82 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
Vilniaus uni e si e as
O ien ação de pesquisas acadêmicas: onomas ika.
NAUJI BIIKAMIENII
ASMENVARDŽIAI 19912010 M.
LIETUVOS VARDYNE
New Compound P ope Names o he Pe iod
1991–2010 in he Li huanian Onomas icon
ANOTACIA
P is a an no os d ikamienius nomes pessoais, do os LR cidadãos, nascidos 19912010 m.,
abo da-se um modo de eno ação a dyno Li uães pas a aisiais dezmečiais. In es igando
cons a ou-se que o mando d ikamienius nomes com os habi uais kamienais jun a-se no os
dėmenys, su gidas de apelia y ų (o apelia y inės kilmės a dų), d ikamienių asmen a džių
umpinių ou s e imkilmių a dų, que são eqüen íssimas pama ai. Eles mos am que se
o mando o nome kamien ao seu pala a baseio o signi icado não é impo an e. Assim mesmo
apacen ou e de dois no os kamienos cons i uídos nomes, que con i ma am nomes pessoais
com um no o kamienu polinkius de c iação. Dos i os nomes saiucha que a p incipal azão
o ma se ao no oam nomes dėmeniu é ele con endo nome pessoal de g inomidade ou
eqüência, isso apendeu e habi uas os kamienos a anca em no os nomes. F eqüen íssimo
undamen o kamienos é o p imei o skiemuo e p imei o do segundo skiemens p iebalsis, o que
indica que a pa e da pala a ampan kamienu mais impo an e sua signi ica i a pa e
começo, ge almen e anszengian i skiemens limi e. ESMINIAI VOODŽIAI: pessoal a dis,
no oasis d ikamienis nomeas, apelia i os, umpinys, es animas o igem nomeas.
ANNOTATION
By p esen ing new compound pe sonal names gi en o Li huanian ci izens bo n in he pe iod
19912010, he a icle discusses one o he ways used o upda e he Li huanian s ock o p ope
names in he ecen decades. O es udo e elou que compound p ope names a e c ea ed by
combining commonplace s ems wi h new componen s which mos ly o igina e om appella i es
(o names o appella i e o igin), hypoco is ic compound pe sonal names o o eign names
which a e he mos common base wo ds. They show ha he meaning o he base wo d is no
A igos A icles 83 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
impo an in he o ma ion o he s em o a p ope name. The e a e also p ope names
composed o wo new s ems, which es i y he endency o o equency o he pe sonal
c ea e pe sonal names wi h a single new s em. The p ope names unde analysis make i
clea ha he main eason behind he c ea ion o a new name componen is he popula i y
name which has i ; i was also suppo ed by he selec ion o adi ional s ems o he
c ea ion o new p ope names. The mos common base o s ems is he i s syllable and he
i s consonan o he second syllable, which shows ha as he pa o he wo d is u ning
in o a s em, he beginning, being i s mos impo an meaning ul pa , usually su passes he
limi s o he syllable. is ic, o eign o igin name.
KEYWORDS: Pe sonal name, new compound p ope name, appella i e, hypoco-
1. 1. ĮVADAS
Asmen a džių pesquisas mos am que desde 1991 s. in ensi amen e eno ado o
a dyn Li uano (Maciejauskienė 1998; Sinke ičiū ė 2011; Sinke ičiū ė, G iniū ė 2014).
Como e em ou os países, assim e na Li uânia oco e mudanças: c iam-se no os
nomes, de ou as línguas adop am-se nomes pessoais de o igem es anha e suas
a ian es, emodelbami nomes habi uais, eca aisiais anos dando-se mais do que
an e io men e aos ilhos li uanos (Sinke ičiū ė, G iniū ė 2014). Ou a pa e no os
nomes são a os esul ados de indi idualidade c ia i a, po an o pa a
de e mina , como e po que eles c ia , é p eciso p ocu a seus c iado es, o que
oda ia é di icilmen e ealizá el. Um de ais c iu os nomes são no os
d ikamieniais pe sonagens, cujos dėmenimis o na am-se di e en es leksemos de
ė 2011). No s Vi alija Maciejauskienė (1998: 39–40) dėl hib idinės da ybos
a dus, pada y us sujungus sa os i s e imos kilmės dėmenis, e ina neigia-
o igem (Maciejauskienė 1998; Sinke ičiūmai, mas os dis inguindo comen a a
dėmenos, pelos quais o nou-se es animas o igins nomes cu iniai, suas pa es,
kilmę. Assim con i ma-se que ul imamen e XX a. década na Li uânia exis e no os
d ikamienios nomes, cujo in en ó io não é baig inis. A pa i de 20072010 m.
começa em a da aos ilhos no os nomes e , que d ikamienhos pe sonagens
cons i uem-se não só sumindo con encionais kamienus com es anhas o igem de
nomes de pa es, suas ab e ia i as, mas no os es imenim o nam apelia i os,
suas o igem de nomes de começoõs, pabaigõs pa es (Sinke ičiū ė 2011: 219220).
Assim, a c iação de no os d ikamienios pe sonagens não só é pa e da
pe manen e eno ação do sob enome dos úl imos anos, mas aki aizdus e
p ocesso uni e so inidade: no os nomes de dėmenimis o na-se cons an emen e apelia y inė e ik inė leksika. Dos no os 2007 2010 m. d ikamienios nomes pode-se no a que seus dėmenimis mui as ezes o na
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
84 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII popula es em Li uânia ou em algumas
di e en es pe sonagens epe idas pa es de nomes.
Com base naquilo siek a iden i ica p imei os d iem independen es Li uânia de
decamações de i ações começė us usa no os d ikamienius nomes e discu i
seus dėmenis. Emp es ando es e obje i o que ida: de aco do onomas ica a
li e a u a exlyškin i, como c ia no os li uãos d ikamieniai nomes anks esniais
amiais, dis ingui d ikamienias nomes de g upos de aco do seus no os kamienus e
unsaki a seus aidos dėsningumus além de e mina , como e quais habi uais
kamienai são usados em no os d ikamieniuos nomes.
Dis i s an pe sonal a džius usao asi Kazio Kuza inio e B onio Sa ukyno nomes
Li uães de o igem ocínio (2003, pos e io men e LVKŽ), Aleksand o Vanago
u ių pa a džių žodynu (1985–1989, oliau – LPŽ) i ik in as Zigmo Zinke-
Lie ičiaus (2008: 73169) d ikamienių a dų kamienų są adas. O nome pa a a
in es igação aído en ão, quando dele não ixou es as on es, e pelo menos um
LVKŽ, LPŽ d ikamieniuose onimuose a Z. Zinke ičiaus kamienų są ade. To-
kie asmen a džiai laiky i naujaisiais d ikamieniais a dais. Taip pa s e ainėje
seu dėmen não oi www. a dai. lkk.l e i icada, ou excluído no o kamieno de inys
com o habi uu nãouda ė nome de anos an e io es, aí o sob enome ap a iam só
nus ačius, que p imei a ez lhe in i ulada 19912010 m.
Kamienas, que são LVKŽ, LPŽ minimen os d ikamieniuose onimuose, chamados
habi uais, como e de eles compos os d ikamieniai nomesda, pois são de sua o igem
e já uncionajá lie u ių a dyne. Com os habi uais dėmenimis no os nomes
o mandoem a é ago a on es não ixsuo kamienai condicionalmen e chamados
no os, pois deles podia pasi aiky i e d ikamieniuese nomes, dadas an es do que 1991
m. P ê no os dėmenų neski i изk eip i kamienų a ian es, pois eles não são
au en iški, mas susida em po causa a minių peculia idades, su gidas po causa
da esc i a ik as. Iden i icando no os dėmenis con on a-se com p oblema de ido
kamienos elhos, po que alguns no os conside ados dėmenis coincidpo com Z.
Zinke ičiaus są ado kamienais, y ėjo conside adais con encionais. Po an o
quando apa eceu que mencionado są ade kamienas dis inguido nemo i uo ai
u inčių asmen a džių kilmės (Sinke ičiū ė 2010: 147–148), bu o eik as ki as
ge almen e po causa supos a ou aquia aqueles kamienus nomes o igem
explicação, e kamienas conside ado no o. Asmenmenjías em g upos di idem-se
segundo no os kamienus e dis inguem-se ambos seus dėmenis. À acos umado
conside ado kamieno o necido o o possuindo d ikamienis onimas de LVKŽ, LPŽ ou
Z. Zinke ičiaus są ado. A o igem dos naujos dėmenos escla ece-se indicando seus
undamen os apelia i os ou LVKŽ ixsuo os nomes. Nesses casos, quando no o
dėmen de o igem não oi possí el basea LVKŽ nomes pessoais, o nece nomes e
de ou as on es, indicando-os no ex o. Pelo mesmo kamien po se epe i em
ou os pe sonagens ap esen a-se e e ência com indicikle de nome, que pela
A igos A icles 85 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
p imei a ez menciona em seu g upo, com o obje i o exp imin i pasika ojančius
kamienus. No os nomes suki čiuo i com base s uc u almen e pa ecidos li uãos
nomes pessoais polinkias de ki čiação, em isolados casos o nece ki čiação
a ian es. Ma e ial de pesquisa 2006 m. ob ido de Gy en ojų egis o se iço do
jun o LR Minis é io dos Assun os In e nos ( oliau Regis as)
in e mediinincaujan à Es adoybinei lie u ių kalbos komisijai e p eendy a anos
ėlesnių a dais. Keliana ius inse idijimos a ando como sepa i os, e iui ada
mais de 23 milha es de nomes, dos quais como unidades sepa adas selecionada 100
in es iga i os nomes pessoais 19912010 m. nascidos cidadãos LR dados no os
odo, kiek a dų duo a aikams i iamuoju laiku. Sudė inių į a dijimų na iai
d ikamieniai nomes. P is a ando sob enomes po no o uni á io pessoal, o necido
do Regis o, esc e e-se núme o, que ambém o nece como uni á ios nomes. Toda a es a ís ica dos nomes in es iga i os e básicos ê-se no si e www. a dai. lkk.l .
2. NAUJI ANKSTESNI ETERNI LIETUVI
DVIKAMIENIAI ASMENVARDŽIAI
Na li e a u a onomas ica a i ma-se que mui os li uanos d ikamienios nomes
alcançam empos de bal os comun ys és, e sua an iguma emia pe son a džių, suas
kamienų co espondemens ou as bal as nações an oponimijoje (Zinke ičius 1977:
228; 2008: 7172). Além desses nomes pessoais, há e no os de nomes bikamienios com os
seus kamienus de o igem, cujos dėmenos su gi am pe da ius exis ojanços
kamienus ou no os dėmenimis o nados apelia i os (Zinke ičius 2008: 181190). Assim,
nomes pessoais li uãos não di e em de ou os po os nomes […] semelhan es
mudanças ealiza am e de ou as línguas nomes; ac escen a, que no os nomes dos
kamienais em ou as línguas apa am e seus cu iniai (plg. Bach 1952: 131;
Supe anskaja 1988: 8). Com base em sob enomes li uanos Z. Zinke ičius (2005: 4647;
2008: 484 486) es abeleceu que na Li uânia há s e imkilmius kamienus u inčių
d ikamienių asmen a džių, que su gi am nomes c is ãoskiem ėmus b au is in o
senąją sua o igem kamienų sis emą. Assim d ikamienias nomes de kamienas
eno ação es animas elemen os de o igem é um elho eiškinys, oco ęs ainda
an es começando a as is li uãos pa a dėms.
V. Maciejauskienės (1973: 177179) ealizada uma análise dos his ó icos onimen os
con i mou que e o mando pa ilhões na Li uânia adosi no os dū iais com
c is ãos dos nomes, seus unpios e apelia i os o iginais kamienais bem como
nomes pessoais, con endo k ik abuš a a dinius dėmenis. Esses nomes de
kamienais o na am-se a iados es animkilmiais nomes pessoais, e dū inos,
cujos kamienai k ikš a a džiai, eqüen es e okiečių a dyne
(Maciejauskienė 1973: 177178, com li e a u a). Isso apoia um ac o uni e salmen e conhecido, que a inclusão de no as dėmenas em nomes é
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
86 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
uni e salus eiškinys, būdingas i ki oms kalboms, aki aizdžiai ykęs o muo-
jan is Li uânia pa a dėms.
Assim, no as composições de nomes, obse ado no im do XX a. e início do XXI a.
ilhos a dyne, é uma aissa de eno ação de d ikamienios nomes pessoais
oco ido anks esniais amiais. Os sob enomes ecém-c iados são sudu iniai nomes,
ku iais plečiamas a dynas. A odo, kad nauji a dai bu o ku i isą XX a., be
kol kas jų negalima p is a y i dėl iš i umo s okos.
3. NAUJI APELIATYVINS KILMS
KAMIEN ASMENVARDŽIAI
Vieni no os nomes de são nomes pessoais com apelia y inės kilmės dėmenis, cujo
undamen o lie u ių kalbos apelia y ai, ambém lie u iški apelia y inės kilmės
a dai ou šių žodžių p ãdžios. Uma ez que a base de nomes de o igem apelia i esa
é a mesma bend inha leksika, é eles e in ys nomes o nece jun os, po que
ge almen e di ícil sepa a , o que é no o dėmens base apelia i es ou
apelia y inesa nome de o igem.
Ao sepa a dėmenis e i ica-se se o no o conside ado kamienas coincide com o apelia i inho
undamen o, e na ou a pa e do nome que o con ém ixos os kamienas habi uais. Quando com
apelia i inho undamen o coincapês kamienas do habi ual dėmens se queb asse um ou dois soa es,
ele conside ado no o, pois acha-se que azão oca a habi ual kamiená sua semelhança em
apelia y ą ou seu nome de o igem. Alguns apela i os kamienus no os dėmenos lis ache mini Z.
Zinke ičius (2008: 181190). Šių dėmenų pe sonalônžiai ao es udo auk i en ão, quando apelia i inio
kamieno de inys com habi u u nãoisicu ado des e Z. Zinke ičiaus nomes da lis a. d 1: com
kamienais de o igem apelia i ena: Aũks aidė auks- (< áuksas, Aũksė) e aid- (plg. Dó aidė),
Taigi 1991–2010 m. aikų a dyne as i šie nauji d ikamieniai asmen a -
Aũsman ė aus- (< áus i, Aus ja)1 e man - (plg. Daũman ė), Aũs ydė 1: aus- (ž . Aũsman ė↑)2 e yd-
(plg. A ydė), Di ilas die 1: <- die -damas (di- as) e il- (plgẽ Dó ilas), 1 Zigmas Zinke ičius (2008: 75)):
di i ia kamieną aus emis a d. Aũsmanas, que p o a elmen e não é um nome d ikamienis li uanos,
como ele pensa, mas de língua okiečių emp es ado nome pessoal, ixado li uãos pa a dėje, po
causa de sua es u u a e o ma semelhança a ou os nomes pessoais de o igem okiška (LPŽ I
140). Po an o dėmuo ausnelaiky as ao habi uu u kamienu de nomes pessoais. 2 Esse nome
kamienas ausgali se esckeip o de auš-, plg. Aũš ydė.

S aipsniai / A icles 87
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
Dó 2: eidé do- (plg. Dó ilé) e do- (< éidas)3, Dó ildas 2: do- (plg. Dóman as) e ild-
(< ild i ‘dú ils i, ldi i ‘ Ga iesin i, aušin i, ilo i ‘lingu i, kibilduo i‘, ambém
angl. wild- ‘lauk‘) Gaũ idas gau - (man á gáu i)7 e mid- (plg. Vdman as)
Džiaugsminà 1: džiaugs- < džiaugsm- (< džiaũgsmas) i min- (plg. Eidminà),
Džiã aldas 1: džia- (< džiãzas)5 i ald- (plg. Dó aldas),
Džigman as 1: džig- (< džig as) i man - (plg. Daũman as)6,
Gied ás Gied ilas gied- (plg. Giedd á, Giedd á, giedó i)9 e il- (plg. Dóminė),
Jausmlė jaus- (smūs i) e Jausmė- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus-
jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus- jaus.
Rãs au as, s . Zinke ičius 2008: 129) e ild-
(ž . Dó ildas↑), Rù au ė 1: u- < ū- < ū - (< ū a, Rū à) e au - (plg. Gý au ė), Rù ydas 1: u - <
ū - (< ū a, Rū à, ambém Rū ẽnis) e yd- (plg. A ydas), 3 Z. Zinke ičiaus (2008: 158) excluídos
dos caminhos não o am passados, pois os nomes pessoais com y g ei o am passados de
o mas u quesas mais a de e passados (Sinke ičiū ė 2014: 164). De ido o a d. Dó eidê
semelhança com lie. éidas não há secundinis. Esse nado kamienas eidgali se es igu ado e de
aid-, plg. Dó aidê.
4 Es e nomo kamienas ildgali se es igu ado de il -, plg. Dó il as. 5 Dêemo dêgalėjo se pe emp o e
do R. Banionio ilme Vaikai de um Ame icano ho el, c iado 1990 m. e udii o Li uânia a gimimo empo,
p incipal he ojaus p a a dės Džãge is. 6 Es e nomeá al ez pode se in e p e ado como esul ado
da eu emização, quandož mudis a/dž/, plg. / /. Žigman , po causa anglakalbėse países eqüno .
Džesonas in luência. No en an o, al posição du ida, po que Džesonas é a o nome li uano, e
pe di b asis . Žigman as é uni e salmen e u ilizado e nu, po que é g a inis kamieno gaud a ian e
populia aus . Žygman as ik as bei ge okai e esnis a das . Žygman as a ž ilgiu.
7 An ojo dėmens pozicijoje Z. Zinke ičiaus (2008: 90) išski as gau - nelaiky as įp as u kamie-
(Sinke ičiū ė 2013: 121123). Es e nomo kamienas gau gali se es igu ado e de gaud-, plg. Gaũd ydas. 9 Z.
Zinke ičiaus (2008: 93) dis inguido kamienas giednelaiky as àbus u, pois é g a inis ged a ian
8 No s LVKŽ nė a d ikamienių a dų su an uoju kamienu id-, be g eičiausiai id- i yd- kai-
aliojasi i an ajame kamiene, kaip i pi majame kamiene.
(Sinke ičiū ė 2009: 348349), embo a pesquisado e spėja, que giedgalėjo su gi a de geddėl lenkų
in luence o he language. Esse nome kamienas giedgali se es igu ado e de ged-, plg. Gẽd ilė. 10
Kamieną ju pa ikimiau kildin i de jū -, e não sie i com ab e iinho Jù as, po causa do nome Jū ã ė
popula idade.
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Tesman as 1: eis- (< eisùs, Teisù is) e man - (ž . Džigman as↑), Ugmlė 1: ug- (< ugns,
gnė) e mil- (ž . Jausmlė↑), Vái ildas 1: ža ai - (plg. Vái kan as) e ild- (ž . Dó ildas↑),
Žaismin à žais 1:- (< s ià) e min - (plg. A min à)11. Pelo meio apelia i os kamienos
nomes ixa o po ez, po ém ou os o am e de á ios nomes di e en es de
dėmenos, e o ma am pasika ojančius combininius com os habi uais kamienais.
Tokie kamienai são aus-, jaus-, as-, u i ild-. Po causa de seus seque imen o
man ena, que esses dėmenos já o nam pe manen es no as di isões de nomes. Mais
eqüen emen e apelia i ias dėmenys são os p imei os kamienay, aigi no os nomes
des a g upo mais eqüen emen e começados apelia i iais kamienais. Todos
apelia i io kamienai su gido de pala as começo. Įp čiausias padas, Lokman as,
Rù au ė, Rù ydas, Tesman as, Ugmlė, Žaismin à) ou echadoasis (ž . Aũks aidė,
ma as – pi masis skiemuo, ku is y a a i asis (ž . Aũsman ė, Aũs ydė, Diẽ ilas,
Dó eidė, Džigman as, Gaũ idas, Gied lė, Jausmlė, Jausminà, Jù man ė, L i-
Dó ildas, Džiaugsminà, Rái ildas, Rãs ildas, Vái ildas), e an ojo skiemens pi mas
p iebalsis. Isso indica que c iando apela i inos kamienus signi ica i a pa e pe žengia
p imei o skiemenį e nep iklauso nuo skiemens echamen o. A ejai, quando kamienas
é o começo da pala a, não coincidusa com signi icmine pama o pa e šaknimi (ž .
Džiã aldas, Džigman as, Gied lė, Ugmlė), enco aja a pensa , que apelia i ams ampan
kamienais mais impo an e é p imei ojo skiemensė inicial e medialė.
Acon eceu casos em que à no a p imei a apela i ão kamien oi adicionado al
habi ual segundo kamien, cujo começo coincidiu com o p imei o kamien inalės
úl imo p iebalsiu (plg. Diẽ ilas, Džiaugsminà, Rù au ė). En ão sudap iebalsį.
an naujus a dus įp as i an ieji kamienai ka ais enkami i pagal jų p adžios
Apelia y inês o igem nomes pessoais, com cujos começo co apo no os kamienai,
são amplamen e u ilizados, isso nomes Aũksė, Aus ja, Giẽd ė, Jū ã ė, Rū à, gnė.
Isso indica que su gindo no os kamienems impo an e eles con endo nomes
popula idade.
Do apelia i os dėmenos ê-se que mais eqüen emen e deles base o na-se com emoções (džiaugs-,
jaus-), animais e egalais (lok-, u-, u -), obje os da na u eza, eiškiniais (jū-, ju -, ugmais ou
esiduais humanos eiks (aus-, gau -, žais-) 11 Pode-se spė i que es e nascimen o de um nome le u ês
podia i associas ii amen e pe di um nome de países es angei os Jasmine (DFN-173, ambém e
ambém na Li uânia), cujo nome de cidadão LR Jasmine é Dazminà, 23minà, Žasminà, e c.). No en an o,
de ido ao a o de que mencionados . Jasmine co espondimenis LR cidadãos a dyne liga comuns
b uožas pa e deles são nelie u ių (dažnai omų) ou nãou odi as nacionalidade ilhos pe sona a dzii,
ais min ies abandonada, po que no malmen e duodan min à nesie as e com a Rússia popdainininkės
Lie u oje gimusiems lie u iams a dus okių asociacijų engiama. Dėl šios p iežas is . Žais-
Žasmin sceniniu slapy a džiu.
A igos A icles 89 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
elacionada léxica. Oi i kamienai são di e sas semân icas, o que e le e
indi idualias ci cuns âncias de c iação dos nomes.
4. NAUJI TRUMPINI KILMS KAMIEN
ASMENVARDŽIAI
No a dėjaismenimis o na-se e umpiniai, kilę de con enas us kamienus con endo
Li huanian d ikamienių a dų. Es as o igem kamienus pode dis ingui -se, quando
no o dėmen o não coincide com a on ei a kamien: seu undamen o é o p imei o
kamienas e do segundo começo, ambém kamieno começõs (inicialė i medialė) ou
seu pabaigõs (medialė e inalė) pa e.
Ti ų pe son a džių umpinių kilmės dėmenų undamen o é o p imei o kamienas
e do segundo começo, e ou o pama o kamienų 19912010 m. a dyne nepasi aikė.
Mui os mencionado pama o nomes pessoais são li uãos nomes e pa a dés. Po
isso ap esen ando des e g upo pe sonalônžius e abo dando dėmenų kilmę de LVKŽ
p imei o o necido b e inys e ainda seu undamen o d ikamienis nome. dzes com
Taigi 1991–2010 m. aikų a dyne as i šie nauji d ikamieniai asmen a -
unhais de o igem cu inhos:
Amingas 1: a - (plg. A ydas) e ming- (< Mngas, Mngaudas)12, Eik lė eik- (< Ekė,
Ekan ė) e il- (plg. Dó ilė), Emindas 2: e - (plg. p. E ydas) e mind- ( d Mndas,
Mndaugas), Gei lė 1: gei - (< Ge s , K au ė) e il- (ž Eik lė↑), Jóhė K- (plg.
Jóman ė) e aig- (Káilė), Káls ėkėkėkėkė- (Káls ėkėkė, K ėkėkėkė,
K ėkėkėkėkė) e K-kėkėkėkėkėkė.
Jógailė), Kes minà 1: kes - < kęs - (ž . Kęs gáilė↑) e min- (plg. Eidminà), Mnd idas (1): mind- (ž .
Emindas↑) e id- (plg. Vdman as)14, T umpiniai o igem kamienus u in ys damien ik são nomes
pessoais a os, p o a elmen e po isso cu os como undamen os sepa ados e an e io men e
Mnd ydė 1: mind- (ž . Emindas↑) i yd- (plg. A ydė),
Vamindas 1: ai- (plg. Vagaudas) i mind- (ž . Emindas↑).
não o am des inados. 12 Kamienas minggali se associado com . Domngas (especialmen e de ido à
pozicinio coincidência com seu baigmeniu), mas es e nome lie u ių a dyne é a o, começado a usa
desde XX a. im, ou com p d. Mngas, conhecida po NBA com sucesso jog ynia ussio cine
basque ei o Jao Mingo pa a dés. 13 Embo a Z. Zinke ičius (2008: 86) kamieną e laiko sa a ankišku,
po ém de ido à posição ele con iimiei conside a kamieno a a ian u (LPŽ I 581). Assim mesmo
kamienas e galėjo apa ece -se e de . E nès as, È inas começos.
14 De ido kamieno idž . 8 iznašą.
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
90 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Ap a os nomes de o igem cu íns es imenys quan o mais eqüen amen e
es á p imei o no kamien posição, aigi jais mais ends ama começa no os
d ikamienius nomes. Dėmenys kęs -, mindka ojosi nomes, o que indica que eles
o nam pe manen ais pe son žių dėmenimis. Nos no os nomes dėmenys kęs -,
mindg eičiausiai pli o po a d. Kęs ù is, Mndaugas populia idade. Assim no os
nomes com unpios de o igem kamienais o ma -se e plis i em in luência
aqueles kamienus con endo nomes a ojamumas.
Todos os no os unpinhos de o igem kamienai su gi am de d ikamienias nomes
de início e supe aio undamen os d ikamienias nomes do p imei ojo skiemens (i
kamieno) limi e. Assim se o mando cu inhos de o igem kamienams impo an e é
glasos de inys a é ou o skiemens balsinės pa e.
5. NAUJI LETIMKILMI NAME KAMIEN
ASMENVARDŽIAI
Ainda ou os no os nomes êm kamienus, su gidos de es angei as o igem
nomes pessoais. Šių kamienų undamen o es animas o igens nomes, seus
cu iniai ou des es pala as p ãdžios. Apa eceu e nomes pessoais, con endo
es imenis, pelos quais o na am-se baigmenys de nomes de o igem es animas.
Aiškinando de nomes começo de oco idos dėmenos kelmę indicam-se suas
undamen a pala as os nomes o iciais e seus sho iniai. S e imkilmiams
kamienams su apus com LVKŽ o necidos na Li uânia com os mais di undidos
cu iniais, apusiais sa a ankiškais nomes, seus o icialieji nomes ne eik i, se eles
o am a os. P ês no as dėmenas indica apenas os nomes o iciais en ão, quando
se acha que seus cu iniai não es á papli ę ou es u u almen e não a endejo no o
kamieno. Aiškinando de nomes inais su gidos dėmenos kilmę indicam-se menė ą
baigmenį u in ys nomes de es animas o igem. Kai dėmenį pode sie i e com
kį pa į dėmenį u inčio s e imos kilmės asmen a džio p adžia a jo umpiniu,
es animas o igem nome baigmeniu, e com o eik i ambos unda ai.
Taigi 1991–2010 m. aikų a dyne as i šie nauji d ikamieniai asmen a -
džiai com es angei a o igem nomes kamienais: Adman ė 1: ad- (< Adà, Adèlė) e
man - (plg. Daũman ė), Agmlė 2: ag- (< Ãgnė, ambém Agà, Ãgė) e mil- (plg. Dómilė),
mini ai-, e ou os po uma ez. Isso p o a elmen e explicain ina pelo que esses
A igos A icles / 97
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
p imei os kamienas não são ão equen emen e como os segundos ca ojasi e
nos habi uais d ikamieniues nomes.
Os p imei os comuns nomes dos kamienas podem se d ina ês, ina ês e
ke u na ês es u u a, cujas úl imas são a as. Da eqüências d ina ias e
ina ias kamienas ê-se que os segundos p ibalsiais p asided no os es imenos
jun a am e a abe os, e a echados p imei os kamienas; aigi ao habi ual kamien
pa a passando a no os nomes é impo an e man e a sua uni àzidade.
8. APIBDRINIMAS
19912010 m. Os nomes dos ilhos li uanos mos am de his ó icos nomes pessoais
obse ada uma in asão de no os dėmenos em li uães d ikamienius nomes, e
essas no as nomes c iação conside i inas aissa de eno ação de nomes
d ikamienios de séculos an e io es. No os dėmenys ge almen e são nomes de
o igem es anima, ečiau apelia y ai ou d ikamienių asmen a džių umpiniai.
Toks eqüência de undos s e imkilmių indica, que c iando nomes seu dėmenos
signi icado não é impo an e. Dalismenos ca ojosi em di e en es nomes e po
su ais pačiais įp as ais kamienais. Dėl o manoma, kad šie dėmenys apo nuola-
á ias ezes o am unidos po inem no as d ikamienias nomes de dalimis.
Es es kamienos são apelia i os (aus-, jaus-, jo -, as-, u -, ild-), cu os de
o igem (kęs -, mind-) e s e imkilmiai (ag-, ak-, ed-, eg-, el-, jus jus -, k is-,
k is i a-, ma -, ed-, simbei -es as, -g idas, -landas, -mandas, -(s)). A pa i deles
ê-se que a p incipal condição no oam kamienui o ma -se é ele con endo nomes
pessoais gnomos, excep o jaus-, ild-, pa ece, pli usius po causa apelia i os semân ica.
No os dėmenys mais eqüen emen e são os p imei os d ikamienios nomes dos
kamienai. Habi uais o seu undamen o é abe ás ou echados p imei o skiemuo e
pi mas do segundo skiemens p iebalsis. Assim no os nomes de começo dėmenimis
ge almen e o nam aquelas pa es dos undamen os, que pe jumengam o
p imei o skiemenį, e no o dėmen es u u a nep iklauso do undamen o pala a
p imei o skiemens echamen o. Os abe os p imei os no os kamienai indicam que
em d ikamienio nome pessoal pe iman pama o o começo a mais impo an e sua
pa e é p imei ojo skiemens inicialė e medialė. Re esni nauji an ieji dėmenys
d ejopi: kilę iš žodžių p adžios a других имений baigmenų. Desde pala as
inicialmen e su gidas os segundos dėmenys ge almen e são do mesmo pama o,
como e os p imei os. De ou os nomes de baigmenos kilê dėmenys ocupa apenas
segundo do dėmen posições e eles ge almen e o na baigmenys de nomes de
o igem es animas. No en an o, al base o nada de d ikamienio nome pa e
-au as con i mou, que su gindo no oam dėmeni impo an e ele con endo nomes pessoais gnomosidade, e nomes o igem e seus undos signi icado não impo an e.

DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Ku ian asmen a džius įp as i kamienai, dažniau esan ys an aisiais dėme-
nimis, às ezes combina à no os p imei os dėmenos: e de no o do p imei o
dėmen inalês, coinciden es com o cos ume es imens inicialale. Usuais segundos
kamienai são ina ias e ke u na ias, mas p incipalmen e nomes, cujos no os
ap a ų kilmės g upių, suda oma su ina iais kamienais, kas pa odo jų uni e -
salumą. Dėl man - populia umo naujuose a duose many ina, kad i įp as ų
dėmenų dažnumas naujuose a duose p iklauso nuo jų pama o – d ikamienių
kamienai são de odos os nomes popula idade. Įp as ų p imei os kamienų pas ou
menos e nos no os nomes eles não seiku a am ão equen emen e como os
segundos kamienai. Isso indica que e em d ikamienínios nomes, dos quais pe umi , eles não são equen es.
LITERATŪRA
Bach Adol 1952: Die deu schen Pe sonennamen I(1). Heidelbe g: Quelle & Meye.
DFN – Hanks Pa ick, Hodges Fla ia 1995: A Dic iona y o Fi s Names.
Ox o d, New Yo k: Ox o d Uni e si y P ess.
GVL – Kohlheim Rosa, Kohlheim Volke 2007: Das g oße Vo namen-
lexikon. Mannheim, Leipzig, Wien, Zü ich: Duden e lag.
LPŽ: Lie u ių pa a džių žodynas 1–2, ed. Aleksand as Vanagas. Vilnius: Mokslas,
1985–1989.
LVKŽ – Kuza inis Kazys, Sa ukynas B onys 2003: Lie u ių a dų kilmės žodynas. Vil-
nius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
Maciejauskienė Vi alija 1973: Naujosios d ikamienės lie u ių pa a dės su as-
men a dinių sandu. – Lie u os TSR Mokslų akademijos da bai, A se ija, 1(42), 177–181.
Maciejauskienė Vi alija 1998: Lie u ių a dyno aidos polinkiai. – Kalbos kul ū-
a 71, 33–42.
Piliečių a dų są adas. P ieiga in e ne e: www. a dai. lkk.l (žiū ė a 2015 04 20).
Sinke ičiū ė Dai a 2009: Pas abos dėl žemaičių umpinių kilmės pa a džių, ki-
lusių iš a d. Ged mas. – Bal is ica 44(2), 347–353.
Sinke ičiū ė Dai a 2010: ( ec.) Zigmas Zinke ičius, Lie u ių asmen a džiai, Vil-
nius: LKI leidykla, 2008. – Bal is ica 45(1), 145–151.
Sinke ičiū ė Dai a 2011: Nauji 2007–2010 m. lie u iškos kilmės aikų a dai i
jų da imo polinkiai. – Kalbos kul ū a 84, 214–229.
Sinke ičiū ė Dai a 2013: Dėl nesu umpėjusių d ikamienių asmen a džių ka-
mieno gaud- a ian ų lie u ių kalboje. – Bal is ica 48(1), 119–128.
S aipsniai / A icles 99
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
Sinke ičiū ė Dai a 2014: D ikamienių a dų su kamienu aid- b uožai lie u ių
kalboje. – Bal is ica 48(1), 163–175.
Sinke ičiū ė Dai a, G iniū ė Vaida 2014: Ispaniški a dai Lie u os a dyne
1991–2010 m. – Bend inė kalba 87, 1–17. P ieiga in e ne e: h p://www.bend inekalba.
l /index.php?skil is=naujausias (žiū ė a 2015 04 20).
Sinke ičiū ė Dai a, Račickaja Vesla a 2014: Lie u ių d ikamienių a dų kil-
mės asmen a džiai i jų kamienų už ašymo ypa ybės Vilniaus naujųjų mies iečių i
laiduo ojų 1661–1795 m. są aše. – A chi um Li huanicum 16, 295–322.
Ska džius P anas 1996: Rink iniai aš ai 1. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidykla.
Supe anskaja 1988: Суперанская Александра Васильевна, К проблеме
типологии антропонимических основ. – Ономастика. Типология. Стратиграфия.
Моксва: Наука, 44–52.
Zinke ičius Zigmas 1977: Lie u ių an oponimika. Vilniaus lie u ių asmen a džiai
XVII a. p adžioje. Vilnius: Mokslas.
Zinke ičius Zigmas 2005: K ikščionybės iš akos Lie u oje: Ry ų k ikščionybė a dyno
duomenimis. Vilnius: Ka alikų akademija.
Zinke ičiaus Zigmas 2008: Lie u ių asmen a džiai. Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as.
New Compound P ope Names o he Pe iod
1991–2010 in he Li huanian Onomas icon
SUMMARY
The names gi en o child en du ing he pe iod 1991–2010 make i clea ha new com-
pound p ope names a e being cons an ly c ea ed in Li huania. Mos new membe s a e o
o eign o igin, whe eas hose o igina ing om appella i es o om hypoco is ic names a e
a e . This ac shows ha he main ac o a wo k is he popula i y o a gi en name a he
han he meaning o lexemes. The s ems aus-, jaus-, jo -, as-, u -, ild- (o appella i e o -
igin), kęs -, mind- (o hypoco is ic o igin), ag-, ak-, ed-, eg-, el-, jus-, jus -, k is-, k is -, ma -,
ed-, sim- bei -es as, -g idas, -landas, -mandas, - i a(s) (o o eign o igin) ha e become
s able membe s o he Li huanian s ock o p ope names. New membe s usually occu as
he i s membe o compound names which implies ha a highe numbe o compound
names begin wi h new componen s. The mos common base o he new i s componen s
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII is he i s syllable and he i s consonan o he
second syllable, which shows ha in he c ea ion o new componen s i s meaning ul pa
su passes he limi s o he syllable. As he second membe we ha e wo possibili ies: he
beginning o he end o a p ope name. In his case new membe s also o igina ed as a
consequence o he popula i y o a gi en p ope name. T adi ional componen s a e usually
ound as he second membe o compound names. They can consis o ei he h ee o ou
phonemes, bu compound names whose i s membe belongs o any o he abo e men ioned
h ee possible o igins a e ound only wi h second membe s consis ing o h ee phonemes. The
high equency o he membe man shows ha he success o adi ional componen s is also
dependen on he popula i y o a gi en compound p ope name.
Į eik a 15 d. julho 2015
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
Bal is ikos ka ed a, Vilniaus uni e si e as
Uni e si e o g. 5, LT-01513 Vilnius, Li uânia
dai a.sinke iciu e@ l . u.l