LIETUVIY
KALBOTYROS
KLAUSIMAI
XXXV (1995)
LIETUVIY
LEXSIKOLOG-
IJOS
TYRINEJIMAI
Ig Daug
gy osios
kalbos F om
he Dialec s
Aus de
Volkssp ac-
he
Kazimie as
PAKALKA
DAELUGISK
TARIOMES
KALBEJIMO
VEIKSMAZO-
DZIY (VERBA
DICENDI)
ZODYNELIS
Zéliskio!
a mé
pe ence
y y aos
auks aigias
z ikas
( ilnigkiams).
Ta mé
odasis
a z ilgiais
lie u iy
idiomas
mokslui
eiksminga,
kadangi
u uliojosi
maZzai
pa i dama
bend inés
idiomas
j akos. Z.
Zinke i iaus
opinou, kalby
sel ikos
desninguma-
ms es uda
mais se
adap a y y
pak aS¢ia,
onde
exis am
línguas
migimo bem
nykimo
isokias
azés
(Zinke i ius
1966: 29).
Daugeliskio
a mes
oné ica e
mo ologia
b e emen e
são ap ases
Vilniaus
uni e si á -
io
g aduan es
plu elisken-
as Mykolas
Suminas em
seu diploma
abalho
(1951 m.).
Sios
a més
leksika
a é Siol
sepa ad-
amen e
nenag in-
é a. |
akademi-
nj
Lie u iy
kalbos
zodyna
desde
mesmo
p imei o-
jo omo
j auk a
nemaza
Daugelis-
kio i
g e imy
pa apijy
Zodziy.
Siy eilugiy
au o ius
desde
1948 m. é
pa eikes
zodynui
sob e 14
uks an-
¢iy lapeliy
com
bi hosi-
os
a més
ZodjZiais
e jy
consumo
exemplo-
sZiais.
Musy dias
Daugeliskio
a mé,
como e
ou as
Vilniaus
k aS o
a més,
spa ¢iai
nyks a,
zmoniy
leksika
sku déja.
Ta miskai
ala só a
ge ação
mais elha.
Opcionam-
os uma is
impo an-
eiy
leksikos
sluoksniy
kalbéjimo
eiksmaz-
odzius.
Jais
conside a-
mos ais
eiksmaz-
odZius, que
in es iga-
ndo
eiskiamos
men is,
sen imen-
os,
iSli enim-
us, opinião.
A é siol
pla¢iau
ninguém
nenag ine-
jo e ki y
lie y iy
linguagem
a miy
albejimo
eiksmaz-
Zodziy.
Bene um
pi myjy
mesmo 65
kalbéjimo
eiksmaz-
odzius
pa eiké A.
Juska
(Juska
1922: 1718).
P imei a
ez
consis en-
emen e
sinónimos
de
con e sé-
jimo do
idioma
li eu iy
ag upa a o
lexicóg a-
o A.
Lybe is
(Lybe is
1980:
164166).
Sinonimy
geog a i-
as A.
Lybe is
nenu odin-
éjo, e
skoliniy
oda
nej auk-
e.
Nuoseklia
lie u iy
kalbos
eminiy
g upiy
sis ema
isdés é J.
Paulausk-
as
Sis eminia-
me lie u iy
kalbos
zodyne. i
Daugeliskis
es á 9 km
j ey us de
Ignalinos,
jun o
S enéioni-
y-Vidziy
caminho.
1939 m.
udenj,
Ta yby
(So ie y)
Sajungai
okupa us
Vilniaus
k ag a,
Daugeélis-
kis e didelé
pa e da
pa óquia
oi
a ibuída
Bal a usi-
jai. En ão
iS Sios
pa óquias
Siau es
y y
kampo oi
iku a
GedZiineliy
pa apija.
Dalis m isy
medzZiag-
os im a iS
Sios
a apijos
nasc ojo
Juodalauk-
io kaimo
zmoniy,
seu e y.
His o iskai
Juodalauk-
io <aimas
ep esen-
a a mais
elha
Daugéliskio
pa aplijas
a mei.
205
Cia
al abe isk-
ai
ap esen -
amos
Daugéliskio
a més
kalbéjimo
eiksmazo-
dziy
zodynélj.
Ta més
exemplozd-
iamen e
anspon-
e j
comumine
língua,
islaikan
mo ologi-
nes
peculia id-
ades.
VeiksmaZ-
odZiai
inclui
assim,
como
Lie u iy
kalbos
zodyne, só
neZymimas
anzi y -
umas.
An aS in-
is
eiksmazo-
dis
suki ciuo .
No s
ilius acin-
iuose
sakiniuose
Sie
eiksmaz-
ZodZiai
não isu
ki éiuoja-
mi. P ie
plaéiau
a oja-
my
eiksmaz-
ZodZiy ig
musy
su ink as
gausios
ilus açõ-
es
duodame
só
minimalia e
biidingesn-
e. P ê seu
uZz aSy y
sakiniy
ne asome
nenhuma
san ump-
os, o p ie
sakiniy,
im y i8
Lie u iy
kalbos
zodyno
spausdin y
omy,
asome
san um-
pa LKZ,
p ie
sakiniy,
im y i8
Zodyno
hand aséiy
i
ka o ek-
os, asome
san um-
pa LKZ K. X
aldsy i,
-ija, -ijo
halasié,
Vaikai.
as amoci-
ns)
ékau i,
iukSma-
u i: alasija
(12
balba o i,
- ioja, -a o
imagemd. 1.
neaiskia
a i
ga sus ou
Zodzius: A
C iança já
p adéjo
balba io .
2. plepé i:
Sueje
bobos
longos
balba a o.
bambé i,
bamba, -é
(-€jo)
imagem.
nepa enki-
n am
kalbé i,
mu meé i,
bumbe i,
bu bé i:
Bamba i
bamba i
nesliauna.
bAamb e -
i, -na, -é
(-éjo)
imagemd.
neasksam-
en e dize ,
a s elé i:
Só
bamb e e-
[jo] Zodj i
nue[jo]. I
zodzio
nebamb e-
é[jo] ana.
ba i,
ba a, ba o
1. g ieZ ai,
pik ais
zodziais
d aus i:
Ba o ba o
e ai suny
azu badus
abalhos.
2. e l.
p ieS aka-
iu i um ao
ou o: Kas
ba as,
esba , u
nep is ok.
Ba damiesi
nue[jo].
iSba i,
isba a,
isba o
ba an
ap ék i:
ISba aii
azu skada
kaimyna
sus ikus. |
e i:
ISsiba a i
com
b igady i-
um i iSejau
a e .
nuba i,
n ba a,
nuba o
igba z:
Nubd as,
numuS as
c iança.
paba i,
paba a,
paba o
quan o
ba i,
pad aus i:
Paba a
paba a i
seu dieda
azu gé ima
niekas
nema ija.
suba i,
s ba a,
suba o 1.
sud aus i
ba an :
Suba o
uoka
man
dieduk. 2.
e l.
ba is:
Susiba iau
com eles
im i i
iSejau is
pi kios. *
bazy is,
-ijasi,
-ijosi
(b us.
6axbmua)
sauk is do
Deus,
ju iekiné -
i:
Mo iejyéia
myléjo
daznai
bazy ies. *
bedii i,
-ija, - jo
(b us.
6amaBaup,
1.
biedowa¢)
lys is,
aimanuo i:
Kada ji só
sus inku,
anas is
beduja. *
pabedii i
pabédo i,
pasiskys i:
Va isso
béda, que
ou oam
nemozna
pabedui . *
bli zny i,
-ija, -ijo (1.
bluzni¢é)
neg ankiai
kalbé i:
Nebli znyk
Si e p o
aikam. *
pabli izny-
i
nes ankiai
pakalbé i:
Anas
pabliiznija
kap
quando. *
ap oximiz-
ny i
nes ankiai
p ikalbé i:
P ibli zni-
jo isep
paskudnai.
blogin i,
-ina, -ino
chamin i,
conside a
blogu,
peik :
Niekas
manes
s ie e
neblogino.
nublogin-
i
nomein i
blogu,
nupeik i:
Todos
pa oje
nublogino
Adelio g.
2
Ab e iim-
ai kaip
acadêmi-
co
Lie u iy
kalbos
zodyno;
imagem.
aizdingo
3 Dizema
d ejopai:
-ei -€jo.
Vy auja
-€
(Zinke ié-
ius 1966:
354)
b aizély-
i, -ija,
206
-ijo
imagemd.
niekus
kalbé i,
pliauks i:
Vaikai
sus inke i
b aizolij-
a.
* b édy i,
-ija, -ijo
(b us.6p-
en3inb)
neg aziai
kalbé i: Ai
anas
b édija. x
p ib és i
neg aziai
p ikalbe-
é i:
P ib édi-
jo
a ejes i
nepasisa-
ma ijo.
b eizgé -
i, -dja, -6
(-djo)'
imagem.
niekus
kalbé i:
B eizgd-
ja
neZinia
ka.
b eizo i,
-dja, -6
(-djo) z .
b eizgo -
i: Kokis i8
a es
zmogus,
que
pakliu o
in
lieZiu io, i
b eizdji.
bu bé i,
bi ba, -€
(-éjo)
imagem.
neaiskia
kalbé i,
mu mé i:
Bu ba po
sa im e
ka.
bu bly i,
-ija, -ijo
imagemd.
pik ai
kalbé i,
bambé i:
Duk é is
bu blija
in momos.
pabu bly i
imagem. pik ai
pakalbé i,
pabambé i:
Pabu bly diedas
myli. bi b el i,
-na, -é (-éjo)
imagem.
sumu meé i,
bamb elé i: P ie
man ana i Zodzio
nebu b eleé[jo].
bu buli io i,
-i ioja, -ia o
imagemd. 1.
nea skia
kalbé i,
mu me i:
Bu buli oja ka,
nesup an u. 2.
pik ai kalbé i,
bambé i:
P adeéjo in his
isep bu buli o .
* bu éy i, -ija,
-ijo (I-bu czeé)
bambe i,
niu né i,
mu me i:
P ade[jaju
bu éy in P ano.
Nesudabosi jy: i
um bu éija, i
ou o. emis
bu no i, -dja, -6
(-djo) imagem.
pik ai kalbé i,
keik i: P adeda
bu no ki i
zmones. *
azsibu no i
(heb.) imagem.
pik ai pakalbe i,
pakeiksno i: Kai
azsibu ndja,
isso nada
nes oZoja. XSi
pui is, -ijasi,
- josi (b us.
6ymaBaub)
ba iai, pik ai
kalbé i, ba is:
A o[jo] ciuzon
pi kion i
buadjas.
éiulbu io i,
- ioja, -a o
imagemd. meiliai
kalbé i: Kolei
a es p ecisa
Giulb oja
lakS uoja.
Ciulb ioja kai
laks u é. daiiZ i,
-ia, -é imagemd.
pi ai dize ,
ki s i, éz i: AS
e a galio
nedauZiu, e u
me p immoja
dauii. d o2Z i, -ia,
-é imagemd.
ieSai saky i,
kalbé i, ez i:
D dézia p akalba
in u gaus.
iSd 62Z i
imagem. issaki i,
is ez i:
Nepasisa ma y-
siu, isd dsiu
sus ikus, ka
no ésiu.
Isd dziau
akysan. da , -da,
da é imagem.
sma kiai saky ,
g iez ai kalbé i:
Mes da em in
lenky. iSduo i,
-da, isda é
imagemd.
isba i,
iskone eik i:
I3da iau seu
boba azu
lieZiu ius. X
dzéka o i, -oja,
-o (-ojo)
(b us.asakapau-
s) déko i: Cia
su is né az ka
dzéka oja. e i
*
padzéka-
o i
padeko i:
Ubagas
padzeka-
ojo azu
nak igul-
a i
ige[jo]. *
dziéka o-
is,
-ojasi,
-ojosi
(sl.)
yéio is:
IS ou o
bédos
nesdziék-
a ok. *
ga bii i,
- ja, - jo
(heb .)
keik i,
plis i: Não
que o ele
i sus ik :
si e me
honbujo.
*
ga ddy i,
-ija, -ijo
(b us.
apamsi-
nb, us.
oponuT-
s)
meluo i,
pliauks i:
Ga ddija,
é
p audos
nesako. *
p iga éd-
y i
p imeluo-
i:
Ta anda
mui o
p iga dd-
ija
a ejes. e
Us oja-
ma
d ejopai:
-6 e -djo.
207
*
gau ony-
i, -ija,
-ijo
(l._gaw o-
ni¢)
meluo i:
U u a
g aZiai,
ale mui o
i gau oni-
Ja.
ge ksé i,
gé ksi, -é
(-éjo)
imagemd.
apidam-
en e e
desen e-
ndamai
(pp .
zydiskai,
okiskai)
kalbé i:
Zydai só
gé ksi in
u gaus.
Ka zydas
gé ksi
nesup a-
n u.
gy aCiuo-
i, -i ioja,
-ia o
imagemd.
adin s
gy a e:
Az ka
anas me
gy a i i-
oja. |
e l. :
Tudo
keliu
keikés i
gy aéia -
os. *
gony i,
-ija, -ijo
(b us. o-
nins)
peik i,
e es
plus i: Tu
seu
negonyk
Si e
mui o.
*
nugony i
nupeik i:
Visy
me gy
nugony -
as
be nas.
gozgo i,
-dja, -6
(-djo)
imagem.
plepé i:
Ka u
gozg6ji,
nada não
conhece-
ndo.
g aus i,
-dzia, -dé
imagemd.
pik ai
kalbé i:
Mus
apylinké]
zmonys
g dudZia
in
_Jog izy-
i, -ija,
-ljo
imagemd.
jky iai
ka oja-
n
kalbé i:
P i iny
iesko,
g izija.
p ig izy-
i qky ia
p ikaisio-
i:
P ig izij-
ai u man
aZu
Si uos
dinhei o
LKZ.
g o i, -ja,
6 (-jo)
imagemd.
plepé i,
auks i:
G éji u,
mas
g dji.
im i, 1
ima, émé
imagemd.
ba i.
pé im i
imagemd.
iSba i: Ag
jj sus ikus
do ka a
pé imsiu.
kalbé i,
kalba,-é
(-éjo)
lemba inai
dize i i(ma-
ldas):Seni-
au po e ius
palckai
kalbe[jo].
Moma,
biida o, is
pi ies ai i
po e ius
ala a%
dugias.
Kalby
po e ius
LKZ.
a kalbé i
z .
azkalbé i:
Desde
gy a és
inkandimo
a kalba.
azkalbé i
bu azodz-
iais
pagida :
Kap
inkanda
ki mélé,
isso
azkalba.
sukalbé i
lembe inai
dize
(maldas):
Nusklaupes
po e ius
sukalbe-
[ja}u.
kalén i,
-éna, -éno
imagem.
jsakmiai
dize ;
cons an-
emen e
epe i ,
cul i:
Kalena i
kalenau,
que Si e
neda y .
ikalén i
imagem.
ysakmiai
jsaky i,
jkal i 7
gal g:
Inkalena-
i, que
Zino .
p énikal-
i
imagem.
jsakmiai
p isaki i:
P ikalén-
o, que
dabo do
ilho.
P ikalén-
siu, i
pada is.
kal i,
kala, kalo
imagemd.
cons an-
emen e
dize i,
jkalbiné-
i: AS lhe
kala
kala , ale
neima
gal on.
ikal i,
jkala,
ikalo
imagemd.
jsakmiai
jsaky i:
18 mazy
dieny
jam Si e
inkdl a. |
e l. :
Inskalo a
Zodj
gal on.
*
kamAnda-
o i, -oja,
-o (-ojo)
(hibb .)
jsakiné -
i,
ua ky i:
Diedas
nada
neda o,
só
ka endu-
a a,
kiaiilin i,
-ina, -ino
imagemd.
chamin i
kiaule,
gédin i:
Ne eiké
kia lin
zmogus.
iskia ilin-
i
imagem.
i3 adin i
po cule,
iggédin i:
No
iskia lin
u ji aZu
okj má
ob a.
pe gun -
a , -ia, -é
k eip is 4
kg
pe gun -
ando:
Diedukas
encon -
ou-me i
kldusia
kelio.
suklaus i
pas ei a-
u i: Moma
suklais
siiny i
duos
Zinia.
208
kliedé i,
kliedZia
(klies i),
-€ (-éjo)
ne ekus
samonés,
kalbé i
bep asm-
ius,
ne u iné-
ius
sg ysio
zodzius;
klejo :
Klies i
zmogus
mui o
si gdam-
as. Anas
es á
doen e,
klies i
LKZ.
nuklies i
nukalbé i
nebu us
coisas: Já
Ju gis nukliedZia u u damas.
-ia, ku i,
o i
ba i.
paki i,
paku ia,
paki é
imagemd.
ba i,
ba an
sud aus-
i: Paki é
kunigas
boba im i
azZu
lieziu ius.
* kusy i,
-ija, -ijo
(1. kusi¢é)
p omo e-
,
jkalbiné-
i:
Insis oj-
es kusijo,
que ei ia
ba ies. *
p ikisy i
p ikalbe-
i,
p iku s -
y i:
P ik sijo
isep i
daboja,
ka
da yslu.
X k oly i,
-ija, ijo (sl.)
gi i. *
isk oly i
isgi i:
Duk é
momos
paslo i a,
é o
isk oly a.
lakS io i,
- ioja, -a o
imagem.
meiliai
kalbé :
Kolei a es
p ecisaciul-
buoja
lakS ioja.
liép i, -ia, -é
jsaky i,
agin i:
Liépk
neliépk,
ainda assim
neklausis.
lie i, -ja
(léja), -jo
imagem.
men i : Tu o
nesup asi,
ai p auda
diz, ai
de aia.
sulie i
imagemd.
sumeluo i:
Sakis sakis,
¢ kai onde i
suliés.
lieZiu idu i,
-iduna, -ia o
imagemd.
apkalbé i,
apsneké i:
Ku
nepasisuks,
e
lieziu iduna.
X]Ojo i,
-oja, -o
(-ojo)
(I.laja¢)
plis i,
kone eik i:
Lojojo
nepadabna-
is Zodiiais. |
e l. :
Eidamas
odo keliu
ldjojos.
*8lOjo i
isplis i,
iskone eik -
i: P imei o
g aZiai
u u o, é
pasquei
isldjo[jo].
I6 i, -ja, -jo
imagemd.
sem
necesalo
con a ,
sneké i,
mui o
plepé i:
Léja ldja, é
Loe o
neklauso. X
azlo i
(heb.) mui o
ispasako i,
isplepé :
Visiem, ka
Zino, a
azldja.
ma mé i,
ma ma, -e€
(éjo)
imagem. 1.
neaiskiai
kalbé i,
mu mé i: Po
nosia um si
ma ma.
Ubagas
ma médam-
as iSe[jo].
imagem 2.d.
ne ikusiai
kalbé i,
bambé i:
Bobu é in
pe iaus
ma ma
po e ius.
pama mée i
imagem.
pakalbé i
(po e ius):
Pama méjo
ies du im
ubagas
po e ius.
‘ o s is,
meldziasi,
meldési
k eip is
maldomis j
Die g,
S en uosiu-
s; kalbe i
o ações:
Mis dieduk
balsiai
melsda os.
pasimela i,
-daia,
pasimeldé
sukalbé i
maldas: Az
nebaséikus
p ecisa
pasmels .
melu o i,
- ioja, -a o
sgmoningai
saky i
ne iesg:
Melioja i
mazgy
nepaka oj-
a. P audos
neZinau, ¢
mel io não
que o.
issimelui-
o i
iSsisuk i
melu:
Vagis
moka
issimel -
o .
p imeluo-
i
p ikalbé-
i
ne iesos:
Ana me
p imela -
o, é aSiaino pa ie ijau.
sumel io-
i dize
ne iesg:
Sumela o
i do ginas.
mykele i,
-éja, -é
(-éjo)
imagemd.
mykau i,
mykséio-
i: Ka u
Gia
mykeléji,
digai
azka .
pamykel-
e i
imagem.
pamikéio-
i:
Pamykel-
é[jo] e
ka, i
nesup a-
au.
209

myk i, -ia,
-é
imagemd.
neaiskiai
dize ,
p ala i:
Neno i
pasaky ,
isso
mykia.
mu me i,
mu ma,
-€ (-éjo)
imagem.
nepa en-
kin am
kalbeé i,
niu zgé -
i: Nieko
nesakyk i
nemu m-
ek in jos.
Azpykes
semp e
mu ma. *
na ak6 i,
-dja, -6
(-djo)
(b us.Ha-
pakaub)
p iekais-
au i,
kal in i,
ba i:
Nap osni-
ai in mane
na akdj-
o. Jiis me
nena ak-
oki LKZ.
*
naspik o-
i, -dja, -6
(-djo) (I.
sp zyk -
zy¢)
p ikaisio-
i: Seu
namie
ninguém
in a es
nenaspik-
dja.
x
nas ugo-
i, -dja, -6
(-djo)
(b us.
Hapy ani-
a) kalbé i
p eesisk-
ai,
p eesing-
a : Anas
myli
nas ugé-
. Ka não
di ás,
semp e
nas ugd-
ja. niuk i,
-ia, -6 1.
kalbé i,
Sneké i:
Diedai
pa oje
niukia. Cia
zmones
mui o
na a nai
niukia
LKZ.
Labu ie-
né ni kia i
niukia, é
u escyk.
2.
mokeé i
susikalb-
é i: Zydai
niukda o
com
okie¢ia-
s.
iSni ik i,
-ia,
isni ké 1.
ku j laikg
kalbé i,
sneké i. |
e l. :
Neissiniu-
ksme
com
Monika,
em o im
abiem.
Com
es ani-
mu sédés
sédés
niekap
neigsiniu-
kia LKZ. 2.
ispasako-
i: Jam
isni iké
oda ka.
paniuk i,
-ia,
paniuké 1.
pakalbé -
i,
pasneke-
i: Ana
paniuké
com
manim.
| e l. :
Man in ja
da edé
pasni uk-
. 2.
con a :
Vincu é
me mui o
ka
paniukia.
X
azni k -
i, -ia,
azniiiké
(heb.) 1.
ispasako-
i:
Razniuké,
o que me
acon ec-
eu. 2.
e l.
gs kalbe-
i: Kap
azsiniu-
ké, isso
não
acaba.
susiniuk-
i, -ia,
susiniuke
susikalb-
é i,
conco d-
a : Su
meu
ma éia
di ícil
susniuk .
con a ,
-oja, -o
(-ojo)
kalbé i,
Sneké i:
Nea si o-
zijau p o
bobom
pasako .
x
‘pi a o -
i, -oja, -o
(-ojo) (sl.
py awa¢)
p imyg i-
nai
klausine-
i,
a di i:
Mol
pi a ojo
odos os
ilhos. *
igpi a o-
i
p imyg i-
na
isklausin-
e i:
I8pi a o-
jo me
policijoj i
i paleide.
plepé i,
plépa, -é
(éjo)
imagem.
uSéiai
kalbé i:
Bobos
sueje
plépa i
plepa.
p iplepé i,
p iplepa,
-é (-€jo)
imagemd.
uséia
p ikalbé i,
p ipasak-
o ,
p ipliauks-
:
P iu u -
a,
p iplepe a
isep
sob e
mim.
plepe é i,
-dja, -6
(-djo)
imagem.
plepé i,
auské i:
Plepe d[jo] i plepe d[jo]
P anas
pe dien.
ple p i,
-ia, -é
imagem.
plepé i,
pliu p i,
auks i:
Anas
ple pia
kap boba.
*
yazple p-
i, -ia,
azple -
pe (heb.)
imagem.
iSplepé i,
is auks -
i: Kap
paklausi-
au, isso
boba
udo ka
azple p-
e.
pléskin i,
-ina, -ino
imagemd.
di e am-
en e
dize ,
éz i 4
olhos.
ispléskin-
i
imagem.
di e am-
en e
dize ,
ig éz i 4
olhos:
Boba, ka
Zinol[jo],
ispléski-
no odos
sus inki-
me.
plidp i,
-ia, -é
imagem.
plepe i:
VaikS io-
ja i
pliopia
isiem
LKZ.
iSplidp i,
-ia,
ispliopé
imagem.
iSplepé i:
Va usia
oda ka
isplidpia
da i
dadeda.
Ana uoj
isplidps
odos
LKZ.
X
azsiplid-
p i, -ia,
azsiplio-
pé (heb.)
imagem.
isiplepé i:
Daug ka
azsiplio-
pé
bobyna.
plio s i,
-dja, -6
(-djo)
imagem.
plepé i:
Plio dja
kap
plio a.
210
pliu p i,
-ia,
-é
imagem.
plepé i,
auks i:
Pliu pe
i$
us o
pus an.
pliis i,
- a, pliido
imagemd.
niekus
kalbé i,
pliauks i:
Plis a
boba.
iSpl is i
imagem.
iskeik i,
iskone eik i:
Ana me
oda
ga kle
ispludo
LKZ.
;
suplis i
imagemd.
sumeluo i:
O
s ie as
suplus a.
p asiné i,
-éja, (-éjo)
-€
dagnai
p asy i:
P asine[ja]u
p asiné|ja]u,
nenupi kai
i
lenciigo
LKZ.
p asi i, p aso,
p asé
k eip is kg,
pa a gau ,
j
desejugando,
que da y y:
e, po cule
nebisi mesmo
nep asysi
kg
Ka
-
LKZ.
|
e l. :
Mo ies
já
Galena
p asos
(nebeno i
i e )
LKZ.
a y ip as
mui o
p agan
a e a ,
que
ko
neda y y:
A p asial
Zen a, que
si os
u u kos
mais
neu u .
azsip asy i
anks o
is
pasik ies i:
Azsip asé
mui o
be niuky,
sukapojo
s iuku
du
(d.)
LKZ.
p a a dini o i,
-i ioja, -ia o
p a a dziuo i:
ilyéioj isso
Jy
odos
p a a dini o i
LKZ.
Pi
ie
pusko y i,
-ija, -ijo
imagemd.
plepé i,
auks i:
Pusko ija,
não p ecisa.
ka
p ipisko y i
imagemd.
p iplepé i:
P ipisk6 ijo
p ipusko ijo
escos só
—
odos.
ai io i,
- ioja,
-A o
imagemd.
plepé i,
niekus
kalbé i:
Rai oja
i{ ]
ai oja
kai
3im o
me y
senis
LKZ.
:
iS ai i
imagem.
is
lé o dize ,
pakalbé i:
Lauksi
lauksi,
kolei zodj
ig ai oja
LKZ.
aizg6 i,
-dja,
-6
(-djo)
imagem.
1.
niekus
kalbé i:
Raizgdja
nei
Sia, nem
a.
2.
kalbé i
bem
nemokan
es anim-
as
línguas:
Raizgdja
lie u iskai
maskauka.
X akiui is,
-ijasi, -ijosi
(plg.
b us.
paxapama,
1.
okowa¢
sig)
albe is,
ginéy is:
Gi dé[ja]u,
kap anies
akijos
LKZ.
ékau i,
-auna,
-a o
o eme-
n e
kalbé i,
Sauk i,
Sukau i:
Ins ékes
1
diedas
ékauna.
ek i, -ia,
-6
1.
Sauk i
(an ko),
ba is:
manes
In
mui o
eké
LKZ.
2.
dejuo i,
aimanuo i,
lix is kuo:
K iu ine
ekia
o
p adZio.
jsi ék i,
-ia, isi éké
jsileis i
o emen-
e kalbé i,
Sauk i,
sukau e:
Ins ekes
diedas i
ekauna.
nu ek i, -ia,
nu éké
a kalbé i,
a gin i:
Nu éké nuo
1.
depo e
ji
LKZ.
2.
nupeik i:
Puks ulis
oi
nu ek as.
é io i,
- ioja,
-A o
imagemd.
78
e o, lé ai
ala é i:
Kaiminka
ée ioja
kap
ad ako a-
s.
iS é io i
imagem.
ig
e o
dize :
Pe usia
kolei
is é uds,
isso não
lauksi.
ezau i,
-auna,
-a o
imagemd.
1.
pik ai
kalbé :
Jonas gal
éZa o
me.
in
2.
e l.
ba is,
ie is,
ginéy is:
RéZaunas
abi
ma ¢ios
sueje.
ez i, -ia,
imagem.
-é
d gsiai,
di e a
dize ,
d oz i:
zino jaju,
Ka
egziau.
a
iSZ é i
imagem.
d qsia ,
iesia
issaky i,
1$d oZ a:
Is ezk jai
akysan.
u
211
ie is,
-jasi
( éjasi),
-josi
imagemd.
ba is,
plus is:
Riejas
abu
( y as-su
Zmona)
kap
Sunes.
escolhe -
i, enka,
inko
apkalbé -
i: Anas
zmonis
inko,
apu u in-
éjo.
* édy i,
-ija, -ijo
(b us.
pamsins,
|. adzi¢)
aconsa -
i: A& lhe
bem
édijau,
ale
neklause.
Xa édy-
i
aconsa -
i
chega i,
a siys i:
A ddijo
in mus
kupéius
ka ei.
Xaz ody-
i
aconsa -
i kg
aze :
G auden-
aus,
quem u
mane e
aziuo
az odija-
i. :
*i ddy i
Z .
acha :
Kas gia
au in us
in ddijo?
*pa édy-
i 1.
aconsa -
i,
pa ekom-
endua :
Pa ddyk
u me boa
k auéiy.
2. e l.
pasi a -
i,
pasikalb-
é i: Com
seu boba
semp e
pas édij-
u.
*p i ddy-
i z .
mos a
1: Quem
e Si a
kupdiy
p i ddis?
*
su édy i
1. ada i:
Su édijo
adija
pi k
LKZ.
2. e l.su-
si a i,
susikalb-
é i:
Sus dédi-
jom
aziuo
Vilniun. ;
sakiné i,
-éja, -é
(-jo)
dainai
saky i:
Sakiné[j-
aju po
quan o
ka aale
neklausé.
apsakiné-
i dize ,
apsaky i:
Visiem
apsakiné-
|jo]
niekas
nepi ko.
i8sisakin-
é i
eisin is:
Visep
isisakiné-
[jo] LKZ.
*
azsakin-
é i (heb.)
apsakiné-
i: Jam e
né ko
azsakin-
éja.
saky i,
diz, sake
kalbé i,
Sneké i:
Vienep
diz, ki ep
az. Anas
não
men iis,
semp e
p auda
diz. Anies
Si e i diz.
Anas i
sakas. 2.
a i:
La iai po
me adei
zodzio
diz. 3.
kep i:
Tiks an¢-
ia ca a
digyk
neklausi-
s.
espond-
e 1.da
in o ma-
çãog j
pe gun -
asimg:
Nieko
nea sake
nem Si e,
nem Si e.
2.duolz
nega i a-
mg
espond-
e ymg,
ejees i,
não ik i:
Ko p asé,
o
nea sak-
é. Sausai
nea sak-
eé,
zadéjo.
azusaky-
i is
anks o
paliep i,
jsaky i:
Azusaké
in
ka a os
dienos
a a-
Ziuo .
*
dasaky i
(hebb .)
dize ,
indica :
NeZinau,
e kas
dasaké,
ka anies
samagon-
ka a o.
jsaki i
dize ,
con a :
Quem Gia
jum
insaké,
que ia
i o?
LKZ.
issaki i 1.
iSpasako-
i,
papasak-
o i:
Ilojos,
issakis,
que
Sikine
u u u.
| e l.
:Ssisaké
oda ka.
2. e l.
p isipazi-
n i,
p asi a -
i:
Neigsisa-
ko, ka
anas oi
og LKZ.
3. e l.
enuncia-
: Reikia
is
abalho
igsisaky
LKZ. 4.
e l.
issigin i:
Issisaky
niekap
não pode
desde
S asio,
p ago
penigy
pazy¢y .
1. dize
pa eiks i
opinião,
min y:
Va
pasaké:
nem
g is a,
nem
mal a
LKZ. I
Zodelio
nepasaki-
a i, é
pyks a in
mane.
2.papasa-
ko i:
Paklausa-
s, que
pasakysi-
u.
Tepasak-
ai ka
blogo in
mane
nepasaki-
s. 3.
pakalbe -
i, is a i:
Pa nos
do ki ep
pasakai,
en ão
isjuoks
LKZ.
Buda o,
an e
é us i
Zodelio
nepasak-
ai, é
ago a
LKZ. In
galo
lieziu io, i
não
posso
pasaky .
4.
p anes i:
Jos
nuei a i
pasaky a
LKZ. 5.
paliep i:
Diga-lhe
que em
b e e
eni {y]
LKZ. 6.
nepalank-
iai
kalbé i,
peik i,
p ikis i:
Dizissi ka
não
gos ama,
isso pekla
az e si
LKZ.
iSspaky i
apsaky i,
ispasako-
i: Sunku
i8pasaky-
, kap
seniau
malgai
i om.
neigpasa-
g ai ad .
mui o:Nã-
oSpasak-
y ai g azi
me ga.
212
p isaki i
1. mui o
p ikalbé -
i: Ko a8
jam
nep isaki-
a . 2.
paliep i,
ysaki i,
assigni i
kg aze :
P isakiaii
s nui, que
a ei i
a e[jo]. *
azsaky i
(heb .) 1.
p anes i,
paga sin-
i: Anas
ou a
se içoba
em, mum
Zmones
azsaké
LKZ. 2.
iSpasako-
i: Me seu
moma
udo ka
azsaké.
susaki i
g ei
pakalbé i,
dize :
Susaké
na a nai
nesup a -
au.
sa ma y-
i, -ija,
-ijo
gédin i:
Sa ma ij-
au
sa ma ij-
au seu
b olj kap
ismanyda-
ma.
skala y i,
-ija, -ijo
imagemd.
apkalbiné-
i:
Vaik8 io-
ja pe
s ie a i
skala ija.
apskala i-
a
imagem.
apkalbé i:
Apskala i-
jo
nekal ai
me gio e.
iskala y i
imagem.
p ikalbé i
(ko blogo),
mui o
apkalbé i:
Inskala i-
jo,
inlo[jo] in
mane.
escaldi a-
, -o0, -é
imagem.
g iez ai
kalbé i,
éz i
( ies):
Skaldo
jam
akysan.
sepa a
imagem.
g iez ai,
sma kiai
esponde-
,
a ki s i:
Duk é
momai
a skaldo
mui o
LKZ. *
slo y i,
-ija, -ijo
(b us.
cmaBiup,
|. slawi¢)
glo i ica-
, adbin i:
Mis
kunigelj
odos
slo ija. *
jslo y i
isga bin -
i,
igga sin -
i: Me ga
isy
inslo y a.
*
paslo i i
isga sin -
i, isgi i:
Zmogus
odooj
apolinkéj
paslo y -
as.
spandy i,
-o, -é
imagemd.
Siu k3éiai
kalbé i,
esponde-
ine i,
Ze i: Ka
mislija,
uom i
spando. *
spa iedG-
is,
-djasi,
-djosi
(l.spowia-
da¢) pe
ispazin i
saky i
nuodéme-
s: Mano
sesele
milli
daZnai
spa iedé-
ies. *
jSsispa i-
edé i pe
ispazin j
apisaki i
nuodéme-
s: Kai
iSsispa i-
ed[ojjau,
isso ainda
mais ácil
pasda e.
spélis i,
-idja, -id
(-idjo)
en i i
co e a-
men e
dize
nezinan :
Zydas o o
nespelidj-
a,
pakabino
pan j
a cioj i
daboja:
caso
desde
panéio
laga lyja,
caso
panZio
nesi egi
ikas,
caso
pan is
apSi k8ni-
jes labai
Sal a,
caso
pan is
kliba
éjas. *
spo y is,
-ijasi,
-ijosi
( us.
cnopuTs-
cs)
ginéy is:
Anas milli
com
odasis
spo y ies
LKZ.
*
susispo -
i i
susiginé-
y i: Su
kaimynu
susispd -
ijau, i
aZpyko. *
sp ééy i-
s, -ijasi,
-ijosi (I.
sp zecz-
aé sie)
ginéy is,
p ieS a -
au i:
Neno iu
a8 com
juom
mais
sp é¢cy-
ies. sua,
-ina, -ino
ZodZiu
eiks i
bom
linkéjima,
e e ba:
Kam anas
s éikin
Si okis
nezgadn-
as.
Sa ik i,
-ia, -e 1.
k eip is,
que
g jz y,
a ei y,
a siliep -
y. | e l. :
Sauk e -
és, ei e
come y !
LKZ. 2.
adin i
( a du,
nome,
pa a de):
Ago a me
nesaukia
moma.
apSa k i,
-ia,
apisauké
apkalbé -
i,
apjuodin-
i,
apkal in-
i:
Apigauké
mane
s ie e
neg aziai
LKZ.
a Sa ik -
i, -ia,
a asauké
1.
Saukian
sug gzin-
i
iseinan j
a
iséjusy:
Plysk
ékdam-
as jan
[mi usio]
nea gau-
ksi LKZ. 2.
ku j laikg
chama i-
i kokiu
nome:
Puse
icko
a aSauk-
e mane
ou o
nome.
213