scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Terminai internetinėje žiniasklaidoje (žvalgomasis tyrimas)

Abstract

Straipsnyje siekiama nustatyti, kurių sričių terminai dažniausiai patenka į kasdienę internetinę žiniasklaidą ir ar tie populiarieji terminai ryškiau pakinta (aptariamas terminų varijavimas, determinologizacija). Žvalgomojo tyrimo objektas – dvižodžiai terminai viešai prieinamame DELFI.lt tekstyne, kuris sudarytas iš to paties pavadinimo naujienų portale 2014–2016 m. publikuotų tekstų. Taikoma metodika, nors ir turi trūkumų, bet leidžia (kiek tai įmanoma) analizuoti terminus be išankstinio nusistatymo – iš anksto nenumatant nei srities, nei konkrečių terminų.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Terminai internetinėje žiniasklaidoje (žvalgomasis tyrimas)

Author: Asta Mitkevičienė
Year: 2020
DOI: 10.35321/ter
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/1727/2119
108 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia online
(ž algomasis y imas)
doi.o g/10.35321/ e m27-05
Te mos em mídia online
(ž algomasis y imas)
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ANOTACIA
O a igo p e ende de e mina , de quais á eas os e mos mais equen emen e
en am na co idiana mídia on-line e se aqueles e mos popula es mais
b ilhan emen e al e ados (ap a iamas e minos a ijando, de e minologização).
Obje o do es udo es algomoio d ižodžiai e mininai publicamen e acessí el
DELFI.l eks yne, que cons i uído do do mesmo nome naujienų po ale 20142016
m. publiku eks o ųų. Aplica-se me odica, embo a e enha de iciências, mas
pe mi e (quan o isso possí el) analisa e mos sem a an ecipação de an emão
não p e endo nem s i a, nem conc e os e mos.
ESMINIAI VOZŽI: e mo compos o, a ian e, sinônimo, de e minologização, in e ne media,
eks ynas, cons an usis junginys
ABSTRACT
O a icle en a a de e mina he domains om which e ms usually ge in o he
daily online media and whe he he mos popula e ms unde go any mo e
p ominen changes ( e minological a ia ion, de e minologiza ion a e
discussed). O es udo pilo o concen a-se em wo-wo d e ms ound in he
a ailable DELFI.l co pus, which is composed o he ex s published in he
publicly news po al unde he same i le in he pe iod be ween 2014 and 2016.
Though he me hodology applied has ce ain weaknesses, i enables us (as
much as possible) o analyse e ms wi hou any p ejudices, i.e., by no an ici-
pa ing he domain o speci ic e ms.
KEYWORDS: complex e m, a ian , synonym, de e minologiza ion, online media, co pus,
mul i-wo d exp ession
Gen e bem conhecida, que pa e dos e mos é usado não só na
comunicação cien í ica, mas cai e em gene alizada a osená.
No asbimai inundado núme o de e mos dia iamen e na comunicação
liga-se com a idade da in o mação, conhecimen os soomene,
echnologine e oliução (ž . Meye e k . 1998: 645; Kageu a 2002: 15; Gee ae s XVII 2015:XIX e k .).
109Te minologia | 2020 | 27
Um dos caminhos impo an es, pelos quais e mos alcança não especialis as
audiência, mídia. Zinimédia an o a ende à comum a osená, an o ajuda a
expopula a in i pa e ela ac uais á eas e minos. E quando os e mos
amplamen e di undidos e conhecidos não só pa a especialis as, su ge a
possibilidade de e minologização (Gai enis 2014: 242). Nes e a igo e en a
de e mina , de quais domínios os e mos mais equen emen e en am em
co idiana mídia on-line e se aqueles e mos popula es mais b iskamen e
muda am (ap a iamas e minos a ijando, de e minologização). Obje o de
pesquisa d ižodžiai e minai, pa a o i naujienų po ale DELFI.l . D iôdžiai
e mininis escolhe po á ias azões. De udo p imei o, isso é equen e1 (ou
pelo menos um equen e dependendo do amo) dos ipos de e mos, segunda
sua ex ensia es i es eu esnė, e in ensija amplnė do que aquela mesma
sis ema mais ele ado hie a chical ní el dos e mos monojodá ios, po an o
são mais acilmen e econhecí eis. Es e é o p imei o es udo de e minos
a osenos mídiaje, no qual nãolimi a-se a e minos de uma á ea e e emima
de p é- p e is o uma lis a de e minos. Ty imas j algomasis.
Kazimie as Župe ka é analisa ê a e minos o bo y os a oseną
publicis ikoje. De aco do a osená ele dis inguiu duas unc ioncines
seman ines seus g upos. Pe encem à p imei a aquelas que são usadas como
e mos ( iek p ecisa signi icado, an o apy iksle ou mesmo nonikslia), a
segunda de e minologizua e (uns usados sis emine pe kel ine signi icado,
ou os indi idualia pe kel ine signi icado, como es iliaus ins umen o)
(Župe ka 2000). Es a classi icação pa anki ab ama e de ou as á eas e mos de a osenai não seus habi ual ambien eco (moksliniame e
adminis aciniame s iliuje) ap a i.
Cogni y inė psicologia e iloso ia acen ua que nub ėž i a aiškią liniją en e
conhecimen os ge ais e especiais de conhecimen os é di ícil, as ciências da
linguagem du idam po causa ígida ge al e especial da linguagem des inição
(Cab é Cas ell í 2003: 171). Co esponden emen e não sujei o especialis a
pode algum pala a a conside i e mo ci cuns , e specialis as us ojamus
di o ijoje laiky i bend osios kalbos žodžiais (Kageu a 2012: 12). Taigi i
e minus nespecialis as aus aipsnyje não se omama amčiau s a s y i
sob e e miniškumą e seus g aus. Ty IMO ŠALTINIAI I METODIKA Te minų
žiniasklaidoje pesquisa, espe in is o mais ápido esul ado, ap o ei ada ao
público acessí el in e ne DELFI.l ex o (h p:// eks ynas.mwe.l /), que
cons i ui 70 milhões de pala as. Es e é in e ne á ias publicis ikas
eks ynas, em 1 Ž . Umb asas 2013: 113, 117; Bielinskienė e k . 2015: 65 e k .
110 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia on-line
(ž algomasis y imas)
que en ou no si e DELFI.l 20142016 m. publica ex ai, a ibui 12 ub ikas: DELFI Veidai, P oje os, DELFI
Mokslas, DELFI Au o, Spo as, DELFI Vi enimas, DELFI Žmonės, DELFI Pilie is, Ve slas, DELFI FIT, Žinios e não
iden i icada (pa a mais sob e ex DELFI. LKKŽ 2019: 1415). Assim alguns ex os pe encem a ub icas
subje i as, são de es ilo in o macão ou analí ico, ou os des inados a en e imen os, mais loi os
exp essi os de es ilo2. Os comen á ios dos lei o es pa a o ex o não chega am. Es ão disponí eis ao
público os n-g amos ob idos a pa i des e ex o e suas equências (h p:// esu sai.mwe.l /a sisius i).
Pa a es e es udo u iliza-se big amų są ašu. Suplemen a on e mencionado ex yno pag indu suda y a
Li uânia língua pas o iųjų žodžių junginių duomenų bazė (PJB), em que incluída sob e 12 milha es de
d ižodžių bei ižodžių pas o iųjų junginių, suda y ų com 97 ge almen e em junginius ais įeinančiais
daik a a džiais. Se nela o зафиксированный ūpimas e m, pasi ikslin o lemos ou o ma equência,
a ian es. Ty imas oco eu em á ias e apas. Visão p imei o e iu-se lis a de big amos e nele es abelece
d ižodžiai e mos ( iksliau e minų o mas, po que aquela lis a não muu o). De ido pa icula men e a
abundância de ma é ia decêse-se im i só aqueles d ižodžius e mos, cujos pelo menos uma o ma de
equência é maio do que selecioniei e mos susc i os po s i is. Ginalmen e analisadas escolhidas e mos
compos os de konko dansai eks yne. Do o al selecionou 461 d ižodžių e minų o ma isso é 317 di e en es
e minų. mesmo seis shopping cen e s do compoundo o mas kai ybinės o am usu ados após mais de 500
ezes (PJB indica a equência des a lema 7118). Te minologia signi ica i a da me odologia é a de que
seleciona d ižodžiai e mos na mídia pa a o i não só como sa a ankiški e mos, mas e como ilgesnių
500 ( am eikėjo pe žiū ė i daugiau nei 7000 dažniausių big amų3). Tada
e minų dalis, plg. a imoje aplinkoje e iolu as a imoje que, se d ižodė kolokacija é um e mo, aqui ele e
conside ado d ižodžiu e mo, apesa de que esse e mo na pa e conco danso eilučiųeina in o daugiažodį
e miną O que que doishoodis e mo é ė a pa e e mo, nema2 K. Župe ka dis ingue is publicis inio
s iliaus pos ilius: in o macinį, anali inį e ekp esy ųjį (Župe ka 2001: 87), Aud onė Bi inienė ke u is:
in o macinį, anali inį, eksp esy ųjį e dialoginį (Bi inienė 2007). 3 A mais eqüen e big ama, que pode se
conside ada e mo JAV dóla es (kone 10 milha es de pa o ojimo casos), po ém ela em selecionadas
d ižodžių e minů lis a não en ou, po que dėmeno p imei o é não sa a ankiškas pala a, e ac onima. É
assun o con a ual exis e uma pesquisas (p z., Boizou e k . 2015), onde ac onimas em conjunção apa aciam
aplinkoje, p idė inės e ės i p idė inės e ės mokes is. Vis dėl o nusp ęs a,
uma ojdiam dėmeniu.
111Te minologija | 2020 | 27 conhece seu e miniškumo e a osena
equência. Tokį escolha é apoiada e nomes e i icioi: quando o e mo é usado
em nomes compos os, ele pe manece e mo (Vilniaus gy osios gam os
apsaugos inspekcija). Na ma é ia do es udo de ido à sua seleção
peculia idade não en ou aqueles e minos padžiai. Além disso, algumas
a ojimo a ejai, kai e minų dėmenis nu olino a p jų įsi e pę ki i žo-
selecionadas o mas d ižodė em isolados e su ês da conco dança
simplesmen e aciden almen e o malmen e coincidi am com i iamais
e minis, ambém exis e ne e mininas ans e el inas a osenas
exemplos (ž . abaixo). De ido à equência de uso dos e mos no ex o os
dados egali se conside ados apenas ap oximadoslhos.
TERMINų ATPAŽINIMAS
Bem sabe-se que os e mos compos os não êm o mas exclusi as, que os pe mi issem acilmen e
sepa á-los de pala as conjunções (a ilgesnių sin aksinių kons ukcijų), embo a algumas o mas e
são ipiškesnės, ex., conjunções a ibu inas com daik a a džio kilmininku, com p e ei os -inis
būd a džiu, com įžūo inis būd a džiu e k .4 Au omá icamen e de e mina , qual conjunção é
kolokacija, o qual e mas, é quase impossí el (ku imė e k . 2017: 15). Se d ižodė kolokacija é
daik a a dinis conjuninys, pode-se ado a que isso mui as ezes se á e mo (ou pelo menos pa e
e mo). Po exemplo, PJB pe žiū ėjus 50 equniausių a ibu inių d ižodžių junginių, mais de 60
pe cen ų pode ia se conside ados de uma ou ou a á ea e mosis. Anašus núme o de e mos
ob ido e en e 50 equen iá ias daquelas base de d ižodžių combinações, independen emen e a
suas dėmenų seman inį elação. A im de decidi mais obje i amen e se a colocação é um e mo, em
p imei o luga , en ou p ocu a al unidade de linguagem em bases de e mos, dicioná ios; oi
conside ada no que os e mos podem e a ian as e sinônimos. Sem abejo, na e minog a ia en a
não odos, nem e popula íssimos e mos, e não odas á eas em e minog a inių ecu sos, além
disso, naqueles iš ekliões às ezes a sidu ia e ou as unidades linguís icas, po exemplo, e i iciai
denominainimas. Bū ų idealu, se a e miniscidade das combinações a aliassem especialis a do
co esponden e assun o (dalyko specialis o indėlis en a izado em á ios e mos de
econhecimen o po meios au omá icos em pesquisas), mas nes e caso dessas á eas são não uma e
elas bas an e di e sas. Ou a ques ão di ícil dos limi es dos e mos. Es e p oblema su giam
en ando es abelece não só e mos de, mas e ou os limi es de conjugios cons o iá ios 4 Mais
sob e d ižodžių e minų s uk u inius modelius see. Gai enis 2014 [1975]: 64-70; Akelai is 2008: 68;
D uk einis 2011: 239241; Bielinskienė e k . 62; Mockienė 2016: 109111 e k .
112 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia online
(ž algomasis y imas)
(ž . Bielinskienė e k . 2017: 86). Se a combinação ė a pa e ilgesnio
e mo, ele pode ealiza a unção e mo como seu sinónimo con ex ual.
Po exemplo, e mos de a icininho p agas dos po cos e clássico
p agas dos po cos (į auk i į TB, IATE) con ex ual sinônimo p agas dos
po cos, plg. exemplos de ex yno:
D audikai, ano A. Ba a yko, po culių ma ą compa ou com gue a e a i ma am
que du an e a gue a eles de gue a nebed aus, o que signi ica que eles
e icazmen e enuncia ão p oibi do a icano e clássico po culių ma ų.
[Ve slas] Na Li uânia p oenguíssima semana za ixado po celas p as a neš
milziniços danos. [Ve slas]
Junginys kiaulių ma as não é sa a ankiškas e minus, ele denomina-se uma
das duas doenças ou apibend in ai e ambos. De aco do o má es e d ižodis
conjuninys e menė i ižodžiai e minai emena ipiškus pa ininį e specieinius e minus5.
TERMINAI PAGAL S ITIS
A im de e i a , an o quan o possí el, subjec i idade, os e mos po sa ea
o am classi icados com base no mul iakalbiu mul iadalykiu ezau u da União
Eu opeia Eu oVoc e Li uania epublikos e minų banko (TB). A ae-se a
a enção que TB e mos a uma ou ou a á eais a ibuem-se de aco do sua
on e, po an o e mo a a mesma ou mui o p ima signi icação acon ece
kaip ski ingų s ičių e minas, pa yzdžiui, e mino als ybė na ė s i ys –
iešasis saugumas, gynyba, eisė, ekonomika, inansai, socialinė apsauga,
ap esen ado ocupação e condições de abalho, saúde. Po isso as á eas do
e mo TB e Eu oVoc às ezes o emen e di e em, quando an ai: e mo
au inė mažuma s i is TB cul u a, e Eu o oc di ei o. Tais casos esol e de
aco do con ex o. Dado que a classi icação de á eas em abéjeus ecu sos
em an o comun ybių, quan o di e ências, nes e a igo en ado ha moniza
elas ambas, embo a p ima di o TB classi icação, que mais e le e li e iškas
ealidades. Além disso, o ien ao asi apenas em sambias á eas, assim pa a
ob e gen esnija á eas imagem. Um g upo de p o issões e unções dis in o
ela na ma é ia de es udo mui o caiga na olho e é abundan e (se os e mos
des e g upo se a ibuíssemos à á ea da segu ança social, do emp ego e das
condições de abalho, des e i ia a p imei a em núme o de e mos).
5 VLEe a igo Gy ūnų ma as seu au o Vy au as Š uigys a i ma que [ž]conocamas es a ma u chamadas
doenças: gal ijų ma as, smulkiųjų a ajo ojų ma as, a ikinis a klių ma as (a ikinė liga), a ikinis kiaulių
ma as e classikinis kiaulių ma as, šunų ma as, paukščių ma as (g ipas), lašišų ma as, lydekų ma as, ėžių
ma as. Clásikinis pes e suíças e a ikinis pes e suíças são con agiais i usinas doenças suíças (ž . TB).

113Te minologia | 2020 | 27
Dėl medžiagos gausos i in sudė inga išnag inė i kiek ieną konko danso
linhau ê, po an o pode se que o e mo não em odas pa oou a mesma
signi icação e po isso pe ence não a uma única á ea. No en an o, guiando-se
kad populia iausių žiniasklaidos e minų ben jau bend iausia s i is u i
bū i nesunkiai nus a oma.
Kai e minas ski ingomis eikšmėmis p iklauso kelioms (dažniausiai
p essupos o, d iem) á eas, ele pesquisa pe ence a á ios g upos de e mos
de á eas. No malmen e uma das signi icações e á eas apa en emen e
domina. Po exemplo, e cei o país ( o ma mais popula de e cei os países)
mais equen emen e é usado como de elações in e nacionais, e não como
como e mo ju ídico: Compa ado com o ano passado, olumes de impo ações de e cei os países aumen a am 5,4 p oc.
[Ve slas]
Ti iamieji nos meios de comunicação usados d ižodžiai e mos pe encem a mui o á ias á eas (ž . 1 ig. e 1
abelę). Isso, sem dú ida, lema ex aling is inas causas ak ualidades dos meios, ex os emá ica. 1 ig. Mais
eqüen es (uma das o mas pa a o a mais de 500 ezes) d ižodžiai e mininai e suas o mas6 DELFI.l
eks yne po s i is
6 Big amos na coleção indicadas equências não semp e coincide com ex o no paise sea ch esul ado, mas
esse desoc ição não é g ande e não é conside ado signi ica i o. Os dados quan i a i os no diag ama i ados
da on e p imá ia de pesquisas big amos conjun o. Ki uas a igos posky iuas discussados e mos (lemų) a
equência oi e i icada eks yne e, se hou e , PJB.
114 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia online
(ž algomasis y imas)
Tabela 1. Mais eqüen es (uma das o mas pa a o a mais de 500 ezes) d ižodžiai e minai DELFI.l
eks yne po s i is
SRITIS PAVyzDŽIAI TE MInų
SKAIIUS cul u a ísica e despo o seleção de compe ição, a le ismo,
ei in-44 go pon os, p o acia de um amo de despo o e de e es
memb o do Seimas comunicações ele ônica si e, agência de
ep esen an e pa a a imp ensa, che e de emp esa, polícia 30 o icial,
no ícias, spauš o dos 26 con e ência, ídeo g a ado di ei o ibunal
a o, 19 polí ica de eleição, campanha, 19 conselhos de de esa, coalizão
de apelação, igualdade de opo unidades, decisão do ibunal, pa a 24
de p o eção social, 19 polí icas de segu ança, 13 18 19 ní el de
inancei os, saúde pública, saúde pública, saúde pública, saúde pública,
desemp ego, 19 eu o, zona de abalho, ní el de ju os, se iços
saúde pública, saúde pública, saúde pública, saúde pública e
anspo e 6 7
115Te minologia | 2020 | 27
SRITIS PAVyzDŽIAI TE MInų
SKAIčIUS cul u a cul u a pa imónio 4 pad onização me as cúbicos 3 e
me ologia es a ís ica domés icos 1 Como já dissemos na pa e
in odu ó ia, pesquisa oi selecionadas eqüniausios e mos de o ma
ou o ipo de á eas expodês imo segundo e mos núme os e eqüência.
eks yne. Tendo lemuo o lis a de e mos com equências, espe ė ina
TE MInAI E (TIK InIAI) SUDTInIAI PAVADInIMAI Dalį e minų pode se
kelios s i ys ečioji šalis, iešoji e d ė 7
conside ados eqünais nemokslinėje komunikacijoje, pois eles à mídia
en am como pa e das denominações ik inių mais impo an es pa a a
sociedade ou sepa adamen e seu g upo. Po exemplo, o e mo o ma
au omó eis mo Li uânia di eção de au omó eis pa e. Ou a segunda po
eqüência a da mesma o ma de e mo au omó eis po caminhos
( equência maio do que 180) ambém ge almen e en a em nome
compos o (Saugaus eismo au omó eis po caminhos lei). Pode compa a -se
kelių eks yne pa a o a pe 700 ka ų, ačiau dažniausiai kaip pa adini-
depu ado de au omó eis caminhos pa a o apenas algumas ezes. No
en an o, po causa da junção de au omó eis caminho e miniidade maio es
dú idas não le an a, o e mo é incluído e em TB. Semelhan es exemplos
podem se dados e com alguns ou os e minais ( ambém consul e ou o
capí ulo).
Ou o ipo de exemplo e mo acções inka (cažnis 2382 PJB). As o mas
mais equen es dele depu ado em me cados de ações (774) e sink e ina
de me cados de ações (526). Tan o ambas es as o mas, como o mesmo
compo compo compoinho são ge almen e usados em gene ici ados de uma
de e minada egião ou país nomes de me cados (pgs.: Asiijos acções
me cados, JAV acções me cados, e k .), plg. : Quin a- ei a nos me cados de
ações dos Bál icos oi sen ido um g ambios an plúdis de ansações. [Ve slas]
Suac i ewuesa negociação nos me cados de ações dos países bál icos de e mina am no ícias das
emp esas. [Ve slas] nessin (lemos equência eks yne 1697) nem sinónimo b anduolinė elek inė (dažnis 58)8.
116 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia online
(ž algomasis y imas)
SInOnIMAI, PE IF AzS, VARIAnTAI
Po meio de e isão selecion uosos e mos usados na mídia, no ada
sinónimos, pe i azias e a iões7.
En ep eqüniausių big amos en ou comunicação s i ies sinonimos. Uma das
pa es sinônimos comunicado à imp ensa e comunicado mídia (daznis 4437 e 1340,
ambas as e mos mais equen es o mas uniscai os de depu ado), o p imei o
e mo pode se encon ado e Eu oVoc e base de e mos IATE, na qual ele
a aliado como mui o con iá el. A maio ia não ão popula do e o, ambém se
mino p anešimas žiniasklaidai konko danso eilučių p iklauso ub ikai „Au-
dis ingue e Mokslas, po an o aqui pode-se in ospec a e subjek y ius
ad essan ų polinkius, aos quais pode e in luência e on es de publicações. Na
mais ecen e de elações com publicomene e minų žodyną ( VŽ 2018) inclui
ambos os e mos, e p io idade é dada ao ela ó io à imp ensa. Ou a pa de
sinônimos, cuja ambos memb os são equen emen e usados na mídia opinião
da sociedade (lemos equência 1217, mais comum o ma de opinião da
sociedade) e opinião pública (lemos equência 742, incluindo não nomežiuo inį
a ian ą, mais comum o ma de opinião pública). Miname elações com a
sociedade e minos ocodyne sinónimos eiliškumas opinião da sociedade,
opiniões públicas co esponde a espal amen o desses e mos na mídia.
Didesnių a osenos di e enças não obse ada, exce o o a o de que com uns
das denominações de ins i uições de pesquisas de opinião pública mais
equen emen e é usado um sinônimo, com ou os ou o. Isso pode em pa e
explica po que pesquisa de opinião pública eks yne é mais equen e do que pesquisa de opinião pública (cažnis 265 e 146 PJB).
Ene ge ikos s i ies e minas a ominė elek inė žiniasklaidoje daug daž-
Beejo, o p imei o e mo em ilgesnę a osenos adição, po ém, o que é impo an e, ele en a em nomes
compos os, exemplo. :Ignalinos a omica elek ina, As a o a omica elek ina (o icialus nomeamen o
Bal a usijas a omica elek ina, ž . VLEe), o que ajuda a espalha la čiojoje po a7 aqui adhomasi
es eu osios e minos a ias concep o (ski ingi pa idalai do mesmo e mo). Sob e passo iá ios conjun os,
en e eles e e minim einan es, g ama ício a ian iškumą DELFI.l eks yne ašo Agnė Bielinskienė su
bend aau o ėmis (2019). Nesse a igo o concei o de a ian o amplnė, po exemplo, a ian es são
conside adas ais conjuniniai como uma solução baseada nepag įs as solução, c esce i kaina p eços
c escimen o. 8 VLEe b anduolinė elek inė, a ominė elek inė. TB on es nos sinônimos eiliškumas não é
uni o me, po exemplo, República da Li uânia b anduolina (a omicas) elek ina es a u me, diccioná ios do
domínio da de esa p e e emidade o necida ao e mo b anduolinė elek inė, šiluminės e b anduolinės
echnikos e minų žodyne, physikos e minų žodyne a ominė elek inė, ainda nou os (p z., au oma os
žodyne) ap esen am como nesinoniminiai e mos.
123Te minologia | 2020 | 27
As emp esas de c iação de medicamen os mu uamen e co c yniauja, que
p imei a o e ece á no a classe de á macos, egulando-os ní el de coles e ol no
sangueo okio. Espe a-se que pelo menos algumas emp esas c uzam a linha de
iniço p ecisamen e nes e ano. [Mexlas] Já es á esc i o que o e mo espo
ca ela e melha eks yne pasi aikė ans e minologizua a signi icado. aqui
ainda se pode ac escen a , que á ios exemplos a osenos mos am e des e
compoño de e minologização (išanks inė nuos a a e a, que desses casos se á
mais): Tūks ančiai čekų a ual p esiden e do país Milos zemanui simbolicamen e
mos ė audoną ka elę. [Zinios] Ou o exemplo em elação de e minologização
do de cabeça. Embo a ele à ma é ia des e es udo o malmen e en ou como um
equen es dois e mos de pala as, po ém e mininė a osena konko danse
esnė do que pe kel inė ( ūpes is) cons i ui sob e 40 pe cen os de odos os
casos za ik a ados, plg. : Na época a classi icação de emp és imo da Uc ânia já
le an a a não meneca uma do de cabeça.
[Ve slas]
Reacções de na u eza ge al subida de empe a u a, do de cabeça, bê imas
apa en a- se a amen e. [Vida] giskai o o mas. Tal eqüência da o ma
Apie 40 p oc. šio junginio pa a ojimų pag indine eikšme13 y a dau-
pode ia se conside ada e e mo a osenos mídiaje peculia idade, po ém e
no cien í ico es ilo, como indica paieška Google Schola , não e i a-se
mul idiskai os (plg. uma das publicações an aš é: Gal os dolo mai: diagnós ico
e a amen o. Me odológica e amen a (2017)).
Pe kel ina e minos a osená ge almen e pode se conside ada es iliaus, e
não sis eminiu assun o da linguagem. O e em bend inês pala as da língua
li uãs (BŽ) inišo linija, e emo o en ou só li e aline signi icado. No en an o
do de cabeça ūpes is (plg. co ação dolo mas siel a as, ši dgėla LKŽe)
pode ia se conside ado um sepa ado signi icado de conjun o.
IŠVADOS embo a e ec uado es udo ė a ž algomasis, é possí el
začiuop a ce os e minos a osenos mídiaje polinkius. Mui as ezes
meios de comunicação d ižodžiai e mininai ema iniu pon o de is a
di e sosūs pe encem mais do que in ezen os á eas. Esses esul ados
ob e am ape ando-se só só às mais g andes á eas.
13
Mo i adas o mas mul iscai as (abdo o e do es de cabeça) em núme o es e não cabem.

124 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia online
(ž algomasis y imas)
Dalies e mos popula idade na mídia aumen a ela ak ualús e i iciai
compos os nomeiamen os.
ne i žiniasklaidos populia iesiems e minams būdingas o malusis a-
ija imas bei sinonimija. Tai pa eina i iš a i inkamos dalykinės s i ies e -
minijos, ku ioje są oka į a dijama ne ienopai, aip pa į akos u i i s ilis-
iniai a o es. nea idumu aiškai pode explic i nemo i uo o a ija imen o.
não se pode alega que consequen e uso de alguns e mos de o ma
di e en e do que o necida e minog a ia, são e minos a osenos
mídiaje b uožas in o média eles pode iam en a di e o do discu so
especializado (įskai an saky inį) ais.
En epido na mídia popula ias d ižodžių e minų зафиксирована случаев
de e minologizaции, o que signi ica que eles são bem conhecidos audiência
da mídia online.
Aplicada me odologia, embo a e enha de iciências, mas pe mi e (a quan o
isso possí el) analisa e mos sem a an ecipação de an emão não p e endo
nem s i a, nem conc e os e mos.
ŠALTINIAI
DELFI.l eks ynas. P ieiga in e ne e: h p:// eks ynas.mwe.l /.
Lie u ių kalbos pas o ieji žodžių junginiai. Resu sai a sisiun imui: 2-g amos i jų dažniai. P ieiga in e ne e:
h p:// esu sai.mwe.l /a sisius i.
PJB – Lie u ių kalbos pas o ieji žodžių junginiai. Duomenų bazė. P ieiga in e ne e: h p:// esu sai.mwe.l /
paieska.
LITERATŪRA
Akelai is Gin au as 2008: Sudė inių adminis acinių e minų s uk ū iniai modeliai. – Specialybės kalba: e -
minija i s udijos: mokslinių s aipsnių inkinys, Vilnius: Mykolo ome io uni e si e o Leidybos cen as,
5–12.
Bagijan 2014: Багиян Александр. Детерминологизация как результат размытости границ между
специальной и общеупотребительной лексикой. – Филологические науки. Вопросы теории и
практики 7(2), 28–33. P ieiga in e ne e: h ps://www.g amo a.ne /ma e ials/2/2014/7-2/6.h ml.
Bielinskienė Agnė, Boizou Loïc, G igony ė Gin a ė, Ko ale skai ė Jolan a, imku ė E ika, U ka And ius 2015:
Lie u ių kalbos e minų au oma inis a pažinimas i apib ėžimas: monog a ija, Kaunas: Vy au o Didžiojo uni e si-
e as. P ieiga in e ne e: h ps://www. du.l /c is/bi s eam/20.500.12259/92/3/ISBn9786094671487.pd .
Bielinskienė Agnė, Ko ale skai ė Jolan a, imku ė E ika, Vilkai ė Lau a 2017: Kolokacijų i azeologizmų
a pažinimo k i e ijai. – Kalbų s udijos 31, 83–101. P ieiga in e ne e: h p://mwe.l /wp-con en /
uploads/2018/01/a pazinimo_k i e ijai.pd .
Bielinskienė Agnė, Ko ale skai ė Jolan a, imku ė E ika, Vilkai ė Lau a 2019: Lie u ių kalbos pas o iųjų
junginių g ama inis a ian iškumas. – Kalbų s udijos 34, 91–110. DOI: h ps://doi.o g/10.5755/j01.
sal.0.34.21214.
Bi inienė Aud onė 2007: Publicis inis s ilius, Vilnius: Vilniaus pedagoginio uni e si e o leidykla.
Boizou Loïc, Ko ale skai ė Jolan a, imku ė E ika 2015: Lie u ių kalbos d ižodžių junginių mo ologinių i
sin aksinių ypa ybių sąsajos. – Da bai i dienos 64, 115-131. P ieiga in e ne e: h ps://www. du.l /c is/
bi s eam/20.500.12259/27753/1/ISSn2335-8769_2015_n_64.PG_115-131.pd .
125Te minologija | 2020 | 27
BŽ: Bend inės lie u ių kalbos žodynas, e. leidinys, y . ed. D. Liu ke ičienė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u-
as. P ieiga in e ne e: h p://bkz.lki.l / [žiū ė a 2020 m. liepą].
Cab é Cas ell í M. Te esa 2003: Theo ies o Te minology. Thei Desc ip ion, P esc ip ion and Explana-
ion. – Te minology 9(2), 163–199. DOI: 10.1075/ e m.9.2.03cab.
D uk einis Albinas 2011: Sin aksiniai sudė inių jū ei ys ės e minų modeliai. – Res humani a iae X, 234–
255. P ieiga in e ne e: h ps://e alpykla.li uanis ikadb.l / edo a/objec s/LT-LDB-0001:J.04~2011~
1367184182583/da as eams/DS.002.0.01.A TIC/con en .
Du y Pascaline 2008: The ise o ca bon neu al and compensa ion ca bone: A diach onic in es iga ion in o
he mig a ion o ocabula y om he language o ecology o newspape language and ice e sa. – Te -
minology 14:2, 230–248. DOI: 10.1075/ e m.14.2.06du .
Eu oVoc. P ieiga in e ne e: h ps://op.eu opa.eu/l /web/eu- ocabula ies [žiū ė a 2020 m. bi želio mėn.].
Gai enis Kazimie as 2014: Rink iniai aš ai, sud. J. Gai eny ė-Bu le , Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
Gee ae s Di k 2015: Fo ewo d. – Handbook o Te minology 1, Ams e dam/Philadelphia: John Benjamins
Publishing Company, XVII–XX.
Halsko Jakob 2005: P obing he P ope ies o De e minologiza ion: The DiaSke ch. – LAMBDA 29:
39–63.
Humbe -D oz Julie, Pic on Au élie, Condamines Anne 2019: How o build a co pus o a ool-based
app oach o de e minologisa ion in he ield o pa icle physics. – Resea ch in Co pus Linguis ics 7, 1–17.
DOI: 10.32714/ icl.07.01.
IATE: In e ak y ioji e minologija Eu opai. P ieiga in e ne e: h ps://ia e.eu opa.eu/home [žiū ė a 2020 m.
liepos mėn.].
Kageu a Kyo 2002: The Dynamics o Te minology: A desc ip i e heo y o e m o ma ion and e minological
g ow h, Ams e dam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
Kageu a Kyo 2012: The Quan i a i e Analysis o he Dynamics and S uc u e o Te minologies, Ams e dam /
Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
Klima ičius Jonas, Smilge ičius Algi das 2002: Jėgainė i elek inė ne as pa . – Lie u os y as, 2002 m. ug-
sėjo 3 d., 6.
KP1: Kalbos pa a imai 1: G ama inės o mos i jų a ojimas, sud. . Miliūnai ė, eks o au . . Miliūnai ė,
A. Paulauskienė, y . ed. A. Pupkis, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2002.
Lie u os p o esijų klasi ika o ius. P ieiga in e ne e: h p://www.p o esijuklasi ika o ius.l / [žiū ė a 2020 m.
bi želio mėn.].
LKKŽ 2019: Lie u ių kalbos kolokacijų žodynas, sud. A. Bielinskienė, L. Boizou, I. Bumbulienė, J. Ko ale s-
kai ė, T. K ila ičius, J. Mand a ickai ė, E. imku ė, L. Vilkai ė-Lozdienė, Kaunas: Vy au o Didžiojo uni-
e si e as. P ieiga in e ne e: h p://mwe.l /wp-con en /uploads/2019/02/Lie u iu_kalbos_kolokaciju_zo-
dynas.pd .
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas (I–XX, 1941–2002), e. a ian as, y . ed. G. nak inienė, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u as, 2005. P ieiga in e ne e: www.lkz.l .
Meye Ing id, Mackin osh K is en, Va an ola K is a 1998: F om Vi ual Sex o Vi ual Dic iona ies: On he
Analysis and Desc ip ion o a De- e minologizes Wo d. – EURALEXʼ98 P oceedings 2, 645–654. P ieiga
in e ne e: h ps://eu alex.o g/wp-con en / hemes/eu alex/p oceedings/Eu alex%201998%20Pa %202/
Ing id%20MEyE ,%20K is en%20MACKInTOSH%20&%20K is a%20VA AnTOLA%20F om%20Vi -
ual%20Sex%20 o%20Vi ual%20Dic iona ies%20On%20 .pd .
Meye Ing id, Mackin osh K is en 2000: When e ms mo e in o ou e e yday li es: an o e iew o de- e -
minologiza ion. – Te minology 6(1), 111–138.
Mikelionienė Ju gi a, Be kmanienė Auš a 2018: De e minologisa ion o Li huanian and English Technical
Te ms: The Case o Appa a us. – Readings in Numani ies [Numani ies - A s and Humani ies in P og ess 3],
ed. O. And eica, A. Ol eanu. Cham: Sp inge , 235–246. DOI: 10.1007/978-3-319-66914-4_15.
Mi ke ičienė As a 2015: Kai ku ie e minų sinonimijos aspek ai. – Te minologija 22, 39–60.
Mockienė Liudmila 2016: Con as i e analysis o models o o ma ion o wo-wo d e ms in legal ac s o a
cons i u ional na u e in English and Li huanian. – Kalba i kon eks ai 7(1), 105–113. P ieiga in e ne e:
h ps://e alpykla.li uanis ikadb.l / edo a/objec s/LT-LDB-0001:J.04~2016~1488988036342/da as eams/
DS.002.1.01.A TIC/con en .
no á Jana 2018: Te ms Emb aced by he Gene al Public: How o Cope wi h De e minologiza ion in he
Dic iona y? – P oceedings o he XVIII EURALEX In e na ional Cong ess: Lexicog aphy in Global Con ex s,
ed. J. čibej, V. Go janc, I. Kosem, S. K ek, Ljubljana: Ljubljana Uni e si y P ess, 387–398. P ieiga
126 As a Mi ke ičienė Te minai na mídia on-line
(ž algomasis y imas)
in e ne e: h ps://eu alex.o g/publica ions/ e ms-em b aced-by- he-gene al-public-how- o-cope-wi h-
de e minologiza ion-in- he-dic iona y/.
enou An oine e 2017: Some co pus-based obse a ions on de e minologisa ion. Neologica 11: La néologie
en e minologie, 2148.
imku ė E ika, Ko ale skai ė Jolan a, Bielinskienė Agnė, Boizou Loïc, K ila ičius Tomas, Mand a ickai ė
Jus ina, Bumbulienė Ie a, Vilkai ė Lau a 2017: Te mos da língua Li uânica e colocações au omá ico de inição.
2a in e nacional con e ência de e minologia cien í ica Mocsliniai, adminis a i os e educacinhos ní eis de
e minologia: ezės, 1516. Accesso in e ne : h pold.lki.l /LKI_LT/images://TEz%C4%96S_
Moksliniai_adminis aciniai_i _edukaciniai_ e minologijos_lygmenys_2017.pd . VŽ 2018: Aiškinamasis yšių su
isuomene e minų žodynas, Vilnius: Lie u os komunikacijos asociacija. acessí el na in e ne :
h ps://www.l ka.eu/zodynas/.
Supe anskaja e k . 2003: Cúpe anskaya Александра, Подольская Наталия, Васильева Наталия. Ge al
терминология. Вопросы теории, отв. ред. Т. Канделаки, Москва: Едиториал УРСС.
TB: Banco da República da Li uânia e minų. P ieiga na in e ne : h p:// e minai. lkk.l [supe isada 2020 m.
liepos mėn.].
Umb asas Al ydas 2013: Banco e minos da República da Li uânia: 10 anos po Lei de admissão. Te minologia 20,
96122.
Vaskelai ė amunė 2016: Į a džiuo inių o mų ne a ojimas e minijoje e seu le an ado desa iois no mai.
Bend inė ala 89, 158. acessí el na in e ne : h pjou nals.lki.l /bend inekalba/a icle:// iew172/181. Vaskelai ė
amunė 2019: Į a džiuo inės o mos mak oekonomikos e minijoje: consumo dėsningumai e s y a imų
p iežas ys. Te minologia 26, 103139. DOI: 10.35321/ e m26-06. Vlada skienė asuolė 2016: S e imžodžio b endas
signi icações, ediniai e co espondmenys. Te minologija 23, VLEe: Visuo inė lie u ių enciklopedija ( a ian e
161–174.
ele ônico), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as. acessí el na in e ne : h ps:www. le.l /
[www. le.l ] [supe isado 2020 m. julho mês.]. VŽ diccioná io: Ve slo conhecimen os diccioná io. acessí el na
in e ne : h p://zodynas. z.l [ isualizado 2020 m. maio mês.]. Župe ka Kazimie as 2000: Kalbo y os e minai
publicis ikoje. T abalhai i dias 24, 175182. P ieiga na in e ne : h p://donelai is. du.l /publikações/zupe ka.pd .
Župe ka Kazimie as 2001: S ilis ika, Šiauliai: Šiaulių uni e si e as.
TERMS IN ONLINE MEDIA (PILOT STUDY)
Summa y
Media is one o he majo ways h ough which e ms each a non-p o essional
audience. O a icle en a a de e mina he domains om which e ms usually ge in o
he daily online media and whe he he mos popula e ms unde go any mo e
p ominen changes ( e minological a ia ion, de e minologiza ion a e discussed). The
esea ch ocuses on wo-wo d e ms.
The s udy on he e ms used in he media is based on he co pus o he news po al
DELFI.l (h p:// eks ynas.mwe.l /). The esea ch was ca ied ou in se e al s ages. Fi s
o all, he lis o big ams ga he ed om he co pus (h p:// esu sai.mwe. l /a sisius i)
was e iewed and wo-wo d e ms ( o be mo e p ecise, he o ms o e ms, because he
lis is no lemma ized) whe e a leas one o m demons a es he equency highe han
500 we e iden i ied. In his way, 461 wo-wo d e m o ms we e selec ed, esul ing in 317
di e en e ms. The selec ed e ms we e hen di ided by domain. Finally, he
conco dances o he chosen composi e e ms in he co pus we e analyzed. Though such
me hodology has ce ain weaknesses, i enabled us (as much as possible) o analyse e ms
wi hou any p ejudices, i.e., by no an icipa ing he ield o speci ic e ms.
127Te minologija | 2020 | 27
Though i is only a pilo s udy, we can ne e heless g asp ce ain ends o e m
usage in he media:
1) The mos common wo-wo d e ms used in he media a e a ied subjec -wise
hey belong o o e wen y domains. Such indings we e ecei ed by limi ing wi h
he la ges domains only.
2) The popula i y o a pa o he e ms in he media is inc eased by composi e
p ope names ele an o i .
3) E en popula media e ms demons a e o mal a ia ion and synonymy. I also
pe a o he e minology coming om he espec i e domain in which a concep is
named in mul iple ways; s ylis ic ac o s play a ole as well. Unmo i a ed a ia ion
may be explained by inadequa e a en ion o exp ession. 4) Não podemos dize que o
consis en e uso de ce ain e ms in a di e en o m han p o ided in e minog aphy
is a cha ac e is ic ea u e de ining he usage o e ms in he media hey could ha e
come in o he media in such a o m s aigh om p o essional discou se (including
spoken). 5) Cases o de e minologiza ion we e iden i ied among he wo-wo d e ms
which a e popula in he media, which means ha he audience o he online media is
well amilia wi h hem.
Receba 2020-08-28
As a Mi ke ičienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. paço as a.mi ke[email p o ec ed]