11s aigsniai a icles /
iLja LeMeŠkin
P ahos ka olio uni e si e as
Les di ec ions de eche ches scien i iques: ieille bal es
li é a u e e aš ija, compa a i ji olklo is ika, lexikog aphija, bal is ikos his oi e.
baLio ke u eiLisZe
dVieiLis doVanų P aŠyMo /
PaVyZdys1
Qua ain / couple o basel:
example o a Plea o gi s
l'a icle anno a ion peu ê e considé é diego a doino 2012 m. é ude pou susa, ca le lien en e
kolo ono e p ūsiško ex e ici p élèchi. Į ašas p ūsų langue comp éhensible comme dainuojamojo, ou
eči a i inio, olklo o kū inėlis (ke u eilis), p oches pa en sininges des chan s de noël (e au es
calendo iniams a aux i uel de isi e de maison). a ec kalėdojimo, dons de demande con ex e peu
ê e associées e nusilenkusio humain igū ėlė (su é ies a a me), e okiška no aba, qui ensemble
a ec p ūsų į ašu cons i ue sa o išką kolo ono ąsą. cela appuie p écédemmen é oquée p éludée,
que nicola o esmes magasin de ansc ip eu é ai p ūsas. p oposée combien d'au e
in e p é a ion linguis ique du ex e p ūsiško.
1 à pa i 20132014 année scolai e ka olio uni e si é a é é lancé un nou eau cou s du p og amme magis an en
bal is ikos Fondemen s de la Senosios p ūsų langue e lec u es de ex es. p écédemmen ce a icle au eu
é udia XiV a. P ahos bal es diaspo ą, qui pou ai nullemmi ex elio baselio appa i ion, à cause de cela pendan le
p emie semes ą a é é signi ica i emen plus long emps séjou née p écisémen aup ès de ce monumen lo
analyse. écou eu s g oupeé cons i ué Le a i ano a e jan bičo ský. en a aillan ensemble a ec eux es
appa ue une commune concep ion de ce a icle, qui sa o me ac uelle la acqui p o . g asildos blažienės
agissemen . pa iculiè emen impo an s é aien ecenzen o p o . Pie o umbe o dini e d . olando
k egždžio des ema ques ainsi que é é ences. les aspec s olklo is iques on é é addi ionnellemen
discu és a ec p o . b onisla a ke bely e e p o . ju ijumi no iko u. cependan ici skelbiamo du a ail ne peu
considé e e minée s udio. au osakinée ma iè e es donnée minimémen , jus e au an , pou que soi
é élée commune des œu es compa ées ca ac é isa ions de s uc u e. Selon his o iques géog aphiques
olklo is ikes disposi ions le plus epose i bal es (lie u ių) e sla ų ( y ų sla ų; en aison possibles di usions
du gen e aussi Czechų) ma é iau. g e inames ex es sankupą se ai u ile p aplès i, ca exis e g ande
p obabili é de ou e d'au es exologines, ypologines e genezée apa umes. insu isammen dé aillé nuclue es e e ce ains ici soule en des suje s de g ammai e. EsMiniai Mo Žiai: baselio p ūsų d ieilis ke u eilis, ca ėdų giesmės, do anų p ašymas.
keyWo ds: P ussian couple qua ain o basel, ch is mas ca ols, plea o gi s. /
12 a ac a Linguis ica Li huanica LXIX anno a ion he a icle can be conside ed a con inui y o
esea ch ini ia ed by diego a doino in 2012 as i expands he ela ionship be ween a colophon and a
P ussian ex in ye a di e en espec . he insc ip ion in he P ussian language is unde s ood as a
piece o singing o eci a i e olklo e (qua ain), which is e y akin o ch is mas ca ols (and o he
calenda pieces o he house- ohouse isi ing i ual). bo h a igu e o a bowing man (wi h a
s e ched hand) and a ge man no e, which, oge he wi h he P ussian insc ip ion, make a peculia
con inui y o he colophon, can be associa ed wi h he con ex o ch is mas ca olling and pleading
o gi s. i suppo s he p e ious assump ion ha he ew i e who ansc ibed he wo k by
nicola o esme was P ussian. he au ho p oposes a sligh ly di e en linguis ic in e p e a ion o
he P ussian ex .
Не пора ли да вам, хозяин, дарить-жаловать?
Не рублем-ти вам, хозяин, не полтиною,
Хоть одною золотою, сударь, гривною,
Хоть по рюмочке винца да по стаканчику пивца.
(Обрядовая поэзия 1989: 84)
P ūsų kū inėlio išši a imas, lec u e es é oi emen lié a ec la des ina ion de l'en egis emen ,
in e p é a ion des ci cons ances d'appa i ion du ex e. du poin de ue dans l'en egis emen
mada is le pe sonnï dépend e la pe cep ion linguis ique du ex e. le plus long emps considé é
au eu isme de l'é udian : [...] bP es un é ènemen humo is inio-i onizuojančio ca ac è e, qui
acon é (au cou s de ischè ) peu -ê e un s udioz à un au e s udioz (ami) [...] (Mažiulis 1975: 130). Ce e
p élude leido hegzame o ne obulumą e le eės -e addi ionnemen jus i ie besimokančio jeunimo
langues ja gonškumu e kalambū iškumu (Mažiulis 1975: 125). s udiozo į aisdis, qui appa u besąs ès
u ile au ex e in e p é e , in ég isna sa o iquemen klaïdes gaudissemen . comp e enu de mencu é
ex elio olume, le nomb e de g aphiques pé i ions semble disp opo ionnémen g and. Les chaînes
d'e eu s en isagées exigen é i ica ion (bammesbe ge 1998; dini 2000b, 397400), e pa iculiè emen
quand e i é de l'image de l'espace ka chiable es en isagé un au e con enu du deuxieil (schmid 1982)
ainsi que d'au es p é endan s à l'au eu de ce basil de kū inėli: un moine (Pu ka as 1983), un é udian
bien connaissan la cul u e du li e (a doino 2012bemos), pa pa a a u depuis la c éa ion d'un p ado
ou au moins d'un p oblème mé hodologique. Ma jusqu šiol il n'es clai , si p ūsas lui-même s'es sugué
galiau p o esionalus pe ašinė ojas (schaeken 2006; Lemeškin 2013).
al e na y ų bazelio eks o pe skai ymą, okio pe skai ymo pag indimą, ko ge o,
ou e ph ase, ou a usé quelle ga a a o mululeo e. e si quelque chose ėmėsi ou li é alemen
ep isai ce plus ancien exemple? di icile se ai de c oi e, que p ūsas quelque pa pe scai ée sakinį
se ai p écisémen a ka ojęs, i. i. ans ašęs le, e a ec de nomb euses o iginalalo e eu s.
saky inis, i.e. au osakinis, ex e, a e sščiai, es nugludin , aigi il de ai discu able eilė aš uką,
semble, se ai possible bien comp end e une išmaldos demande e dons de don dans le con ex e. cela
ne signi ie pas que la pe sonne laissée la no e ai jamais é i é la main elge a o su le pon du cha oli ou
13s ai sniai a icles ê e neaiškių kalbos dalykų. peu ê e jus emen à cause de
cela en pe sonne de ansc ip eu le plus sou en ends se ape ce oi e au eu s de,
bien de sé ieux a gumen s elle possibili é de sou eni manque. comme là bebū ų,
baselio d ieilyje che cheu s ou e la hezame o signes de. Le p emie ce e pensée,
bien que e ès p udemmen , s'es o mulé Vy au as Mažiulis: il semble que ces deux
lignes aien éc i es hezame u, bien que ses dac ilias e spondėjai e assez
a i iciiniai (Mažiulis 1975: 125). Įdomų lien a ec kolo ono hegzame u Omnibus omnia non
mea sompnia dice e possum é èle diego a doino (a doino 2012a: 350354). des pa ies,
que selon hegzame o sanda ą e p ūsiško ex e pa eikimą lape ph aseys on é é
in e p é ées (sinch oniquemen ) comme dis ichas: kayle ekyse · honeaw labonache
hewelyse · eg · koy e · poy e · nykoy e · pēnega doy e · cependan comp e enu du
y hminį sąskambį2, le imu in e ne (Kayle labonache; ekyse hewelyse; poy e doy e;
eg ny e nykoy e), koy, leu s o mes e le pa allélisme séman ique (api cela ci-dessous),
il se ai possible de les poskaidme en qua e lignes. jus e pou cela au supp ime
honeaw, qui paillonne la ligne e appa aî besąs acul a i us: kayle ekyse ·? ? −
labonache hewelyse ·? ? ? ? − eg · koy e · poy e · − − nykoy e · pēnega doy e · − − − −
aigi honeaw pou ai ê e considé é in a pu, qui, donnan une nou elle me iné
o m (déli e à l'e e du hegzame e du collophone), paneigia la p emiè e ligne éc i u e
es uko u déjà ne ou accompli enco e une au e onc ion (à peu de la plus loin).
au emen di , dans le ex e de bazel peu -ê e se ai logique sépa e deux
couoksnius: p ima į, saky inį, e au o inį. nou eada iškumas, au eu is edi binys peu
ê e insigné dans honeaw inclusion e élémen -e ajou ėjime, pou lesquelles e
appa aî la p emiè e s o es, emenančios hegzame ą, cinq piedsų i elė.
où ailleu s. les plus i s dons de demande mo i s de dé ec ée dans les chan s de noël. a ec elles baselio
ke u eilis g e in inas a an ou , e pas seulemen pou une iden i é de con enu ou de s ylis ique.
ainsi e même e čia es iones Supe Qua uo Lib os Me ho o um la ini ion du eéc i u e es lié
jus emen a ec la pé iode kalėdų in igilia epiphanie: 2 wi hou asonanso <oy> eilu ėse, semble, pe me
de péné e des signes ali e acijos: kayle ekyse · labona[ ]he hewelyse · eg · koy e · poy e · nykoy e ·
da y i pa s kolo onas, p ie ku io šliejasi i lo yniškas hegzame as, i žmogaus i-
gū ėlė su iš ies a anka, i p ūsų eks elis, ma jame nicola o esme’s eikalo Qu-
pēnega doy e /.
14 ac a Linguis ica Li huanica LXIX 1 PaV. agmen as . 63 uni e si ä sbiblio hek
basel, sign. .V.2. nupho og a a o e dans ce e publica ion u ilise ag éablemen leido
diego a doino anno domini millesimo c ̊c ̊c ̊ sexagesimo nono ini e sun que s iones
me heo o um pe manus illius qui sc ipsi eas e c in igilia epiphanie pe manus illius qui
sc ipsi eas omnibus omnia non mea sompnia dice e possum amen eilu ine kolo onas
nulėmė ex e ul é ieu epinį o ma . mais en e le colophone e da an age qui ai du
P ūsiško en egis emen , pe haps, ema qué enco e un é oi lien. elge aujan i
humain igū ėlė e p ūsų insc ip ion co espond à kolo one dé inie la sou ce de
ansc ip ion emps ois oyaume ish aka es. Le emps des ans e seulemen à ce
momen suskambančios channelles on sû emen encou agé su eni d'un con enu
co espondan en egis é.
15s aipsniai a icles a ski us mo sžius se ai possible d'explique ainsi: 1. junginys
Kayle ekyse in e p é é comme salu a ion k eipinys, lequel p akalbama dans le
même ad essa ą, qui ma que p on /. ( hoin a po hoaw) e an os eilu ées les mo s
labonache hewelyse. elle a explica ion peu s'acco de , cependan il es possible de
p opose e au e solu ion, qui jus i ie ai galūnę -e du mo Kayle e leksemos p .
* īkīs ʻViešpa s u ilisa ion.
Le mo des compoinys dans ce e posi ion peu onc ionne non comme k eipinys, e comme
salu a ion, aigi eikš i ne s eikas, pone, and uni e salų laba diena, s eiki. Des salu a ions don le
ondemen cons i ue le lieziamosios décakas eiksmažodis e leksema die e; dieu, son plusieu s,
exemple.: p . Deiwa eng audīs, lie. Skalsink Die e, Padėk Die e, la. Die s s ē ī, Palīdzi Die s, o. G üß
Go , če. Pozd a pánbůh, Zdař Bůh (plg. u. спасибо из *съпаси богъ) e pan. cela signi que ai , que
chalia c iauk. ekyse ʻdie e pou ai ê e u ilisé impé a i . Veiksmajodžio a ec šaknimi kailp ūsų
langues monumen es n'es paliudi e. la plus p oche pa allèle andame dans langues sla es: s. s. цl i
ʻgydy is, pas eik i, liep. n. sli, sli è; u. исцелять, целить, uk. cesлити, b . целíць, se b. ciјèli e, slo.
cẹli i, ček. sélé i, le. celić e . . basé su su i use p ūsų leksikog a ine ma iè e e adj. p . kails
ʻs eikas é imologie (PeŽ ii 7173), se ai possible de é abli in ini y ą denomina y ą *kail-ē ei ʻbū i
s eikam, s ip iam; ai e san é, o s (plg. adj. bl . *kai aʻka š as, chail as → e b. p . kai ē ei ʻbū i
ku s omam, jaudinamam (ž . PeŽ i 268)). puisque a ec dieu adi ionnellemen ujinamasi,
demande ai si ns. 2 a. impe a . p . *kail-ei-s ʻ[ u] sois en bonne san é, o us; aisa yk sain, o s.
u in à l'esp i galim une secondaine galūnès -s na u e (endzelīns 1982: 129), on peu suppose bu us
une cou e o me *kail-ei, qui co espond ai iln. ãšai, sen. aš ų pamiákai ak, ichlausai Mž, a adâ ai
dP. galūnès ab é ia ion peu ê e expliquée e simple con ac ion in e jec i o labelinien (plg.: labdien,
lab y , padėkdie, če. Bóh ebe posd aw > pozd a ě bůh > ěbůh; dob o ju o > dob oj o, dob oy o >
dob ý o, dob ej o). aigi p . *kailei īkīs < *kailei[s] īkīs ʻlaba diena à l'o igine signi ie pada yk
iš isą, s eiką, die e. en aison de la pénu ie de données impossible de ou ni des p eu es
g amma icales non con es ai ables elia lyce jus i ie . p oposé moyen d'explica ion es u ile, ca
mo i e la leksemes * īkīs ʻViešpa s u ilisa ion (quoi semble combien inhabi uel en pa lan de conc e s
žmogišką ad essa ą) e le e -e de la in du mo Kayle. sans pa allèles men ionnés dans d'au es
langues ( ou seman ique co espondan se ai če. Pozd a pánbůh), e ike é in e jek ī u dans ce e
posi ion eme ai e olklo o poe ika3, puisque elle commencemen de passe- eilemen co espond
puikiai ň kalė3 da plg. slo akų kalėdų dainą, qui commence Ky ie eleison (g . Κύριε ελέησον ʻVėkpa ie,
pasigailėk) o me ab égée: ky ije, dob e je, ky ije, ňie je zle, ky ije, učiňme, namy po as p išiu ene
pod dob e k budeska, a na s e i zišiu je dne. kozy, o ce pas i po ho e. a o chy o z ezka, na š i me.
(slo enské koledy... 1992: 117)

16 ac a Linguis ica Li huanica LXIX
dinių dainelių inicialines o muluo es. a ėjimo į ki us namus si uacija, sa aime sup an-
ama, eikala o, siekian gau i gė ybių, jų da ėjus mandagiai palabin i:
Bon soi , kalėda, Mūs ponas
ando ius, kalėda, Mūs ponas
ando ius, kalėda, Ši ų namų
gaspado ius, [kalėda].
ou à la maison, kalėda,
Mūs ponas ando ius, kalėda?
(n . 390, kl 359 – dainynas XX 632)
Добрый вечер вам,
Ище добрым людям!
Мы не сами идем,
Мы козу ведем!
(Calenda noob yadna... 1981, n . 5).
Здоров був, пан хозяин,
Шось у вашем дворе
Шумiць i гудзе,
Светы вечэр!
(Голас... 1995: 336–337)
2. econs ui un label in e j. *kaileis īkīs commençai le monologu du kalėdininko. il
es bien enu ous dans le nou eau lieu de accueilli , e ap ès a dû seibe i des
demandes, di igées à des pa iculie s kalėdą donan s pe sonnes (le plus le plus g and
chanceikis). e ces equê es spéci iques, bien sû , é aien sou enues
co espondan s k eipiniais: à l'hô einką, sa emme, en an s (pa dan la si ua ion
conc è e). ad essa es se épa issemen es bien é èle, pa exemple, ces
Li uiniens chan s: in kų aisium kalėdos giedoce?
Želk, he ola, po g i geliu, kalėda.
in Pūcius aisium kalėdos giedoce,
Želk, he ba, po ži geliu, kalėda.
duos Pūcienė lašinių palcį,
Želk, he ola, po ži geliu, kalėda.
O Pūciū ė deš ų ka cį, Želk,
he ba, po ži geliu, kalėda.
Pūcys donneosia šnapso
bonkį, Želk, he ba, po g i geliu, kalėda.
(n . 375 a1, kl 356 dainynas XX 614615)
17s aipsniai a icles
dai mum a ucis dai
bačkełį, quiečių
kaleda kaledzyca. /
...
dai mum mamu e, dai mum sesu e dai,
kaleda kaledzyca. kalcaedzy.
...
mum b alalis ugies
bačkełį, ei kaleda ei
kalcaedzy.
...
paduškełį, Pūkų pe ynas, ei kaleda ei
...
(n . 377 a, kl 357, 345 dainynas XX 614615) aigi sekančioje po in e j. Kayle ekyse (1)
posi ionnée, c. i. labonache hewelyse (2) lieu, lauk ume oka y o ou lui einančiu
nomina i o (modèle séman ique: 1. skalsink die e!; 2. [...] šeimininke). no s subs .
hewelyse baigmuo coïncide a ec oka y u allan anciu p emiè e ligneu ès ekyse, il
selon le ex e adi ionnel išši a imą sou en ai é comme nom. sg. ( u n'es plus
no e pè e ou u n'es plus bon oncle). e comme le p emie cas, ajou ée -e peu ê e
expliqué a me o sume imais. cependan , semble, nous n'a ons o males e
séman iques aisons, qui ne laissen hewelyse (analogiško ekyse, don oka y o
onc ion es lyg e de ous econnaissan e) in e p é e comme oka y o éalisa ion.
Le mo peu ê e comp is comme leksinį gono a y ą, pa lequel s'ad esse à un plus
ieux âge pe sonne, pas kininai į. spéci ique du nom es aussi bien jus izia leksemes
* e elis consomma ion, ca au emen (ad essan su nom. u nesi kas), sommes
o cés de suppose séman ique kai ą: ė as >
ê o è e > dėdelis.
un el oka y u exp imé k eipinys comme en pè e à pè e ca ac é is ique des habou s
de isi e domes iques ainsi les accompagnan des œu es olklo e. Les acines, sans
kaimo san a ką i gy enimo ealijas, ku ių pėdsakų andama iki šiol (pa yzdžiui,
bend aujan su seny o amžiaus in o man ais ekspedicijų me u). kaip lie u ių ka-
aucun dou e, condui à un adi ionnel len ediný exemple se ai possible désigne
p écédemmen la chanson: dai mum a ucis ugies bačkełę.../ (n 377 a, kl 357, 345
dainynas XX 614615). plus de cas pou cause peuusiai su écu du Li uiniens noëlino gen e
n'a pas é é dé ec ée, cependan il peu éc isi non nomb euses sla iques e
au esokies co espondmenes. elles y demanden des biens des gen ybių des
calédojan au pakelo encon ées pones pa en s e ponies mè es. Pa exemple: náš
pan á o ozmilý, Poslyš e nás u ch íli, co ám budeme zpí a , ados ně yp a o a .
(Zíb 1910: 10)
18 a Linguis ica Li huanica LXIX Panímámo ze
sousedů, Ponia mo ina kaimyne, Přišla jsem si p o
koledu; je suis enu calėdos; ne ous-li deux duká y, si
ous n'a ez deux duka ų, dej e aspoň ořech zla ý,
duoki e au moins l'o iešu ą, Vypůjče e se od
pan á y; emp un e chez pono pè e o; donesu ho
jezulá ku, nunešiu le lui jezuliui chudobnému
paholá ku. a go en an eli.
(Zíb 1910: 11)
Хозяюшка, наш батюшка,
Подари гостей колядовщиков:
Парой яецек,
Пирожка конецек,
Пирог с локаць,
Чтоб было лопаць;
А не хошь дариць,
Пойдзим собак дразниць,
Грязь месиць,
Людзей смешиць.
(Новиков 2002: 196)
Dans le cas du mo labonache con aincen Wol gang P. schmido p oposa a g a inė
pa aisa: <-s-> au lieu <-ch->. des cadeaux de noël dans le con ex e de demande
con iend ai égalemen sa p oposée lec u e labo(n)naxse . y. ge as no e (schmid 1982:
288). Le mo combininys na[s]e hewelyse ʻmūsų ė eli bien co espondai , pa exemple,
p écédemmen indiquée k eipinį hoзяюшка, наш батюшка, qui es éguliè emen ixé
bal a usių e lie u ių pa ibio sen ikių lala imo dainnes. cependan schmido
in e p é a ion ondéemen abejoja ko land as (ko land 1998: 127), ca au lieu *naxse
lauk ume nuson. o maliquemen poin de ue se ai accep able bammesbe ge o
ʻlabanak ’ (bammesbe ge 1998: 125). ko land ’o k i inę pas abą, kad šio žodžių
junginio negalima sude in i su eks o seman ika, iš dalies sumenkina kalėdmečio
p oposés labona[k ]e con ex e. un bon exemple es p écédemmen ci ée chanson
li uanienne commencemen Bonas aka as, kalėda..., cependan dans ce cas nous sommes
limi és p ésupposi ions, que kalėdojimas commençai ô le soi e pou ai za uki
jusqu pa nak ies e ou que me o, ali e acijos sume imais noujai ku iamam d ieiliui é ai pa anki p écisémen ce e leksema (plg.
p . deinan, bī as).
Selon poé ique des chansons de noël pa adigme ici, a an k eipinį hewelyse, aussi bien
ike aien a dažodinis epi e on cons ans, signi ian iskomo p op ié ai e ag icole,
maison, kiemo šeimininką (pa yimui, ge adėjau labns labin ojau / ė eli), ou impe a i
(gė ybes nešk, ė eli). ou ne pou ai componen e -nase ê e ape çus e b.
19s aipsniai a icles p . *nesʻneš i, gaben i pėdsakas (p . nassu e ʻk o ininis lai as; selon Mažiulį de
p . *nesu īs PeŽ iii 170) /? composan d'un mo cons i u i alo s au ions de du ac ionmajo i é ai e i
kam. nomen agen is p . *nesīs, *ʻnešėjas. Le p emie sandu dans ce cas ei ų ou adj. labaʻge as (plg.
p . labbasegīsnan, labbapodingausnan, labbaiquo īsnan), ou subs . acc. sg. labban ʻ u ą. a ec su . i
des ac ionsmažodžių on é é o mées nomina ac ionis nomina ac i (ž . Mažiulis 2004: 26), pa exemple,
p . boadis ʻdū is, bedimas (ž . PŽe i 150), mais u in omenyje une olklo ine spéci ique, peu -ê e il
se ai possible de considé e l'e e des langues sla es (plg. ex e des Li uaniens sla iškus e alus
a ec second sandu -nešys: žinianešys, junganešys, ainiknešys e k .). Majiulis labonache kildino es
adj. p . *lab-nas ʻge as qui ilgaini e s o *labanas > *lab-an s. La acine du mo adi ionnellemen
g e inama a ec labʻge as: p . labs, lie. bons, la. labs. cependan enan comp e du con ex e
calédoissemen peu -ê e aud ai considé e une au e possibili é. ou ici ne pou ai slype e un
mo , don la signi ica ion se ai šeimininke, ag icole, ê e de maison: plg. lie. labnas ʻgal a,
sup ugal is, momuo, lie. labonis ʻgal a; men as, lie. labnė ʻkak a; gal a, s. s. adj. LЪБЬNЪ ʻκρανίου;
Лобное место, och. l ʻa kaukolė, gal a, bažn. sl. LUEBEU ʻkaukolė, u. ʻbanžmogus, animaleys a ec
didele ékilia kak a, s.-k . lubina ʻkaukolė, slo. lubánja, če. ʻ leb. p., le. eb ʻgal a e k . Ž .: p . a globis
ʻ i šugal į (PŽe i 9091), p . lubbo ʻlen a, luba (PŽe iii 8485). seman ique ondemen aki aizdus: gal a →
che du oye ; , ancien d'une maison, maî e, che a y. alo s p ès *labonjau pou ai ê e p ijung s
su . *-ā - (plg. deiwu s ʻpalaimingas, isgany as < adj. *dei ū a- < *dei ā aʻdie iškas, di ino , béni,
é ange é, PŽ i 193; p . nago is ʻéležinis puodas de *nagā īs ʻéležinis puodas a ec kojomis < adj. p .
*nagā aʻsu kojomis < *nagā ʻkojos pėda, koja + su . *-(ā) a-; oi . PŽe iii 159); da ybiquemen plg. lie.
gal čius, gal ó is. du déjà ci é des chan s de Noël mo é labona[ ]he co espond aien : ponas
ando ius; le maî e; monsieu hoзяiн, o mo s du combine labona[ ]he hewelyse hoзяюшка, no e
батюшка; pan á o... Pas a ieji du échinimai, quand epi e on cons ans unkciju (p ieš oc. hewelyse)
a lieka subs an y as, pou aien aide ok. (?) galūnès -e in e p é a ion4. Finalemen discu é dans le
con ex e de demande d'alimence au jeu peu ê e e ou née ch is iano s ango en ko espondencioje
a ec Williamu . schmals iegu é eikš a (Mccluskey, schmals ieg, Zeps 1975: 162; dini 2000a: 201) opinion
selon laquelle la mo ma que conc è emen une pe sonne (aw)An onijaus nom: Laba jou née,
an onijau, bon no e pè e. elle possibili é consids o bammesbe ge is (bammesbe ge 1998, 125126),
dinis (dini 4 peu -ê e se ai possible choisi enco e une au e oie e ly yje labonache
diach oniquemen oi acc. sg. labban
ʻgė ybę e (pagal analogiją a ec la p emiè e lignee s *kail-ei-s) 2 sg. impe a . p . *nes-ei-s ʻnešk.
his o iquemen peu ê e possible de econs ui e pi mykš į olklo inio ex e pa idalą, qui pou ai ê e
u ilisé, kol e b. p . *nesnebu o és um es p . *pēdī- ei ʻnešio i: kail-e[i-s] ikis labban nes-e[i-s] e elis
pada yk s eiką, die e, ėgė ybę nešk, ė eli /. puisque ce e econs uc ion ai pa ie d'une au e
econs uc ion, no e pos a s issemen dedons dans isnašą.
26 ac a Linguis ica Li huanica LXIX aš elius (kolední lís ky řík álo é), auxquels
kalėdininkai déco aien ga bingesnius šeimininkus e pou lesquels ece aien
pelningesnę kalėdą. Vaizdą ( ėlesniais empsis, bien sû , spausdin ą e uni ikuo ą6) ici
lydėjo anka записата kalėdinė dainelė ou sa os творbos kalėdinis eilė aš ukas. kalėdinių
ois oyaume le es de pa age en Čekijoje a é é épanduęs enco e XViii a. (Zíb
2006: 6263, 199; Zíb 1905: 199). aigi ex elio je emen a ec des chan s de noël peu ê e
sou enu ou de sui e plusieu s ni eauxims. d'abo d ce son des coincisions de
s ylis ique e de con enu. comme e dans les exemples de demande de Noël, il peu
sépa e plusieu s composan es: salu imosi (no s e nécessai emen )
7
, polagaus k eipimosi, impe a i exp imes o encou agemen . P ašomi choses, . y. gė imas
ou monigai, k eipinys į šeimininką hewelyse, en in kalėdojimo emps indique dans
au o ių-a likėją de in é ieu kle o e pės, du moins déjà ainsi peu se considé e comp e
enu à XiVXV a. čekų ealijas. non moins impo an le con ex e de p ésen a ion p ūsų
insc ip ion dans le manusc i même. Dans le kalėdinį pé iode, conc è emen dans ois
oyaume is aka es, di ec emen indique kolo onas, à lequel ajou ées la yniškas
hegzame as, humain imaged, okiška no aba e p ūsiškas eks elis. pou cela e
elge aujan i humain igū ėlė, e ėlia ėlė, e ex e en p ūsų langue peu ê e
in e p é és comme indis inguables composedamen s de kolo ono. cela appuie ai
p écédemmen é oquée pensée, que laš ininkas, pe ašęs nicola o esmes eikalą, é ai
p ūsas. Vaizdo e le ex e combininys en e mes de gen e appele aien desge u ių
s ichijai (T inksp üche) olimą dalyką kalėdinį ijų ka alių lapelį ( řík álo é lís ky).
ayan enu comp e en possibles p ūsiško ex e issouks, qui conduisen à maisons isi es
cou umes ainsi calendo inį olklo ą, p obablemen de ien possible nush ies e p ūsų
kū inėlio genezę. ko, dans hegzame ą panašus d ieilis issi u uliojo de ke u eilio, qui a é é
pe a ky as, p obablemen me o sume imais, d ejopai: inclus acul i us (An) honeaw
e p ès ekwelys, hewelys ajou é baignemen -e. neujai p oposée p ūsų ex e de
l'appa i ion des ci cons ances in e p é a ion a o ise quelque au e chose l'analyse
linguis ique, e pa iculiè emen an es pa ie du a ail, où nécessai e de se guu e
a an ou du c i é ium o mali. la pe cep ion adi ionnelle ex e basé su le modèle:
ad essimasis ad essa o néga i ca ac é isa ion jus i ica ion de ce e ca ac é isa ion.
c'es : hola, gaspado iau, u n'es pas no e bon oncle; si eu boi e, mais ne eu pas du
a gen donne . comme al e na i e p oposée: élici a ionsis mandagus k eipimasis
(kalėdininko į šeimininką) in ini y u é eikš as liepimas-p ašymas. cela es : Laba jou née,
gaspado iau pè e eli; si oulez ( isi ojai, jėzulis) gi dy ez, non oulu l'a gen donnez ou
salu , monsieu , bons no e pè ezeli; si oulez ( isny ojai, jėzulis) gi dyki e, neno i
l'a gen duoki e.
6 Po ą d'en e eux a publié Zíb (1905).
7 in e jec i es paï ai e aien le ex e une au e onc ion, mais il es de ou e açon pas essen iel. il es
possible de pa ie e a ec le adi ionnel hola, monsieu . dans ce cas nous au ions deux de sui e k eipinius,
e c'es no mal nau osakoje es mul i ude au ologijų: élas, pone, ge adėjau ė eli...

27s ai sniai a icles išku 1262 année ch onog a u. du so ijaus sakmės il en
siūlomas eks o pe skai ymas p ūsų kū inėlį iškel ų į ga bingą ašy inių pamink-
lų g e ą, ku i p asideda Gilgamešu, o a imai giminingoje aplinkoje baigiasi lie u-
essence ski ųsi langue. aigi le plus ieux ex e bal es au même emps peu ê e
e le plus ieux olklo o bal es œ inys, записанный o iginalalo kalba.
Li e a u a a doino diego 2012a: on he cu en loca ion o he old P ussian ace o
basel. codicologico, paleog a ico e ilologico. Indoeu opéenское языкознание и
Bal is ica 47(2), 349–358.
a doino diego 2012b: La accia di basilea nel suo con es o edesco-la ino: aspe i
классическая филология-XVI (чтения памяти И.М. Тронского), éd. Nikolai N. Kazansky.
Sank bammesbe ge al ed 1998: anme kungen zum basele epig amm. Bal is ik:
Петербург: Наука, 19–33.
Au gaben und Me hoden. heidelbe g: c. Win e , 121126. hymnne XX Li uiniens liaudies
hymnyn 20. Ad en o-Kalėdų dainos. Vilnius: Lie u ių li e a ū os i au osakos ins i u as,
2007. dini Pie o umbe o 2000a: sul ‘ ammen o di basilea e al i inedi i nel ca eggio a
ch . s ang e W. . schmals ieg. Res Bal icae 6, 195209. La Commission es in i ée à
p ésen e une p oposi ion de décision conce nan la compa ibili é de l'aide a ec le
ma ché in é ieu . Pie o dini u. 2000b: Bal es langues. Lyginamoji his oi e. Vilnius: Mokslo
e encyclopedijų édi ions ins i u .
endzelīns jānis 1982: Da bu izlase 4. īga: Zinā ne. husi ské písně 1952: Husi ské
písně. P aha: Českoslo enský spiso a el. ko land ede ik 1998: Who is who in he
old P ussian epig am. Bal is ik: Au gaben und Me hoden. heidelbe g: c. Win e , 127128.
Lemeškin ilja 2013: baselio glosos p ūsas e P ahos bal ai. Bal is ica 48(1), 103117. La
Commission es in i ée à p ésen e une p oposi ion de décision conce nan la
compa ibili é de l'aide a ec le ma ché in é ieu . Mccluskey s ephen c., schmals ieg
William ., Zeps Valdis j. 1975: he basel epig am: a new mino ex in old P ussian.
Gene al Linguis ics 15, 159165. Mažiulis Vy au as 1975: le plus ieux éc i bal es
monumen . Bal is ica 11(2), 125131. La Commission es in i ée à p ésen e ses
obse a ions su l'applica ion de l'a icle 107, pa ag aphe 1, du TFUE. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Vilnius: Vilniaus uni e si yd uk.
Pe iŽiV Mažiulis V. P ūsų langues le dic ionnai e d'é ymologie 14. Vilnius: Mokslas, 1988
1997.
Pu ka jose 1983: he old P ussian basel epig am: an in e p e a ion. Géné al
Linguis ics 23, 2936.
28 ac a Linguis ica Li huanica LXIX schaeken jos 2006: obse a ions on he old P ussian basel
epig am. In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and Poe ics 4445, 331342. In e na ional Jou nal
o Sla ic Linguis ics and Poe ics 4445, 331342 In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and
Poe ics 4445, 331342 In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and Poe ics In e na ional Jou nal
o Sla ic Linguis ics and Poe ics In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and Poe ics
205–208.
In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and Poe ics In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and Poe ics In e na ional Jou nal o Sla ic Linguis ics and Poe y has been published o he i s ime in he yea o he yea o he yea . Wol gang schmid P. 1982: jesus, ich leid. Innsb ucke Bei age zu Kul u wissenscha , sonde he 50. innsb uck: ins i u u sp achwissenscha de uni e si a innsb uck, slo enské koledy 1992: Slo enské koledy: Od Š ed ého eče a do T och k álo . b a isla a:
P áca.
Zíb Čeněk 1889: S a očeské ý oční obyčeje, po ě y, sla nos i a zába y p os oná odní pokud o
nich yp a ují písemné pamá ky až po náš ěk. Příspě ek ke kul u ným dějinám českým.
P aha: nákladem j. . Vilímka.
Zíb Čeněk 1905: Lís ky, ozdá ané p i koledních obchůzkách řík álo ých. Český lid
14, 199201.
Zíb Čeněk 1910: Hoj, y Š ěd ý eče e... (Od Vánoc koledou do No ého oku). P aha:
naklada els í . Šimáčka.
Zíb Čeněk 2006: Veselé ch íle ži o e lidu českého. P aha: Višeh ad.
Афанасьевский сборник 2005: Афанасьевский сборник. Материалы и исследования.
Débi III. Kaalenda ne i es e i esodaia poésie de la Vo onežská égion. Voронеж:
Издательство Воронежского государственного университета.
Golas... 1995: Golas a ec ne yché pnai i жыватворной крынiцы. Мiнск: Nau ka i тэхнika.
Заленский Эдуард 1912: Что поет современная деревня Псковского уезда. Псков:
Электрическая типо-литография губернского земства.
Календарно-обрядовая... 1981: Календарно-обрядовая поэзия сибиряков. Новосибирск:
Наука.
Корепова Клара 2009: Русские календарные обряды и праздники Нижегородского
Поволжья. Санкт-Петербург: Тропа Троянова.
Новиков Юрий 2002: Волочебный обряд у старообрядцев Литвы и Беларуси
( ex es). Sla is ica Vilnensis (Kalbo y a 51(2)), 185196. Ce e espèce es considé ée comme une espèce ès a e dans le monde.
Обрядовая поэзия. Москва: Современник, 1989.
Qua ain / couple o basel:
example o a Plea o gi s
suMMa y a amous P ussian insc ip ion, ound in 1975 in one o he codices o he Public and
uni e si y Lib a y o basel, is s ill conside ed he oldes bal ic ex , which is o en in e p e ed in
he con ex o a s uden s joke, no e y success ul in g amma ical e ms. a con en ional
29s aipsniai a icles unde s anding is al eady in need o e i ica ion, which is ac i ely d i en by a
di e en unde s anding o he ex con en and o he candida es o he au ho ship o he
P ussian couple . / an al e na i e eading s a s wi h he e iology o he ex . he elemen o
au ho ship is b ie ly conside ed: whe he a P ussian de ised he whole sen ence by himsel o he
used some eady-made wo ding. i enables us o sepa a e be ween he laye o o al, i.e. olklo e,
ex ea u es and an au ho s laye in he P ussian insc ip ion. by emo ing inse s, a emp s a e
made o econs uc he p ima y o m, i.e. he singing o eci a i e qua ain ac ually used. he
au ho u he ocuses on he ela ionship be ween a P ussian piece o ex and a La in colophon,
which de ines he ime when he sou ce was ansc ibed, i.e. he e e o he epiphany. he season
and he songs pe aining o ha ime o he yea enables and e en o ces us o y o ace he
iden i y o ch is mas ca ols con aining explici mo i s o pleading o gi s. he analysis o
indi idual wo ds begins wi h he ph ase Kayle ekyse, which is no in e p e ed as a g ee ing add ess
hello, si bu as a g ee ing good day, which is eminiscen o e.g. Li huanian Skalsink die e, czech
Pozd a pánbůh by i s composi ion. he impe a i e would mo i a e he use o an addi i e -e in he
wo d Kayle and he lexeme ekyse god. he in e jec ion in his posi ion would also be suppo ed by
he poe ics o ch is mas ca ols because he coming o ones home was closely linked o he p ope
g ee ing o he hos and he hos ess. by he composi ion o ch is mas ca ols, he add ess(es) o
he people me could ake up he ollowing posi ion. i is exp essed by a oca i e o m hewelyse in
he P ussian ex . a wo d labonache p eceding i is in e p e ed acco ding o schmid as ou good.
Epi e on cons ans good-doe , impe a i e o m b ing weal h, subs . oc. hos , which would also
suppo he begging adi ion, a e in e p e ed as well. a possibili y is conside ed ha he wo d
honeaw indica es a speci ic pe son named (An) onio. examples a e gi en showing ha he use o
pe sonal names in ch is mas ca ols is a commonplace phenomenon, which, in u n, subs an ia es he
acul a i e cha ac e o honeaw. he in e p e a ion o he end o he P ussian ex is based on a
o mal c i e ion ha allows us o econs uc he elemen o o de -plea o ch is mas ca ols
exp essed in he impe a i e: i ( he ch is mas ca olle ) wishes so - gi e him o d ink, i he does no -
b ing him a penny. esemblance can be seen on he le el o syn ax. Whe eas he hings asked by
ch is mas ca olle s desc ibe hei social belonging, he czech cus oms o he 14 h-15 h cen u y ge
in o he cen e o a en ion. i is concluded ha he ex o such wo ding would be mo e sui able
o he cle gymen o lowe ank.
Mise à disposi ion 2013 m. décemb e 20 d.
iLja LeMeŠkin
P ahos Ka olio uni e si e as
Jana Palacha 2, 116 38
P aha 1, République chèque
[email p o ec ed]