80 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Le di ezioni di ice che scien i iche: anosios e a uali li e is e
lingu sin aksė, seman ica e p agma ica, Li uania cul u ale e
bažny inių eks ų is o ija.
DOI
CRETINGOS TERMS WORLD
ATSISKLEIDŽIANTYS
ŽEMAITIŠKO EMOCINIO (2011)
LAUKO KONTŪRAI
Ou line o he Samogi ian Emo ional Field as
Re lec ed by K e inga Dialec Dic iona y (2011)
ANOTATIA
L'a icolo p oseguiamo ognidieniškame pa lėjime i iskamen e osse imi zemai iškos
apa ybės a spindžių ice ca. Sulla base di Juozo Aleksand a ičiaus K e ingos a mės žodynu
(2011) come on e, puikiai pe eikiančiu šiau ės žemaičių k e ingiškių a me kalbančių žmonių
men ali e o aišką, ques a ice ca mi a a i ela e žemaičių e nine p iklausomybe
de e minuo ų psichinių eiškinių sa i umų (plg. Bliumas 1997) in e connessioni con žemai iško
kalbėjimo(si) kasdienybėje modeliais. Kas ieni del disco so pa ag apì l'analisi pe me e
ede e bassoaiciens ca a e is ico dei compo amen i emo i i aiškos modelli e pe cepi e,
come de e mina o linguino compo amen o ca a e is iche possono in luenza e e o ma e il
linguis i compo amen o emozionale. ESMINIAI VODŽIAI: žemaičiai, iden i à, au en iškumas, dialogiškumas, emocijos.
ANNOTATION
The a icle con inues he s udy on he e lec ions o he Samogi ian iden i y, which a e mos
p ominen in daily communica ion. Re e endo a K e inga Dialec Dic iona y (2011) di Juozas
Aleksand a ičius, che o nisce an excellen p esen a ion o he exp ession o men ali y o he
speake s o he No he n Samogi ian Dialec o K e inga, he p esen s udy seeks o e eal
he connec ions be ween he peculia psych cha ac e is ics o e hnically de e mined psychic
phenomena o Samogi ians (c . Bliumas 1997) and he models o Samogi ian daily
A icoli A icles 81 /
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
speaking/communica ion. The esea ch on he passages om daily discou se enables us o see
he models o exp ession o he emo ional conduc inhe en in Samogi ians and ealise how he
peculia i ies o a ce ain linguis ic conduc may a ec and shape he emo ional conduc o
speake s.
KEYWORDS: Samogi ians, iden i y, au hen ici y, dialogici y, emo ions.
1. ĮVADAS
A icolo p oseguiamo in ognidieniškem pa leggio l'analisi più i amen e osse imi
zemai iškos apa ybės a spindžių. Juozo Aleksand a ičiaus K e ingos a mės
žodynas1 ( oliau KTŽ), issuojan e s no d zemaičių k e ingiškių a me2 la
men ali e o ealiza ions kas ienybės si uacijās, pe me e ede e con e niškumu
sie inų psichinių eiškinių sa i umų (Bliumas 1997: 40, 489) e žemai iško kalbėjimo
modelų yšius. Disposizioni me odiche più de aglia e sono desc i e in un
p eceden e di simile ca a e e enomeni in e connessioni esamina o in ice ca (ž .
Pajėdienė 2018), ma qui è impo an e menziona e anco a una ol a KTŽ cap a a
ma e ia linguis ica au en išką dialogiškumą (p. 6869). P ecisamen e a causa di ques a
esclusi i à KTŽ illus azioni in e a, come žemai iško kalbėjimo speci iškumą
i elan i a ka pų eks o są adas, è pajėgi pe du i kALBANčIOjO3, app esen uančio
mol i udine nuo amen e pe sonalizza e espe ienze indi iduali e g azie, pi u a.
Rūšiuojan unookių o al iokių kasdienybės si uazioni sca enokuo us pasakymų
modelius esp iskėja de e mina o emozionale compo amen o p op ie à,
ca a e is ica a pe sone di o igine žemai iškos unicamen e pe ché che lo o mąs o e
pa la žemai iškai, . i. un ce o u modo. KTŽ ma e iale selec ionu de e minò
seman ica, e qualche ol a e s u u e, pecu umu escinden i e (o) più
equen emen e siico ecen i de e mina o s u u ale ipo azių modelli, che
sono s a i agg uppuoja i pasi elkus menziona o nello s udio e nopsichologico (Bliumas 1997) es yškėjusius con zemai iškumu ela i i ca a e is iche dell'a i i à psichica.
Nella p ima pa e dell'a icolo iene p esen a o nell'indica o s udio e nopsichologico es yškėjusių
žemaičiams ca a e is iingų psichinių eiškinių sa i umas, e nella seconda pa e l'a enzione elkiamo in
de e mina i modelli compo amen ali emo i i, i elziančius e con e niškumu ela i i acconimi. 1 Juozas
Aleksand a ičius ma e iale a ques o diziona io inko e ka o eką suda inėjo dal XX a. 5-o decennio di
me à ino al 2004 anno (plg.: Mikulėnienė 2011: XII; Vaišnienė 2011: XX). 2 L'a uale supe icie della e maičių
k e ingiškių a mės è maggio e del e i o io, della quale ep ezen an ų kalbėjimu basiamasi KTŽ (plg.:
Aleksand a ičius 2011: 5; Lubienė, Pakalniškienė 2015: 76). 3 Kalbančiojo e pa la o ejo conce i nell'a icolo
engono u ilizza i come sinonimi. Vy iškoji giminė scel a come apibend inamoji, in g ado di
app esen a e en ambi i sessi pa lan iesiems, quando da a ka pos non esis e aki aizdi ad esan o ly is.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
82 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
A aipsnyje žemai iško kalbėjimo ilus azioni a ka pos engono p esen a i
s o zandosi quan o più accu a amen e di ipe e e KTŽ applica a one ica
ansk ipciju4 (apie ją più ž .: Aleksand a ičius 2011: 1718; Vaišnienė 2011: XXIIIXXIX).
2. SU ZEMAITIŠKUMU SUNAGGU SICHINI
REIŠKINIŲ SAVITUMAI
P ieš po ą dešim mečių a lik o aukš aičių i žemaičių e nine p iklausomybe
Bliua o s udi sui enomeni psicologici (ž . Bliumas 1997) conclusione nius a i i à men ale e del
bu o už iksuo os kaip išei ies aškas išsamiems, ilgalaikiams e ninės psicholo-
gijos y inėjimams (p. 49). Siekian nus a y i, ku iuos e ninei g upei būdinges-
compo amen o emo i o aiškos aožus si può in eccia e con l'in luenza della lingua na i a,
ques 'ul ima alu ando non solo come modo di i elazione dei modelli compo amen ale emo i o, ma e
come de e minan e a un seleziona o g uppo e nico ca a e is ico dell'inso genza di enomeni
psicologici e inco aggia e l'appa izione di de e mina i modelli, pa y basa i su e a e al ischi di e ni
come coo dina i di i e imen o. Il pun o di i e imen o scel o is uzione e nopsichologica è s a o
basa o su bina io sube ninio aukš aičių e žemaičių sca o5. Ti iamųjų e niškum e a lega o a e
a o iia: pe manen e abi azione dell'indi idu a sube nina g uppoia assegnamiamoje e i o io,
subjek y iu seęs assegni imu žemaičiams o aukš aičiams e pa a me. In es igime pa ecipa a 120
pe sone: 60 dei g uppi zemaici dei s udiabili e ano na iè Sedos ci elle (Mažeikių .), secondo pa a mę
siau ės zemaičiai; 60 aukš aičių g upės i iamųjų e ano Balninkų mies elio (Molė ų .) esiden i, secondo
pa a mę y ų aukš aičiai. En ambi i g uppi compos i secondo sesso, amžių e issimokslimen o e a
mol o simili. La comune media di e à s udiabili in en ambi i g uppi e a ci ca 71 anni (plg. Bliumas 1997:
2829). Du an e ques o s udio e nopsichologico sėslūs i iamieji aukš aičiai e žemaičiai sono s a i
in e pella i 4 A k eip inas a en i, che e i icia pa ole nelle ilus azioni sc i i mažąja aide e žymimi
ž aigždu e (apie KTŽ ansk ipcijos aisymus ž . Vaišnienė 2011: XXIII).
5
D ina io (žemaičiai aukš aičiai) della lingua Li uania occupa o a ea di sca amen o scel a nel s udi
a gumen us / s . Bliumas 1997: 28. Recen i ice che (ž . Aliūkai ė e . al. 2017) indicano che
sogge i amen e concep ualizzando a mes ale d ina ė a mių classi icazione è una delle dominaojan i (plg.
Pakalniškienė 2018: 261).
A icoli A icles 83 /
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
basandosi He manno Ro schacho me odo dėmių6 (e la sua in e p e a imen i des ina a sis ema di
John Exne io7) e Max Lüsche io es dei colo i8. Susis eminus e sommend inus da i dello s udio (p.
3740) es ykkėjo di e en e s udia i p op ia in ensi à di compo amen i psichiche b uožų
aiškos. Ciò ha pe messo di e en e due g uppi di s udia i p ocessi cogni i i, emozionali
espe ienze e ca a e is iche di pe sonali à e di elazioni con daik ine nonché socialine ambien e
ca a e e il lega e con la lo o e niškumu (plg. Bliumas 40, 4849). Dal emozionali sop a enimen i
aiškos kumu. Con le inclinmazioni in a e sioniecs a ensioni della pe sonali à sono s a e
ski umų paminė ina, kad žemaičių im ies i iamųjų ne imo išgy enimai labiau
siejosi su šios g upės i iamiesiems labiau nei aukš aičiams būdingu in a e iš-
connesse e alcune al e di e enumai delle ca a e is iche della pe sonali à s udiabili:
[A]ukš aičiams più a ibui a eks a ensinė, žemaičiams in a e sinė pe sonali à inclinmė. [...]
Zemaičiai e ano san ū esni, più indipenden i, chiusiesni, passy esni e jau esni. Ques i g uppi
s udia i i e isi come maggio i op imis i, lo o e ano ca a e izza i s ip esnis Ego (p. 49).
Risul a ai mos ò e maggio i maggio i capaci à di empa ia dei zemaici (p. 42, 49). Indodi o s udio
i elò in ensy esnę e iuscige e più in elle ine a i i à dei g uppi e aiči jie u ilizzò più
iusci o l'espe ienza abs ahazione e in eg a imo gebėjim. Seny o secolo žemaičių pensie o e a
più di ca a e e eo ico. Vaizduo ės p ocessius s udiamieji žemaičiai anche hanno usa o a i iau
(p. 4849). Są e con daik ine e socialine aplinka nei žemaičiams u o ca a e is ichi più ampi
p oge i di i a, il p op io compo amen o essi endono a piani ica e di an icipo. I appo i di
ques i s udia i con l'ambien e socialine non e ano equen i e a ia i, e le abili à di comunicazione
pa icola men e man enu e (p. 49); žemaičiai e ano più in e essa i ad al i esse i umani, i
con a i sociali lo o pa e ano più impo an i, ma žemaičių g uppo s udiam ii si sono dis in i a
in o e iškiem pe sone ca a e is ico yškiu k i iškumu igua do all'ambien e sociale (p. 42, 49).
Tokie esegui o isul a i dello s udio dal pun o di is a sogge i o zemaičiams possono appa i e
esan ys acce abili oppu e inacce abili (p ende dipendoso dal ipo di pe sonali à), p ecisamen e
pe ciò essi possono esse e pa icola men e u ili ce cando ogge i amen e alu a e
zemaii ichích eks ų 6 S eica psicologo He manno Ro schacho The Inkblo Me hod (The
Ro schach Inkblo Me hod) è s a a pe la p ima ol a desc i a nel 1921 nel lib o
Psychodiagnos ik (ž . Ro schach 1951), ma pa icola men e di g ande popola i à ice u è a
midway del XX secolo. z Più. : Bliumas 1997: 2931; Mye s 2008:
739–740.
7 Ci ca J. Exne io sis ema (The Comp ehensi e Sys em) edi Blium 1997: 3132. 8 M. Lüsche io dei colo i
es o (The Lüsche Colo Tes ) eo ia, debiu a usi 1947 m., popola i à sulaukè poco più a di. Sulla uncinę
psicologia e p incipali signi ica i dei colo i, colo i e pojūčio gylio (Dep h o Feeling) co ispondmenis c.
Lüsche 1971: 2730, 3337. La a idabili à di ques o es può esse e alu a a sogge i amen e, a Uso delle
e sioni del es ipo a e sui si i in e ne (p.g., h ps://kahome.eu/cgi-bin/lsch .pl?da a=45123067;
h ps://online es pad.com/en es /987- he-lusche colo - es , e c.). Tes à Pe ede e anco a Blium 1997:
3235.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
84 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX są adų o ni a ma e iale. In eg azione dei da i
empi ici in mul iasluoksnę (plg. Coulson 2001: 33). Pasi inkus accen ua i nella discussa
žinojimo lygmenų ep ezen a imo isumą padeda juos eisingiau in e p e uo i
ice ca e nopsichologica, con žemai iškumu sie inas ca a e is iche dell'a i i à
emo i a, in elle ina e sociale come un ce o KTŽ o ni e ma e ia del linguaggio
žemai iško selezione e analisi dominan es si può ede e a basso ai azioni
ca a e is ici di espe ienze psichiche con de e mina a seman ica (e al ol a anche
s u u a) del linguaggio g uppi di espe ienze emozionali 9 p esen ando la
jimo modeliais. Šiame s aipsnyje bus ap a iama, kaip KTŽ kalbančiojo pasi-
sakymuose a siskleidžia žemaičiams būdingesnių psichikos eiškinių pi mosios
app esen azione del compo amen o emo i o nel žemai iškime, p esen ando i casi
di seman ica app esen a i i à. P esupunendo la disposizione, che l'espe ienza da
gene azione in gene azione asmessa sulla base app endimimo osse in bei
pe imamu (plg. Gage, Be line 1994: 205 ), e nus ačius yškiausiai emocijas
pe eikiančias kalbėjimo azes possibile ali modelli di linguaggio emo i o di campo
susie i con žemai iškos apa ybės aiška. Tokių psichine a i i àlas spesso
asmikiančių linginių modelų aiškos analizė consen e s abili e peculia e zemai iško
compo amen o causa.
3.EMOINS RAIŠKOS ATSPINDŽI KTŽ
KALBANČIOJO PASISAKYMUOSE
Tenendo con o del a o che qualsiasi aspe o del signi ica o linguis ico de e esse e in e p e a o e
iden i ica o in base alle abili à compo amen ali degli indi idui (plg. Weigand 2010: 58),
p eceden emen e a a i nel co so dei enomeni psichici de e minuo i e niškumu sa i umė alcuni
a i a i ca a e is iingesni ai basai pe me ono di usa li come dominan es della concen azione
dell'a enzione esaminando il oca o io di Juozo Aleksand a ičiaus K e inga. Ques o pa appa del
pa lamen o au en ico k e ingiškių no daici abbas anza e a ia i aspe i app esen aien e
concep o è mol o pa ankus on e pe cosie i menziona o pe iodo di s udio e nopsichologico
em yskėjusius zemaičių (che anche e ano no daičiai k e ingiškiai) immi i g uppo di s udia i più
ca a e is ico compo amen io b uožus con cosdieni linguaggio e s abili e, come la lingua non solo
può i inde e, ma anche in luenza e e o ma e ca a e is ica di pensie o, emozionali e pe sonali à. 9
Come žemaičių in elek inė eikla i e ybių sis ema a s leidžia KTŽ kalbančiojo spiskainimen i, a
causa di ques o diziona io o ni o abbondanza ma e iale sa à discusso in al e pubblicazioni.

S aipsniai / A icles 85
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
KTŽ pa lan i che app esen ano campo emo i o e compo amen o del pa lanzio più
ne amen e (i. i. più spesso siiku jančios e (o) sa i esnės s uk ū as) sa anno
discussi secondo l'indica o s udio esiliėjusi ožie di pe sonali à dei s udia i del
g uppo zemai iška, alu ando ca a e is iingiausi aspe i di esp essione emo iška
nell'odie no linguaggio zemaiškį.
3.1. Fo e ego
KTŽ pa lan e si dimos a la o za del p op io ego non pe me endo di iola e le
esp essioni di iden i à pe sonale e au os iga dei più impo an i nome, di
pe sonali à e di spazio o abi azione sicu ezza (e degna alu azione) pa ame i /10.
S ip ų ego a en e KTŽ pa lan i si non pe me e ad un'al a pe sona di inse i si in
modo inapp op ia o. Tale disposizione può esse e di esa di e amen e paliepio o
yčiojimosi e e zinimo isp o oco uo u isico a o eiksmiu o p elimina men e
domanda o no a pe spėjando un'al a pe sona sulle possibili à di supe amen o di
inacce abile modo inse imen imo. iolazione delle disposizioni indica e la pe sona
può ice e e minacce, mo alizzian i domande, spazzdinamen o o isiche
a o eiksmio (a k eip ina a enzione in 4 sen ìone, che mos a che scel a nella
p op ia pe sonali à i pa ame i degli a ibu i e a iusci a, poiché il discussiis
sogge o šaipėsi solo ino al limi e di empo indica o nella sen ìone), plg.: 73)
ọnap àmas mnûk11 mns ẹkṣú á džū é 227 74) õkãpõš uod ka a a ka à
p àma p āma šuo ò 27) j 75 j jma maš pdgs pp 326 76)
mmmnnn -
-
:
77) na úuok12 mnẹs // 353
78) nap za ûok13 mna úobũos e úoũos n ọ i 310 // S ip ų ego pa odo e o bančiojo
con essioni, i elan i ali pun i di is a e so anks y ą dienos p adžią, be ikslį bas ymąsi
mėgius i elgsenos būdus, ku ie adicinėje kalbančiojo bend uomenėje nė-
a ko i uojami eigiamai, plg.: de amo s anda o nea i inkan į kalbančiojo po-
o iaggiamen o ac iškumą 10 Sulla KTŽ o bančiojo pašneko p esen a a il p op io
imagineso si edi anche. Pajėdienė 2018: 7378. 11 p ãmanio i ‘p a a džiu i, chiama i al o
KTŽ 227 12 ūšio i, ~ioja, ~ioja (sl.) ‘lies i KTŽ 353
13 pliuza o i, ~oja, ~ojė (hib .) – ‘niekin i, peik i, kone eik i’ KTŽ 310
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
86 // Ac a Linguis ica Li huanica LXXX dichia ando a e mamen i (a en i
l'a enzione che in lo o nega i e cono azioni a ine pa ink ys de inamo con ques i
a i e bod desc i uzi con azioni o espe ienze di g ado di in ensi à o
hype bolizza e pa ame i di scel a): 79) ûoks nộnks i kelēmûs m m nàšp iēi 154) m m
dīgê ddlẹne ē14 76 81)ès apsẹdãnkûs 7115 Ai sa 82) 230 àšojis ou sma sma ssa
s e ē K K, yžškė Kžė demons ando il suo egoismo e demons ando il suo massimo
po e e. A ciò spesso si scelgono esclusi amen e posi i a au o alu azione ‘man
ques o è acile a e asmikianci e pa yškinan i cos uzioni, ealizalizza e
con as i ine possibili à con enu e ampli udezza signi ica i i dal kàs mộn (mûms)
às e ‘ką man ques o signi ica ino às mộn neka ne ‘ ai mi nulla ne eplica.
L'app ezzamen o incen i a e a o za la pe cezione delle compe enze e espe ienze
disponibili (ž . 11 sakinį), che p oge ando nuo a a i i à spesso a icina o alle
scel e di cos uzioni esegu ino empo (ž . 12 sakinį) nonché en a izzando
p eceden i espe ienze e le sue possibili à di ada amen o alle a i i à u u e, plg. :
83) kpẹ a mâlku pa dina sọ ešêm17 kas as e mûms // 341 84) àš ès na ûous
sọkapûojẹs klebẹùs18 ù d ũkâuus òa lng â / /
// 168
85) kàs às mộn ộn // ûoks go ks k nusẹspjâu ẹ 117 86) ligpi u ẹsọk mpûoọ19
k ũ a às mộn neka ne // 183 Ego del Pa la o e iene i ela o e alu ando al i
indi idui compo amen o o a i i à; quella alu azione può esse e p esen a a
d ejopai mos ando na cisis inio il p op io an aggio oppu e s enendo
accen a i didesnius degli al i gebėjim, plg.: 87) úoũos dệ bsẹnas20 kãp àni
kadệ b ī àš nap is ò // 77 88) pàdess jêm kẹẽs éizộs ka pn ž G àð mûkûk šẹẹ //
288 89) òji okek muokesena kabe ! //1 La o za dell'ego pa lan ijo dimos a e del
p op io sapienzo accen azione, e ne14 dyglinė i, ~ėja, ~ėjė ‘ aikš inė i,
slankinė i, landinė i KTŽ 76 15 15 apsidauž i, apsidaužžo, apsidaužė ‘išsibas y i
p i a imas pašneko o nuomonei. Tam pap as ai pasi elkiami žymė o modalumo
KTŽ 71 16 izmau ió i, ~iója, ~iójė ‘iš aikščio i (pp endo qualcosa) KTŽ 230 17 17 ž i,
~a, ~ ėjau i, suki s i KTŽ 18 34 1 klēbė, ~ clėbė. 168 p edica i, pe esempio,
impe a i ì dei con negiginio accon ys o p esumima sos aka es eikš ų,
dekla azione in eninimen i, plg.: 90) napīza ûok21 mnẹsekus ašpà s skûẹn žâu //
91) nasakk ns bju s 301 ùjãu ke š âu 157 157 92) kamna kojěs nûû u p ikâl as
19 suk apo i – ‘neg ažiai, su iška omis sukapo i’ KTŽ 183
20 d bsena – ‘di bimas, di bimo būdas’ KTŽ 77
A icoli A icles 87 /
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
daïeo dûo 74 // Kalbanjo ik yškina e memo ie di emozioni e sa ija cambiamen i,
pa i i o non di amme o egois a o di de e mininumu o di i o namen o in
si uazioni, plg. :
93) ûoks pàjem pkis kapag a a bọ âu dộu è anâm sọšâukš ò ikk a /
// 126
94) niskãudi najọ âu š ã báimê // 127 95) ẹpakâušis p anža š ã
báimê // 271 96) b a sọjẹ k nk ẹnẽẽ mnẹs n ẹna 34kej //
344
3.2. A eggiamen o o imis a
Op imis inio nusi einimen o i ela KTŽ pa lančiojo pasisakymų a ka pos,
en a izzan i momen inių akimi kų džiugesį e pasi enkinimą semplici
quo idiennes ambien e o ni e imp essioni, cui condi ijamasi con pašneko u, plg. :
97) mộn skas čè mlọ // 238
98) passẹsedau ọnk esla ẹsedọ kãp pũons // 185 99) kãp g àžẽ snigs č šk
pòkúojem kaê // 65 100) kãp g àžẽ nâ s a plẹs 252 101) eizek kãp g àžẽ k
m ksa p isèmê ksi 245 102) eizek kãp g àžã g až g až g až g anas 22
22 327 103) kd g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až
g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až
g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až
g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až
kel inio alkanumo į ai iems pojūčiams, a p jų i no ui g ažiai a ody i, akcen-
a imas, plg.:
104) mệ š ó mệ š ó kãp nûoò ág ẹ // 240 105) pašelọsê23
nûoò ág ẹ 285 // 106) i kãp nûoò g bnẹs! // 116 107) kãp nûoò
ûgóu ag klu sâls ò sâls ò24 // 355 21 pyza ó i, ~ója, ~ójė
(heb.) ‘kone eik i, nie KTŽ 301 22 pu n i, ~na, ~no ‘pu en i,
kaps y i KTŽ 327 23 pašėlęs, ~ usi nepasak, didžiulis KTŽ 285 /
24 sál i, ~s a, sãlo – ‘labai no ė i, geis i’ KTŽ 355
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
// 108) // lèmẹnàds mộn b ẹs pabûk issu àš ànũo nuo eò 211 109) nusẹné dnò g ži
nê éni ẹpasẹs àjọ 254 KTŽ e il suo icino ambien e (us ojama į a džių aš i mes
pa ink ys mèsizmą odo i i i in ensi à e impo anza di de e mina e a i i à
lega e a linksmybī èn, plg 110) 11 mûms pningã nipkâmsi b lkkmǎnksmǎn gâm 256; 297
111) àš ọn usi šúma 254 KTŽ e il suo icino ambien e (‘pa imonio 58) Op imizò la
mani es azione di un ce o ipo di a i i à, plg 110) cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl
cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl
cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl cl // pun o di is a i ela
a io issimi, ad esempio, an aggi o ni i dell'acquisizione ecnici di pa icolmen i o
di alcune si uazioni c i iche e e ua e azioni, desc ūzioni, plg.: 112) džãugiemûos
kaọn j cèlẹnd nẹs lệmpas mol iš iãu gī èn ẹ // 60 113) knngas pa k a b ûom ọžnęk
ižmè 178 Posib ancio di Kalneko può esse e o imizza o asme endo passando
due ac ic: Tok: Seleziona o la p ima pašneko è desc i o come pajègus supe a o
cos i ui usia di icū į o nemalonią si uazione, e il suo iducia si in o za di e imi
is uzioni e pad ąsinimais, s iminančiais pašneko ą pasikeis i, plg. :
114) // kočè baukš ẹns jọg âu neks naa s ẹks // 41 115) ko ú â
kāp is 259 bûk kp ẹs lnksmọs 11 11 nasi26 p igsi276) okap igsi
kãp sks sksi 129 / / p ig /
117) ẽk d sê ẹp aẽsi // 79
118) mâuk28 éiâu // neka na eizek / 230
119) nabûk apãu ẹs29 // 159
Scegliendo la seconda […] doce eddo a ica il pa lan e ce ca di mos a e che
la passi i à del pašneko o, disappoin amen o o ūpo assenza sono e iden i, e
pas iccia e se a ale disposizione i sono delle agioni più se i (o o se e o così
a isa e su possibili u u i pada ini). Pe an o pašneko à si s o za pazza e
di e amen emukišku domanda (ž . 4851 sakinius) oppu e negando appa sa di
os acoli o susida iusia si uazione g a umà e lo o esclusi inumà (ž . 5254 saki-
nius), a ba iesiog o muluojan impe a y us, plg.:
120) a ọs gkàs ka ûoks papežẹs30? // 294 25 Ci ca KTŽ o a o e di s a egie e i
lo o signi ica i più c. Pajėdienė 2018. 27 p igùs i, p iguñda, p igùdo ‘p ip as i KTŽ
26 siùs i, siuñ a, siù o – ‘ni š i į ūžus, labai pyk i’ KTŽ 362
121 28 máu i, ~na, mó ė 2. ‘phubiai anda e, iaggia e KTŽ 230 29 apkiaũs i
‘apsileis i, ne ykusiam, ne ikusiam pasida y i KTŽ 159 30 papėž i ‘sumenk i,
pasilp i, pablykš i KTŽ 294
A icoli A icles 95 /
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
196) ẹnûosẹs nuknba š ũo sọsẹ úpènma // 178 197) amûsa sọsed bàsiedọn gâl a
nulédọss àš sọp a âu // kakasnûo s a sẹ ka / 210
Il p op io ne imas ingumą KTŽ pa la o eja links a sie i con passa e
a enimen i keliamais ico diamen i, ecc. :
//) kap asẹdej nàgộndas 19867 ẽp inà pkẹ ã ẹ j 248 Neigiami passa e
espe ienzeimai KTŽ kalbančiajam n'au o izza esse e ik am pe causa
p op ia condizione e possibili à pa lamuoju empo o ikė i successumu
a enimen i u u i, plg. :
//) dàbã ès 210 nepakâ s nenulês s // 200) pakòlkàs nekộu nàsè gó bè gà sọs g ē
//) àš k à a ẽó nèbện kàsa sẹ k m // 254 254 202 2068 203) nažẹnà k ũī uodinà
gâlîmi pagà nažědû è
nažěkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkô-
kôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkô-
kôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkô
3.7. Sen imen o
KTŽ pa lančiojo jau umą a a i ikdžiam mos ano le sue no e, į a dijančios
accan o si učio asmens jud umą e (o) iukšmą, come e zinančius, изblaškančius
dėmesį o neleidžiančius do mi e. L'os en a o e si s o za di di ende e la sua
emoz umà con domanda o no a, nella quale si indicano de ini enza del
compo amen o i i an e, dis u ban e (p.g.: qui, quel, a, quel uo, quel nos o, con
quello con quei p op i, ale, con ale, ecc.) o inde inibili à (plg. qualsiasi ucd del
i e imen o 142 nella ase), esp essione dell'in ensi à dell'azione (p.g., pasi elli
unioni kas pe o gãli), pe lunghe du a e (p.g., quan o di gio ni o no i) o nonca delle
a i i à, e so en e ol e/squi e si susci ano compo amen i olen i o non olen i,
come il cambiamen o di emozioni o

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
96 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
206) ko‿čè pȓâusi69 p ‿ausũ! // 319
207) ko k nk70 sa dina bapá s ûoji? // 208) as a nũognòs kọšejems71 mn izls i
èd 199 209) disse us a ộ lẹnẹmọ72 ẹšp ũo a ẹš si kà 21 184 ài s ãs s ai ulè ẹmâs
k a nàbngi 200 211) namà a uk s ônk m p aksõs 229 210) // 219 219 2293) ka k
kškôškôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk-
ôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôkôk // // 215) ãks k ekšã àš ju g s // 216) sa
nk i áu mīò méigúojâu? // 217) sa ûoò kn k gedâms naẹšmẹigûosi banē u palksi //
176) 176) 176) oksis à bulēsīkēms 108 (10) b ãusis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis
bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis
bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis
bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis balis balis balis balis balis balis balis balis
balalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalala-
lalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalalal // 196
225) *žûobakãi già ọb eži75 ma âu // šaũ 52 226) šaũ ma ệis kamalộuji
ẹšmša la sumè šlênd 227 69 p iáusė i, p iáusa, ~ė kosė i KTŽ 319 70
k añk i, ~a, ~ė / 2. ‘kosė i KTŽ 183184 73 pe de e i 2. ‘s aiga dimen iš i
KTŽ 346 74 kušė i, kùša, ~ėjė 1. ‘judė i, k u ė i KTŽ 199 75 b ėž i, ~a,
71 kušėjimas – ‘k u ėjimas’ KTŽ 199
72 liù linimas – ‘nelabai ikęs g iežimas’ KTŽ 219
~ė (heb) 2. ‘mello i KTŽ 52
A icoli A icles / 97
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
3.8. Ryškus in a e iškumas76
o Il p op io al i polinkį zasisklęs i sa yje KTŽ pa lan iis alu a come d ąsos
s oką. KTŽ o ni a discou se a ka pų ma e iale mos a, che ned ąsumo,
baikš umu, e ka čiais į a dijamo e baime, o gėdingumo aišką lemia incon o
con sconosciu i ogge i s ima spazi, sconosciu i esse i umani e sconosciu ii
modello di o dine. KTŽ pa lan i si ale compo amen o più spesso iconosce nel
compo amen o dei bambini, plg. :
227) mûsa ákã nàd ês p s e ẹmũ // 81 228)
palàbnk ū ãka // ns pà s nàd ês 203 229) èsk
ū ãka // / ns nàd ês ijẽ ẹ 81
230) ddlê gedngs as aiklis // 102
KTŽ pa lan ieji p op ie àą baikš umą e ned ąsumą į a dija come p op iybę,
in e e endocia a lo o comunica e con al i esse i umani, plg. :
231) nad usọ b a ls ẹ aks // 79
232) àš nad ēsâu ànũo klâus è // 81
233) àš nàd êsò inà ẽ ẹ // 81
Baikš umo e susi a žimo scon i a KTŽ kalbančiojo è alu a a come
ga an e della successo, plg. :
234) d sêm žmũogộu s sẽnkas // 79 A si adus bū inumui isol e e qualche
p oblema e comunica e con s aniimi esse i umani, KTŽ con e san i si s o za di
supe a e il p op io ned ąsumo in e io i c edinėjimais o posici ando in aiu o al a
pe sona, plg.:5) apsẹd snẹsũ ẹnu nep ējâu p an skúo ne olũos // 79 236) kad êjǎn
nus bûsǎu d žū minjai, 872377 KTŽ con e san i si s o za di non a acca e al
pe sonaggio che ne neghiene pe sonaggio non desc i endo e (plg) non cos u o i
di in o mazioni, pa la di pa ola comune, e plg., plg. :
237) // uo ãka kãp jê ne ddlê ks ãks 139 238) š ũo ãka nkumè neka naẹškũosi neka nasọžẹnûosi //
202 76 Remigijaus Bliumo nel suo s udio si basa sul conce o di in a e sione, come p ocesso,
239) ns gâl cela dina ẹšọ ksûo ẹ78 kọ ‿nûo s ẹ‿žũodi nap a ã ẹ // 166
p esen a o da He manno Ro schach, ca a e izza o dalle lessibili possibili à dell'indi iduo e polinkiu
chiude si in se s esso enendo con o delle ci cos anze e delle condizioni ambien ali (plg Bli 42: 43). 77
apsid sin i ‘p ad įs i, p ende e co ąsos, yž is KTŽ 79 goje i amen e no a a endenza pa lančiojo e
(o) scel a i e e lon ani, e i a e sconoscizioni, nel p op io spazio non in ade e pe sone indeside a e
78 izkiu ksó i ‘iš ūno i KTŽ 166
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
3.9. Chiusu a
KTŽ kalbančiojo azės odo, kad žemaičiams užda umas labiausiai siejasi su
p i ačios e d ės i asmens p i a umo apsauga. Visoje KTŽ eikiamoje medžia-
o almeno esse e ce o pe il con ollo della p op ia p i acy. // 2479 è il kũčè baknpû òžsẹds kaneks naij
178 241) già è posi elkiamo le po e e gli a ak i, langinės i (a ) užuolaidos, susiku iamo gli os acoli (p.g.,
chia iamo s ada, i endo pe i ioje), selezioniamo le pe sone, cui non si pe me e di en a e negli
namus ed ecc., plg.: 2479 è kũčè baknpûk òžsẹds kaneks naij 178 241) già è già o ens à ožda ek
lọčẹkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkè-
kèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkè-
kèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèkèk
211
246) gī ènâm úoũo nùšaũo i ûo // neks nkumè ẹnàọžẽ 263 247) uoũ
p isẹsp úogeu àš ẹ i û nalobaêdọ 320 KTŽ la chiusu a del pa lančio si i le e e
nelle manie e di comunicazione: egli non è incline a pa la e ape amen e,
specialmen e con enghii i cu osòli, e l'ape u a a isponde e con gli al i è
ondamen ale pe la p op ia so e e neno u guos is o gau i del p op io, plg. :
248) mộn nà nk // kaddlê ọns úojòsệs kamón ẹne 142 249) ss mna gī ènệms àl
neks napadesnk kọup ides ẹbeda uo ệis / /
// 74
KTŽ esis e dicimen i, che indicano che i olen i iola e le disposizioni di chiusu a
possono esse e con olla i, e i con enen i polinkį ques a disposizione non
laiky i desc i i in conno azioni nega i e e (o) compo amen o i iskezza / esclusi inumà desc i inan i-
čiais epi e ais, plg.:
250) ákũ nalêdọ ẽ ẹ p kẹimùs // 312
251) mûsa āks k òs pa âiskis pà ẽ ẹšmuokklâ ẹ š es82 // 287 79 knpo i, ~oja, ~ojė ‘di b i kokį
smulkų da bą įsi empus; knbu ia si ‘ką no s di binė i KTŽ
178
80 pi ánka i ánka (sl.) ‘langų užuolaida KTŽ 96, 299 /
81 kobins ‘kablys KTŽ 179
82 iz ės i, iz ẽsa, ~ė ‘išbėg i KTŽ 454
A icoli A icles 99 /
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
Ossa i udine può de e mina e e ca i a sensazione di benesse e. // con ja
collegusì neno ą bend au i KTŽ pa la o e į a dija come iconosciu oama da
co po lingua, plg.: 252) pamuosẹk a s ọnk ẹ el sọs ệi ikamūlâ i 242 253) àks
pana na ẹn nabeka skna // 251 254) à eng a gâl a pana nūss Ka ais se le
elazioni sono siega e con al de e min omis paslap imis, например. :
255) as ãks lèp ẹlej sa isa // 212 256) nikâm napàsakûok kūgẹ dejẹs // 257 KTŽ
esama i discou se pa eikčių, mos a che il man enimasis di chiusu a può esse e e
cos u i , o pasi ikėjimas e il deside io di išsipasako i si e i ica spesso essendo
comunicujan i e mèsnan insieme, plg.: 257) nb ọò pinâ83 del usuo ẹkũn nmi // 297
258) kašge iamis bassi pe si ini ipesès84304 259) // 25 304
3.10. Passi i à
KTŽ gausu azi di cui pa lan isi inco aggia al i o spiega il p op io passi ismo,
sussidikamen o e umilanki udine. Umili à dal pašneko o può esse e ichies a o
deside a a di e i i is uzioni, spiegazioni e consigli, plg. :
// nagnčkis imas jê gè à nažẹnâšnâ // 261) kok âu bedà ongâl ò mi a neks
na ša // 107 24 262) nabûk p salds nu sûk nabûk p ka ssspộnjâus // 345 KTŽ
pa la la a is ica o al i condizione e non en asi di so omolankiai, 129 129 kTŽ
lacce ando il des ino o ce cando di acce a e la passi i à (K) 26 K sus con i
p op i no i no isi e il suo pun o di is a iloso ico, plg. 26 86 86 263)
nekašsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgssgsgsgsgssgsgsg-
ssgssgsgssgssgsgssgssgssgsssgssgsssgsssgssgssgssgsssgssgssgsssgss-
gsssssgsssssgsssgsss ssss s ss s ss ss ss s ‘ski i, lem i KTŽ
495 87 kañ enas, ~a (sl.) ‘pa enkin as KTŽ 144
85 negalė i pašik i – ‘negalė i pada y i’, plg. KTŽ 495
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
KTŽ l'a eggiamen o dell'o a o e a con o e sia spesso i ela e e e agioni
del zemi iško passi ismo, che possono esse e ilu anza a chia i si con pe sé
impulsi e e e, più a iglia o pe soneo o obbedimen o ad es imai opinione, plg.:
266) bẹjâu bá ệis sanu kaáunago pié osũ88 // 292
267) bẹjûok ànũ ẹ ‿ọžkàba ûo ẹ89 // 137
268) údk naúdjẹs / kãp i‿sệina // 463
// 269) ûoks già ànũo ka àk ûoòs neka nabipada si // 146 270) ns mònệi
paplekšnûoj pa p i ẹlip nusẹlês ẹ // 304 KTŽ ilius acinė medžiaga indica che 79
pe sone passi e e umolankūs cos an emen e ice ono dal pa lan ie o
is uzioni e is uzioni, che inci ano a i amen e a compo a si, di ende si o
spieghi, quali possono esse e le conseguenze dell'umolancà, plg 271) mkis k k's
k's.
272) ẽk mklê91 òpa ielộusi // 237 /
273) ajauapd nkâ92 kanàb ẽp bskòbi? / // 81 274) nabûk // bis dộuk ima mũzẹ kaẹk a
ski žẹnûo ọ // 2195) pa ddli s a nulaidma pà ê è àgùs d 262 KTŽs pa lan i
c i icamen e alu a a nekasdieniška, esclusi a assenzìa dei no mali la o i di
u ili à / passižymin į non casa: non la o ando il empo asco so e apopia o dai
isul a i del p op io ne osismo come passi i, ma in olu ìi in a i i à che e a
s a a susigundi a. // ale alu azione spesso iene i ela a sen i i di de e mina a
s u u a, i cui b anduolį cos i uisce abbas anza immaginiguno slink ies
eiksmažodžiu su p iešdėliu pa nusakomas a inys su localizazioni laike e (a )
spazi ėje nuo oda, qualche ol a g e a p esen ando e non a ui eli a a
slampinazione obie i o o inkamo, ma passa a a i i à desc izione, plg 276)
pá nieuëkėna pọâu sa dūina 162*pàlngaõ // 277) sa dina pá k amėnieâu93 mes a
183 278) pá nieomė93 psi dinos ni oi adũo a inea dũ aba
88 pė à ‘ ušimas, lupimas KTŽ 292
89 zakãba o i, ~oja, ~ojė (eb .) ‘užkabin i KTŽ 137 90 d aibs ies, d abs os, d abs ės ‘ne as i sau
luoghi; sedidinė i, gulinė i, aidžio i e pan. KT 79
91 mklus, ~i ‘ ik us KTŽ 237
92 apd nk i, ~s a, ~o pasida y i neac i iam, ingiam, ap ing i KTŽ 81 93 kiokinė i, ~ėja, ~ėjė ‘pamažu
aikš inė i, kiū inė i; pá kiokinė i ‘paleng a cammina e pe qualche empo
KTŽ 162
94 k aminė i, ~ėja, ~ėjė ‘pamažu aikš inė i; pá k aminė i ‘paseis i empo k aminėjan KTŽ 183 95
pá kiominė i ‘paleng a p a aikš inė i qualche empo KTŽ 163

S aipsniai / A icles 101
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
// pa kuo ẹniejâu96 sa dinaina nmi búûo kūnûo s nu ẽikẹs 181 KTŽ
pa lan ysis passi um del empo e p op io p op io o al o indi iduo a i i à,
nonasieminčias o imismo e spa umu, plg.: 280) kak ãsis ẹg ẽ à dệ bũ àlò
na ù nužọngma97 273 26281) senâm wi eogộu nàbe nnùma nužọngma o as 98
// 263
3.11. Adequa i appo i ecip oci
Adek a ūs, lygia e iški san ykiai KTŽ kalbančiajam susiję su p op io ego,
a eglumo e indipendenza su a žimu, plg.: 282) sžmuog g ènộn ẽk ẹnùlâidu 26299
283) àš nisọ īnō žmog nanûọ p klī ēšis. Pe an o, app ezzando le possibili à di
conco da e e conco da e, è consue o so olinea e le ge ano iškumo bū iny (ž .
212214 sakinius), ooda bea albi iškai dokazinėjanama sui p op i di i i
desc i s ama come nenuokokius e nesukči (ž . 215217 sakinius), plg. :
284) jê nuo es ẹsọgī êns // / 131
285) spẹk 100 neka nalaimesi // 295
286) sge sumè gàl žmũogọ p ip aš ẹ // 104 287) jê nûo i ọkộukis kãp žmogsàb
ònakẹnẹnekis // 137 288) ns nkuoũos nù ûokas na ộ ọkudamûos sžeid žmuog
ùjãu iẹne / 137 288)
p šingàujẹs // 263 /
// 289) sna a p esen e moglie nipas ọkộusi dúo ã nisọsẹ ã si 251 KTŽ
illus azioni i amen e app esen a a e disposizione, che comune sėkmei
solamen e ge ano iškumo, che e ecip ocio, anche insu icien e, na u ale
deside io di comunica e è possibile solo a pe sonali à suside in e scambi di
ema iche e in e essi di comunicazione, plg. 290) èdộm s*ma nkãp
nabộps à101102 klộm dã dàbà s s* e dl dèpộp 325
96 ko inė i, ~ėja, ~ėjė ‘ aikš inė i lyg ko iškan , alkio is; pá ko inė i ‘pe de e empo nien e ne ei-
kian ’ KTŽ 181
97 nužangùmas – ‘spa umas’ KTŽ 263
98 uka à (sl) ‘no as, ūpas KTŽ 464
99 p kly is, ~ijas, ~ijės (sl.) ‘ba is, pyk is, agli al i dis u b i KTŽ 320
100 pk as ‘pi umas, pyk is KTŽ 295
101 na ã as, ~à (sl.) ‘užsispy ęs, g ei susie zinąs KTŽ 251
102 supùl i, ~a, supúola – ‘su ap i, suside in i’ KTŽ 325
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
102 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
291) ọns i naẹlgus103 žmuogọs sọ anọu nuo es bū ẹ i bū ẹ // 124 Ge ų san ykių sėkmę
anche nulimia sup a imen o, che ciascuno de e esse e esponsabile pe sé e che
media o cazione in ce e si uazioni può esse e e nelabai u ile, p z. :
292) kaspa sọlgâ104 215 san ẹ uokộukis // KTŽ ilius acinė ma e ia indica, che ai
žemaičiams buoni appo i ecip oco sono basa i possibili à a pa i uguali di
di ide e non solo con piace i lega i ai dalykai, ma e as i/i nonché unzioni. //
l'insediamen o di compi i e possibili à issa anche la lessica žemai iška eguaškoms
possibili à di s olgimen o azioni innomb a e nel zemaičiai pas i a ques o aspe o,
quindiliuo, padieniu, padienesiu, panakčiu, pakai ms, pakai as o non smenzionamen i
delle azioni e pan., pl. 293) nel lib o del Messia, ssssdau105 267 294) // 270 K. 270
ssspasspasspasspasspassspasssspasssssssssssssssssssssssssssssssssss-
ssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss-
ssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss :
// 107 301) ûokẹs īũonẹs ik šẹ́ di gệlda 302) àš ẹs nb ẹ́nis sumè òji // 227
303) àš
sọmakùùùùùùùùùùùùùùùùùúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú-
úúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú-
úúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú-
úúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú-
úúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú-
305) ọkujẹn ệis ẽk ‿aks eize ẹ / ọ‿na‿ž ag ệis // 348
úúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú-
úúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúúú // 141 307) delkũo
ū ãka ẽp kộnkẹna ? // 144 308) nakûok108 êp ū āka ma â // kûoks ju ẹšblẹs
ss gs // 194 309) kpanà ẹgedas na ẽpõč ele ūs a ãka 243 310) ãka àni ội ẹội109
A icoli A icles 103 /
K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys
žemai iško emocinio lauko kon ū ai
3.12. Esca di empa ia
KTŽ kalbančiojo empa iškumas yškiausiai a siskleidžia azėse, apibūdinan-
čiose aikams (ž . 234–243 sakinius) i seniems žmonėms (ž . 243–244 saki-
463 311) i ák nabagú ê kn p anâa p anâ 242) kàs b a pa klkms 31110 k ákniek kp
kp golus kkus kks s s 171 313) 313) ãks mizã j j ãg ãs dd
-
-
// 241
314) ju ûoki uo ãka plikma pa name a me a me a 64 KTŠŠŠ ds skãud éizộn //
306 315) ákán načdīkẹ es ẹšsna žmúogãus 64 316) ûoki čdẹjẹmûos ọdàbà ẹšsna
žmúogãus nabò ẹ ms mas 64 KTŽŽŽu im, con cui si a a in modo non adep ico o
disp egia i o, es yškina con deminu y inām pe sonali, p edika ais che mos ano
l'in luenza del sogge o (o dei sogge i) degli agg esso i, ap i ò il linguaggio del
p op io giudizio emo i o, plijijim, :
// anâm nàbagộu ẹsûokẹs bedas nk m 111 // 188 320 318) s pộl òn shọ òns
žmuoglis namûok // a sẹgûo ẹ 108 319) ọn *megali sộn kãp šnis pộliniai 324))
ame gk ok klaikšl m i gilò ànũn 167 31 3121) 3 ame gk k à klikšãlln gãilò à à m
175 KTZ demons a o i del kalbancio dell'empa ia di en ano passi o pe le
eazioni delle bande di dimos an i o pe esempio di mis i. :
322) pà ẽ abdọ e ọ kȓũokdamọ // 21
323) ko‿  dúksâuji / a‿skãud kàs?// 83
324) anazẹnâ kũo ànà kũok isẹkãusóssi112 ipũodẹška? // 178 107
kalia ó i, ~ója, ~ójė (heb .) ‘ba i, pe seguio i, ichio is KTŽ 171 108
kulkio i, ~ioja, ~iojė ‘nuola ba i, muš i KTŽ 194 ùi i, ùja, ùjė ‘ba i,
pe seguio KTŽ 110 463 kls ikymas ‘klikdymas, i kdimas KTŽ 111 111
ank 109 2. ‘ ek i, zag iū i (bėdoms, nelaimėms) KTŽ 188 112nia
įsikũs i, ~a, ~ė 2. ‘įsikniaub i KTŽ 177178
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
104 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX
// // //Gli disco si del o a o e si so olinea ne amen e che ogni i en e esse e
disposizione è degna di ispe o e non de e esse e né e zina a, né o cina a,
plg.: 325) nagducudi del pensie o shnệi sh dis dudiudi d jēuk ūkâula // 1073) nà k
k zn â nkuoũ gâ uoluī ī 327) namūčk sggolā ē nûn go gen ēgē gkê 110 K.
Pas ek. // l'assolu i a alo e della i a en a izzančiais apibend inimais, plg.: 334)
kuožnâm abalèộu b ộngi g as a // 335) jọgkũožnòs g s dâk s nûo gī ên ẹ 183
336) kũožnòs g s pàdâ s nûo gī èn e 267 183 337) dẹàusis dksũogộu g àlba 109
4. IŠVADOS
KTŽ ilius acine ma e iali, seleziona e secondo e niškumu basa e emozioni
dominan es, analisiè mos ò, che in u o KTŽ discou se osse a a pozi y ių
emozioni s ip aus ego, pasi ikėjimo, a eggulumo aiška e ugdymas più spesso
a sclidgeggio in si uazioni di ibine, piu os o che o goglian e se s essi. KTŽ
kalbančiojo applicazioni i amen e isibili s o zi nel p op io ambien e da mažens e
cos an emen e ugdy i a kaklų, esponsabile pe le p op ie azioni e a i i à
pe sonaį. Nep iklausomumas KTŽ kalbančiajam più lega o con il sicu o soggio no
nella p op ia p op ia casa. La c eazione del p op io alloggio iene alu a o come
ga anzia di indipendenza e sicu ezza, quindi gli c ea e a de e mina o momen o della
i a assegna e u i gli s o zi, e būseną, spe imen a o s abili us, p e e i a
ik umu i pasi enkinimu į a dijan ją eigiamą ezul a ą pab ėžiančia aze – i
desc i e e come co ela a con i e eu. Posi i amen e alu a e emozioni
a supe a quan o più nega i e (o nega i amen e alu a e) aspe i esp essionali emozionali ansia, sensibil i à, in o e iškum,
113 a kliašidis – ‘kie os ši dies, negailes ingas’ KTŽ 30