ém ge almen e elas ainda assim alguma
ez exilam em supe ícies.
(h p://www.psicho e apija-jums.l /S aipsniai-kaip_apsisp es i_del_sky ybu.h m)
39. Bú ojo empo p eceixmssmos e ap eceixmssmos de epe eção: Tpas > /
< Asp epe e i e, p z.:
(178) S o ėjo comple amen e imó el simplesmen e pa a a e olha a em
Mane nuk ė ė šiu pas. Kaip i kadaise ėl suspaudė po k ū ine. Tu-
mim. ėjau nossi e i po cabinos, que nepa g iūčiau. DLKT (179) Reik ų
no amen e alguma ez bandy , mas água ele não bebe... (h p://www.
supe mama.l / o umas/index.php?show opic=991964&s =216)
S aipsniai / A icles 187
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
40. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i g ei umo p ie eiksmiai: Tpas > / <
Aspcele a i e, p z.:
Pe u p esiden e Alejand o Toledo po causa do bomba deio on em
nu aukė sa o izi ą Meksikoje i g įžo į Pe u sos inę. DLKT
(181) Nu a ma o , isos pas Pe siną eina ai už a pas ją pilna zmonių,
u gen emen e me u gen emen e alguma ez p ecisou pas ginę (180
Šukienę... (h p://www. e u-da zelis.l / o umas/ opic/siau-
p isi egis uo , isso me siūlė liu-mamy es/page/3259)
41. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Tpas > / < Tan e io ,
po exemplo. :
(182) „Mama, mamy e, aip kažkada jau bu o! Daug daug ka ų i lygiai
aip! Oi mama, aš p isimenu! Aš bijau!“ - šaukė jis, kibiais mažais
dex os pene ando-me na palna. DLKT escal as de
(183) F odas įsižiū ėjo į juos i pama ė, jog ai ne akmenys, o liekanos
igu as, que já kadaise sug io ê empo. DLKT po
42. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Tpas > / < Aspdu a i e,
exemplo. :
(184) Kažkada b e emen e u ilizadoomês se iços de bablês,
i gi padėda o s uden ė Ma ina. (h p://www.l y as.l /gy eni-
Moscou oje
mo-budas/seima/j-seduiky es-laimingos-ma inys es- ecep ai-201309201103.h m)
(185) Bu om umpai kažkada jos g upėje, kai di bo su mažesniais, gal
i nieko auklė oja bū ų, jei di b ų su mažais aikais... (h p://www.
supe mama.l / o umas/lo i e sion/index.php/ 10476-300.h ml) 43. Bú ojo
empo p é eiksmiai e qualidade p é eiksmiai: Tpas > < Voice, p z. / :
(186) Kažkada ge ai aisyda o, be po upu į kainos augo, o kokybė labai
chiuožė baixo.
(h p://www. in ed.l / o umai/paplepejimai-i ai iomis- emomis/860960-ba-
siu ys-kaune) (187) Aplink ma ėsi mui a coisa d imbas, que e ka čiais
kad sau p imin ų, kaip blogai kadaise gy eno. (h p://m eadz.
com/new/index.php?id=281104&pages=34)
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
188 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
44. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: T u u e > / <
Modnecessi y, p z.:
(188) Siūlau susipažin i su o kes o is o ija i daba imi, o paskui bū inai
eg įž a a em pelkę, e e exo s i udo isso i ai, de a o... DLKT ais
(189) Kad o nea si ik ų, eni uočių me u a sa gas eikia papildy i. Jei
possibilidade não há, necessa iamen e bebei po o. (h p://www.dojo.l /
index.php/s aipsniai/131- eisingas-jg-a s a ymas-po- izins- ei-
klos)
45. Fu u os empo p ejuízos e possibilidades p ejuízos: T u u e / >
< Modpossibili y, p z.:
(190) Acho, nunca nebeno ėsi de mim e , po que depois disso al ez já
nãopabe ás mais de udo nada. DLKT se po o nebemillėsiu ele. DLKT
(191) - K iukis nenudils, o aš... - nebe aip i ai gynėsi Pe u ė. - Aš gal-
46. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i įp as umo p ie eiksmiai: T u u e > /
< Asphabi ual, p z.:
(192) Bū en okia empe a ū a y a o šių me ų ugsėjo i labai dažnai ki ų
ano no inal de se emb o. E a segui ge almen e acon ece bobos e a a.
DLKT
(193) Bū en dėl ėluojančiųjų kal ės dažniausiai po o i e da ais os,
kyla į ai ių nesusip a imų. DLKT
47. P o ex os do empo u u o e epe imen o p o ex o: T u u e > /
< Asp epe e i e, p z.:
(194) Sem pe s oio pabusda au desde g iaus inio e depois no amen e заспидаваю.
DLKT
(195) Jūs ėl po o kal insi i suda inėsi komisijas iš i i, ku dingo u as.
DLKT
48. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i dažnumo p ie eiksmiai: T u u e >
Asp equen a i e, p z.:
(196) Pa asa į gali da padidė i okių pažeidimų, nes a šilus o ams jau-
nimas mėgs a gu kšno i alų pa kuose, sk e uose, o paskui ne e ai
a aola cla i ica elações. DLKT (197) Se den o de ês anos nãousalaukė e
ilhos, isso mui as ezes po o maiš auja
ho monai. (h p://www.meileskelias.l /index.php/news/62/105/
Tan os-kelias.h ml)
S aipsniai / A icles 189
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
49. P e eiksmiai do Bu uimojo empo e willos p e eiksmiai: T u u e >
< Mod oli ional, p z.:
(198) Tik paskui pas ebėjo i as gėles. Jos ik ai bu o klaikios, ačiau k e-
pėjo an as i icamen e. Ele ėmė as pous i, e depois não
aciden adamen e inspi êpê e Eglês cheapo. DLKT
(199) Do lad ões neapegu os, mas se aciden ícia em seguida se ia
de ė i dėl kainos su adus sa o an eną, bū ų labai s a us a gumen as.
possibilidade passi- (h p://www.cb o umas.l / iew opic.php? =1& =913&s a =90)
50. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: T u u e > /
< Asppe ec , p z.:
(200) Como dizem, eu passei p aga ą, mas quando já ealmen e p is igau
jégų, quando cheguei limi e, lá manęs espe a a Hen ikas e depois já semp e
laiminga. DLKT
(201) P ak iškai isada po o pik am di ek o iui eikia a laiky i a akas
ui po aumen o de salá ios. (h ps://www. acebook.com/webasl /pho os/a.
378911952127509. 96278.126768314008542/881984141820285/)
51. P eceixos do empo u u o e p eceixos de p oximidade: T u u e >
< Aspp oxima i e, p z.:
(202) Nuo balandžio Se gejus Žiguno as žada p adė i ody i „Ka alienę
Ma go, e pouco depois disso al ez e G a ienę de Monso o. DLKT
(203) …paaiškėjo, kad sulaukę 10-12 me ų amžiaus ungu iai plaukia į
oceano e az a eno me iagem a é o Ma Sa gaso, onde isne cija e
po o ne ukus žūs a. DLKT
52. P e eixmcias do empo u u o e p e eixmcias da du ação: T u u e >
Aspdu a i e, exemplo. :
(204) Pokalbis pak ypo apie aikus, Vaclo o šeimą, paskui ėl ilgam
užkliu o už poli ikos. DLKT
(205) Žinoma, labai blogai, kad p iiman Lie u os pilie ybės įs a ymą i
longgai po ha não oi es a ada a sk uuda, que a okupação ez
em emig ação nublokš iem Li uânia c ianças. DLKT
53. Bū inumo p ie eiksmiai i pasika ojimo p ie eiksmiai: Modnecessi y > /
< Asp epe e i e, p z.:
(206) Jei spek aklis ilgai ne ody as a pak ies i nauji solis ai, bū inai ėl
k iečiame ežisie ius, jie es au uoja, pa aiso de ales, epe uoja su
naujais solis ais. DLKT
(207) Es a ques ão necessa iamen e p ecisa ol a a le an a -se. DLKT
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
196 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
84 Asp epe e i e > po gabaliuką cuk aus, P o eso ius отказала: Ačiū,
< Aspgene ic, p z.:
(268) Po ku io laiko, kai s alo kaimynai kaip pap as ai ėl su inko jam
nebe eikia. Ka o,
ma y , jau nebebus, o aš o cuk aus p isi inkau pilnas d i ba ų dėžes.
DLKT
(269) Pasi aiko, kad ežiai nusp endžia pabadau i i iki ijų dienų, o ėliau
no amen e agi as habi ualmen e. (h p:www.eziai.l /pas e a.php) 85.
Asp epe e i os e Reciclos de Repe ição e de Pleni ude: Asp epe e i e >
< Aspsg.comple i e, p z.:
(270) Po ce o, aqui em que lemb a que em 1882 a sa pode ia no amen e oda cag au-
dė žydams e s is žemdi bys e – eko k aus y is iš kaimo į mies us.
DLKT
(271) Kažkas čia iki Alekso pabu ojęs. Ijanas Raide is. Tik iausiai. Tu bū
conseguiu a in i e não comple amen e no amen e ce ou, p epa esê
ol a a en a . DLKT 86. Pasika ejimo an e eiksmiai e qualidade
< Voice, p z.:
(272) Po ku io laiko suslapsčiau do anas, be ėliau, kai ėl ge ai pasiju-
an e eiksmiai: Asp epe e i e > pa a i, ex au eu e a é ago a as man enho namie. / DLKT
(273) - Nebūk oks išdidus i abejingas sa o likimui, ge ai da pagal ok.
DLKT
87. Dažnumo p ie eiksmiai i alios p ie eiksmiai: Asp equen a i e > /
< Mod oli ional, p z.:
(274) Falei cla amen e, mui o mui as ezes in enčia neš epluoki e.
DLKT (275) O que já ala , que ne yčia mui as se machujo:D
(h p://www. likimas.l /s eika a-pagal-zodiako-zenkla5. kp.h ml)
88. Dažnumo p ie eiksmiai i g ei umo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > /
< Aspcele a i e, po exemplo. :
(276) Vocês p óp ios sabem, como às ezes apidamen e di undem
(277) Daug me ų di bdami socialinio pedagogo da bą žinome, kaip skubiai
umo es. DLKT às ezes p ecisa de conselhos, consul as ou
simplesmen e apoio. (h p:// www.socped.l /index.php/skubi-konsul acija.h ml)

S aipsniai / A icles 197
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
89. Dažnumo p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > /
< Tan e io , p z.:
(278) Tokyo idade pessoas mui as ezes já em emp ego pe manen e, po ém
ainda não êm ob igações inancei as e man iky inių... DLKT (279) Eles, pelo
menos es udan es, já às ezes neki čiuo os galinius skiemenis p onunciia
pe asliai, nu ydami. DLKT
90. Dažnumo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > /
< Asp e mina i e, p z.:
(280) Suaugę aikai kenčia spaudimą, ačiau dažnai jau ne u i jėgų, ne-
no i, o gal i nemoka ką no s keis i. DLKT
(281) B ūkšniu já às ezes não sa isama: exemplo. : S oma ologis a: e
médico, e designe . DLKT
F equência e con inuidade: Asp equen a i e > 91.
< Aspcon inua i e, p z.:
(282) Mikėnų cul u a zū is às ezes ainda é chamada mįsle, embo a
cada ez com mais equência se en e ad e i e culpininkos. DLKT
(283) Toliau o nece seus comen á ios: Vaka ines no ícias começou-
jau skai y i neseniai, iki šiol dažnai pa a yda au „Respubliką“.
DLKT
92. F equência e p oximidade: Asp equen a i e > /
< Aspp oxima i e, p z.:
(284) Todas elas começam pe ei amen e, imaginaduo ê exjudica o
imedia amen e, mas bas an e equen emen e apidamen e a slūgs a.
DLKT (285) Alguns deciz asi pa agau i sa a ankiškos doonos, po ém não
demo os neme ai e o na a de ol a pas pais. DLKT 93. Valios p e eiksmiai
e qualidade p e eiksmiai: Mod oli ional > < Voice, /
p z.:
(286) Se o ilho in eja mal-aca ce a , seja i me e esilien e.
bend aamziai.l /?Page=109&Vp=316&lang=)
(h p://www. (287) Pequenas c iança não agia mal mal in enčia ele não em
su icien e pa i ies e não sabe que mušamam dóuda. (h p://www.manos eika a.l /
l / emos/ e ai-i - aikai/kai-siau eja-mazasis- o nadas)
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
198 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
94. G ei umo p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Aspcele a i e > /
< Tan e io , p z.:
(288) A sessei e apidamen e já oá amos po lojas e ca ines Kings
Roudu olyn. DLKT
(289) Aikš ę p iėjau, kai Jo is jau lė ai slinko ilga pag indine ga e. DLKT
P o exmos de Velocidade e P o exmos de Con inuidade: Aspcele a i e > / 95.
< Aspcon inua i e, p z.:
(290) San a iškių K aujo cen ii ainda u gen emen e eque em A(II)
g upės k aujo dono ai. (h p://www.15min.l /naujiena/ziniosgy-
eig.
ai-541-455056)
(291) Skubiai is da eikalingas okiškai bend aujan is plas ikinių langų
ai/segu ança/skubiai- eikalingi-a-ii- eig-g upes-k aujo-donomon u-
balsas.l /l /skelbimas/siulomas_da bas/2668153/)
ado (Fens e -Ins alle meis e ). (h p://da bo-skelbimai. 96. P o eicms de p imidade e p o eicms de con inuidade: Tan e io > /
< Aspcon inua i e, p z.:
(292) Pagal es a égia, já a é šiol de ia se p o ida sank yžų p alaidumu,
u ių p apla inimu, mas isso não implemen ada, como e mui asybė (293)
ki ų dalykų“, – eigia PDP a s o as. DLKT
Como sabeis, a é šiol oco eu já no e ais simposiumai. DLKT 97. P imidade
p o éc micos e absolu ude p o éc micos: Tan e io / >
< Asppe ec , p z.:
(294) Puikybė i ėl paėmė i šų, aip jau isada nu ikda o. DLKT
(295) No en an o, es a pozi y is inė sulyginimo idėja nega holis ina
p ocesso his ó ico na u eza: in e p e a o ius nele isada já incluído.
DLKT 98. P imidade p ecei mmsia e e ospek i s p ecei mmsia: Tan e io > /
< Asp e ospec i e, p z.:
(296) En e passado e u u o hojeiena é goza imoso, ken imo e inicia i a
dimensão: habilidade in e i s i, sob e o qual acaso já alamos.
DLKT
(297) Kada aš bu au 1971 me ais p iim as į Rašy ojų sąjungą, bu ą jau ką
ik bu au ga ęs, odėl ose dalybose nebedaly a au. DLKT
S aipsniai / A icles 199
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
99. Pi mumo p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Tan e io > / < Aspdu a i e,
p z.:
(298) Apie šį kū inį jau umpai kalbė a, ap a os jo a si adimo aplinky-
bês. DLKT
(299) Be ik indamas šias da as, ap ikau, kad Jūs da p ieš Repšį umpai
já oi e засминę Jaspe są (1971). DLKT
100. Pi mumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Tan e io > /
< Aspospec i e, p z. :
(300) A šibaldas não espe ou ais con issonamen os e já quase não cho ia. DLKT
(301) Mano ma škiniai be eik jau pe mi ko - nuo p akai o i lie aus.
DLKT
P imidade i eilms e in eg idade i eilms: Tan e io > / 101.
< Aspsg.comple i e, p z.:
(302) Sob e Jonulį e seu baisos des ino An anukas já oda esquecido. DLKT
(303) - Di os isai jau p adžiū usios, žmonės sėja... DLKT
102. Pi mumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Tan e io > / < Voice,
p z.:
(304) Pági enê meio ano na Amé ica, eles ambos já ap ende am bem
ala em inglês. DLKT
(305) Š ai aš esu Ing ida Rajunčiū ė, no iu pasida y i pa i sa o ankomis
emon ą, ik nežinau nuo ko p adė i, i kai pe skaičiau ai, labai
bem já sei com o que eu p eciso começa , mui o excelen e es a
(h p:// emon uokim.l / emon o-medziagos/kas-y a-silikoni-
li e a u a. nis-he me ikas.php)
103. Tęs inumo p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: Aspcon inua i e > /
< Asppe ec , p z.:
(306) Ma y , sob e al possibilidade eles a é ago a nunca ha iam alado.
DLKT
(307) Galando nežiū ėdamas, nes kiek p isimena, niekada da nebu o
įsipjo ęs... DLKT
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
200 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
104. P o exmns de Cês inuidade e p o exmns de du ação: Aspcon inua i e > < /
Aspdu a i e, p z.:
(308) Do anok, que ainda ainda longos esc e o, mas cada ez mais conc e o.
DLKT
(309) Depu a ai i klausia, kodėl iek ilgai iki šiol nebu o išsiaiškin a, o
ul imamen e no amen e é o çá el o abalho do pa lamen o. DLKT18
105. Tęs inumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspcon inua i e > / <
Voice, p z.:
(310) Em esumo, a é ago a não sei bem, de que que pausou. DLKT (311) A é
ago a não é bem en endida, como nanome inas pa ículas in e agem com
ou os ma e iais, juolab com ecido co po al. (h p:// n.elek o-
nika.l /mi/0304/kiek.h ml)
106. P e eiksmia do Absolu ismo e p é eiksmia do p oximidade: Asppe ec
Aspp oxima i e, p z.:
(312) Sako, seno ėje būda ę užkeik ų daik ų. Galėda ai juos be ku palik i,
> < podêa am eles qualque quem ouba - eles semp e em pouco empo em
eus mãos e o na am. / DLKT
(313) Žmogui, ku į ma o pi mą ka ą gy enime, ku io isai nepažįs a i
ku io ik iausiai ne ukus jau niekad nebema ys. DLKT
107. Absolu um P o exmns e du ação P o exmns: Asppe ec > < /
Aspdu a i e, p z.:
(314) Ale gologo semp e longos e mui o minuopščiai ques ionia sob e
jo ligą. DLKT
(315) Balsės a iamos umpai isada p ieš d igubas p iebalses i už-
hospi alí e azame skiemenyje, например., de Kuss, bi en, die Ka ze. (h p:// okie-
ciu24.l / okieciu-kalbos-abecele)
18 Foi encon ado apenas um exemplo, quando a du ação an e eiksmis oi pa imen ado an es de
eiksmį. Tokią a ką g eičiausiai nulėmė ai, kad ukmės p ie eiksmis pa a o as ka u su kie-
con inucidade p ecu sybinio g au de signi icação an e eiksmiu an o.
A igos A icles / 201
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
108. Absoliu umo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Asppe ec > /
< Aspgene ic, p z.:
(316) Žūklės niuansai. É semp e quashia a agi ipicamen e?
(h p:www.15min.l /naujiena/lais alaikis/zuklezukles-niuansai-a - isa109.
da-ka siai-elgiasi- ipiskai-144-167051)19
(317) … s uden ų pokš ai, lo ynų kalba i medicininis spi i as, daugybė nau-
jo ių, p ie ku ių eikia p isi aiky i, i y esnioji sesė, ku i nep isi aiko,
kaip pap as ai, isada nu yli apie sa o ūkumus iki ol, kol iską
išbando sa a ankiškai i a sidu ia aplamdy a ki oje pusėje… DLKT
Absoluu idade p e eiksmiai e qualidade p e eiksmiai: Asppe ec > < Voi- /
ce, p z.:
(318) Ela mikliai es a inėjo isni imus, cos u ou zanjdas, que semp e
bem gyda o, nãoūliuada o. DLKT
(319) Žmonės pagal oki , labai ge ai isada pagal oki p ieš pe kan be kokį
gy ūną! (h p://www. gy unupaieska.l /l /news/ iew/id/67072)
110. T ukmės an e eiksmiai e būdingumo an e eiksmiai: Aspdu a i e > Aspgene ic,
p z.:
(320) Pe aka ienę – ke inome kep i deš eles kepsninėje an eže o k an o –
šįka bu ome pi mosios. Labiausiai dėl o, kad Tania nesidažė kaip
ge almen e is is a meia ho aandį. DLKT (321) Aquelas duas semanas nós apu á amos
com ela não po duas como no malmen e,
o po penkias alandas. DLKT
111. Būdingumo p o éiksmiai e qualidade p o éiksmiai: Aspgene ic > < Voi- /
ce, p z.:
(322) De aco do com o iciais is aelenses, an es do oo an o o a ião, quan o os
kaip pap as ai, g iež ai pa ik in i. DLKT
passagei os es a am, (323) Nós agi emos esponsabilmen e, como ge almen e, disse
ele. DLKT 112. Numa omumo p é eiksmiai e pleni ude p é eiksmiai: Aspp ospec i e >
< Aspsg.comple i e, p z.:
(324) Šiuolaikinis jaunimas be eik isai neskai o knygų, ką u apie ai
manai? / (h p://ask. m/Ka inaMcG a h/answe /110064182451) e as. Em b e e ela
(325) Ma ome, kaip saulė pasi odo is mažiau i mažiau, lyg ją kas emp ų p ie
quase não a e emos al ez po uns 4 meses. DLKT da ipicamen e p angesni. Pelo
Apibend in a s a is ika pa eikiama 3 len elėje.
19 Plg. da šių p ie eiksmių a ojimą g e a: Jo andeniui a spa ūs daik ai isa-
menos já os que qualybiški. (h p:// o umas.gps.l / iew opic.
php? =28& =2739&sid=341c6c58beb11 70637eb86e edc4475&s a =0)

VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
202 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
3 LENTELĖ. P ie eiksmių a ojimas d iem būdais
Moode iden ial
Modepis emic
Tpas
Tu e u
Modi ealis
Modnecessi y
Modpossibili y
Asphabi ual
Asp epe e i e
Asp equen a i e
Mod oli ional
Aspcele a i e
Tan e io
Asp e mina i e
Aspcon inua i e
Asppe ec
Asp e ospec i e
Aspp oxima i e
Aspdu a i e
Aspgene ic
Aspp ospec i e
Aspsg.comple i e
Voice
Moode iden ial *** ***** **** ** **
** Modepis emic * ** **** ** ** **
Tpas ** ****** ** * *
T u u e *** ****** * **
Modi ealis *
Modnecessi y * * * * * * * * *
Modpossibili y **** **** ** **
Asphabi ual **** * ******* *
Asp epe e i e **** *** *** *** **
Asp equen a i e ** * *** ***** *
Mod oli ional ** * ***** *
Aspcele a i e * * * * * *
Tan e io *** ***** * *** * ***
Asp e mina i e * * * *
Aspcon inua i e * * * * * * * * * *
Asppe ec * * * * * * * * * * *
Asp e ospec i e * *
Aspp oxima i e ** * ***** *
Aspdu a i e * * * * * * * * * *
Aspgene ic * * * *
Aspp ospec i e * * * * * * * * * * * *
Aspsg.comple i e * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
S aipsniai / A icles 203
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
Como ê, na língua li uânica dois p é eiksmia são usados de dois modos la iso 113 casos).
bai dažnai: okie a ejai suda o be eik du ečdalius isų as ų pa yzdžių (iš
Mais equen emen e segundo es a o dem são usados Modepis emic (18
jų iš 23 galimų) i Moode iden ial (17 a ejų iš 23) p ie eiksmiai, kiek ečiau –
casosModpossibili y, Tan e io (po 16 casos) e Asp epe e i e (15 casos de 23)
p e eiksmias. Oi i p ie eiksmia de dois modos usados quan o čiau. Tudo isso indica que
a ejais p ie eiksmių eikšmės ne u i į akos šių p ie eiksmių ie ai sakinyje.
es es D. Pasku inį sky elį cons i uem casos, quando não oi encon ado exemplos de que
conc ús dois p ie eiksmiai se ia pa a o i jun o em uma ase. Po an o es es p e eiks-
mių a pusa io a kos nebu o galimybės nus a y i. Daba pa eiksiu isus šiuos
a ejus:
1.P e ei ões de p obabilidade e ca ac e ismo: Modepis emic?
Aspgene ic.
2. Bú ojo empo po eixmias e ini udim po eixmias: Tpas ? Asp e mina i e. 4.
3. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Tpas ? Aspcon inua i e.
Se ai do empo p o écims e do absolu ude p o écims: Tpas ? Asppe ec . 5.
Bú ojo empo p o éixmia e e ospek i as p o éixmia: Tpas ?
Asp e ospec i e.
6. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: T u u e ?
Asp e ospec i e.
7. Ne ealumo p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: Modi ealis ?
Modnecessi y.
8. Ne ealumo p ie eiksmiai i galimybės p ie eiksmiai: Modi ealis ?
Modpossibili y.
9. Ne ealumo p ie eiksmiai i įp as umo p ie eiksmiai: Modi ealis ?
Asphabi ual.
10. Ne ealumo p ie eiksmiai i dažnumo p ie eiksmiai: Modi ealis ?
Asp equen a i e.
11. Ne ealumo p ie eiksmiai i alios p ie eiksmiai: Modi ealis ? Mod oli ional.
12. P o exmos de i ealidade e p o exmos de elocidade: Modi ealis? Aspcele a i e.
13. P o exmos de i ealidade e p o exmos de absolu o: Modi ealis?
Asppe ec .
14.P é exms de I ealidade e e ospec i as p é exms: Modi ealis?
Asp e ospec i e.
15. Ne ealumo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Modi ealis ?
Aspgene ic.
16. Ne ealumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modi ealis ?
Aspp ospec i e.
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
204 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
17.P é- ei os de i ealidade e p é- ei os de pleni ude: Modi ealis?
Aspsg.comple i e.
18. Ne ealumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Modi ealis ? Voice.
19.P é- ei os de essência e p é- ei os de e minidade: Modnecessi y?
Asp e mina i e.
20.P o eções de essência e p o eções de con inuidade: Modnecessi y?
Aspcon inua i e.
21. Bū inumo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Modnecessi y ?
Asp e ospec i e.
22. Bū inumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modnecessi y ?
Aspp ospec i e.
23. Bū inumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Modnecessi y ?
Aspsg.comple i e.
24. Po imidade p oequsmia e ca ac e ís ica p oequsmia: Modpossibili y?
Aspgene ic.
25. Įp as umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Asphabi ual ?
Asp e ospec i e.
26. Įp as umo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Asphabi ual ?
Aspgene ic.
27. Apliquesmos de Repe ição e apliquesmos de Absolu idade: Asp epe e i e?
Asppe ec .
28. Dažnumo p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: Asp equen a i e ?
Asppe ec .
29.F eqüência e e ospec i as: Asp equen a i e?
Asp e ospec i e.
30. Valios p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Mod oli ional ? Tan e io .
31. Valios p e eixmiais e ini udum p e eixmiais: Mod oli ional? Asp e mina i e. 34.
32. Valios p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Mod oli ional ? Aspcon inua i e.
33. Valios p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Mod oli ional ? Aspp oxima i e.
Valios p e exmsias e ca ac e ismo p e exmsias: Mod oli ional? Aspgene ic. 35.
Vóli p ecei mxms e p e isibilidade p ecei mxms: Mod oli ional?
Aspp ospec i e.
36. G ei umo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Aspcele a i e ?
Asp e mina i e.
37. G ei umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Aspcele a i e ?
Asp e ospec i e.
38. G ei umo p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Aspcele a i e ?
Aspp oxima i e.
39. P o exmos de Velocidade e P o exmos de P e isibilidade: Aspcele a i e?
Aspp ospec i e.
A igos A icles 205 /
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
40. P ecei os de elocidade e p ecei os de pleni ude: Aspcele a i e?
Aspsg.comple i e.
41. G ei umo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspcele a i e ? Voice.
42. Pi mumo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Tan e io ? Asp e mina i e.
43. Baig umo p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Asp e mina i e ?
Aspcon inua i e.
44. P o exmia de ini ude e p o exmia de absolu ude: Asp e mina i e?
Asppe ec .
45. Baig umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Asp e mina i e ?
Asp e ospec i e.
46. Baig umo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Asp e mina i e ?
Aspgene ic.
47. P o exmos de Cês inidade e P o exmos de Absolução: Aspcon inua i e?
Asp e ospec i e.
48.P e éxmicos de Cês inidade e p oximidade p eéxmicos: Aspcon inua i e?
Aspp oxima i e.
49. Absoliu umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Asppe ec ?
Asp e ospec i e.
50. Re oscep i os Bene icios e p oximidade Bene icios: Asp e ospec i e?
Aspp oxima i e.
51. Re oskep y os p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Asp e ospec i e ?
Aspdu a i e.
52. Re oskep i i as T açmicos e T açmicos de A ibu ismo: Asp e ospec i e
? Aspgene ic.
53. Re oskep y os p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Asp e ospec i e ?
Aspsg.comple i e.
54. Re oskep y os p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Asp e ospec i e ?
Voice.
55. A imumo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Aspp oxima i e ?
Aspgene ic.
56. P es ações de T uc dimensão e de p e isibilidade: Aspdu a i e >
Aspp ospec i e.
57. Būdingumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Aspgene ic ?
Aspsg.comple i e.
58. Numa omumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspp ospec i e ?
Voice.
Visais šiais a ejais p ie eiksmių eiliškumas nenus a y as.
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
212 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
S undžia Boni acas, spec. ed., 1997: Sapūno e Šulco g ama ika Compendium G amā icæ
Li h anicæ. Vilnius: Mokslo e enciklopedijas ins i u o de publicação. ma ical Objec s,
Tenny Ca ol L. 2000: Go e E en s and Ad e bial Modi ica ion. – E en s as G am-
ed. by Ca ol L. Tenny, James Pus ejo sky. S an o d: CSLI Publica ions, 285‒334.
Ul ydas Kazys, ed., 1971: Lie u ių kalbos g ama ika 2. Mo ologija. Vilnius:
Min is.
Vaičiuly ė-Semėnienė Lo e a 2012: P ie eiksminiai an iniai p edika y ai.
Bal is ica 47(1). Vilnius: Uni e sidade de Vilniaus, 51‒72. aksė, ed. Ul ydas, Kazys.
Valiuly ė Elena 1976: P ie eiksminiai junginiai. – Lie u ių kalbos g ama ika 3. Sin-
Vilnius: Min is, 271‒275. (2009/02 no es9). Heidelbe g: Uni e si ä Heidelbe g.
Wenge Ne en 2009: Cinque’s Func ional Hie a chy. Syn ax Reading Ci cle (SRC)
Accesso à in e ne : h p
www.iwo-iwano .in o/mediapool:36:361457/da a/SRC_Pa _I_/Ne en_-_Cinque_s_
Func ional_Hie a chy.pd .
S ephen Wilson, Saygin Ayşe Pina 2001: Ad e bs and Func ional Heads in on
Tu kish: Linea O de and Scope. – P oceedings o WECOL 2001: Wes e n Con e ence
Linguis ics. Sea le, WA, USA. acesso à In e ne :
h pc l.ucsd.edu~saygin/pape s://WECOLpape .pd /
Zyman E ik 2011‒2012: Two In es iga ions o Ad e bs and Clause S uc u e in English.
Senio Thesis, P ince on Uni e si y. P ieiga in e ne u: h p://people.ucsc.edu/~ezy-
manad e bs_clause_s uc u e.pd . Qui k Randolph, G eenbaum Sidney, Leech Geo ey,
S a ik Jan 1972: A G amma o Con empo a y English. London: Longman.

S aipsniai / A icles 213
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
1 PRIEDAS
P ie eiksmių klasi ikacija26
Moodspeech-ac P (šnekos ak o p ie eiksmiai) an. ankly lie. abi ai,
since sha džiai Moode alua i e (p e eiksmiai de a aliação) an. o una ely
lie. laimei Moode iden ial (ne ik umo p ie eiksmiai) an. allegedly lie.
p o a elmen e, ealmen e,
ik iausiai
Modepis emic ( ikimybės p ie eiksmiai) an. p obably lie. u bū
Tpas (bū ojo laiko p ie eiksmiai) an. once lie. ka ą, kadaise,
kažkada, aka
T u u e (búsimojo empo p ie eiksmiai) an. hen lie. po, em seguida Modi ealis
(ne ealumo p ie eiksmiai) an. pe haps lie. al ez, al ez Modnecessi y (bū inumo
p ie eiksmiai) an. necessa ily lie. necessa iamen e Asphabi ual (įp as umo
Modpossibili y (galimybės p ie eiksmiai) an. possibly lie. galbū , gal
p ie eiksmiai) an. usually lie. ge almen e, ge almen e Asp epe e i e
(pasike jimo p ie eiksmiai) an. again lie. no amen e, da Asp equen a i e
(dažnumo p ie eiksmiai) an. o en lie. mui as, mui as ezes, às ezes
Mod oli ional ( alios p ie eiksmiai) an. in en ionally lie. yčia, sąmoningai,
especialmen e
Aspcele a i e (g ei umo p ie eiksmiai) an. quickly lie. apidamen e,
Tan e io (pi mumo p ie eiksmiai) an. al eady lie. jau
u gen emen e Asp e mina i e (baig umo p ie eiksmiai) an. no longe lie. (jau) já,
mais não Aspcon inua i e ( ęs inumo p ie eiksmiai) an. s ill lie. a é šiol, ainda é
Asppe ec (absoluu umo p ie eiksmiai) an. always lie. semp e, semp e
Asp e ospec i e ( e ospek ī as
p ie eiksmiai) an. jus lie. o que só
Aspp oxima i e (a imumo p ie eiksmiai) an. soon lie. g ei ai, ne ukus
Aspdu a i e ( ukmės p ie eiksmiai) an. b ie ly lie. umpai, umpam, ilgai
Aspgene ic/p og . (būdingumo p ie eiksmiai) an.
cha ac e is ically lie. ipicamen e, como ge almen e Aspp ospec i e
(numa omumo p ie eiksmiai) an. almos lie. quase, quase não luga , empo,
Aspsg.comple i e (pilnumo p ie eiksmiai) an. comple ely lie. isai, isiškai
Asppl.comple i e (dg. papildinio p ie eiksmiai) an. u o lie. isi
Voice (kokybės p ie eiksmiai) an. well lie. ge ai, blogai
26 Len elėje pa eikiami au o ės iš e s i, o ne lie u ių kalbo y oje a ojami e minai. Lie u ių kalbos
sin aksėse i g ama ikose ski iami būdo p ie eiksmiai i aplinkybiniai p ie eiksmiai (juos suda o
causa e p opósi o po eacmmen e).
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
214 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII
2 PRIEDAS
E iko Zymano gau ų ezul a ų len elė27
Moodspeech ac (°) (hones ly) > Moodcon e alua i e° (un o una ely)no (c)
b. Moode alua i e° (un o una ely) > Moode iden ial° (allegedly)yes
Moodspeech ac (°) (hones ly) > Moode iden ial° (allegedly) Mod . T(Pas )°
d. Moode iden ial° (allegedly/clea ly) > Modepis emic° (p obably)no
e. Modepis emic° (p obably) > T(Pas )° (once)(no)
(once) > T(Fu u e)° ( hen)no ( eady?) Epis emic° (p obably) > Modi ealis
g. T(Fu u e)° ( hen) > Modi ealis° (pe haps)no
(pe haps)(yes) j. Modi ealis (pe haps) > Modnecessi y° (necessa ily)no k
(i.) Modepis emic° (p obably) > Modi ealis° ([almos ] ce ainly)no
Modi ealis (pe haps) > Modnecessi y (no necessa ily) m. Possibly (possibly)
> Asphabi ual (in en ionally) ° n. Asphabi ual (p e) > Aspe pe i i e (I) >
l. Modnecessi y° ([no ] necessa ily) > Modpossibili y° (possibly)no
Aspe pe i i e (I) > Aspec (I) > s ill (inusually) (no) aspe pe i i e (no
necessa ily) > Aspec (necessa y) > Aspec (necessa y ( equen ly) >
o. Asp epe i i e(I)° (again) > Asp equen a i e(I)° (o en)(yes)
(p.) Asphabi ual° (usually) > Asp equen a i e(I)° (o en)no
Aspec (necessa y) > Aspec ( equen ly) > Aspec (necessa y (necessa ily)
> Aspec (necessa ily) > Aspec (necessa ily) Aspcele a i e(II)° ( as /ea ly) >
Asp epe i i e(II)° (again)no gg. Asp equen a i e(II)° (o en) >
. T(An e io )° (al eady) > Asp e mina i e° (no longe )no
AspSgComple i e(II)° (comple ely) - (un o una ely), Moode iden ial°
(e iden ly), Modepis emic° (p obably), empo al ad e bs (now), Modi ealis°
(pe haps), subjec -o ien ed ad e bs
x. Asp e ospec i e° (jus ) > Aspp oxima i e° (soon)no
y. Aspp oxima i e° (soon) > Aspdu a i e° (b ie ly)yes
z. Aspdu a i e° (b ie ly) > Aspgene ic/p og essi e° (cha ac e is ically)no
aa. Aspgene ic/p og essi e° (cha ac e is ically) > Aspp ospec i e° (almos )yes
bb. Aspp ospec i e° (almos ) > AspSgComple i e(I)° (comple ely)yes
cc. AspSgComple i e(I)° (comple ely) > Voice° (well) -
dd. Voice° (well) > Aspcele a i e(II)° ( as /ea ly)no
. Asp epe i i e(II)° (again) > Asp equen a i e(II)° (o en)no
hh. domain ad e bs > {Moodspeech ac ° (hones ly), Moode alua i e°
(wisely)}
no
27 Ž . Zyman 2011‒2012: 71 . Raidės sklius uose ma ca casos que não o am incluídos em Cinqueės
hie a chiją, o žodžiai aip / ne skliaus uose nu odo, kad au o iui šie a ejai nė a isiškai aiškūs.
A igos A icles 215 /
Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys
Cinque’s Hie a chy o Ad e bs and he
Findings o he Li huanian Language
SUMARY
By e e indo o he so called uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions
oped by Cinque, he a icle desc ibes he ela i e o de o sen en ial ad e bs in he Li h-
uanian language. The a icle is based on he examples om he Co pus o Con empo a y
de elLi huanian Language o he Cen e o Compu a ional Linguis ics o Vy au as Magnus
e si y in Kaunas as well as he examples ound h ough he web sea ch engine Google. The
Unia icle does no only discuss he ela i e o de o adjacen ad e b pai s in Cinques hie a chy
(as i is done by Cinque and o he linguis s men ioned in he a icle) bu also he ela i e
posi ion o all ad e bs in he hie a chy.
A e summa ising he endencies o usage o 22 ad e b pai s gi en in Cinques hie o all he
a chy, i was es ablished ha examples we e no ound in he case o 5 pai s; 2 pai s we e
used in he opposi e o de compa ed o Cinque’s hie a chy; 5 pai s we e used as speci ied in
Cinque’s hie a chy, whe eas 10 pai s we e used in wo ways, i.e. bo h in line wi h Cinque’s
hie a chy and con a y o i ) (see Table 4 in he a icle). Hence, i can be assumed ha ou
cases laid down by Cinque, he ela i e o de o wo ad e bs in a sen ence is usually no s ic ly
de ined and may a y in Li huanian. an language, 253 wo-ad e b combina ions can be made. A e
Ou o all he ad e bs speci ied in Cinque’s hie a chy and applicable o he Li huani-
summa ising all he comCinques hie a chy; 20 pai s a e used in he opposi e o de compa ed o
bina ions discussed in he a icle, i was de e mined ha examples we e no ound in case
o 58 combina ions. Ou o 195 emaining combina ions, 62 pai s a e used pu suan o
Cinques hie a symbol means ha he pai is used con a y o he o de es ablished in Cinques
chy, whe eas 113 pai s a e used in bo h ways. All ha is p o ided in Table 5 in he a icle
(symbol + means ha he pai o wo ad e bs is used as speci ied in Cinque’s hie a chy;
hie a chy; symbol x means ha no examples we e ound o such a pai ; symbol 2 means ha he
pai is used in bo h ways).
The indings o he Li huanian language show ha Cinque’s hie a chy o clausal unc-
ional p ojec ions is no uni e sal and he Li huanian indings canno con i m i ; ha in
some cases some ad e bs end o p ecede o he s in Li huanian, hough usually he ela i e
o de o wo ad e bs in a sen ence is ee and may a y; and ha Li huanian ad e bs do no
cons i u e any hie a chy based on seman ics.
Į eik a 2017 m. dezemb o 27 d.
VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, Vilnius LT-10308, Li uânia
esla a.p okase [email protected]