82 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
Vilniaus uni e si e as
Les eche ches scien i iques di ec ionnen : onomas ique.
NAUJI DUIKAMIENII I
ASMENVARDŽIAI 19912010 M.
LIETUVOS VARDYNE
New Compound P ope Names o he Pe iod
1991–2010 in he Li huanian Onomas icon
ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d de coopé a ion en ma iè e de d oi s de l'homme.
P an is a nou eaux d ikamienius pe sonna džius, donnés LR ci oyens, nés 19912010 m.,
discu é un moyen du enou ellemen du nom Li uanien pas a aisiais dešim mečiais. En
é udian , il a é é cons a é que o man d ikamienius noms a ec les habi uels kamienais
jungien nou eaux dėmenys, appa us de apelia y ų (ou apelia y ines noms d'o igine),
d ikamienių pe sonn a džių umpinių ou s e imkilmių nomų, qui son les plus équen s
onda ions. Ils mon en que se o man le nom kamien à son mo de base la signi ica ion
n'es pas impo an e. De même pa u aussi e de deux nou eaux kamienés cons i ués noms,
qui on con i mé pe sonnu nés a ec un nou eau kamienu polinkius de c éa ion. Des i es
noms ilaischè en que la p incipale aison o mée nou eauam des noms dėmeniu es le le nom
ou la équence du pe sonnage le con enan , cela suppo a e habi uas es kamienes le
ollka dans nou eaux noms. Le plus équen ondemen des kamienés es le p emie
skiemuo e pi mas secondo skiemens p iebalsis, ce qui indique que la pa ie du mo ampan
kamienu la plus impo an e son signi icminée pa ie débu , géné alemen pe çengian
skiemens limi e. ESMINIAI VOODŽIAI: pe sonn a dis, neu asis d ikamienis nomas, apelia i s, umpinys, é imas o igine nomas.
ANNOTATION
By p esen ing new compound pe sonal names gi en o Li huanian ci izens bo n in he pe iod
19912010, he a icle discusses one o he ways used o upda e he Li huanian s ock o p ope
names in he ecen decades. The s udy e ealed ha compound p ope names a e c ea ed
by combining commonplace s ems wi h new componen s which mos ly o igina e om
appella i es (o names o appella i e o igin), hypoco is ic compound pe sonal names o
o eign names which a e he mos common base wo ds. They show ha he meaning o he
A icles A icles a icles 83 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
base wo d is no impo an in he o ma ion o he s em o a p ope name. The e a e also
p ope names composed o wo new s ems, which es i y he endency o o equency o
c ea e pe sonal names wi h a single new s em. The p ope names unde analysis make i
clea ha he main eason behind he c ea ion o a new name componen is he popula i y
he pe sonal name which has i ; i was also suppo ed by he selec ion o adi ional s ems
o he c ea ion o new p ope names. The mos common base o s ems is he i s syllable
and he i s consonan o he second syllable, which shows ha as he pa o he wo d is
u ning in o a s em, he beginning, being i s mos impo an meaning ul pa , usually
su passes he limi s o he syllable. is ic, o eign o igin name.
KEYWORDS: Pe sonal name, new compound p ope name, appella i e, hypoco-
1. 1. ĮVADAS
Asmen a džių eche ches mon en que depuis 1991 s. in ensi emen enou elé le
a dyn Li uanien (Maciejauskienė 1998; Sinke ičiū ė 2011; Sinke ičiū ė, G iniū ė
2014). Comme e dans d'au es pays, ainsi e en Li uanie se p odui des
changemen s: c éés nou eaux noms, de au es langues adop és des p énoms
d'o igine é angima e leu s a ian es, ecyclés les noms habi uels, cesa aisiais
ans donnés plus que aupa a an aux en an s Li uaniens (Sinke ičiū ė, G iniū ė
2014). Une au e pa ie des nou eaux noms son a es ésul a s de c éa ion
indi iduelle, donc pou dé e mine , commen e pou quoi ils c ée , il au
che che leu s c éa eu s, ce qui néanmoins es di icilemen éalisable. Unis de
els c éu es noms son de nou eaux d ikamiennies pe sonnages, don les
ė 2011). No s Vi alija Maciejauskienė (1998: 39–40) dėl hib idinės da ybos
a dus, pada y us sujungus sa os i s e imos kilmės dėmenis, e ina neigia-
dėmenims son de enus di é en es leksemos d'o igine (Maciejauskienė 1998;
Sinke ičiūmai, mais les dis inguan commen e les dėmenų, lesquels son de enus
é imes noms d'o igine umpiniai, leu s pa ies, kilmę. Taip con i me-se que
de niè emen XX a. décennie en Li uanie exis a de nou eaux d ikamienies noms,
don l'in en ai e n'es pas baig inis. De 20072010 m. commence en à donne aux
en an s de nou eaux noms oi que dwikamienne pe sonnages son o més non
seulemen soudan habi uels kamienus a ec des noms d'o igine é angè e des
pa ies, leu s ab égés, mais nou eaux ê emenim de iennen apelia i s, leu s
noms d'o igine commenciõs, pabaigõs pa ies (Sinke ičiū ė 2011: 219220). Ainsi la
c éa ion de nou eaux d ikamienies pe sonnages es non seulemen une pa ie du
pe manen enou ellemen nomigne des de niè es années, mais aki aizdus e p ocessus uni e so inime: nou eaux noms de dėmenimis de ien éguliè emen apelia y inė e ik inė leksika. Des nou eaux 2007 2010 m. d ikamienies noms on peu ema que que leu s dėmenimis de iennen sou en
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
84 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII populia ių Lie u oje ou quelques lieux
di é en s dans les pe sonnages seika oyančios a dų dalys.
Su la base de cela che chai à iden i ie p emie s d'en e eux indépendan es
Li uanie d' i e décennies commencésus u ilise nou eaux d ikamienius noms e
discu e leu s dėmenis. Implémen an ce objec i oulu é: selon la li é a u e
onomas ique s'ex yškin i, commen c ée nou eaux Li uiniens d ikamienie noms
p écésniais amžiais, dis ingue d ikamienies noms de g oupes selon leu s nou eaux
kamienus e nusaky i leu s aidos dėsningumus ainsi dé e mine , comme e quels
habi uels kamienai son u ilisés dans les nou eaux d ikamieniues noms.
Ski s an pe sonn a džius u iliseo asi Kazio Kuza inio e B onio Sa ukyno
Li u iens noms d'o igine dic ion (2003, ci-ap ès LVKŽ), Aleksand o Vanago Lie ičiaus
u ių pa a džių žodynu (1985–1989, oliau – LPŽ) i ik in as Zigmo Zinke-
(2008: 73169) d ikamienies noms kamienų są adas. Le nom dans l'enquê e ac es
alo s, quand son ne ixsaien ces sou ces, e au moins un de ses dėmens n'é ai
LVKŽ, LPŽ d ikamieniuose onimuose a Z. Zinke ičiaus kamienų są ade. To-
kie asmen a džiai laiky i naujaisiais d ikamieniais a dais. Taip pa s e ainėje
www. a dai. lkk.l é i iée, ou dis ingué nou eau kamien de inys a ec habi uu
neuda ė p écéden s ans nom, ai i pe sonnnamis ap a ien seulemen nus ačius,
que p emiè e ois lui in i ulée 19912010 m.
Kamienas, qui son LVKŽ, LPŽ minisés d ikamieniues onismes, appellés habi uels,
comme e de eux compos d ikamieniai nomsda, ca son de leu o igine e déjà
onc ionneuoja lie u ių a dyne. A ec les habi uels dėmenimis nou eaux noms
cons i ués jusqu šiol sou ces dans les kamienai ne ixuo i condi ionnellemen
appelés nou eaux, ca leu s pou ai pasi aiky i e d ikamieniues noms, donnés
plus ô que 1991 m. P ie nou eaux dėmenes neski i des dis o s i kamienų
a ian es, ca ils ne son au hen iški, mais susida é à cause des a minių
pa icula i és, appa us à cause de éc i u e ik ų. Iden i ian de nou eaux
dėmenis encon ée a ec p oblème due kamienes ieillesse, ca ce ains
nou eaux considé és dėmenis cou apo a ec Z. Zinke ičiaus są ado kamienais,
y ėjo considé éeis habi uels. Pa conséquen quand semblai , que men ionnéame
u inčių asmen a džių kilmės (Sinke ičiū ė 2010: 147–148), bu o eik as ki as
są ade kamienas dis ingué nemo i uo ai géné alemen en aison de supposée
au eokios ceux kamienus noms d'o igine in e p é a ion, e kamienas enuy as
nou eau. Les p énoms en g oupes son di isés selon nou eaux kamienus e
assignés les deux leu s dėmens. À l'habi uu enu kamien ou ni un onimas
d ikamienis le con enan de LVKŽ, LPŽ ou Z. Zinke ičiaus są ado. Naujų dėmenų
o igine s'explique en indiquan leu s ondamen aux appelia i es ou LVKŽ ixsuo s
noms. Dans les cas, où l'o igine du nou eau dėmen n'a pas é é possible de base
LVKŽ noms pe sonnels, ou ni des noms e de au es sou ces, les indiquan dans
le ex e. Le même kamien se épé an dans d'au es pe sonnages p ésen e une
A icles A icles a icles 85 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
é é ence a ec poin eikle de nom, qui es la p emiè e ois men ionné dans son
g oupe, isan à éclai škin i pasika ojančius kamienus. Nou ie s noms
suki čiuo i su base s uc u ellemen similai es Li uanies noms pe sonnels
polinkies de ki čia imo, isolés cas ou ni ki čia imo a ian es. Le ma é iau
d'enquê e 2006 m. a eçu de Gy en ojų egis o a nybos aup ès du LR In e io
A ai s Minis y ( oliau Regis as) in e ininkaujan É a ybinei lie u ių kalbos
komisijai e illdy a a dlesnių me ų a dais. Keliana ius in oduisijims ai an
comme sépa i s, e uei ée plus de 23 millečiai noms, d'où comme uni és sépa ées
sélec ionnée 100 é udiables noms de pe sonne 19912010 m. nés ci oyens LR donnés
odo, kiek a dų duo a aikams i iamuoju laiku. Sudė inių į a dijimų na iai
nou eaux dwikamieniai noms. P is a an des noms sous nou eau unana io nom de
pe sonne, ou ni du Regis o, éc i s nomb e, qui aussi bien ou ni comme unana iai p énoms. Tou e les s a is iques des noms in es iga i s e ondamen aux oien su le si e www. a dai. lkk.l .
2. NAUJI ANKSTESNI EVÉJI LIETUVI
DVIKAMIENIAI ASMENVARDŽIIES Il es p obable que ous ayez en endu pa le de l'un ou de l'au e.
Dans la li é a u e onomas ique il es a i mé que beaucoup des Li uiniens
d ikamienies noms eche chen les emps bal es commun ys és, e leu ancienne é
eia pe sonn a des, leu s kamienes co espondmenes au es bal es peuples
an oponimijoje (Zinke ičius 1977: 228; 2008: 7172). En plus de ces pe sonnages, il y a e
nou eaux de leu s kamienus d'o igine con enan d ikamienies noms, don les
dėmenes son appa ues pe da ius exis ojančius kamienus ou nou eaux dėmenimis
de enus appelia i s (Zinke ičius 2008: 181190). Ainsi les pe sonnages Li uiniens ne se
dis inguen pas des au es na ions des noms des changemen s similai es
e ec uaien e des noms d'au es langues; ajou e- -on, que de nou eaux noms des
kamienais dans d'au es langues de enaien e leu s umpiniai (plg. Bach 1952: 131;
Supe anskaja 1988: 8). S'appuyan des p énoms Li uiniens Z. Zinke ičius (2005: 4647;
2008: 484 486) é abli que en Li uanie son s e imkilmius kamienus con enan
d ikamienies pe sonnages, qui son appa us ch é iensniškiem nomms ėmus b au is į
senąją sa o igine kamienų sis emą. Ainsi d ikamienies noms des kamienus enou eau
élémen s dimas d'o igine es ieux éškinys, ykęs enco e a an commençan as is Li uiniens pa a des.
V. Maciejauskienės (1973: 177179) e ec uée his o iques onimų analyse a
con i mé que e o mojan su noms en Li uanie adosi nou eaux dū inių a ec
k is ioniškų a dų, leu s umpinių e apelia i ų o igine kamienais ainsi que
pe sonn a džių, con enan s k ik abuš a a dinius dėmenis. Ces noms des
kamienais de enaien di e s di e s é ange skilmiaies pe sonnages, e
dū inis, don kamienai k ikš a a džiai, équen s e okiečių a dyne
(Maciejauskienė 1973: 177178, a ec li é a u e). Cela appuie un uni e sellemen connu ai à que l'inclusion de nou eaux dėmen de dans les noms es
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
86 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
uni e salus eiškinys, būdingas i ki oms kalboms, aki aizdžiai ykęs o muo-
jan is Li uanie pa ê s.
Ainsi nou eaux composan s noms c éa ion, ema qué XX a. in e XXI a.
commencemen en an s a dyne, es p écesniais siècles eusio d ikamienies
pe sonnages enou eau du aissa. Les p énoms pe sonnels nou ellemen c éés son sudu iniai p énoms,
ku iais plečiamas a dynas. A odo, kad nauji a dai bu o ku i isą XX a., be
kol kas jų negalima p is a y i dėl iš i umo s okos.
3. NAUJI APELIATYVINS KILMS
KAMIEN ASMENVARDŽIAI
Uni nou eaux noms de son pe sonne nge a ec apelia y ines ê emen s de
o igine, don le ondemen Li u iens langues apelia y ai, ainsi que lie u iški
apelia y inės kilmės a dai ou ces mo s de p ãdžios. Puisque le ondemen des
noms d'o igine apélia y inée es la même commun inée leksika, c'es les noms qui
les on ou ni ensemble, ca géné alemen di icile sépa e , ce qui es le
ondemen du nou eau dėmen apelia i es ou apelia y ines nom d'o igine.
En sépa an dėmenis é i ié, si le nou eau considé é kamiens coïncide a ec le base appelia i , e
dans l'au e pa ie du nom le con enan ixés habi uels kamiens. Quand a ec l'appelia i ine ond
coincépès kamienas du habi uel dėmens se di é és un ou deux sonnais, il considé éen nou eau,
ca on c oi que la aison change l'habi uel kamien son essemblance à l'apelia y ą ou son nom
d'o igine. Quelques appela i ins kamienus nou eaux dėmenų są aše mini Z. Zinke ičius (2008: 181190).
Šių dėmenų pe sonaudžiai dans l'enquê e auk i alo s, quand apella i inio kamieno de inys a ec
habi u u neika jo šio Z. Zinke ičiaus noms de lis ees. d a ec des kamienais d'o igine apelia inée:
Aũks aidė auks- (< áuksas, Aũksė) e aid- (plg. Dó aidė), Aũsman ė aus- (< áus i, Aus ja)1 e man -
Taigi 1991–2010 m. aikų a dyne as i šie nauji d ikamieniai asmen a -
(plg. Daũman ė), Aũs ydė 1: 1: aus- (ž . Aũsman ė↑)2 e yd- (plg. A ydė), Di ilas die 1:- < die -
(damas) e il- (plgẽ Dó ilas), 1 Zigmas Zinke ičius (2008: 75) dis ingue kamien aus emis a d.
Aũsmanas, qui aisemblablemen n'es pas li uanien d ikamienis nom, comme il le pense, mais du
okiečių langue emp un é p énom, ixé Li uiniens su nomée, en aison de sa s uc u e e o me
simili ude à au es okiškos o igine p énomžius (LPŽ I 140). Pa conséquen dėmuo ausnelaiky as
auushabi u nom de pe sonnages kamienu. 2 Ce nom kamienas ausgali ê e ékeip es de auš-, plg.
Aũš ydė.

S aipsniai / A icles 87
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
Dó 1: eidé do- (plg. Dó ilé) e eid- (< éidas)3, Dó ildas 2: do- (plg. Dóman as) e
ild- (< ild i ‘dú ils i, ldy i ‘ esin i, aušin i, ilo i ‘lingui, kibilduo i‘, aussi
bien anglais wild- ‘lauk‘) Gaũ idas 1: gau - (man gáu i)7 e mid- (plg
Džiaugsminà 1: džiaugs- < džiaugsm- (< džiaũgsmas) i min- (plg. Eidminà),
Džiã aldas 1: džia- (< džiãzas)5 i ald- (plg. Dó aldas),
Džigman as 1: džig- (< džig as) i man - (plg. Daũman as)6,
Vdman as 1:8), Gied idas 1: Gied idas 1: gied- (plg. Giedd é, plus a d jédó i)9 e
il- (plg. Dóminė), Jausmlė Ja- (smîs i e ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja- ja-
ja- ja- ja- ja Rãs au as, oi Zinke ičius 2008: 129) e ild-
(ž . Dó ildas↑), Rù au ė 1: u- < ū- < ū - (< ū a, Rū à) e au - (plg. Gý au ė), Rù ydas u - <
ū - (< ū a, Rū à, aussi bien Rū ẽnis) e yd- (plg. A ydas), 3 Z. Zinke ičiaus (2008: 158) son
exclus en e mes de kamien, ca les p énoms pe sonnels a ec y g ei on é é ansposés pa
des o mes u quoises plus a d e ansc i s (Sinke ičiū ė 2014: 164). En aison o a d.
Dó eidé simili ude a ec lie. éidas n'es secondinis. Ce nom kamienas eidgali ê e é ou s e de
aid-, plg. Dó aidée.
4 Ce nom kamienas ildgali ê e é ou des de il -, plg. Dó il es. 5 Dême dègalėjo ê e ep is e de R.
Banionio ilm Vaikai de l'Amé icain, c éé en 1990. e édi Li uanie époque de dégéné a ion, du hé os
p incipal p a a dės Džãge is. 6 Ce nomà peu peu ê e in e p é é comme un ésul a de euphemiza
ion, quandž changé dž/, plg. . / /. Žigman , pou les anglakalbėse dans les pays équno . Džesonas
in luence. Néanmoins elle posi ion dou euse, ca Džesonas es un a e nom Li uanien, e
pe di b asis . Žigman es uni e sellemen u ilisé e nu, ca es g a inis kamien gaud a ian
populia aus . Žygman as ik as bei ge okai e esnis a das . Žygman as a ž ilgiu.
7 An ojo dėmens pozicijoje Z. Zinke ičiaus (2008: 90) išski as gau - nelaiky as įp as u kamie-
(Sinke ičiū ė 2013: 121123). Ce nom kamiens gau gali ê e é ou s e de gaud-, plg. Gaũd ydas. 9 Z.
Zinke ičiaus (2008: 93) dis ingué kamienas giednelaiky as habi uellemen , ca es g a inis ged a ian
8 No s LVKŽ nė a d ikamienių a dų su an uoju kamienu id-, be g eičiausiai id- i yd- kai-
aliojasi i an ajame kamiene, kaip i pi majame kamiene.
(Sinke ičiū ė 2009: 348349), bien che cheu e spėja, que giedgalėjo appa aisse du in luence geddėl
lenkų kalbos. Ce nom kamienas giedgali ê e é ou s e de ged-, plg. Gẽd ilė. 10 Kamieną ju pa ikimiau
kildin i du jū -, e ne sie i a ec ab égé Jù as, à cause du nom Jū ã ė populia i é.
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Tesman 1: eis- (< eisùs, Teisù is) e man - (ž . Džigman as↑), Ugmlė 1: ug- (< ugns,
gnė) e mil- (ž . Jausmlė↑), Vái ildas 1: ža ai - (plg. Vái kan as) e ild- (ž . Dó ildas↑),
Žaismin à žais 1:- (< s ià) e min - (plg. A min à)11. La pa ie des noms des kamien des
appelia i ins ixe ap ès ois, cependan d'au es é aien e plusieu s di é en s
noms des dėmens, e cons i uè en des combininius seika ojančius a ec les
habi uels kamienais. Tokie kamienai son aus-, jaus-, as-, u i ild-. En aison de leu
secoupe, on pense que ces dėmenes de iennen déjà pe manen es nou eaux nom de
dalimis. Le plus sou en apelia i ies dėmenys son les p emie s kamienay, aigi
nou eaux ces noms de g oupe plus équemmen commencés apelia i iais kamienais.
Tous les appelia i is kamienas son appa us de mo s du commencemen . Įp čiausias
padas, Lokman as, Rù au ė, Rù ydas, Tesman as, Ugmlė, Žaismin à) ou closda asis
ma as – pi masis skiemuo, ku is y a a i asis (ž . Aũsman ė, Aũs ydė, Diẽ ilas,
Dó eidė, Džigman as, Gaũ idas, Gied lė, Jausmlė, Jausminà, Jù man ė, L i-
(ž . Aũks aidė, Dó ildas, Džiaugsminà, Rái ildas, Rãs ildas, Vái ildas), e an ojo
skiemens pi mas p iebalsis. Cela indique que en c éan appéla i ins kamienus
signi icminée pa ie pe žengia p emie skiemenį e nep iklauso nuo skiemens
e me u e. A ejai, quand kamienas es le débu du mo , necoïncuse a ec la
signi icine pama o pa ie chaknimi (ž . Džiã aldas, Džigman as, Gied lė, Ugmlė),
encou age à pense que les appelia i ams ampan kamienais la plus impo an e es
p imoyo skiemensė inicial e medialė.
Il es a i é des cas où à la nou elle p emie p emie appela i kamien a é é
ajou é el habi uel deuxième kamien, don le débu coïncidai a ec le p emie
kamien inales de nie p iebalsiu (plg. Diẽ ilas, Džiaugsminà, Rù au ė). Donc
an naujus a dus įp as i an ieji kamienai ka ais enkami i pagal jų p adžios
sudap iebalsį. Les noms pe sonnels d'o igine apelia y inée, a ec lesquels le débu
co apo nou eaux kamienai, son la gemen u ilisés, c'es les noms Aũksė, Aus ja,
Giẽd ė, Jū ã ė, Rū à, gnė. Cela indique que su enan aux nou eaux kamienems
impo an la popula i é des noms les con enan .
Des apelia i ins ê emenes on oi que plus équemmen leu base de ien a ec émo ions (džiaugs-,
jaus-), animaux e égalais (lok-, u-, u -), obje s de la na u e, phénomènes (jū-, ju -, ugmais ou
es amais humains eiks (aus-, gau -, žais-) 11 Il es possible spė i que ce nom de Li uanie née ai pu
pe di associa i emen le nom des pays é ange s Jasmine (DFN 173, aussi oi aussi) de laquelle les
noms de ci oyens de la LR son Jasmine, 23minà, Žasminà, e c. Cependan , en aison de ce que
men ionnés . Jasmine co espondmenis LR ci oyens a dyne lia les aožas communs pa ie d'eux
son nelie u ių (dažnai omų) ou nonu ody es na ionali é aikų pe sonnu nji, elles pensées
abandonnée, pa ce géné alemen duodan min à nesie as e a ec la Russie popdainininkės Žasmin
Lie u oje gimusiems lie u iams a dus okių asociacijų engiama. Dėl šios p iežas is . Žais-
sceniniu slapy a džiu.
A icles A icles a icles 89 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
liée lexique. D'au es kamienai son di e ses séman iques, ce qui e lè e
indi idualias en i onnemen s de c éa ion des noms.
4. NAUJI TRUMPINI KILMS KAMIEN
ASMENVARDŽIAI
Noujaismenimis de iennen e cou an s, o igènes de habi uas us kamienus
con enan des Li uiniens d ikamienies noms. Ces kamienus d'o igine peu
dis ingue , quand le nou eau démen ne coïncide a ec la on iè e kamien: son
ondemen es le p emie kamienas e le second commencemen , ainsi que le
kamien commenziõs (inicialė i medialė) ou son pabaigõs (medialė i inalė) pa ie.
Ti es noms pe sonnels de cou s d'o igine dėmenes onda ion es le p emie
kamiens e le second commencemen , e au e pama o kamienų 19912010 m.
a dyne nepasi aikė. Beaucoup men ionné pama o pe sonn a džių son des
Li uiniens p énoms e pa a des. En aison de cela p ésen an ce e g oupe
pe sonnu nžius e discu e an dėmenų kilmę de LVKŽ pi ma ou ni ab éginys e
Taigi 1991–2010 m. aikų a dyne as i šie nauji d ikamieniai asmen a -
ensui e son ondemen d ikamienis nom. djies a ec umpinių ibus d'o igine:
Amingas 1: a - (plg. A ydas) e ming- (< Mngas, Mngaudas)12, Eik lė eik- (< Ekė,
Ekan ė) e il- (plg. Dó ilė), Emindas 2: e - (plg. p. E ydas) e mind- ( d Mndas,
Mndaugas), Gei lė 1: gei - (Ge s , K au ė) e il- (ž Eik lė↑), Jóhė K- (plg.
Jóman é) e aig- (Va, Káilė), K1 : Káil ėkėkėkė- (Ks ėkėkė, K ėkė, K ėkė) e
K ėkėkėkėkėkė.
Jógailė), Kes minà 1: kes - < kęs - (ž . Kęs gáilė↑) e min- (plg. Eidminà), Mnd idas (1): mind- (ž .
Emindas↑) e id- (plg. Vdman as)14, T umpiniai o igine kamienus u in ys damien d ik son des
p énoms pe sonnels a es, p obablemen pou cela cou s comme des onda ions dis inc es e
Mnd ydė 1: mind- (ž . Emindas↑) i yd- (plg. A ydė),
Vamindas 1: ai- (plg. Vagaudas) i mind- (ž . Emindas↑).
n'é aien pas aupa a an des inés. 12 Kamienas minggali ê e lié a ec . Domngas (en pa iculie en
aison du pozicinio coïncidence a ec son baigmeniu), mais ce nom Li uiniens a dyne es a e,
commencé à u ilise depuis XX a. in, ou a ec p d. Mngas, connue pou la NBA éussie
jou ynia ussio ciné baske -shionis a Jao Mingo pa a dès. 13 Bien Z. Zinke ičius (2008: 86) kamieną
e laiko sa a ankišku, cependan pou la posi ion il con iim ai le considé e kamieno a a ian u
(LPŽ I 581). De même kamienas e galėjo appa aî e e de . E nès as, È inas commencemen .
14 Pou kamien idž . 8 isnašą.
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
90 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Ap a es noms de cou s o igines dėmenys combien plus équemmen es au
p emie kamien posi iona ion, aigi jais plus ends ama commence nou eaux
d ikamienius noms. Dėmenys kęs -, mindka ojosi noms, ce qui indique qu'ils
de iennen pe manen s pe sonna nžių dėmenimis. Dans nou eaux nomus
dėmenys kęs -, mindg eičiausiai pli o pou a d. Kęs ù is, Mndaugas populia i é.
Ainsi nou eaux noms a ec umpins o igines kamienais susida y i e plis i a
in luence ceux kamienus con enan s noms a ojamumas.
Tous les nou eaux umpins d'o igine kamienai son appa us de d ikamienies
noms commencemen e dépassioien les ondamen aux d ikamienies noms
p imojo skiemens (i kamieno) limi e. Ainsi seida an umpins d'o igine
kamienams impo an es sons de de inys jusqu'à au e skiemens balsines pa ie.
5. NAUJI LETIMKILMI NAME KAMIEN
ASMENVARDŽIAI
Enco e d'au es nou eaux noms on kamienus, appa us de pe sonnages
o iginai es é imes. Šių kamienų ondemen é ange s noms d'o igine, leu s
ab égés ou ces mo s de p ãdžios. Pascuî e pe sonnu ns, con enan s
dėmenis, lesquels son de enus baigmenys de noms d'o igine é angima.
Aiškinan de noms commencemen appa us des dėmenes kilmę indiquen leu s
ondamen ai es mo s les noms o iciels e leu s ab égés. S e imkilmiams
kamienams su apus a ec LVKŽ ou nis en Li uanie papuli usiais umpiniais,
apusius sa a ankiškai nomdais, leu s o iciieji nomdais ne eik i, si ils é aien
a es. P ès de nou eaux dėmenes indique seulemen les noms o iciels alo s,
quand on c oi que leu s ab égés n'es pas papli ée ou s uc u ellemen ne
co esponden du nou eau kamien. Ayškinan de la in des noms appa us des
dėmenes kilmę indiquen menė ą baigmenį u in ys des noms d'o igine é angimas.
kį pa į dėmenį u inčio s e imos kilmės asmen a džio p adžia a jo umpiniu,
Kai dėmenį peu sie i e a ec é imas o igine nom de baigmeniu, e a ec o eik i les deux onda ai.
Taigi 1991–2010 m. aikų a dyne as i šie nauji d ikamieniai asmen a -
džiai a ec é angima o igine des noms kamienais: Adman ė 1: ad- (< Adà, Adèlė) e
man - (plg. Daũman ė), Agmlė 2: ag- (< Ãgnė, aussi Agà, Ãgė) e mil- (plg. Dómilė), mini
ai-, e au es pa une ois. Cela p obablemen expliquein en ce que ces p emie s
A icles A icles a icles 97 /
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
kamienas ne son pas aussi sou en que les seconds ka ojasi e dans les
habi uels d ikamieniues noms.
Les p emiè es habi uelles noms kamienas peu en ê e d ina ées, ina ées e
ke u na ées s uc u es, don les de niè es son a es. Des équences
d ina iés e ina iés kamienus on oi que les secondes p iebalsiais p asided
nou eaux ê emenes juncés e à les ou e s, e à les closes p emie s kamienus;
aigi à un kamien habi uel en passan à de nou eaux noms impo an main eni son onenisme.
8. APIBDRINIMAS
19912010 m. Les noms des en an s Li uaniens mon en de his o iques noms
pe sonnels ema quée une in asion de nou eaux dėmenes dans les Li uiniens
d ikamienius noms, e ces nou eaux noms c éa ion considé y ines ea lie amžių
d ikamienių a dų a naujinimo ąsa. Les nou eaux dėmenys son géné alemen
des noms d'o igine é angima, čiau apelia y ai ou d ikamienių asmen a džių
umpiniai. Toks équence des ondemen s s e imkilmių indique que en c éan
des noms son dėmenų signi ica ion n'es pas impo an e. Dalismen de les
su ais pačiais įp as ais kamienais. Dėl o manoma, kad šie dėmenys apo nuola-
ka ojosi dans di é en s noms e pa plusieu s ois on é é join s inées
nou eaux d ikamienies noms de dalimis. Ces kamien son des appelia i ins (aus-,
jaus-, jo -, as-, u -, ild-), cou ins d'o igine (kęs -, mind-) e s e imkilmiai (ag-,
ak-, ed-, eg-, el jus-, jus -, k is-, k is -, ma -, ed-, simbei -es as, -g idas, -landas,
-mandas, - -s). D'en e eux oi , que la p incipale condi ion nou eauam kamienui
susida y i es le le con enan noms pe sonnels gnomus, sau jaus-, ild-, semble, pli usius pou des apelia y ų séman ique.
Les nou eaux dėmenys équen en plus son les p emie s d ikamienies noms des
kamienay. Habi uel le plus leu ondemen es l'ou e ou e mé p emie skiemuo
e pi mas second du skiemens p iebalsis. Ainsi nou eaux noms des commencemen
dėmenimis de ien géné alemen celles pa ies ondées, qui pe çengen le
p emie skiemenį, e le nou eau dėmen s uc u e nep iklauso du base mo du
p emie skiemens clô u e. Les ou e s p emie s nou eaux kamienay indiquen
que dans d ikamienį pe sonnage pe iman pama o le débu le plus impo an e de
sa pa ie es p emie jo skiemens inicialė e medialė. Re esni nauji an ieji
dėmenys d ejopi: kilę de mo s du débu ou des au es noms baigmenų. Des mo s
ini ialemen appa us les secondes lèmenys son géné alemen du même pama o,
comme e les p emie s. Des au es noms de baigmenes kilé dėmenys occupe
seulemen le second dėmen posi ions e eux de iennen le plus sou en baigmenys
de noms d'o igine é angimas. Néanmoins elle base de enue du dwikamienio nom
pa ie -au as a con i mé que su enan au nou eau dėmeni impo an le le nom des pe sonnages le con enan , e les noms o ignie e leu s ond des signi ica ion n'es pas impo an .

DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Ku ian asmen a džius įp as i kamienai, dažniau esan ys an aisiais dėme-
nimis, pa ois combine à de nou eaux p emie s dėmenes: oi de nou eau le
p emie dėmen inalès, coïncidan es a ec habi uellemen dėmen ini iale.
Habi uels les deuxièmes kamienai son ina ia e ke unna ia, mais
ap a ų kilmės g upių, suda oma su ina iais kamienais, kas pa odo jų uni e -
salumą. Dėl man - populia umo naujuose a duose many ina, kad i įp as ų
dėmenų dažnumas naujuose a duose p iklauso nuo jų pama o – d ikamienių
p incipalemen noms, don nou eaux kamienai son de ous noms populia i é.
Įp as ų pi mųjų kamienų appaikė moins e dans les nou eaux noms ils ne se
épé è en pas aussi sou en que les an ieji kamienai. Cela indique que e des d ikamieniues nomses, duquel pe mi , ils ne son pas équen s.
LITERATŪRA
Bach Adol 1952: Die deu schen Pe sonennamen I(1). Heidelbe g: Quelle & Meye.
DFN – Hanks Pa ick, Hodges Fla ia 1995: A Dic iona y o Fi s Names.
Ox o d, New Yo k: Ox o d Uni e si y P ess.
GVL – Kohlheim Rosa, Kohlheim Volke 2007: Das g oße Vo namen-
lexikon. Mannheim, Leipzig, Wien, Zü ich: Duden e lag.
LPŽ: Lie u ių pa a džių žodynas 1–2, ed. Aleksand as Vanagas. Vilnius: Mokslas,
1985–1989.
LVKŽ – Kuza inis Kazys, Sa ukynas B onys 2003: Lie u ių a dų kilmės žodynas. Vil-
nius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
Maciejauskienė Vi alija 1973: Naujosios d ikamienės lie u ių pa a dės su as-
men a dinių sandu. – Lie u os TSR Mokslų akademijos da bai, A se ija, 1(42), 177–181.
Maciejauskienė Vi alija 1998: Lie u ių a dyno aidos polinkiai. – Kalbos kul ū-
a 71, 33–42.
Piliečių a dų są adas. P ieiga in e ne e: www. a dai. lkk.l (žiū ė a 2015 04 20).
Sinke ičiū ė Dai a 2009: Pas abos dėl žemaičių umpinių kilmės pa a džių, ki-
lusių iš a d. Ged mas. – Bal is ica 44(2), 347–353.
Sinke ičiū ė Dai a 2010: ( ec.) Zigmas Zinke ičius, Lie u ių asmen a džiai, Vil-
nius: LKI leidykla, 2008. – Bal is ica 45(1), 145–151.
Sinke ičiū ė Dai a 2011: Nauji 2007–2010 m. lie u iškos kilmės aikų a dai i
jų da imo polinkiai. – Kalbos kul ū a 84, 214–229.
Sinke ičiū ė Dai a 2013: Dėl nesu umpėjusių d ikamienių asmen a džių ka-
mieno gaud- a ian ų lie u ių kalboje. – Bal is ica 48(1), 119–128.
S aipsniai / A icles 99
Nauji d ikamieniai asmen a džiai 1991–2010 m.
Lie u os a dyne
Sinke ičiū ė Dai a 2014: D ikamienių a dų su kamienu aid- b uožai lie u ių
kalboje. – Bal is ica 48(1), 163–175.
Sinke ičiū ė Dai a, G iniū ė Vaida 2014: Ispaniški a dai Lie u os a dyne
1991–2010 m. – Bend inė kalba 87, 1–17. P ieiga in e ne e: h p://www.bend inekalba.
l /index.php?skil is=naujausias (žiū ė a 2015 04 20).
Sinke ičiū ė Dai a, Račickaja Vesla a 2014: Lie u ių d ikamienių a dų kil-
mės asmen a džiai i jų kamienų už ašymo ypa ybės Vilniaus naujųjų mies iečių i
laiduo ojų 1661–1795 m. są aše. – A chi um Li huanicum 16, 295–322.
Ska džius P anas 1996: Rink iniai aš ai 1. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidykla.
Supe anskaja 1988: Суперанская Александра Васильевна, К проблеме
типологии антропонимических основ. – Ономастика. Типология. Стратиграфия.
Моксва: Наука, 44–52.
Zinke ičius Zigmas 1977: Lie u ių an oponimika. Vilniaus lie u ių asmen a džiai
XVII a. p adžioje. Vilnius: Mokslas.
Zinke ičius Zigmas 2005: K ikščionybės iš akos Lie u oje: Ry ų k ikščionybė a dyno
duomenimis. Vilnius: Ka alikų akademija.
Zinke ičiaus Zigmas 2008: Lie u ių asmen a džiai. Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as.
New Compound P ope Names o he Pe iod
1991–2010 in he Li huanian Onomas icon
SUMMARY
The names gi en o child en du ing he pe iod 1991–2010 make i clea ha new com-
pound p ope names a e being cons an ly c ea ed in Li huania. Mos new membe s a e o
o eign o igin, whe eas hose o igina ing om appella i es o om hypoco is ic names a e
a e . This ac shows ha he main ac o a wo k is he popula i y o a gi en name a he
han he meaning o lexemes. The s ems aus-, jaus-, jo -, as-, u -, ild- (o appella i e o -
igin), kęs -, mind- (o hypoco is ic o igin), ag-, ak-, ed-, eg-, el-, jus-, jus -, k is-, k is -, ma -,
ed-, sim- bei -es as, -g idas, -landas, -mandas, - i a(s) (o o eign o igin) ha e become
s able membe s o he Li huanian s ock o p ope names. New membe s usually occu as
he i s membe o compound names which implies ha a highe numbe o compound
names begin wi h new componen s. The mos common base o he new i s componen s
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII is he i s syllable and he i s consonan o he
second syllable, which shows ha in he c ea ion o new componen s i s meaning ul pa
su passes he limi s o he syllable. As he second membe we ha e wo possibili ies: he
beginning o he end o a p ope name. In his case new membe s also o igina ed as a
consequence o he popula i y o a gi en p ope name. T adi ional componen s a e usually
ound as he second membe o compound names. They can consis o ei he h ee o ou
phonemes, bu compound names whose i s membe belongs o any o he abo e men ioned
h ee possible o igins a e ound only wi h second membe s consis ing o h ee phonemes. The
high equency o he membe man shows ha he success o adi ional componen s is also
dependen on he popula i y o a gi en compound p ope name.
Mise à disposi ion 15 d. juille 2015
DAIVA SINKEVIČIŪTĖ
Bal is ikos ka ed a, Vilniaus uni e si e as
Uni e si e o g. 5, LT-01513 Vilnius, Lie u a
dai a.sinke iciu e@ l . u.l