Cinque’s prieveiksmių hierarchija ir lietuvių kalbos duomenys

S aipsniai / A icles 149 VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA Lie u ių kalbos ins i u as Mokslinių y imų k yp ys: mo osin aksė, seman ika, ipologia, g ama icas hie a chias, an iniai p edika y ai. CINQUES PREVEIKSMI HIERCHIJA E LIETUVI TALBOS DATENIS Cinque’s Hie a chy o Ad e bs and he Findings o he Li huanian Language ANOTACIJA Šio s aipsnio y imo objek as ‒ Cinqueʼės p ie eiksmių hie a chija (an. he uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions). Com base nes a hie a quia, a igo desc e e-se do idioma li uânico sakininių p ie eiksmių consumo um em elação ao ou o. Ten a-se de e mina se os sagininhos p ie eiksmias da língua li uãs cons i uem ce a hie a quia de consumo, ou lie ugiausia ių kalbos duomenys gali pa i in i Cinqueʼės hie a chijos uni e salumą. S aipsnyje dau- baseiamasi exemplos de Kauno VDU Kompuu e inės ling is ikos cen o a ual da língua li uanas eks yno e exemplos, encon is usando o sis ema de paeseškos da in e ne Google. ESMINIAI VOZŽIAI: Cinqueʼės hie a chija, sakininhas p é eiksmias, p é eiksmių a o- jimo a ka. ANNOTATION The a icle cen es on he so called uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions de eloped by Cinque. Based on his hie a chy, he a icle desc ibes he ela i e o de o sen en ial ad e bs in he Li huanian language. I a emp s o de e mine whe he sen en ial ad e bs cons i u e a ce ain hie a chy o usage in Li huanian and whe he he indings o he Li huanian language may con i m he uni e sali y o Cinques hie a chy. The a icle mos ly e e s o he examples om he Co pus o Con empo a y Li huanian Language o he Cen e o Compu a ional Linguis ics o Vy au as Magnus Uni e si y in Kaunas as well KEY WORDS: as he examples ound h ough he web sea ch engine Google. Cinqueʼs hie a chy, sen en ial ad e bs, o de o ad e bs. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 150 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 1. Relacionado es es angei os a é ago a nesu a ia, ou p ie eiksmiai sakinio oje y a adjunk ai (an. adjunc s, pa yzdžiui, E ns 2001), a speci ika o iai (an. speci ie s, pa yzdžiui, Cinque 1999)1. Pagal adicinį požiū į, p ie eiksmiai y a adjunk ai, odėl jų ie a sakinyje lais a, p z.: a) Ca e ully Ashley picked up he wounded bi d. ‘A sa giai Ešli pakėlė su- žeis ą paukš į’ s uk ūb) Ashley ca e ully picked up he wounded bi d. ‘Ešli cuidadosamen e ą paukš į’ c) Ashley picked up he wounded bi d ca e ully. ‘Ešli pakėlė sužeis ą paukš į le an ou sujeisa sa giai (Zyman 20112012: 9) Be pasku iniuoju me u, po o, kai bu o nus a y a, kad kai ku ie p ie eiksmiai no dicínio são usados apenas ce a ce a o dem de e minada, i ado p e eiksmius kaip speci ika o ius. E ikas Zymanas (2011‒2012: 13) mini ke u ias p ie eiks- a ua mios hipó eses de explicação, ês deles são p opos os Guglielmo Cinqueės (1999)2: Name Con en Adjunc ion Hypo hesis Ad e bs a e adjunc s. Ex ended P ojec ion akes a smalle po ion o Hypo hesis Ad e bs a e heads in he ex ended p ojec ion o V. An ad e b he ex ended p ojec ion o V as i s complemen . (Cinque 1999:4) Mul iple Specs Ad Ps a e gene a ed in speci ie posi ions. A head may ha e Hypo hesis mo e han es abeleceu, que sakininiai p ie eiksmiai3, que exp esseiškia nuosaką, moda86 . Vale ia não one speci ie . (Cinque 1999:47) Hypo hesis head in he ex ended p ojec ion o V. (Cinque 1999:4) Cinque esquece que exis e e sejam as ci cuns âncias, o que causa ainda mais keblumas a ando Ad P-in-Spec p ie eiksmius (ž . Hol oe , Čižik-P okaše a 2005). No malmen e an e eiksmis de ine-se e E e y Ad P si s in he unique speci ie posi ion o a unc ional ap esen am-se an e eiksmių seman iniai ipos. 3 Inglês ais p e eikmias são chamadas clausal ou sen en ial ad ebs. B e emen e sob e o concep o eja. Hol oe 2003: 100, Hol oe , Judžen is 2003: 159. lumą, laiką, eikslą, ūšį, sakinyje išsidės o am ik a a ka4. Pi miausia jis 1 Plačiau apie adjunk ų są oką ž . Hol oe 2009: 76 , o apie speci ika o ių są oką – Hol oe 2009: Po exemplo, Th. E ns indica que clausal p edica ional ad e bs essen ially di ide in o h ee ypes, acco ding o scope. The i s ‚Discou pa eikė mul i ude de dois p é eiksmių o dem no sakinyje exemplos de g upos de o dem em i alų, p ansakinyje e ap esen a am e idências sob e ais g upos 2 Plačiau apie šias hipo ezes i jų ūkumus ž . Zyman 2011‒2012: 8 , 13 . uni e salidade, emanda íns, albanų e malagasių línguas. Na sua opinião, o dem de p éjeiksmių em odas as línguas é es i amen e de inida: se em uma sen ença são usados pelo menos dois p iejos5, que dê de e mina a p óp ia es u u a sen ícios. Fo nece-se essa, au o iaus pala as, nebaig inė6 se-O ien ed‘, is some imes known as ‚P agma ic‘ o ‚Speech-Ac ‘ ad e bs. The second co es- ponds o he es o he ‚Speake -O ien ed‘ g oup [...] The hi d, o which I ollow Jackendo ’s ‚Subjec -O ien ed‘, is ‚Ad-VP‘ [...]“ (ž . E ns 2000: 84 i en nu ody ą li e a ū ą). Apie p ie eiks- mių ski s ymą plačiau ž . šio s aipsnio 2 sky ių. 4 Ši a ka a liepia pag indinių dėmenų (an. unc ional heads) a ką (ž . Cinque 1999: 90, 106). S aipsniai / A icles 151 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys uni e sali 30 p ie eiksmių g upių hie a chija (Cinque 1999: 106): cūzų, anglų i olandų kalbų. Po o jis as a kas sujungė į didesnes a ojimo mian is pa yzdžiais iš anglų, no egų, bosnių / se bų-k oa ų, heb ajų, kinų eiksmiai, ai jų eilės a ka p iklauso nuo uni e salios p ie eiksmių hie a chi- 1 SCHEMA. Cinque’ės (p ie eiksmių) hie a chija [Moodspeech-ac P ankly7 [Moode alua i e o una ely [Moode iden ial allegedly [Modepis emic p obably [Tpas once [T u u e hen [Mod i ealis pe haps [Mod necessi y necessa ily [Mod possibili y possibly [Asp ge almen e habi ual [Asp epe e i e(I) again [Asp equen a i e(I) o en [Modi ional ol in en ionally [Asp cele a i e(I) quickly [Tan e io al eady [Asp e mina i e no mo e [Asp con inua i e s ill [Asp pe ec (?) always [Asp e ospec i e jus [Asp p oxima i e soon 5 Angliškai Cinque a į a dija como he uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions. Nes e a igo ela é chamada p ie eiksmių, po que he hie a chies o ad e bial speci ie s and clausal ional heads ma ch in a sys ema ic one- o-one ashion“ (Cinque 1999: 106). 6 Cinque į hie a chiją į aukė ne isus sakininius p ie eiksmius, nes dalis jų y a gan „ ibo i“, jų unc a ką e luga hie a chijoje não é ácil de e i ica em ou as línguas; início, início, minim, mo, a idėliojimo, ap ibojimo, pas o ūs, p e eks o, pasekmės i ki i eiksmai, plačiau apie ai ž . Cinque 1999: 105 . 7 Lie u ių kalbos p ie eiksmių a i ikmenis ž . 1 p iede. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 152 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII [Asp žlugidu a i e b ie ly [Asp gene ic/p og essi e cha ac e is ically [Asp p ospec i e almos [Asp sg.comple i e(I) comple ely [Asp pl.comple i e u o [Voice well [Asp cele a i e(II) as /ea ly [Asp epe e i e(II) again [Asp equen a i e(II) o en [Asp sg.comple i e(II) comple ely ]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]]] Cinque įspėja, kad kalbose gali pasi aiky i pa yzdžių, odančių p iešingą (ne A, B, o B A) p ie eiksmių pa a ojimen o na sen ença. Ele indica seis desses exemplos a si adimo a ejus: • p ie eiksmis B iesiogiai modi ikuoja p ie eiksmį A ( okiais a ejais a p jų negali bū i į e p as nė ienas žodis); • pa e da ase, que em p e eiksmį B, é encos a dian e p e eiksmį A po causa de es u u a in o macional; • p ie eiksmis B pa a ojamas p ieš p ie eiksmį A dėl wh- pe kėlimo eg as; • p ie eiksmis A i / a p ie eiksmis B gali bū i pa a o i d ejose ski ingo- se, em luga es seman icamen e se di e enciando hie a quia; • p ie eiksmis A y a pa a ojamas emos pozicijoje; • p e eiksmis A é usado como in oduzins8. No malmen e alando, seu desc ição mos ou, que alguns p ie eiksmiai não pode se A po ion o he pa a o i p ieš ki us p ie eiksmius, nes ai nulemiama jų seman ikos9 (panašiai 8 „B is di ec ly modi ying A. (I his is he case, hen no ma e ial can be inse ed be ween hem.) clause con aining B has aised o e A o easons ela ed o in o ma ion s uc u e. B has wh-mo ed o e A. A e/o B can ac ually be gene a ed in wo di e en posi ions in he unc ional hie a chy, which a e seman ically dis inc . A is being used as a “ ocusing” ad e b, as in Ka ie o enB alks o [p obablyA Jake]. A is being used pa en he ically (Cinque 1999: 3 ). 9 Plg. : S ephenas Wilsonas e Ayşe Pina as Sayginas p ie eiksmių a ką sakinyje explica seman inės ap ėp ies di e umu. E se conside am, di e en e o dem de dois p e eikmen os numa sen ença possí el, se le an ou hipó ese de que a sen ença jie modi ikuoja eiksmažodį „ski inguose lygmenyse“ (ž . Wilson, Saygin 2001: 4). Ca ol Tenny subdi idida em zonas seman ines; sua opinião, ad e bs a e lexically mano e Ma cinas Mo zyckis e A igos A icles 153 / Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys ou os seu mencionados au o es (plačiau ž . Mo zycki 2008: 104)). Cinqueės hie a quia aplicada a á ias línguas, po exemplo, en ou aplica u kų (ž . Wilson, Saygin 2002), š edų (ž . Beije 2002), hindi (ž . Nes e a igo se á discu ido a obus de p e eiksmių sakininų lie u ių kalbos bandoma escla eškin i, se Bha ia 2006), anglų (ž . Zyman 2011–2012) kalbos p ie eiksmiams10. os p e eiksmiai sakininiai lie u ių kalbos cons i uem uma ce a hie a chiją de consumo, se á jimas, lyginan jį su Cinque’ės pa eikiama uni e saliąja p ie eiksmių hie a chija, de e minado, se os dados lie u ių kalbos pode iam con i ma uni e salumą Cinqueės hie a chijos. O a igonyje usa-se desc i omoio analí ico e ade inamiais mé odos de análise. Apibend inamen o manei a menys s a is icamen e apibend inam abelésias. No segundo capí ulo des e a igo ap esen am-se p ie eiksmių desc ições em g amá icas de línguas li uanas e desc ições, bus nus a omi p ie eiksmių a ojimo lie u ių kalboje polinkiai. Ty imo duo- ap esen adas em li e a u a cien í ica es angei a; no e cei o mesmo capí ulo são esumidos os casos dos quais é abs ainada; no quin o capí ulo desc e e-se do idioma li uânico usage de ases p e eiksmių, que esume-se no úl imo sex o capí ulo. A igonyje baseia-se p incipalmen e em sky iuje umpai ap a iama lie u ių kalbos p ie eiksmių ie ą sakinyje; ke i - exemplos do Kauno VDU Kompuu e inės ling is ikos cen o a ual de idiomas li uanos eks yno ( oliau DLKT) e exemplos, encon is usando o sis ema de busca in e ne Google (nes e abalho eles são ap esen ados com link de página web11); alguns exemplos es ão do g amá ico da língua Li uânica an o omo (Ul ydas, ed., 1971) e alguns do Lie u ių kalbos žodyno (edição ele ônico, pos e io men e LKŽe). Cole ada 1810 exemplos. 2.Ap a kemos p ie eiksmių desc i us g amá icas da língua li uãs. P imei a na g ama ica da língua li uãs, esc i oi o em M. Danieliaus Kleino 1653 m., indica-se que p ie eiksmiai são nekai omi pala as e em mui os signi ica i os. Isci iama speci ied o pa icula seman ic zones, bu wi hin zone, hei ela i e posi ions a e de e mines by hei scopes (Tenny 2000: 316 ). Ne en Wenge (2009: 4 ) esum indo sua hipó ese o nece assim: Moodspeech-ac ... Modepis emic: speake deixis zone (poin o iew modali y) → CP Tpas ... T u u e: empo al deixis zone (i. e. ela ing o he speech ime) → TP Moodi ealis... Modpossibili y: u h alue modali y zone eaching → ModP Asphabi ual... Aspp ospec i e: middle aspec zone →P Asp (g amma ical aspec ) Aspsg. comple i e(I)... Aspsg. comple i e(II): co e e en zone → AspP (si ua ion aspec ) Mais sob e ou as hipó eses eja. Zyman 20112012: 23 . 10 Sob e as de iciências da Cinques hie a quia eja. Bobaljik 1999; Wilson, Saygin 2001; Wenge 2009. 11 Algumas ap esen adas sen inhas são eesc i as lie u iškomis le as. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 154 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 17 eikšminių g upių: 1) ie os p ie eiksmiai (jie y a 4 ūšių: ie oje, iš ie os, pe ie ą, į ie ą); 2) laiko p ie eiksmiai (jie i gi y a 4 ūšių: esamojo laiko, bū- do p esen e empo, do u u o empo e inde inėž es); 3) e ei os quan i a i os, a eles se a ibuem e ei os de cálculo, in odução e encolhimen o; (4) p es aqueixmcias de qualidade e semelhança; 5) a mine ação e os e ei os de exclusão; 6) po eixmia de sepa ação; 7) descon os p a eiksmiai; 8) e o ço e p ie eiksmiai; 9) pa odymo p ie eiksmiai; 10) no ėjimo p ie eiksmiai; 11) a- ginimo p ie eiksmiai; 12) klausimo p ie eiksmiai; 13) abejojimo p ie eiksmiai; 14) išei ies p ie eiksmiai; 15) eilės p ie eiksmiai; 16) palyginimo p ie eiksmiai; 17) nu ylėjimo p ie eiksmiai (ž . K uopas, ed., 1957: 505‒508). Kaip ma y i, neigimo classi icação não em de um undamen o, con undem-se p e eiksmių signi icados seman íneas e g ama icas. Ainda b e emen e discu e-se p e eiksmių dayba, indica-se que p e eiksmiai são desigua eikšmiai, são K is upo Sapūno i Teo ilio Šulco g ama ikoje nu odoma, kad „p ie eiks- g adniuojami (ž . aí mesmo: 508). mi em ca ac e ís ico signi icado e g aduação; p e eiksmių signi icações são mui o mui o. P onúnciam-se 24 p ôiksmių signi icados: 1) locais (no luga , pa a o luga , ao luga , de luga ); 2) empo; (3) de 7) a sakymo; 8) i inimo; 9) neigimo; 10) odymo; 11) aiškinimo; 12) oš- acele ação; 4) ilei as; 5) epe ição; 6) de audição; kimo; 13) de semelhança; 14) di e umo; 15) quan idades; 16) qualidade; ampli icação, ampli icação; 17) (18) de 21) iškėlimo; 22) abejojimo; 23) a si ikimo; 24) aginimo (ž . S undžia, ed., debili ação; 19) aglome ação; 20) seg egação e isolamen o; 1997: 189–197). I gi con undijamas an e eiksmių signi icados seman inas e g ama icas. Augus as Šleiche is em sua g ama icana Li auische G amma ik (1856) discu e b e emen e p ie eiksmių da ybą, g adniação e kilmę (ž . Schleiche 1856: 218 221). Em sua g ama ica pode encon a de inição de p é eiksmio: P ie eiksmiai linksniuojamosios i neasmenuojamosios kalbos dalys – iš p adžių aip pa bu o ne leksinės o mas [...]12 (Lemeškin, Zaba skai ė, sud., 2014: 103). sob eF yd ichas eiksmių seman ines g upes i p ie eiksmių eikšmes neužsimenama. Ku šai is Li u ians kalbos g ama ikoje (1876) dis ingue p ie eiksmį como pa e da linguagem, mas discuia dalimis em di e en es sky elios. Em sua g ama ica apmenes ašoma p ie eiksmių da yba, ašyba, p ie eiksmių a ojimo a miniai ski u- mai, jų ki čia imas, am ik i sa i os eikšmės p ie eiksmiai (ž . Ku šai is 2013: 241 , 271 , 273 , 399 , 422). Apie p ie eiksmių ski s ymą pagal eikšmes i gi neužsimenama. Jonas Jablonskis 1901 m. Lie u ių kalbos g ama ikoje pa eikia okį p ie eiks- de inição: Nelanks omuosius pala as, que signi icam de ação e es oi peculia idade 12 „Ad e bia – die nich declinie ba en und nich conjugie ba en bes and eile de sp ache – sind u sp ünglich eben als lexions o men […]“ (Schleiche 1856: 90). A igos A icles 155 / Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys ou simplesmen e explica o con o de ase, indicando como quando onde 138). kodėl y a a liekamas eiksmas, adiname p ie eiksmiais“ (Palionis, sud., 1957: G ama ikoje b e emen e abo da-se an e eiksmių g adniação, da yba, paJ. eikiama daug a ojimo pa yzdžių (ž . en pa : 138 ). Pagal eikšmę p ie eiks- miai neski s omi. P ie p ie eiksmių p iski iamos i dalely ės (ž . en pa : 141 ). Jablonskis 1922 m. Li u ias linguagem g ama ikoje o nece amplότερο p ie eiks- mio apib ėžimą i jiems ski ia daugiau dėmesio: „P ie eiksmis y a nekai oma (nelinksniowana e neasmenowana) pa e da linguagem, que sen ença ai žodžiu. P ie eiksmiais a sakom į klausimus: kaip? ku iuo (kokiu) būdu? kiek? ke- ci cuns âncias liese? quando (quando)? kame? onde? de onde? po quê? (pa a que p opósi o)? o que (onde)? [...] P ie eiksmiu eiškiame a ibu o de ação ou kydami į iek klausimų, y a ne isi, kaip ma y i, ieno galo“ (Jablonskis 1997: peculia idade. P ie eiksmiai, a sa162). J. Jablonskis dis ingue ais p ie eiksmių ipos: 1) p ie eiksmiai, que na sen ença ai būdo ci cuns ância pala as (a eles iais); 2) p ie eiksmiai, ku ie sakinyje eina ie os aplinkybėmis; 3) p ie eiks- miai, ku ie sakinyje eina laiko aplinkybėmis (nu odoma, kad jų skaičiuje y a a ibuem-se e būdinjas com padalyi padaly ių); 4) p e ec msias, que na sen ença ão das ci cuns âncias do mo i o; 5) p e eiksmias, que na sen ença ão de busca e de obje i o ambien es (eles eiškiami siekiniais e bend a imis). Também é indicado miai y a laipsniuojami; ypač įsidėmė ini į a diniai p ie eiksmiai; p ie p ie eiks- que būd a diniai p ie eiksmių a ibuem e dalely ės (plačiau ž . aí mesmo: 162‒169). Mais a enção p a p e eiksmiam des ina Janas O ębskis seu 1956 m. g ama ikoje. Ele p ae ecmius ag upa á de aco do com o que pa e da linguagem eles es ão com- da y i. Ski iami daik a a dinės kilmės p ie eiksmiai, būd a dinės kilmės p ie- eiksmiai, į a dinės kilmės p ie eiksmiai, skai a dinės kilmės p ie eiksmiai, eiksmažodinės kilmės p ie eiksmiai. Ap a iamas p ie eiksmių laipsnia imas, išski iama neigiamųjų p ie eiksmių g upė. Y a i sky elis, ku iame J. O ębskis pa eikia seno inius lie u ių kalbos p ie eiksmius i ap a ia jų e imologiją (pla- čiau ž . O ębski 1956: 282‒307). Išsamiausia seman inė lie u ių kalbos p ie eiksmių analizė pa eikiama 1971 m. Li u ians linguagem g ama ikoje 2. A seção des inada a P ie eiksmi esc i a Kazio Ul ydo. Pa eikiamas oks p ie eiksmio apib ėžimas: „P ie eiksmis y a nãoinksni icada e nãoap en eni icada sa a ankiška pa e da linguagem, eiškian i mo, būsenos, ypa ybės, o e ka čiais i daik o kokybinį a kiekybinį požymį i eiksį ai ias ci cuns âncias de mani es ação de ação ou es ado de se (luga , empo, azão, obje i o e k .) (Ul ydas, ed., 1971: 425). De aco do com o signi icado p i eiksmamen e dis inguem-se em: VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 156 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 1. Būdo: 1.1. kokybiniai; 1.2. modo de ação; 1.3. kiekybiniai: 1.3.1. skaičiaus: 1.3.1.1. dauginamieji; 1.3.1.2. amiga; 1.3. epe í eis; 1.3. 1.3.1.4. dalijamieji; 1.3.2. kiekio; 3. de g au e in ensidade; 1.3. 1.3.4. žymin ys kiekį i ibą; 1.3.5. ma cado es quan idade e pa ilha; 1.3.6. žymin ys kiekį i apy ik į ikslumą. 2. Vie os: 2.1. indicando luga em que o que es á, acon ece, az-se, acon ece ou slink ies eiksmažodžiams) į ku ią einama, judama, slenkama; 2.2. odan ys ie ą, iš ku ios, nuo ku ios y a kas kilimo, iš ku ios, nuo ku ios yks a, plin a eiksmas; 2.3. žymin ys ie ą kaip ibą, nuo ku ios a ba iki ku ios yks a eiksmas; (es ando 2.4. ma cando di eção de ação, di ecmn; 2.5. indican es caminho. 3. Laiko: 3.1. ma cado es empo, meą: 3.1.1. žymin ys daba į; 3.1.2. žymin ys p aei ies eikšmę; 3.1.3. indicando concei os de empo mais gené icos; 3.1.4. žymin ys p adinį a galinį momen ą, a laiko a pą; 3.1.5. odan ys dienas; 3.1.6. mos ando in e alos pa os; 3.1.7. unsacan es a pus de aco do com enômenos na u ais; 3.1.8. endo signi icado de ano ou épocas 3.2. žymin ys laiko ukmę a ibą: de ano; 3.2.1. indicado es, quan o empo que du a, 3.2.2. žymin ys, nuo kol iki kol kas unka; 3.2.3. odan ys, ku iam laikui p aėjus kas y a; es ão; 3.3. que enham signi icado de equência de ação; 3.4. ma cin ys, a qual empo pa a o que é. 4. P iežas ies. 5. Tikslo. A igos 157 A icles / Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys Fo nece-se mui as examples (plačiau см. aí mesmo: 429‒474). Ap a iamas e pin as, p ie eiksmių laipsnia imas (ž . en pa : 474 ). Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje p ie eiksmio sky elis žymiai su um- não p esen iama nada no o, nãoimiai mudis os o mula os. T umpai aqui ação, ap a iamos p ie eiksmių sanda os ypa ybės, p ie eiksmių laipsnia imas, ki - p e eiksmių signi icâncias (a sisaki a būdo quan i i inių dalijamųjų p iA ski ai eiksmių, išski as laiko p ie eiksmių, pasakančių į ai ius o o bū ius, ipas). são discu idos p e exos -i(ai) e p e ei os -yn p e eiksmiai (plačiau ž . Amb azas, ed., 1996: 410‒431). Angliškai išleis oje Lie u ių kalbos g ama ikoje be būdo, ie os, laiko, p iežas- ies i ikslo p ie eiksmių išski a i modalinių p ie eiksmių g upė. Nu odoma, kad „modal ad e bs exp ess he speake ’s assessmen o he con en o a s a e- men . They may exp ess modali y anging om ce ain y o g ea e o lesse doub and supposi ion (Amb azas, ed., 1997: 393). P onomea ais p e eiks- miai: ik ai, g eičiausiai, bū inai, neiš engiamai, ik iausiai, eikiau(siai), e čiau, apsk i ai, pap as ai, pi miausiai. Daba umpai 2, 3 i 4 schemomis p is a ysiu į ai ius p ie eiksmių ski s y- mus, pa eikiamus užsienio mokslinėje li e a ū oje. 2 SCHEMA. P ie eiksmių / aplinkybių ipai pagal P. Rama ą i D. Riccą (1998) (ž . Hol oe , Pajėdienė 2005: 95) aukš esnio lygmens p ie eiksmiai ci cuns âncias / (high ad e bs) konek o iai (connec ing ad e bs) ačiau, aigi... šnekas ak o (ilokucinės) aplinkybės (speech ac ad e bs) iesą sakan , nepe dedan , desculpando... s i ies ci cuns âncias ad e bs) (domain logicamen e olha in , kalbiniu požiū iu... p opozição ci cuns âncias (p oposi ional ad e bs)galbū , ik iausiai... acon ecimen o ad e bs) ci cuns âncias (e en adiciškai... aqui, on em, mui as, p e eiksmiai ní el in e io ci cuns âncias / (low ad e bs) p edika o aplinkybės (p edica e ad e bs)g ei ai, sumaniai... VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 164 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII (16) É ealmen e p eciso que ocê se p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: ne ik umo p ie eiksmis sakinyje a - ojamas p ieš bū inumo p ie eiksmį, kaip y a 16 sakinyje: a ume um qua o? (h p://www. al ininkas. l /klausimai/kaip-a as i-sa yje-ene gijos-a lik i-be -koki- eiksma) Re e so o dem não possí el: (17) * A bū inai au ik ai eikia susi a ky i kamba į? Tendo em con a, ob emos Moode iden ial > Modnecessi y. Sequenciam o mesmo compo amen o ambém os seguin es casais: 1. Ne ik um E ei mns e Velocidade E ei mns: Moode iden ial > Aspcele a i e, p z.: (18) Ou a e são a i ma que okečiai se econside a am po causa Comi ê Li uânico Ga dine es o ços, mais p o a elmen e apidamen e e audaciosamen e agindo mesmo ao p esiden e do Comi ê Vik o u leidykla/zaliojoj%20 ikiuo ej/zaliojoj%20 ikiuo ej.pd ) Ku gonui. (h p:www.punskas.pl/ 2. P op ie smos de Ne ik umo e ca ac e ismo: Moode iden ial > Aspgene ic, p z.: (19) Eu p o a elmen e como no malmen e es kėsiu suodą š a ką, calças e b ancos ma škinius, e cabelos glo niai sušukuosiu al oin e su epsiu jel. DLKT 3. P o exmicos de espe ança e p o exmicos de i ealidade: Modepis emic > Modi ealis, p z.: (20) Sim, su p esa al ez e se ia possí el aze , pa a que o ássemos po cinco depu a os, se não hou esse deles mais. DLKT 4. P o isões de p obabilidade e p o isões de elocidade: Modepis emic > Aspcele a i e, p z.: (21) Juk se me assim paguldessem em ka s ą, u bū bema e numi čiau de medo. DLKT 2. Sujinai de á ias coisas, co no malmen e al ez nunca nesujino um e mesmo sob e isso não pens o um. (h p:www. dusa.l 2014-09/10/ iju-me ginu-minciu-suku yje/) 3. A es an e aziach ê hospi alinha em b e e já no amen e oi pe uldy a. DLKT 4. A um homem, a quem ê pela p imei a ez na ida, de quem absolu amen e não conhece e de quem p o a elmen e em b e e já nunca e á. DLKT S aipsniai / A icles 165 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 5. Tikimybės p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Modepis emic > Asp e mina i e, p z.: (22) Tu bū já ninguém p ecisa con a sob e o cul o se ialą B eaking Bad e seus he óis p oduzidos c is ais de me am e amino de co azul. (h p://www.laikas.l /l /paieska/Daik %C5%B3+pus y%- C4%8Diai) 6. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i dažnumo p ie eiksmiai: Tpas > Asp equen a i e, p z.: (23) No s kadaise dažnai ekda o yk i į susi ikimus su usų kosmonau- ais i klausy is jų įspūdingų pasakojimų: „Iš ik ųjų isa ai įdomu oi po conhecimen o, mas que eu mesma i esse pensado e sonhado sob e iagem pa a o espaço, isso ce amen e não, so iu a mulhe . (h p://www. espublika. l /l /naujienos/mokslas/mokslasplane a iumo_di ec o e_nea- / bejinga_ma sui/,p in .1) 7. Bú ojo empo p e eiksmia e on ade p e eiksmia: Tpas > Mod oli ional, p z. : (24) Pa ke, onde quandoise ičia de pe o aozūliai o og a a au mulhe , jančią šunį p ie už ašo „šunis edžio i d audžiama“, auga daug spal- edžio ingų lo es e alguns pessoas queinasi. (h p://www.dia a epeckai e. com ag/budapes as/) 8. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Tpas > Aspp oxima i e, po exemplo. : (25) ...no s e shuniškos lá condições, mas acamo a idéa, que ele alguma ez apidamen e se acaba á. (h p://www.a unde sui .l /pokalbis-su-ie a-pabu usia-i -psichologes-i- -di ec o es-i -in e je o-i -d abuziu-dizaine es-i -s ilis es-i -kino- ezi- 9. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Tpas > Aspgene ic, sie iaus-asis en es-kailyje) po exemplo. : (26) Ka ą kaip pap as ai sėdėjo an so os apsikabinę, i uo me u įėjo Vi kon as. DLKT 10. Bú ojo de empo açmicos e açmicos de p e isibilidade: Tpas > Aspp ospec i e, p z.: (27) Bū en dėl šių sa ybių jis bu o kažkada be eik iš og as iš Ka inių jū ų pajėgų y iausiojo š abo ž algybos aldybos, sėkmingai i amiai kopė ka je os laip ais KGB 1-ojoje y iausiojoje aldyboje. DLKT VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 166 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 11. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Tpas > Aspsg.comple i e, p z.: (28) Ao le o li o de Simão de modo algum não se pode ge a a imp essão pažiū os kažkada isiškai su apo su Gouldo. DLKT de que seu 12. P o ex o de empo u u o e p o ex o de i ealidade: T u u e > Modi ealis, p z.: (29) Além disso, a ciência exigiu paciência, de mui os anos de abalho du o, e ik paskui galbū bū ų da ęs d asinės i ma e ialinės naudos, su ei- kęs džiaugsmo. DLKT 13. P o exmos de Tempo Fu u o e p o exmos de Velocidade: T u u e > Aspcele a i e, p z.: (30) Sus ingo alguns segundos no in e alo e depois no amen e ol ou i p isiglaudė p ie sienos. DLKT apidamen e de ol a 14. Búscui o empo p e eiksmia e p imei oimo p e eiksmia: T u u e > Tan e io , p z. : (31) Ši aip di bdami i ši aip po o da bo y ais pasilinksmindami mes, como já mencionei, ecebukimos anųjų coybinių ankų; depois já os imos mui as... DLKT 15. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: T u u e > Asp e mina i e, p z.: (32) Às ezes me pa ece que só os mo os udo e explicam - depois disso mais nãoekyla quaisque pe gun as, e ninguém nada não ala. DLKT 16. P o ex os de empo u u o e p o ex o de con inuidade: T u u e > Aspcon inua i e, p z.: (33) Na, p ome e que depois disso ainda ala ás com mim. Paçado, p onunciei e passei-me bas an e descon o á el. DLKT 17. P o ex o dos empos u u os e a ibu o dos p o ex o: T u u e > Aspgene ic, p z.: (34) Po o jau, kaip pap as ai, sekmadienio pus yčiai i aka ienė namie. (h p://an ologija.l / ex /ju gis-sa ickis-no eles/40?lang=en) S aipsniai / A icles 167 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 18. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: T u u e > Aspp ospec i e, p z.: (35) Kadaise I ma e a mui o p ima, só depois quase nãoebend a ome. DLKT 19. P o exmos do empo u u o e p o exmos da pleni ude: T u u e > Aspsg.comple i e, p z.: (36) Bekas acele ou passo, e depois odo pa ou. DLKT 20. P ê eiksmiais de empo u u o e p é eiksmiais de qualidade: T u u e > Voice, p z.: (37) Quando eio ao pode Gomulka, poloneses ap o ei a am a šilim e an o za e ba am pessoas, que depois bem i iam. DLKT 21. Ne ealumo p ie eiksmiai i pasika ojimo p ie eiksmiai: Modi ealis > Asp epe e i e, p z. : (38) Pailsėjęs gal ėl ašy ų, be ne ašys, nes iską jau pa ašė. DLKT 22. Ne ealumo p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Modi ealis > Tan e io , p z.: (39) Se não ossem aqueles concu sos, Vilius al ez já a i esse ap ijaukinado. DLKT 23. P é eiksmia de i ealidade e ini udum Asp e mina i e, p z.: (40) Ne jei galė ų bū i aip pa g ažu, ne jeigu kas no s da bū ų įmano- p é eiksmia: Modi ealis > ma, isso al ez já nem quisesse, po que užgož i laimingos dienos da laimingesne. DLKT não p ecisa se godžiai, não pode 24. P e exmismos de In ealidade e p e exmismos de Con inuidade: Modi ealis > Aspcon inua i e, p z.: (41) Jeigu ne E a, gal iki šiol nebūčiau nuėjus. DLKT 25.P e exmios de I ealidade e p oximidade p e exmios: Modi ealis > Aspp oxima i e, p z.: (42) O gal ne ukus bū ų pas ebė as ki as aikinas, gimęs da s ip esnis jausmas, ku is nesibaig ų okiu nusi ylimu. DLKT VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 168 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 26. P e ei ms de In ealidade e p e ei ms de du ação: Modi ealis > Aspdu a i e, p z.: (43) Aqueles ueis al ez b e emen e o am apozicem na Tė ynėje po mybės a kū imo, ačiau u bū ada sup a o, kad jų „ ik o iškumas“ u i mažai ką bend a su Lie u os gy enimo… DLKT nep iklauso27. Necessidade p é eiksmias e apidez p é eiksmias: Modnecessi > ai Aspcele a i e, p z.: (44) Todėl, jei aikui s aiga ėmė s ip iai skaudė i pil ą, i skausmas nep a- den o 2 ho as, necessa iamen e u gen emen e k eipki ês a médico. (h p:// mamoszu nalas.l /skauda-pil a/) 28. P ececei os de Essência e p ecei os de du ação: Modnecessi y > Aspdu a i e, p z.: (45) F aká es indo Dž. V. Bušas siau ulingai celeb ou sua inaugu ação, skubėdamas iš ieno pokylio į ki ą, ku su sa o žmona Lau a bū i- nai umpai pašokda o. DLKT 29.P e exmxms de Essência e p e exmxms de qualidade: Modnecessi y > Voice, ej.: (46) Ne el ui ge i džiazmenai sako, jog no in neblogai imp o izuo i, ei- kia bū inai ge ai išs udijuo i Bacho muziką. DLKT 30. P o eixmcias de possibilidade e p o eixmcias de elocidade: Modpossibili y > Aspcele a i e, p z.: (47) Ago a al ez e le an e, pega á aquela lu a e al ez dep essa p i a iza á kiu no s pusiau legaliu būdu, padedan ko umpuo iems depa amen ų aldininkams, i cha cha pasakys! DLKT ko31. Galimidades p e eiksmiai e e ospek ī as p e eiksmiai: Modpossibili y > Asp e ospec i e, p z.: (48) Ou al ez ecém-ing essou na uni e sidade e quei a p esencia nak iniu gy enimu, eksku sijomis po nak inį senamies į i eidų e danço nas uas di e sai o e? (h p://www.del i.l /pilie is/ emos/i -s ai-as-didmies yje-s uden o- i i- 32. Galimybės p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modpossibili y > Aspp ospec i e, p z.: (49) Aš no ėčiau galbū be eik p i a i J.Beino o pasaky ai nuomonei. DLKT A igos A icles 169 / Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 33. Įp as umo p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: Asphabi ual > Asppe ec , p z.: (50) Mums pap as ai isada ūks a laiko. DLKT 34. Įp as umo p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Asphabi ual > Aspdu a i e, mas-a i ai.d?id=65824032) exemplo. : (51) P ekybos kompanijos pap as ai umpam pasiskolina lėšų, už jas adqui e me cado ias impo adas, as den o du is meses ealiza, de ol e c édi o e ganha da di e ença de p eços das me cado ias. DLKT 35. Įp as umo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Asphabi ual > Aspp ospec i e, p z.: (52) Keikandois Julius ainda pasquicoou uas, mas passagei os de ol a kelionei jis pap as ai be eik ne asda o. DLKT 36. Įp as umo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Asphabi ual > Aspsg.comple i e, p z.: (53) Óculos ba a os con a o sol ge almen e não êm nenhum il o de p o eção, só len es escusius. DLKT 37. Įp as umo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Asphabi ual > Voice, po exemplo. : (54) Pa ologinis lūžimas pap as ai ge ai sugyja. DLKT 38. Reacção a e ei os e p e isibilidade a e ei os: Asp epe e i e > Aspp ospec i e, p z.: (55) Ela pesadamen e apa eceu em mim e, pa ece, no amen e quase zaumou, mesmo sem chegada à sua caju ês. DLKT 39. Dažnumo p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Asp equen a i e > Aspdu a i e, p z.: (56) Eu enho ka inukê Šilkmedžių ua, mas popie ėmis às ezes um- pam a einu čia. DLKT 40. P e eixmiais de equência e de p esa omidade p e eixmiais: Aspp ospec i e, p z.: (57) Rim a diskusija a p p ojek o au o ių i komi e ų na ių dažnai be- Asp equen a i e > eik nãožsimezga. DLKT VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 170 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 41. Dažnumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > Aspsg.comple i e, p z.: (58) Sunkei os do que hélio á omos comple amen e poucos, po an o suas linhas ecombina i as mui o apnos, mui as ezes nenhuma nussecamos. DLKT 42. P e eiksmiais de equência e qualidade p e eiksmiais: Asp equen a i e > Voice, p z. : (59) Jūsų idinis balsas dažnai ge ai pa a ia, ačiau ne i in no iai į jį įsiklauso e. DLKT 43. Valios p ie eiksmiai i g ei umo p ie eiksmiai: Mod oli ional > Aspcele a i e, p z.: (60) Eu ičia len amen e gu kšnojau a ba á, e ka čiais olhando pa a a senho ia... DLKT 44. Valios p e exmms e du ação p e exmms: Mod oli ional > Aspdu a i e, p z.: (61) - E onde ago a es e escul o i e? - mulhe yčia há mui o p ocu a a dinhei o, pa a pode ainda mais pe ginė i. DLKT 45. Valios p e eixmiais e pleni ude p e eixmiais: Mod oli ional > Aspsg.comple i e, p z.: (62) Laidas ėjo em siu blį!!! Ne yčia oda de aukiau =]]] (h p:// o umai. bmw-klubas.l / iew opic.php? =59& =30014&sid=0a44a90bc46. P e eiksmia de 74db858111280b828acb18a& iew=p in ) elocidade e p e eiksmia de du ação: Aspcele a i e > Aspdu a i e, p z. : (63) As semelhanças são ainda mais: O líde do pa ido T abalho Vik o as hoje pa iu pa a comandi uo ê Rusijoje, e Rubikon o líde do pa ido A ū ą en ão causai e a p ispy ę ap essadamen e b e am emig a pa a Va só ia47. ą. (h p:// acas.l /kas-lie u oje-siandien-zino-daugiausiai/) P imidade P o exm s e ca ac e ismo P o exm s: Tan e io > Aspgene ic, p z.: (64) Além disso, ele, ob iamen e, já se á pe dažês meus animais como no malmen e. DLKT S aipsniai / A icles 171 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 48. Tęs inumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Aspcon inua i e > Aspp ospec i e, p z.: (65) Sup a au, kad niekada negalėsiu ši aip dainuo i, odėl iki šiol be eik não can o. DLKT 49. Tęs inumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Aspcon inua i e > Aspsg.comple i e, p z.: (66) Mesmo os apa elhos de oxigênio, dos quais emos 12 e dos quais a é ago a comple amen e už ekda o, p i ūko. DLKT 50. P o isões de Cês inidade e P o isões de P op iedade: Aspcon inua i e > Aspgene ic, p z.: (67) De ido o es conse ady ias adições Li u ichas a e em espaços se is da įp as ai su okiamas kaip am ik ų pas a ų puošimas a poli ikos emų ilius a imas. DLKT públicos51. Absolu os Ade ensmicos e P e os os Ade ensmicos: Asppe ec > Aspp ospec i e, p z.: (68) Minkš imas, ao con á io, é semp e quase o mesmo bal as, gas i gai inan is. (h p://www.g anini.l /l _l /a ask-m-s-p ekin- sul inzenkla (273/) 52. Absolu os e plenosidade Aspe ec > Aspsg.comple i e, p z.: (69) O a amen o com glucoco icos e oides não semp e elimina comple amen e os sin omas da doença. DLKT 53. Re oskep y os p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Asp e ospec i e > Aspp ospec i e, p z.: (70) Bo as jazia mo o no sup emo piso do Dóžų palácios e ela mesma qual que apenas icou i a? DLKT P oximidade E ei osmicos e du ação E ei osmicos: Aspp oxima i e> 54. Aspdu a i e, p z.: (71) P on o em seguida ele b e am s opp elėjo em seu amigo casa e ela ou que en ou em a a ia. (h p://www.alie u is.com/index.php/componen /k/72/i em66-nuo-ja - eisesaugos-besislaps es-nusikal e- lis-lenkas-sug azin as-i-cikaga) VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 172 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 55. A imumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Aspp oxima i e > Aspp ospec i e, p z.: (72) Vasilijus ne ukus be eik pakei ė Vy au ui sūnų, ku io jis aip i nesulaukė. DLKT P oximidade E ei osmicos e pleni ude E ei osmicos: Aspp oxima i e > 56. Aspsg.comple i e, p z.: (73) Ma e iškės apidamen e oda nus os pa džiusios e ežimėliuos ežios pudelius! DLKT 57. P oximidade Fei exmms e qualidade Fei exmms: Aspp oxima i e > Voice, ej.: (74) Rezul a ai p anoko lūkesčius: ne ukus ge ai žinojau kainas... DLKT T ucmės p e eiksmiai e pleni ude p e eiksmiai: Aspdu a i e > Aspsg.comple i e, 58. p z.: (75) Reikia b e am comple amen e isola se do mundo, que kasdie- niškiausi į ykiai pasi ody ų besą nauji, i nežino i, i ši aip a skleis i jų ik ąją esmę“. DLKT 59. T ukmės p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspdu a i e > Voice, p z.: (76) -Po que ma as e só idosos? - Eles po mui o empo bem klojosi e eles e am cheios de pecado, pai e. Fiz isso em nome de Deus. DLKT 60. Būdingumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Aspgene ic > Aspp ospec i e, p z.: (77) Tu como semp e quase nešokai, só pa yčiais paklausei: Meile, eisim į be žyną? DLKT 61. P e eiksmiai de plenumo e qualidade p e eiksmiai: Aspsg.comple i e > p z.: (78) Tai bu o p imi y us būdas samp o au i i e in i daik us, ku is bu o Voice, ele comple amen e bem en endido. DLKT Apibend in a s a is ika pa eikiama 1 len elėje. S aipsniai / A icles 173 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 1 LENTELĖ. P ie eiksmių a ojimas pagal Cinqueʼės hie a chiją Moode iden ial Modepis emic Tpas Tu e u Modi ealis Modnecessi y Modpossibili y Asphabi ual Asp epe e i e Asp equen a i e Mod oli ional Aspcele a i e Tan e io Asp e mina i e Aspcon inua i e Asppe ec Asp e ospec i e Aspp oxima i e Aspdu a i e Aspgene ic Aspp ospec i e Aspsg.comple i e Voice Moode iden ial * * * Modepis emic * * * Tpas * * * * * * T u u e * **** **** Modi ealis * * * * * * * * Modnecessi y * * * * Modpossibili y * * * Asphabi ual * * * * * Asp epe e i e * * Asp equen a i e * * * * * Mod oli ional * * * * Aspcele a i e * * * * * * * Tan e io * * * Asp e mina i e * * * Aspcon inua i e ** *** Asppe ec * * * Asp e ospec i e * * Aspp oxima i e * * * * * * Aspdu a i e * * * * * * * * * * Aspgene ic * * * * * * Aspp ospec i e ** **** **** * Aspsg.comple i e * * * * * * * * * * Voice * * * * * * * VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 180 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 9. Ne ik umo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Moode iden ial > / < Asp e mina i e, p z.: (118) Manęs g eičiausiai jau nebesu asi , be iskuo pasi ūpins jums * conhecido Benas. DLKT (119) Aqui isso já ealmen e não oi de nenhuma a e, - liūdnai p a a ė, já e o nando namo. DLKT 10. P e ei ums de Imicu um e p e ei ums de con inuidade: Moode iden ial > < / Aspcon inua i e, p z.: (120) Deba e emos alguns popula iais mi os sob e amo e elações, que g eičiausiai is da iki i u. (h p://www.manopsichologija.l / nãoi ike ini-mi ai-apie-san ykius-ku iais- is-da - iki-i - u) (121) Es a D ungy ės disse ação é p incipalmen e aliosa au obiog a ine medžia11. ga – čia y a į auk i pa ies Bložės, jo aplinkos duomenys, ku ie iki šiol ik ai nebu o žinomi. DLKT Ne ik umo p e exmms e absolu um p e exmms: Moode iden ial > / < Asppe ec , p z.: (122) Amanda nessas localidades em e dade bem o ien a a-se. Eu kada nebūčiau iki čia nusiga usi. DLKT (123) Šią iesos dalį isada ik ai žino ik ie, ku ie lygiai i nešališkai p o a elmen e negligenciei a a gumen os de ambos os lados e es o cei-me o melho possí el en endê-los. DLKT 12. P e ei osm o e p oximumo p e ei osm o: Moode iden ial > / < Aspp oxima i e, p z.: (124) O país, que mais p o á el em b e e a sidu s sob andeniu, - Maldy ai. (h p://www. espublika.l /l /naujienos/p amogoskeis enybes/ (125) idomus_ ak ai_apie_pasaulio_salis/,p in .1) Po an o ele só guodė e d ąsino seus bičiulius k ikščionis ac edi ando que eles são hono á eis homens e em b e e ce amen e se ão libe ados. DLKT 13. Neu idade e e ei ões de du ação: Moode iden ial > < Aspdu a i e, p z.: (126) Delaimėlis p o a elmen e bas an e longos kama osi, a é (127) Man ši dis umpam ik ai sus ojo... (h p://www.p isimink.l /l / apagou. DLKT discussões. o um_zinu es/117308.2851?se =page) S aipsniai / A icles 181 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 14. Ne ik umo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Moode iden ial > / < Aspp ospec i e, p z.: (128) Neande aliečiai e Homo sapiens ep esen an es na Eu opa e Ásia ao mesmo empo p o a elmen e quase não i e am, pe mi e a i ma uma no a pesquisa. (h p://www.sos03.l /Naujienos/Mokslas/D i_zmoniu_ usys_p asilenke_ a si_lai ai_nak yje) (129) Ne, ši aip, ko ge o, nebus, be eik ik ai žinojo, kad jau nebea bėgs pamačiusi. DLKT 15. Ne ik umo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Moode iden ial > / < Aspsg.comple i e, p z.: (130) Ją pe seguiu a pe gun a, que a Klaus p o a elmen e não impo a a nada: como ela ap o ei ou só aos únicos, só aos elec os oco en e a chance de começa a ida de no o? DLKT (131) Bu o isai ik ai šauniai aina i oli g ažu nešal a :}} (h ps:// www. acebook.com/pe malink.php?s o y_ bid=10150936110008 436&id=161885233435) O Conselho de Adminis ação da União Eu opeia (CE) 16. P e eixmias de imp cu idade e qualidade p e eixmias: Moode iden ial > < Voice, p z.: (2) Tal o mulação da sen ença soa como uma acusação a uma jo em mãe, e ainda ela p o a elmen e bem es á a gumen ada sua decisão, kaip mai in i mažylį. (h p://www. a o aikas.l /kudikis/ma- com o que e mos-ke ele- azes-ku iu- e ciau-não digam-jaunai-mamai (13/7). d?id=63108512) Ogi uim p o a elmen e é isso que i endo em um Es ado independen e - amada Tė ynėje - não pensamos sob e mui o impo an es assun o: necessidades es angei as. (133) mones_i _komen a ai/skai y oju_laiskai/sa a_p odukcija_ken- (h p://www. espublika.l /l /naujienos/nuokia_uzsienio_po eikiams/,p in .1) 17. Tikimybės p ie eiksmiai i bū ojo laiko p ie eiksmiai: Modepis emic > / < Tpas , po exemplo : (134) Vy iškis palie ė já spėjusį in oduzi me al de supe ícies. Taip u bū kadai- se jo ė ai i p o ė iai y ais paglos yda o gy ulį. DLKT (135) Ka a kadaise u bū a ėjo iš Jemeno, pie ų A abijos, ačiau jos ai- dmuo Vidu iniųjų Ry ų gy enime labai s a bus iki šiol. DLKT VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 182 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 18. Tikimybės p ie eiksmiai e u u o empo p ie eiksmiai: Modepis emic > le < T u u e, p z.: (136) Neilgai ukus mamos sesuo (ku i u bū po o gailėjosi) da ė pa- A.C. Bhak i edan a Swamio P abhupadas li os. (h p:// bhak ijoga.l /kelias) (137) Sim, pode encon a casas, que cus aojan es 5 ou 3 milha es. Mas u bū mane kal in ų, kad nupi kau lūšnas. DLKT depois 19. Espe im p e eiksmiais e necessidadeim de p e eiksmiais: Modnecessi y, p z.: (138) O ga s yčios u bū bū inai eikalingos? (h p://www.supe mama. Modepis emic> < l / o umas/index.php?show opic=754145&s =408) mam (139) Beje, mes ieškome i ilgalaikių p og amuo ojų nep as ai apmoka- pa a o abalho, bem ei o abalho nós necessa iamen e u bū com pabend ausim. (h ps://uzda bis.l / 39717/ieskau-p og amuo o- ocê ainda jo-php-sk ip o-modi ikações_page /p__454755) 20. P obabilidadesp o exmcias e possibilidadesp o exmcias: Modepis emic> / < Modpossibili y, p z.: (140) Nós p esumo al ez e não a aímos a enção, como, po exemplo, os ibunais esol e ão con li os, su gidos en e sujei os ag ícolas e inspecções iscais. DLKT (141) Labai daug šnekėda ausi su mama, man labai ji padėjo, no s i kai que giminês ainda não sabe, só os mais p óximos mamas i mou com amília, mas al ez u bū e po causa de que i o não L . (h p://www.supe mama. l / o umas/lo i e sion/index.php/ 890348.h ml) 21. Tikimybės p ie eiksmiai i įp as umo p ie eiksmiai: Modepis emic > / < Asphabi ual, p z. : (142) Em segundo luga , es e pa ido p esumi elmen e mais equen emen e não cump e os aco dos alcançados. (h p:www.l y as.l /lie u os-diena/ak ualijos/k-koms- kis-apie-d-g ybauskai es-i aka-socialdemok a ams.h m?p=2) (143) Po o p asidėjo daly a imai „Dainų dainelėse“, mokslai muzikos mokykloje. Be dažniausiai u bū pasi odyda au onioje, ie oje mik o ono ankoje laikydama dezodo an ą“, - linksmai apie sa e pasakojo Ind ė. DLKT S aipsniai / A icles 183 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 22. P obabilimidade P é-eixmicos e epe ição P é-eixmicos: Modepis emic > / < Asp epe e i e, p z.: (144) Tu bū no amen e com amigos bem ei Ma ini a clube no u no. (h p://www. kpskc.l /con en / iew/250/) (145) Aqui no amen e p esumi elmen e amanhã ou o diau conside a emos Spindulį. DLKT 23. P obabilidade P é-E ei os e F equência P é-E ei os: Modepis emic > / < Asp equen a i e, p z.: (146) E ago a os emp egado es, à p ocu a das suas emp esas bonzes sec e á ios, pe haps o en appeal o he acul y deanę?.. DLKT 24. (147) Mes ka ais u bū nesup an ame melio acijos esmės. DLKT C edimidade p e exmys e on ade p e exmys: Modepis emic > / < Mod oli ional, p z.: (148) No s ji žinojo, kad esu ne oliese, u bū yčia nežiū ėjo on pusėn. DLKT Isso de e se que ela só não acen ua e possí el encon a ... Tyčia u bū niekaip ne as um... (h p: 143. .e d es.l / o um iew opic. php?p=275065&highligh =) 25. Tikimybės p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Modepis emic > / < Tan e io , p z. : (150) Tu bū jiedu ned augauja jau. (LKŽe)17 (151) Tu já u bū e pauzou, p ome ês? DLKT 26. Tikimybės p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Modepis emic > / < Aspcon inua i e, p z.: (152) Foi p o a elmen e con encida que só ela é po isso culpada: eu nea sipeikėjęs po asa os smūgio! DLKT (153) Iki šiol u bū niekam nekilo klausimų, kas y a y as, kas y a mo- e is. (h p://www. espublika.l /l /naujienos/lie u a/ki os_lie- u os_zinios/ e ai_p o es uoja_kad_kon encija_leis_pasi ink- u bū ainda ainda i_ly i/,p in .1) 17 Esse uso encon a-se e DLKT, po exemplo: Sob e sena ę su p esa udo sabeis já. Se alguém me ė kokią bombą į jū ą a ba andenyną, ai jau čia u bū jau ka inės pajėgos gali pap ognozuo ši ą desi gi. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 184 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 27. P obimidadep o exmcias e absolu udep o exmcias: Modepis emic > < / Asppe ec , p z.: (154) - Tu bū niekada nep ip asime p ie badu ma in ų, sužalo ų… DLKT (155) Ainda nunca segu amen e não sen i ê al apagaudo como ago a. DLKT 28. Tikimidades p e eiksmiai e e ospek ī as p e eiksmiai: Modepis emic > / < Asp e ospec i e, p z.: (156) - Na anas u bū o que só po acäcia a suko laks indo com sua nu i daik ais. DLKT (157) Nežinau, a į ą emą papuoliau, be ką ik u bū pi mą gy enime lugamis ebuklą sob e enau. (h p://www.aza as.ne / o umas/ iew opic. php? =228) 29. Tikimybės p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Modepis emic > / < Aspp oxima i e, p z.: (158) É de línguas elhas jégas, que segu amen e em b e e e ão in e e segundo o su ažia imą. DLKT (159) Didesniąją pa e dela conque i am la iai e es ai. Lyde iais mes apidamen e u bū ne apsime, ačiau ben jau galėsime neužleis i daba inių pozi- cijų… DLKT 30.E ei ões de p obabilidade e de du ação: Modepis emic > / < Aspdu a i e, p z.: (160) Mais nebesmalsauju, nebeskubu e nežabo as godumas imp essões u bū umpai, be mane apleido. DLKT (161) Só ainda po longos u bū us ilniaus ga ėse egėsiu Pa abelio imagens e ech osiu aqui p abėgusių dienų. DLKT 31. Tikimybės p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modepis emic > Aspp ospec i e, p z.: (162) Įsi aizduoki e ką eko išgy en i šiai mažai ši delei, ku i u bū apenas não esp ogo de ea esa. (h p://www.mazojiliza.l /l /4news/ iew/ id9019) (163) Jei oks juodas bū ų isu , be eik u bū nesakyčiau nei pu- sės žodžio :) (h p://www.mazdaklubas.l / o umas/ iew opic. php?p=112698) S aipsniai / A icles 185 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 32. P o imidade e pleni ude P o exm sm s: Modepis emic > Aspsg.comple i e, p z.: (164) Tu de e se oda em sena eja k aiš elėjai. DLKT (165) O Único a i comp eendido u bū é di ícil abalho ísico. O ie, 33. Tikimidade ku sėdi i pinigus gauna - ai isai u bū nedi ba. (h p://www. demo y acijos.l /ga binkime-1626242.h ml) p é eiksmiai e qualidade p é eiksmiai: Modepis emic > < se imaginaoja , Voice, p z.: (166) Jūs jį u bū ge ai žino ? DLKT (167) Taip ik A.Te leckas gali saky i. O iš ik o aigi bu o, jūs ge ai u - de ou a o ma. DLKT 34. A úixmicos do Fú uo empo e a úixmicos do Fu u o empo: Tpas > / < T u u e, p z.: (168) Após a mo e espe a com o sônus p o ekção se en e ada em mo inos Pa icijos, ku i, kaip jau isos žinančios, nusinuodijusi ac u Rasos xaias kadaise depois de, quando explica amê, que Feliksėlis, paslaugomis, spėjęs su edžio i i nepilname ę Zosinėlę... DLKT ap o ei ando-se de sua amo (169) Passei po alguma ez dando 100 li os aos i mãos. (h p://www.del i.l / p oje os/he ojai- a p-musu/naujienos/10-me u-su-a s um ai- siais-gy enes- emigijus-kai-kas-sake-kad-man-ge iausia-bu- u-pasika i.d?id=63434074) 35. Bú ojo empo p e exmcias e i ealidade p e exmcias: Tpas > / < Modi ealis, p z.: (1 Juolab que lá susi inks caninuojan es pessoas, que kadaise al ez y a lankę muzikos mokyklas, galbū šokę, lankę cho us a g oję muzi- kos ins umen ais. (h p://www. espublika.l /l /naujienos/p amo- gosz aigzdes_i /zmones/ aida_geny e_ u es_ eikalu_su_policia/,p in .70)1) (171) Tal ez alguma ez su gásąs e omã, mas a é ago a aikino žan as – no elė. (h p://www.zaliakalnis.klaipeda.lm.l / gos aamíssimo index.php/mokslei i-k- yba) VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 186 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 36. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: Tpas > / < Modnecessi y, p z.: (172) Po que udo o que é melho , - alguma ez necessa iamen e em de acaba ? (h p: www.demo y acijos.l /ge iausi/gy enimas/ il e _all/1782/po_9. h ml) (173) De e se algum dia nos e emos! (h p://ask. m/MielaBu ybe/ansapsk i ai we /115927065715) 37. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i galimybės p ie eiksmiai: Tpas > / < Modpossibili y, p z.: (174) Kadaise galbū š en ikai pasakoda o okias dangaus š iesulių i mundo c iimusi imaginuojanças his ó ias. (h p://www. epública.l /l /naujienosp amogos/kinas_muzika_ /a _ ele isão_pakanka_ziniu_ap- ie_mi ology,p in .1) www.l y as.l /?id=12235566071222223880& iew=38.6) Bú ojo (175) R. Šiškauskas: „Galbū kažkada g įšiu žais i į Lie u ą“. (h p:// empo p é eiksmia e habi uaismia p é eiksmia: Tpas > < Asphabi ual, например /. : (176) Žygio daly iai nak oda o uose mies eliuose, ku iuose kadaise ge almen e abos a a e pos os žygūnai. (h p://klaipeda.diena.l /naujienos/klaipeda/mies o-pulsas/pas o-kelyje-nuo y- kiai-633510#.VKEBBzSUc5s) (177) Às ezes p oblemas es iúmimo algu es ainda pe mi e algum empo de deles a ūki , po ém ge almen e elas ainda assim alguma ez exilam em supe ícies. (h p://www.psicho e apija-jums.l /S aipsniai-kaip_apsisp es i_del_sky ybu.h m) 39. Bú ojo empo p eceixmssmos e ap eceixmssmos de epe eção: Tpas > / < Asp epe e i e, p z.: (178) S o ėjo comple amen e imó el simplesmen e pa a a e olha a em Mane nuk ė ė šiu pas. Kaip i kadaise ėl suspaudė po k ū ine. Tu- mim. ėjau nossi e i po cabinos, que nepa g iūčiau. DLKT (179) Reik ų no amen e alguma ez bandy , mas água ele não bebe... (h p://www. supe mama.l / o umas/index.php?show opic=991964&s =216) S aipsniai / A icles 187 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 40. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i g ei umo p ie eiksmiai: Tpas > / < Aspcele a i e, p z.: Pe u p esiden e Alejand o Toledo po causa do bomba deio on em nu aukė sa o izi ą Meksikoje i g įžo į Pe u sos inę. DLKT (181) Nu a ma o , isos pas Pe siną eina ai už a pas ją pilna zmonių, u gen emen e me u gen emen e alguma ez p ecisou pas ginę (180 Šukienę... (h p://www. e u-da zelis.l / o umas/ opic/siau- p isi egis uo , isso me siūlė liu-mamy es/page/3259) 41. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Tpas > / < Tan e io , po exemplo. : (182) „Mama, mamy e, aip kažkada jau bu o! Daug daug ka ų i lygiai aip! Oi mama, aš p isimenu! Aš bijau!“ - šaukė jis, kibiais mažais dex os pene ando-me na palna. DLKT escal as de (183) F odas įsižiū ėjo į juos i pama ė, jog ai ne akmenys, o liekanos igu as, que já kadaise sug io ê empo. DLKT po 42. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Tpas > / < Aspdu a i e, exemplo. : (184) Kažkada b e emen e u ilizadoomês se iços de bablês, i gi padėda o s uden ė Ma ina. (h p://www.l y as.l /gy eni- Moscou oje mo-budas/seima/j-seduiky es-laimingos-ma inys es- ecep ai-201309201103.h m) (185) Bu om umpai kažkada jos g upėje, kai di bo su mažesniais, gal i nieko auklė oja bū ų, jei di b ų su mažais aikais... (h p://www. supe mama.l / o umas/lo i e sion/index.php/ 10476-300.h ml) 43. Bú ojo empo p é eiksmiai e qualidade p é eiksmiai: Tpas > < Voice, p z. / : (186) Kažkada ge ai aisyda o, be po upu į kainos augo, o kokybė labai chiuožė baixo. (h p://www. in ed.l / o umai/paplepejimai-i ai iomis- emomis/860960-ba- siu ys-kaune) (187) Aplink ma ėsi mui a coisa d imbas, que e ka čiais kad sau p imin ų, kaip blogai kadaise gy eno. (h p://m eadz. com/new/index.php?id=281104&pages=34) VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 188 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 44. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: T u u e > / < Modnecessi y, p z.: (188) Siūlau susipažin i su o kes o is o ija i daba imi, o paskui bū inai eg įž a a em pelkę, e e exo s i udo isso i ai, de a o... DLKT ais (189) Kad o nea si ik ų, eni uočių me u a sa gas eikia papildy i. Jei possibilidade não há, necessa iamen e bebei po o. (h p://www.dojo.l / index.php/s aipsniai/131- eisingas-jg-a s a ymas-po- izins- ei- klos) 45. Fu u os empo p ejuízos e possibilidades p ejuízos: T u u e / > < Modpossibili y, p z.: (190) Acho, nunca nebeno ėsi de mim e , po que depois disso al ez já nãopabe ás mais de udo nada. DLKT se po o nebemillėsiu ele. DLKT (191) - K iukis nenudils, o aš... - nebe aip i ai gynėsi Pe u ė. - Aš gal- 46. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i įp as umo p ie eiksmiai: T u u e > / < Asphabi ual, p z.: (192) Bū en okia empe a ū a y a o šių me ų ugsėjo i labai dažnai ki ų ano no inal de se emb o. E a segui ge almen e acon ece bobos e a a. DLKT (193) Bū en dėl ėluojančiųjų kal ės dažniausiai po o i e da ais os, kyla į ai ių nesusip a imų. DLKT 47. P o ex os do empo u u o e epe imen o p o ex o: T u u e > / < Asp epe e i e, p z.: (194) Sem pe s oio pabusda au desde g iaus inio e depois no amen e заспидаваю. DLKT (195) Jūs ėl po o kal insi i suda inėsi komisijas iš i i, ku dingo u as. DLKT 48. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i dažnumo p ie eiksmiai: T u u e > Asp equen a i e, p z.: (196) Pa asa į gali da padidė i okių pažeidimų, nes a šilus o ams jau- nimas mėgs a gu kšno i alų pa kuose, sk e uose, o paskui ne e ai a aola cla i ica elações. DLKT (197) Se den o de ês anos nãousalaukė e ilhos, isso mui as ezes po o maiš auja ho monai. (h p://www.meileskelias.l /index.php/news/62/105/ Tan os-kelias.h ml) S aipsniai / A icles 189 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 49. P e eiksmiai do Bu uimojo empo e willos p e eiksmiai: T u u e > < Mod oli ional, p z.: (198) Tik paskui pas ebėjo i as gėles. Jos ik ai bu o klaikios, ačiau k e- pėjo an as i icamen e. Ele ėmė as pous i, e depois não aciden adamen e inspi êpê e Eglês cheapo. DLKT (199) Do lad ões neapegu os, mas se aciden ícia em seguida se ia de ė i dėl kainos su adus sa o an eną, bū ų labai s a us a gumen as. possibilidade passi- (h p://www.cb o umas.l / iew opic.php? =1& =913&s a =90) 50. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: T u u e > / < Asppe ec , p z.: (200) Como dizem, eu passei p aga ą, mas quando já ealmen e p is igau jégų, quando cheguei limi e, lá manęs espe a a Hen ikas e depois já semp e laiminga. DLKT (201) P ak iškai isada po o pik am di ek o iui eikia a laiky i a akas ui po aumen o de salá ios. (h ps://www. acebook.com/webasl /pho os/a. 378911952127509. 96278.126768314008542/881984141820285/) 51. P eceixos do empo u u o e p eceixos de p oximidade: T u u e > < Aspp oxima i e, p z.: (202) Nuo balandžio Se gejus Žiguno as žada p adė i ody i „Ka alienę Ma go, e pouco depois disso al ez e G a ienę de Monso o. DLKT (203) …paaiškėjo, kad sulaukę 10-12 me ų amžiaus ungu iai plaukia į oceano e az a eno me iagem a é o Ma Sa gaso, onde isne cija e po o ne ukus žūs a. DLKT 52. P e eixmcias do empo u u o e p e eixmcias da du ação: T u u e > Aspdu a i e, exemplo. : (204) Pokalbis pak ypo apie aikus, Vaclo o šeimą, paskui ėl ilgam užkliu o už poli ikos. DLKT (205) Žinoma, labai blogai, kad p iiman Lie u os pilie ybės įs a ymą i longgai po ha não oi es a ada a sk uuda, que a okupação ez em emig ação nublokš iem Li uânia c ianças. DLKT 53. Bū inumo p ie eiksmiai i pasika ojimo p ie eiksmiai: Modnecessi y > / < Asp epe e i e, p z.: (206) Jei spek aklis ilgai ne ody as a pak ies i nauji solis ai, bū inai ėl k iečiame ežisie ius, jie es au uoja, pa aiso de ales, epe uoja su naujais solis ais. DLKT (207) Es a ques ão necessa iamen e p ecisa ol a a le an a -se. DLKT VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 196 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 84 Asp epe e i e > po gabaliuką cuk aus, P o eso ius отказала: Ačiū, < Aspgene ic, p z.: (268) Po ku io laiko, kai s alo kaimynai kaip pap as ai ėl su inko jam nebe eikia. Ka o, ma y , jau nebebus, o aš o cuk aus p isi inkau pilnas d i ba ų dėžes. DLKT (269) Pasi aiko, kad ežiai nusp endžia pabadau i i iki ijų dienų, o ėliau no amen e agi as habi ualmen e. (h p:www.eziai.l /pas e a.php) 85. Asp epe e i os e Reciclos de Repe ição e de Pleni ude: Asp epe e i e > < Aspsg.comple i e, p z.: (270) Po ce o, aqui em que lemb a que em 1882 a sa pode ia no amen e oda cag au- dė žydams e s is žemdi bys e – eko k aus y is iš kaimo į mies us. DLKT (271) Kažkas čia iki Alekso pabu ojęs. Ijanas Raide is. Tik iausiai. Tu bū conseguiu a in i e não comple amen e no amen e ce ou, p epa esê ol a a en a . DLKT 86. Pasika ejimo an e eiksmiai e qualidade < Voice, p z.: (272) Po ku io laiko suslapsčiau do anas, be ėliau, kai ėl ge ai pasiju- an e eiksmiai: Asp epe e i e > pa a i, ex au eu e a é ago a as man enho namie. / DLKT (273) - Nebūk oks išdidus i abejingas sa o likimui, ge ai da pagal ok. DLKT 87. Dažnumo p ie eiksmiai i alios p ie eiksmiai: Asp equen a i e > / < Mod oli ional, p z.: (274) Falei cla amen e, mui o mui as ezes in enčia neš epluoki e. DLKT (275) O que já ala , que ne yčia mui as se machujo:D (h p://www. likimas.l /s eika a-pagal-zodiako-zenkla5. kp.h ml) 88. Dažnumo p ie eiksmiai i g ei umo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > / < Aspcele a i e, po exemplo. : (276) Vocês p óp ios sabem, como às ezes apidamen e di undem (277) Daug me ų di bdami socialinio pedagogo da bą žinome, kaip skubiai umo es. DLKT às ezes p ecisa de conselhos, consul as ou simplesmen e apoio. (h p:// www.socped.l /index.php/skubi-konsul acija.h ml) S aipsniai / A icles 197 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 89. Dažnumo p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > / < Tan e io , p z.: (278) Tokyo idade pessoas mui as ezes já em emp ego pe manen e, po ém ainda não êm ob igações inancei as e man iky inių... DLKT (279) Eles, pelo menos es udan es, já às ezes neki čiuo os galinius skiemenis p onunciia pe asliai, nu ydami. DLKT 90. Dažnumo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Asp equen a i e > / < Asp e mina i e, p z.: (280) Suaugę aikai kenčia spaudimą, ačiau dažnai jau ne u i jėgų, ne- no i, o gal i nemoka ką no s keis i. DLKT (281) B ūkšniu já às ezes não sa isama: exemplo. : S oma ologis a: e médico, e designe . DLKT F equência e con inuidade: Asp equen a i e > 91. < Aspcon inua i e, p z.: (282) Mikėnų cul u a zū is às ezes ainda é chamada mįsle, embo a cada ez com mais equência se en e ad e i e culpininkos. DLKT (283) Toliau o nece seus comen á ios: Vaka ines no ícias começou- jau skai y i neseniai, iki šiol dažnai pa a yda au „Respubliką“. DLKT 92. F equência e p oximidade: Asp equen a i e > / < Aspp oxima i e, p z.: (284) Todas elas começam pe ei amen e, imaginaduo ê exjudica o imedia amen e, mas bas an e equen emen e apidamen e a slūgs a. DLKT (285) Alguns deciz asi pa agau i sa a ankiškos doonos, po ém não demo os neme ai e o na a de ol a pas pais. DLKT 93. Valios p e eiksmiai e qualidade p e eiksmiai: Mod oli ional > < Voice, / p z.: (286) Se o ilho in eja mal-aca ce a , seja i me e esilien e. bend aamziai.l /?Page=109&Vp=316&lang=) (h p://www. (287) Pequenas c iança não agia mal mal in enčia ele não em su icien e pa i ies e não sabe que mušamam dóuda. (h p://www.manos eika a.l / l / emos/ e ai-i - aikai/kai-siau eja-mazasis- o nadas) VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 198 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 94. G ei umo p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Aspcele a i e > / < Tan e io , p z.: (288) A sessei e apidamen e já oá amos po lojas e ca ines Kings Roudu olyn. DLKT (289) Aikš ę p iėjau, kai Jo is jau lė ai slinko ilga pag indine ga e. DLKT P o exmos de Velocidade e P o exmos de Con inuidade: Aspcele a i e > / 95. < Aspcon inua i e, p z.: (290) San a iškių K aujo cen ii ainda u gen emen e eque em A(II) g upės k aujo dono ai. (h p://www.15min.l /naujiena/ziniosgy- eig. ai-541-455056) (291) Skubiai is da eikalingas okiškai bend aujan is plas ikinių langų ai/segu ança/skubiai- eikalingi-a-ii- eig-g upes-k aujo-donomon u- balsas.l /l /skelbimas/siulomas_da bas/2668153/) ado (Fens e -Ins alle meis e ). (h p://da bo-skelbimai. 96. P o eicms de p imidade e p o eicms de con inuidade: Tan e io > / < Aspcon inua i e, p z.: (292) Pagal es a égia, já a é šiol de ia se p o ida sank yžų p alaidumu, u ių p apla inimu, mas isso não implemen ada, como e mui asybė (293) ki ų dalykų“, – eigia PDP a s o as. DLKT Como sabeis, a é šiol oco eu já no e ais simposiumai. DLKT 97. P imidade p o éc micos e absolu ude p o éc micos: Tan e io / > < Asppe ec , p z.: (294) Puikybė i ėl paėmė i šų, aip jau isada nu ikda o. DLKT (295) No en an o, es a pozi y is inė sulyginimo idėja nega holis ina p ocesso his ó ico na u eza: in e p e a o ius nele isada já incluído. DLKT 98. P imidade p ecei mmsia e e ospek i s p ecei mmsia: Tan e io > / < Asp e ospec i e, p z.: (296) En e passado e u u o hojeiena é goza imoso, ken imo e inicia i a dimensão: habilidade in e i s i, sob e o qual acaso já alamos. DLKT (297) Kada aš bu au 1971 me ais p iim as į Rašy ojų sąjungą, bu ą jau ką ik bu au ga ęs, odėl ose dalybose nebedaly a au. DLKT S aipsniai / A icles 199 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 99. Pi mumo p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Tan e io > / < Aspdu a i e, p z.: (298) Apie šį kū inį jau umpai kalbė a, ap a os jo a si adimo aplinky- bês. DLKT (299) Be ik indamas šias da as, ap ikau, kad Jūs da p ieš Repšį umpai já oi e засминę Jaspe są (1971). DLKT 100. Pi mumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Tan e io > / < Aspospec i e, p z. : (300) A šibaldas não espe ou ais con issonamen os e já quase não cho ia. DLKT (301) Mano ma škiniai be eik jau pe mi ko - nuo p akai o i lie aus. DLKT P imidade i eilms e in eg idade i eilms: Tan e io > / 101. < Aspsg.comple i e, p z.: (302) Sob e Jonulį e seu baisos des ino An anukas já oda esquecido. DLKT (303) - Di os isai jau p adžiū usios, žmonės sėja... DLKT 102. Pi mumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Tan e io > / < Voice, p z.: (304) Pági enê meio ano na Amé ica, eles ambos já ap ende am bem ala em inglês. DLKT (305) Š ai aš esu Ing ida Rajunčiū ė, no iu pasida y i pa i sa o ankomis emon ą, ik nežinau nuo ko p adė i, i kai pe skaičiau ai, labai bem já sei com o que eu p eciso começa , mui o excelen e es a (h p:// emon uokim.l / emon o-medziagos/kas-y a-silikoni- li e a u a. nis-he me ikas.php) 103. Tęs inumo p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: Aspcon inua i e > / < Asppe ec , p z.: (306) Ma y , sob e al possibilidade eles a é ago a nunca ha iam alado. DLKT (307) Galando nežiū ėdamas, nes kiek p isimena, niekada da nebu o įsipjo ęs... DLKT VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 200 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 104. P o exmns de Cês inuidade e p o exmns de du ação: Aspcon inua i e > < / Aspdu a i e, p z.: (308) Do anok, que ainda ainda longos esc e o, mas cada ez mais conc e o. DLKT (309) Depu a ai i klausia, kodėl iek ilgai iki šiol nebu o išsiaiškin a, o ul imamen e no amen e é o çá el o abalho do pa lamen o. DLKT18 105. Tęs inumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspcon inua i e > / < Voice, p z.: (310) Em esumo, a é ago a não sei bem, de que que pausou. DLKT (311) A é ago a não é bem en endida, como nanome inas pa ículas in e agem com ou os ma e iais, juolab com ecido co po al. (h p:// n.elek o- nika.l /mi/0304/kiek.h ml) 106. P e eiksmia do Absolu ismo e p é eiksmia do p oximidade: Asppe ec Aspp oxima i e, p z.: (312) Sako, seno ėje būda ę užkeik ų daik ų. Galėda ai juos be ku palik i, > < podêa am eles qualque quem ouba - eles semp e em pouco empo em eus mãos e o na am. / DLKT (313) Žmogui, ku į ma o pi mą ka ą gy enime, ku io isai nepažįs a i ku io ik iausiai ne ukus jau niekad nebema ys. DLKT 107. Absolu um P o exmns e du ação P o exmns: Asppe ec > < / Aspdu a i e, p z.: (314) Ale gologo semp e longos e mui o minuopščiai ques ionia sob e jo ligą. DLKT (315) Balsės a iamos umpai isada p ieš d igubas p iebalses i už- hospi alí e azame skiemenyje, например., de Kuss, bi en, die Ka ze. (h p:// okie- ciu24.l / okieciu-kalbos-abecele) 18 Foi encon ado apenas um exemplo, quando a du ação an e eiksmis oi pa imen ado an es de eiksmį. Tokią a ką g eičiausiai nulėmė ai, kad ukmės p ie eiksmis pa a o as ka u su kie- con inucidade p ecu sybinio g au de signi icação an e eiksmiu an o. A igos A icles / 201 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 108. Absoliu umo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Asppe ec > / < Aspgene ic, p z.: (316) Žūklės niuansai. É semp e quashia a agi ipicamen e? (h p:www.15min.l /naujiena/lais alaikis/zuklezukles-niuansai-a - isa109. da-ka siai-elgiasi- ipiskai-144-167051)19 (317) … s uden ų pokš ai, lo ynų kalba i medicininis spi i as, daugybė nau- jo ių, p ie ku ių eikia p isi aiky i, i y esnioji sesė, ku i nep isi aiko, kaip pap as ai, isada nu yli apie sa o ūkumus iki ol, kol iską išbando sa a ankiškai i a sidu ia aplamdy a ki oje pusėje… DLKT Absoluu idade p e eiksmiai e qualidade p e eiksmiai: Asppe ec > < Voi- / ce, p z.: (318) Ela mikliai es a inėjo isni imus, cos u ou zanjdas, que semp e bem gyda o, nãoūliuada o. DLKT (319) Žmonės pagal oki , labai ge ai isada pagal oki p ieš pe kan be kokį gy ūną! (h p://www. gy unupaieska.l /l /news/ iew/id/67072) 110. T ukmės an e eiksmiai e būdingumo an e eiksmiai: Aspdu a i e > Aspgene ic, p z.: (320) Pe aka ienę – ke inome kep i deš eles kepsninėje an eže o k an o – šįka bu ome pi mosios. Labiausiai dėl o, kad Tania nesidažė kaip ge almen e is is a meia ho aandį. DLKT (321) Aquelas duas semanas nós apu á amos com ela não po duas como no malmen e, o po penkias alandas. DLKT 111. Būdingumo p o éiksmiai e qualidade p o éiksmiai: Aspgene ic > < Voi- / ce, p z.: (322) De aco do com o iciais is aelenses, an es do oo an o o a ião, quan o os kaip pap as ai, g iež ai pa ik in i. DLKT passagei os es a am, (323) Nós agi emos esponsabilmen e, como ge almen e, disse ele. DLKT 112. Numa omumo p é eiksmiai e pleni ude p é eiksmiai: Aspp ospec i e > < Aspsg.comple i e, p z.: (324) Šiuolaikinis jaunimas be eik isai neskai o knygų, ką u apie ai manai? / (h p://ask. m/Ka inaMcG a h/answe /110064182451) e as. Em b e e ela (325) Ma ome, kaip saulė pasi odo is mažiau i mažiau, lyg ją kas emp ų p ie quase não a e emos al ez po uns 4 meses. DLKT da ipicamen e p angesni. Pelo Apibend in a s a is ika pa eikiama 3 len elėje. 19 Plg. da šių p ie eiksmių a ojimą g e a: Jo andeniui a spa ūs daik ai isa- menos já os que qualybiški. (h p:// o umas.gps.l / iew opic. php? =28& =2739&sid=341c6c58beb11 70637eb86e edc4475&s a =0) VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 202 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 3 LENTELĖ. P ie eiksmių a ojimas d iem būdais Moode iden ial Modepis emic Tpas Tu e u Modi ealis Modnecessi y Modpossibili y Asphabi ual Asp epe e i e Asp equen a i e Mod oli ional Aspcele a i e Tan e io Asp e mina i e Aspcon inua i e Asppe ec Asp e ospec i e Aspp oxima i e Aspdu a i e Aspgene ic Aspp ospec i e Aspsg.comple i e Voice Moode iden ial *** ***** **** ** ** ** Modepis emic * ** **** ** ** ** Tpas ** ****** ** * * T u u e *** ****** * ** Modi ealis * Modnecessi y * * * * * * * * * Modpossibili y **** **** ** ** Asphabi ual **** * ******* * Asp epe e i e **** *** *** *** ** Asp equen a i e ** * *** ***** * Mod oli ional ** * ***** * Aspcele a i e * * * * * * Tan e io *** ***** * *** * *** Asp e mina i e * * * * Aspcon inua i e * * * * * * * * * * Asppe ec * * * * * * * * * * * Asp e ospec i e * * Aspp oxima i e ** * ***** * Aspdu a i e * * * * * * * * * * Aspgene ic * * * * Aspp ospec i e * * * * * * * * * * * * Aspsg.comple i e * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * S aipsniai / A icles 203 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys Como ê, na língua li uânica dois p é eiksmia são usados de dois modos la iso 113 casos). bai dažnai: okie a ejai suda o be eik du ečdalius isų as ų pa yzdžių (iš Mais equen emen e segundo es a o dem são usados Modepis emic (18 jų iš 23 galimų) i Moode iden ial (17 a ejų iš 23) p ie eiksmiai, kiek ečiau – casosModpossibili y, Tan e io (po 16 casos) e Asp epe e i e (15 casos de 23) p e eiksmias. Oi i p ie eiksmia de dois modos usados quan o čiau. Tudo isso indica que a ejais p ie eiksmių eikšmės ne u i į akos šių p ie eiksmių ie ai sakinyje. es es D. Pasku inį sky elį cons i uem casos, quando não oi encon ado exemplos de que conc ús dois p ie eiksmiai se ia pa a o i jun o em uma ase. Po an o es es p e eiks- mių a pusa io a kos nebu o galimybės nus a y i. Daba pa eiksiu isus šiuos a ejus: 1.P e ei ões de p obabilidade e ca ac e ismo: Modepis emic? Aspgene ic. 2. Bú ojo empo po eixmias e ini udim po eixmias: Tpas ? Asp e mina i e. 4. 3. Bū ojo laiko p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Tpas ? Aspcon inua i e. Se ai do empo p o écims e do absolu ude p o écims: Tpas ? Asppe ec . 5. Bú ojo empo p o éixmia e e ospek i as p o éixmia: Tpas ? Asp e ospec i e. 6. Būsimojo laiko p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: T u u e ? Asp e ospec i e. 7. Ne ealumo p ie eiksmiai i bū inumo p ie eiksmiai: Modi ealis ? Modnecessi y. 8. Ne ealumo p ie eiksmiai i galimybės p ie eiksmiai: Modi ealis ? Modpossibili y. 9. Ne ealumo p ie eiksmiai i įp as umo p ie eiksmiai: Modi ealis ? Asphabi ual. 10. Ne ealumo p ie eiksmiai i dažnumo p ie eiksmiai: Modi ealis ? Asp equen a i e. 11. Ne ealumo p ie eiksmiai i alios p ie eiksmiai: Modi ealis ? Mod oli ional. 12. P o exmos de i ealidade e p o exmos de elocidade: Modi ealis? Aspcele a i e. 13. P o exmos de i ealidade e p o exmos de absolu o: Modi ealis? Asppe ec . 14.P é exms de I ealidade e e ospec i as p é exms: Modi ealis? Asp e ospec i e. 15. Ne ealumo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Modi ealis ? Aspgene ic. 16. Ne ealumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modi ealis ? Aspp ospec i e. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 204 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 17.P é- ei os de i ealidade e p é- ei os de pleni ude: Modi ealis? Aspsg.comple i e. 18. Ne ealumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Modi ealis ? Voice. 19.P é- ei os de essência e p é- ei os de e minidade: Modnecessi y? Asp e mina i e. 20.P o eções de essência e p o eções de con inuidade: Modnecessi y? Aspcon inua i e. 21. Bū inumo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Modnecessi y ? Asp e ospec i e. 22. Bū inumo p ie eiksmiai i numa omumo p ie eiksmiai: Modnecessi y ? Aspp ospec i e. 23. Bū inumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Modnecessi y ? Aspsg.comple i e. 24. Po imidade p oequsmia e ca ac e ís ica p oequsmia: Modpossibili y? Aspgene ic. 25. Įp as umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Asphabi ual ? Asp e ospec i e. 26. Įp as umo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Asphabi ual ? Aspgene ic. 27. Apliquesmos de Repe ição e apliquesmos de Absolu idade: Asp epe e i e? Asppe ec . 28. Dažnumo p ie eiksmiai i absoliu umo p ie eiksmiai: Asp equen a i e ? Asppe ec . 29.F eqüência e e ospec i as: Asp equen a i e? Asp e ospec i e. 30. Valios p ie eiksmiai i pi mumo p ie eiksmiai: Mod oli ional ? Tan e io . 31. Valios p e eixmiais e ini udum p e eixmiais: Mod oli ional? Asp e mina i e. 34. 32. Valios p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Mod oli ional ? Aspcon inua i e. 33. Valios p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Mod oli ional ? Aspp oxima i e. Valios p e exmsias e ca ac e ismo p e exmsias: Mod oli ional? Aspgene ic. 35. Vóli p ecei mxms e p e isibilidade p ecei mxms: Mod oli ional? Aspp ospec i e. 36. G ei umo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Aspcele a i e ? Asp e mina i e. 37. G ei umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Aspcele a i e ? Asp e ospec i e. 38. G ei umo p ie eiksmiai i a imumo p ie eiksmiai: Aspcele a i e ? Aspp oxima i e. 39. P o exmos de Velocidade e P o exmos de P e isibilidade: Aspcele a i e? Aspp ospec i e. A igos A icles 205 / Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 40. P ecei os de elocidade e p ecei os de pleni ude: Aspcele a i e? Aspsg.comple i e. 41. G ei umo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspcele a i e ? Voice. 42. Pi mumo p ie eiksmiai i baig umo p ie eiksmiai: Tan e io ? Asp e mina i e. 43. Baig umo p ie eiksmiai i ęs inumo p ie eiksmiai: Asp e mina i e ? Aspcon inua i e. 44. P o exmia de ini ude e p o exmia de absolu ude: Asp e mina i e? Asppe ec . 45. Baig umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Asp e mina i e ? Asp e ospec i e. 46. Baig umo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Asp e mina i e ? Aspgene ic. 47. P o exmos de Cês inidade e P o exmos de Absolução: Aspcon inua i e? Asp e ospec i e. 48.P e éxmicos de Cês inidade e p oximidade p eéxmicos: Aspcon inua i e? Aspp oxima i e. 49. Absoliu umo p ie eiksmiai i e ospek y os p ie eiksmiai: Asppe ec ? Asp e ospec i e. 50. Re oscep i os Bene icios e p oximidade Bene icios: Asp e ospec i e? Aspp oxima i e. 51. Re oskep y os p ie eiksmiai i ukmės p ie eiksmiai: Asp e ospec i e ? Aspdu a i e. 52. Re oskep i i as T açmicos e T açmicos de A ibu ismo: Asp e ospec i e ? Aspgene ic. 53. Re oskep y os p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Asp e ospec i e ? Aspsg.comple i e. 54. Re oskep y os p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Asp e ospec i e ? Voice. 55. A imumo p ie eiksmiai i būdingumo p ie eiksmiai: Aspp oxima i e ? Aspgene ic. 56. P es ações de T uc dimensão e de p e isibilidade: Aspdu a i e > Aspp ospec i e. 57. Būdingumo p ie eiksmiai i pilnumo p ie eiksmiai: Aspgene ic ? Aspsg.comple i e. 58. Numa omumo p ie eiksmiai i kokybės p ie eiksmiai: Aspp ospec i e ? Voice. Visais šiais a ejais p ie eiksmių eiliškumas nenus a y as. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 212 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII S undžia Boni acas, spec. ed., 1997: Sapūno e Šulco g ama ika Compendium G amā icæ Li h anicæ. Vilnius: Mokslo e enciklopedijas ins i u o de publicação. ma ical Objec s, Tenny Ca ol L. 2000: Go e E en s and Ad e bial Modi ica ion. – E en s as G am- ed. by Ca ol L. Tenny, James Pus ejo sky. S an o d: CSLI Publica ions, 285‒334. Ul ydas Kazys, ed., 1971: Lie u ių kalbos g ama ika 2. Mo ologija. Vilnius: Min is. Vaičiuly ė-Semėnienė Lo e a 2012: P ie eiksminiai an iniai p edika y ai. Bal is ica 47(1). Vilnius: Uni e sidade de Vilniaus, 51‒72. aksė, ed. Ul ydas, Kazys. Valiuly ė Elena 1976: P ie eiksminiai junginiai. – Lie u ių kalbos g ama ika 3. Sin- Vilnius: Min is, 271‒275. (2009/02 no es9). Heidelbe g: Uni e si ä Heidelbe g. Wenge Ne en 2009: Cinque’s Func ional Hie a chy. Syn ax Reading Ci cle (SRC) Accesso à in e ne : h p www.iwo-iwano .in o/mediapool:36:361457/da a/SRC_Pa _I_/Ne en_-_Cinque_s_ Func ional_Hie a chy.pd . S ephen Wilson, Saygin Ayşe Pina 2001: Ad e bs and Func ional Heads in on Tu kish: Linea O de and Scope. – P oceedings o WECOL 2001: Wes e n Con e ence Linguis ics. Sea le, WA, USA. acesso à In e ne : h pc l.ucsd.edu~saygin/pape s://WECOLpape .pd / Zyman E ik 2011‒2012: Two In es iga ions o Ad e bs and Clause S uc u e in English. Senio Thesis, P ince on Uni e si y. P ieiga in e ne u: h p://people.ucsc.edu/~ezy- manad e bs_clause_s uc u e.pd . Qui k Randolph, G eenbaum Sidney, Leech Geo ey, S a ik Jan 1972: A G amma o Con empo a y English. London: Longman. S aipsniai / A icles 213 Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys 1 PRIEDAS P ie eiksmių klasi ikacija26 Moodspeech-ac P (šnekos ak o p ie eiksmiai) an. ankly lie. abi ai, since sha džiai Moode alua i e (p e eiksmiai de a aliação) an. o una ely lie. laimei Moode iden ial (ne ik umo p ie eiksmiai) an. allegedly lie. p o a elmen e, ealmen e, ik iausiai Modepis emic ( ikimybės p ie eiksmiai) an. p obably lie. u bū Tpas (bū ojo laiko p ie eiksmiai) an. once lie. ka ą, kadaise, kažkada, aka T u u e (búsimojo empo p ie eiksmiai) an. hen lie. po, em seguida Modi ealis (ne ealumo p ie eiksmiai) an. pe haps lie. al ez, al ez Modnecessi y (bū inumo p ie eiksmiai) an. necessa ily lie. necessa iamen e Asphabi ual (įp as umo Modpossibili y (galimybės p ie eiksmiai) an. possibly lie. galbū , gal p ie eiksmiai) an. usually lie. ge almen e, ge almen e Asp epe e i e (pasike jimo p ie eiksmiai) an. again lie. no amen e, da Asp equen a i e (dažnumo p ie eiksmiai) an. o en lie. mui as, mui as ezes, às ezes Mod oli ional ( alios p ie eiksmiai) an. in en ionally lie. yčia, sąmoningai, especialmen e Aspcele a i e (g ei umo p ie eiksmiai) an. quickly lie. apidamen e, Tan e io (pi mumo p ie eiksmiai) an. al eady lie. jau u gen emen e Asp e mina i e (baig umo p ie eiksmiai) an. no longe lie. (jau) já, mais não Aspcon inua i e ( ęs inumo p ie eiksmiai) an. s ill lie. a é šiol, ainda é Asppe ec (absoluu umo p ie eiksmiai) an. always lie. semp e, semp e Asp e ospec i e ( e ospek ī as p ie eiksmiai) an. jus lie. o que só Aspp oxima i e (a imumo p ie eiksmiai) an. soon lie. g ei ai, ne ukus Aspdu a i e ( ukmės p ie eiksmiai) an. b ie ly lie. umpai, umpam, ilgai Aspgene ic/p og . (būdingumo p ie eiksmiai) an. cha ac e is ically lie. ipicamen e, como ge almen e Aspp ospec i e (numa omumo p ie eiksmiai) an. almos lie. quase, quase não luga , empo, Aspsg.comple i e (pilnumo p ie eiksmiai) an. comple ely lie. isai, isiškai Asppl.comple i e (dg. papildinio p ie eiksmiai) an. u o lie. isi Voice (kokybės p ie eiksmiai) an. well lie. ge ai, blogai 26 Len elėje pa eikiami au o ės iš e s i, o ne lie u ių kalbo y oje a ojami e minai. Lie u ių kalbos sin aksėse i g ama ikose ski iami būdo p ie eiksmiai i aplinkybiniai p ie eiksmiai (juos suda o causa e p opósi o po eacmmen e). VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA 214 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVIII 2 PRIEDAS E iko Zymano gau ų ezul a ų len elė27 Moodspeech ac (°) (hones ly) > Moodcon e alua i e° (un o una ely)no (c) b. Moode alua i e° (un o una ely) > Moode iden ial° (allegedly)yes Moodspeech ac (°) (hones ly) > Moode iden ial° (allegedly) Mod . T(Pas )° d. Moode iden ial° (allegedly/clea ly) > Modepis emic° (p obably)no e. Modepis emic° (p obably) > T(Pas )° (once)(no) (once) > T(Fu u e)° ( hen)no ( eady?) Epis emic° (p obably) > Modi ealis g. T(Fu u e)° ( hen) > Modi ealis° (pe haps)no (pe haps)(yes) j. Modi ealis (pe haps) > Modnecessi y° (necessa ily)no k (i.) Modepis emic° (p obably) > Modi ealis° ([almos ] ce ainly)no Modi ealis (pe haps) > Modnecessi y (no necessa ily) m. Possibly (possibly) > Asphabi ual (in en ionally) ° n. Asphabi ual (p e) > Aspe pe i i e (I) > l. Modnecessi y° ([no ] necessa ily) > Modpossibili y° (possibly)no Aspe pe i i e (I) > Aspec (I) > s ill (inusually) (no) aspe pe i i e (no necessa ily) > Aspec (necessa y) > Aspec (necessa y ( equen ly) > o. Asp epe i i e(I)° (again) > Asp equen a i e(I)° (o en)(yes) (p.) Asphabi ual° (usually) > Asp equen a i e(I)° (o en)no Aspec (necessa y) > Aspec ( equen ly) > Aspec (necessa y (necessa ily) > Aspec (necessa ily) > Aspec (necessa ily) Aspcele a i e(II)° ( as /ea ly) > Asp epe i i e(II)° (again)no gg. Asp equen a i e(II)° (o en) > . T(An e io )° (al eady) > Asp e mina i e° (no longe )no AspSgComple i e(II)° (comple ely) - (un o una ely), Moode iden ial° (e iden ly), Modepis emic° (p obably), empo al ad e bs (now), Modi ealis° (pe haps), subjec -o ien ed ad e bs x. Asp e ospec i e° (jus ) > Aspp oxima i e° (soon)no y. Aspp oxima i e° (soon) > Aspdu a i e° (b ie ly)yes z. Aspdu a i e° (b ie ly) > Aspgene ic/p og essi e° (cha ac e is ically)no aa. Aspgene ic/p og essi e° (cha ac e is ically) > Aspp ospec i e° (almos )yes bb. Aspp ospec i e° (almos ) > AspSgComple i e(I)° (comple ely)yes cc. AspSgComple i e(I)° (comple ely) > Voice° (well) - dd. Voice° (well) > Aspcele a i e(II)° ( as /ea ly)no . Asp epe i i e(II)° (again) > Asp equen a i e(II)° (o en)no hh. domain ad e bs > {Moodspeech ac ° (hones ly), Moode alua i e° (wisely)} no 27 Ž . Zyman 2011‒2012: 71 . Raidės sklius uose ma ca casos que não o am incluídos em Cinqueės hie a chiją, o žodžiai aip / ne skliaus uose nu odo, kad au o iui šie a ejai nė a isiškai aiškūs. A igos A icles 215 / Cinque’s p ie eiksmių hie a chija i lie u ių kalbos duomenys Cinque’s Hie a chy o Ad e bs and he Findings o he Li huanian Language SUMARY By e e indo o he so called uni e sal hie a chy o clausal unc ional p ojec ions oped by Cinque, he a icle desc ibes he ela i e o de o sen en ial ad e bs in he Li h- uanian language. The a icle is based on he examples om he Co pus o Con empo a y de elLi huanian Language o he Cen e o Compu a ional Linguis ics o Vy au as Magnus e si y in Kaunas as well as he examples ound h ough he web sea ch engine Google. The Unia icle does no only discuss he ela i e o de o adjacen ad e b pai s in Cinques hie a chy (as i is done by Cinque and o he linguis s men ioned in he a icle) bu also he ela i e posi ion o all ad e bs in he hie a chy. A e summa ising he endencies o usage o 22 ad e b pai s gi en in Cinques hie o all he a chy, i was es ablished ha examples we e no ound in he case o 5 pai s; 2 pai s we e used in he opposi e o de compa ed o Cinque’s hie a chy; 5 pai s we e used as speci ied in Cinque’s hie a chy, whe eas 10 pai s we e used in wo ways, i.e. bo h in line wi h Cinque’s hie a chy and con a y o i ) (see Table 4 in he a icle). Hence, i can be assumed ha ou cases laid down by Cinque, he ela i e o de o wo ad e bs in a sen ence is usually no s ic ly de ined and may a y in Li huanian. an language, 253 wo-ad e b combina ions can be made. A e Ou o all he ad e bs speci ied in Cinque’s hie a chy and applicable o he Li huani- summa ising all he comCinques hie a chy; 20 pai s a e used in he opposi e o de compa ed o bina ions discussed in he a icle, i was de e mined ha examples we e no ound in case o 58 combina ions. Ou o 195 emaining combina ions, 62 pai s a e used pu suan o Cinques hie a symbol means ha he pai is used con a y o he o de es ablished in Cinques chy, whe eas 113 pai s a e used in bo h ways. All ha is p o ided in Table 5 in he a icle (symbol + means ha he pai o wo ad e bs is used as speci ied in Cinque’s hie a chy; hie a chy; symbol x means ha no examples we e ound o such a pai ; symbol 2 means ha he pai is used in bo h ways). The indings o he Li huanian language show ha Cinque’s hie a chy o clausal unc- ional p ojec ions is no uni e sal and he Li huanian indings canno con i m i ; ha in some cases some ad e bs end o p ecede o he s in Li huanian, hough usually he ela i e o de o wo ad e bs in a sen ence is ee and may a y; and ha Li huanian ad e bs do no cons i u e any hie a chy based on seman ics. Į eik a 2017 m. dezemb o 27 d. VESLAVA ČIŽIK-PROKAŠEVA Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, Vilnius LT-10308, Li uânia esla a.p okase [email protected]