scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Ar terminų sinonimija yra trūkumas?

Abstract

    Straipsnyje terminų tvarkybos kontekste nagrinėjama sisteminė terminų sinonimija. Remiantis svarbiausiais lietuvių terminologijos darbais ir terminografijos duomenimis, aptariamas terminų sinonimijos vertinimas, jos santykis su terminų tvarkyba ir permąstoma pagrįstosios terminų sinonimijos sąvoka. Daroma išvada, kad nors dėl pragmatinių priežasčių terminų sinonimija vengtina ir ją reguliuoti tikslinga, tačiau terminų sinonimiją vertinti tik kaip trūkumą nėra tikslu: terminų sinonimiją ir terminų tvarkybą sieja abikryptis ryšys, o sinonimijoje susipina kalbinis, kognityvinis bei komunikacinis terminų lygmenys.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Ar terminų sinonimija yra trūkumas?

Author: Asta Mitkevičienė
Year: 2020
DOI: 10.35321/bkalba.2020.93.01
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/899/1112
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
AR TERMIN SINONIMIJA YRA TRŪKUMAS?
El e udi a io siemp e debe ene é minos de elección y nue ada as c eación
libe ad. Sin es a libe ad imposible el p og eso cien í ico.
Kazimie as Gai enis
1
ESMINIAI VOODŽIAI: e minos sinonimija, e minos o denkyba, basadaji
sinonimija, mo y aciniai sinonimai.
ANOTACIÓN el
A igosnyje en el con ex o del manejo de é minos se examina sis emá ica sinonimía de é minos.
Basándose en los más impo an es abajos de e minología li uanas y da os de e minog a ía, se
discu e la alo ación de e minos sinonimía, su elación con e minos o denkyba y pe mąs oma
basadaos e minos sinonimía concep o. Da emos conclusión de que aunque po azones p agma icas
e minos sinonimija eng ina y ella egula iza obje i a, sin emba go e minos sinonimiją alo a sólo
como de iciá no es obje i o: e minos sinonimiją y e minos o denkybam uneja abik yp is conexión, a
sinonimijoje suspinina kalbinis, kogni y inis y comunicacinis e minos ni eles.
ĮVADAS
e minos sinonimía en e minología li uanas esc i a bas an e bas an e (apž algą i li e a ū ą
Abou see Mi ke ičienė 2015), sin emba go es e di e sosalipis eiškinys aún oli g ažu neiš i as,
me ece no una monog a ía. Es e a ículo ė a pasiž algimien o po e minos sinonimía campo.
Es a ubines de la lengua li uanas comisiones (VLKK) p o ocolinum n u im con i mado en el
p og ama de la especialidad lengua cues ión de e minos sinonimía, como y supues oji sinonimija,
a sidu ia g e a e minijos e o es, ales como ne aisyklingi da iniai, ne eik ini e iniai y k .
(VLKK 2014). Tai eikšmingas dalykas, nes užkoduojamas bend as neigiamas e minų
1
Gai enis Kazimie as. Rink iniai aš ai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o, 2014, p. 253.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 2
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
sinonimías in e p e ado. Sin emba go a si e os VLKK adminis ado po el nacional e minų
banko (TB) pa ikslin ąją paiešką, isible, que uno de paieškos k i e ijų é mino sinónimo. El
obje i o del a ículo discu i alo ación de la sinonimía de é minos de la lengua li uanas,
es ablece su elación con e minos o denkyba y pe mąs y i azons osios e minų sinonimijos
2
są oką. Tam ežiū imi p incipales abajos de e minologías lie u ians, examinan da os
e minog a ías. Dado que sinonimía se analiza en el con ex o del o denamien o de é minos,
baséase no sinónimos a osena, y aseyba, se examina sólo sis émica sinonimía. Aplicomas
desc i omasis anali is
me odas.
VIENAI SĄVOKAI TIK VIENAS TERMINAS:
REIKALAVIMAS, PRINCIPAS AR AKSIOMA?
T adición apés e minos sinonimía e i ación es p agma icas na u aleza sinónimai di icul a
la comunicación, sin necesalo ap edina memo ia, puede con undi i los e minos sis eminius
elaciones. E i ación de sinonimía di ec amen e elacionada y con ciencia y más ampli
ca ac e es de es ilo emá ico: p ecisión y cla idad.
Como sabe, é minos se le an an amce i e i k a la i m ai. A los equisi os sinónimos
no ene (ki aip una noción a un é mino un e mas, mononimija) undamen ales en
3
abajos de e minología li uanas (Keinys 1980; Gai enis 2002; más é. Gai enis 2014: 204
213) no se a ibuye.
Angelė Kaulakienė (1994, 2009) elaciona di ec amen e la cues ión de sinonimía de é minos
con un eque imien o de una eikšmiškumo: a un é mino un concep o, a un concep o un
é mino. S asys Keinys 1980 m. iena eikšmiškumą conside aba uno de los más impo an es
4
equisi os plan eados a é minos, pe o lo in e p e ó sólo como e minos monosemiją (unije
en el campo), sepa ó de mononimía (Keinys 1980). 2013 m. en un a ículo dedicado p oblemia de
e minos una eikšmiškumo el au o a i mó que es o es más desea amien o (Keinys 2013: 50).
2
Te minų a kyba, según K. Gai eniu (2002), en endida como e minų sis eminimas y
no minimas.
3
S asys Keinys es pa a ojęs e miną iena aiškiškumas (Keinys 2013: 47), plg. en TB incluidoą in e au inį
LST ISO 1087-1:2005 e miną mononymija san ykis en e ma ciklų y concep os en un mismo lenguaje, cuando
un concep o iene un único ma ciklį (TB 2019).
4
Plg. o me o e s inio in e nacional es ánda de e minología (1990 m.), en el que uneneješmis é mino y la con o midad
del concep o se explica así: Suda una e minía es anda izada, es deseable que un é mino signi ique sólo un concep o,
y el concep o ue a exp esado sólo un é mino (LRST 1115-90: 19). K. Gai enis es esc i o, que pa e de dichos de es e
es ánda no concue da con empo áneos lingüo y os samp a á (Gai enis 2014: 215).
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 3
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
P aei ą amžių e minología de los li uanos debido his ó icas y poli icas si uacion enían la mayo
in luencia usų (so ie inė) e minología. A. Kaulakienės de uso idioma s oje lib o El abajo
Te minológico (Pag ídai y mé odos), cuya o iginal compues o según Dmi ijaus Lo ės y TSRS
Mokslų akademijos Mokslinės- echninės e minologijos komi e o da bus, sinonimía se in e p e an
como g an al a de e minía (TD 1973). 1979 m. K. Gai enis como uno de las e minologías li uanas p
in c ip ų dis inguió el é mino de concepción a un é mino (Gai enis 2014: 114). Sin emba go él en a izó
que esos p incipios, es deci , incluyendo y sinonimía engimien o, no indican, cuál debe ía se la
e minología li uanas, y e leja ano me o po os décadas é minos basas as p ác ico de
e minologijos da bo p ak iką ( en pa : 113). Vadinasi, p incipas į a dy i są oką ienu
o denamien o de é minos labo ales necesidades y polinkías. K. Gai enis monog a ía (2002) a
p incipios sob e uno e má una concep o a no habla. Po o o lado, si ol emos a la XX c. p ime a
mi ad, se á is o que Kazys G inius ya en 1913 en un in o me leído en Li u ian mokslo d augijoje
Apie bo anikos o ganog a ijos lie u iškąją e minologiją (išpublikdin a G inius 1914) como p ime
ema, del cual se puede exigi de la e minología cien í ica, señaló: 1. Que a cada en endimien o
hubie a un nomb e, una palab a, po que é mino de ciencia eso es e dade o nomen p op ium y
deben se sólo uno (G inius 1914: 4). An e ojos K. G inius, sin duda, enía bo anikos e miniją. Jonas
Jablonskis exigía uni o mos é minos, sob e odo escuelas (ž . Jablonskis 1935: 280), ambién y
ciencia en el habla, p ensa (plačiau ž . Keinys 2012: 45). Kazimie as Būga, ano S . Keinio, e minos
sinonimía e asión exigencia, pa eis, es ic amen e noėlė (Keinys 2012: 43). Esc ibiendo sob e el en
1920 Ju gio Elisón zoología sis emá ica e minos dicciona io, en el cual incluída sinónimos, K. Būga
a i mó que [i]š a ios diccionèlio dadas e minos gal ojąs lei y ojas op a á la cuya uen e le
apa ece á esąs ik esnis (Būga 1961: 784). El p ime eó ico de la e minología li uana S asys
Šalkauskis sob e sinónimos ne ašė, pe o impo an e su idea, que pa ekę a la e minía cien í ica,
las palab as nous ings a seman ínuamen e (Šalkauskis 1991: 43). Teniendo en cuen a, se puede
le an a p esunidą, que, su opinión, e minía ca ac e ís icos los mismos seman iniai eiškiniai
como y nespecialiajai leksikai. Li u ias e minologijoje ya no uno decenio esc ibe, que e minos
e i ación sinonimía es ela i us. Según S . Keinio, sinonimías p ohibidas e minologías en ealidad
ė a gana o malios decla aciones (Keinys 1980: 102), p ac ique e incluso dicciona ios sinonimija muy
di undusi (Keinys 2005: 254). K. Gai enis a i mó que [ ]ūlos s i ies e minijoje siemp e es i sinónimos
y duble ų (Gai enis 2002: 34). A. Kaulakienė opina, [k]a ego iškas sinónimos p ohibición, cuyo
p ak iškai e minijoje nesilaikoma, iene la lado nega i aę, po que, p ime o, la eo ía sup išinama
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 4
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
con la p ác ica, segundo, comple amen e enuncia sinónimos acasks a (Kaulakienė 1994: 51; 2009:
5
167168). Po lo an o, basándose en la ísica y écnica e minija (y es o signi ica i o), sinonimía
ali a ella p opone mucho lanksčiau, dis inge azons ąją y nepag įs ąją e minų sinonimiją, la
úl imaąją iempo al a de e minijos. A. Kaulakienė dis ingue cla amen e sólo dos ipos de
sinonimía basada: Li u ichas y in e nacionales e minos sinonimía, compues as y elipsinas
e minos sinonimía.
Enciklopediniuose są okos „ e minas“ s aipsniuose nu odoma siekiamybė, kad
é minos no deben sinónimos (LKE 2008; VLEe 2019). En la lexicología Li uania sinónimos
ca ecimien o mencionado como uno de los é minos signos, que sepa an ellos de com a aucias
unidades lexicicas, e dad, con limi aciones, plg.: Nusėjis o ę é minos de cie a ama son (o al
menos debe ían se ) las únicas denominaciones de concep os (Jakai ienė 2010: 185). Aunque en
la e minología se a i ma que iene que pasa a ios décadas 2015 pa a que los é minos nos
es ableciesen y el equisi o un concep o un é mino se con i iese en ealybe (Kaulakienė 2014:
16), sin emba go, de in es igaciones empí icas de e minología (ž .: Gai eny ė 2000;
Zemle ičiū ė 2001; S anke ičienė 2012; Vlada skienė 2018; Aukso iū ė 2015 y e c.), así como de
da os e minog á icos, es posible que es o aplique a e minog a ías indi iduales o a g upos de
ellos, y no solo a la es e a. TERMIN SINONIMIJA IR TERMIN TVARKYBA En ep e minos
sinonimías y e minos a kybos se puede insegui abik yp į yšį (ž . 1 igu a.) sinonimía es y
e minos a bosky causa, y e minos a kybos pasekmė. Tai undía A. Kaulakienės idea, que
la apa ición de e minías sinónimios y a ian izidad es nenu ūks amas p oceso (Kaulakienė
1994: 53).
5
Te minu duplice a K. Gai enis e ec i amen e į a dijo absoliučiuosius sinónimos. Duble o concep o a
Li u ias e minologiją se á en adousi de usas e minologías abajos, pe o amplamen e neįsi i ino.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 5
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
1 PAV. Te minos sinonimías y e minos o denkybos conexión Sinonimija como e minos
o denkybos azón. Tan o de Li uania, como ex anje a li e a u a, la sinonimía
adicionalmen e se conside a p ima io cualquie a e minías sis ema o posis emio
o ma imosi e apo b uožu. A menudo en ese momen o los concep os y sus ampli udes, mu uos
6
elaciones, clasi icacionas elaciones no es án del odo cla os. Se alega, que algún iempo
u ilizados unos pocos sinónimiški e mininos es pačiai concep os į a dy i. Así mismo y con
nue os, nonusis o ėjusių concep os denominaciones. T azando una cual á ea e miniją,
no malmen e se escoge de sinonimín e minos (o se c ea nue o é mino), y si se dejan a ios
7
é minos es o mismo a concep os ing esa a uno de ellos se da p io idad (plg. Sage 1990: 59). En
los dicciona ios de e minos Li uáneos suelen el é mino p incipal iene su p opio a ículo
dicciona io, al que se edi ige desde Umb asas 2008). Debido a cualesquie a azones no
adecuados (ne aisyklingi, nesis emiški, malidingai mo y uo i y k .) sinónimai señalimi como
nuo odinio sinonimo s aipsnio (apie lie u iškų e minų žodynų engimo eikala imus ž .
ne eik ini.
8
Sinonimų excedlius Li u ians e minog a ijā se alo a nega i amen e (ž . Gai enis 2014:
200; Umb asas 2008: 221). Po o o lado, se puede p egun a , cuán os sinónimos ya se ía
demasiado y, más impo an e, qué ipo de sinónimos.
6
En e minología ex anje a exis e y opues os a i maciones e minos sinonimía se conside a no del inicial
emakinesa es e as de desa ollo e apo, y su des elojomisi a psnio b uožu (p.ej., Ta a ino 2006: 175). Pe o en
al caso enida en cuen a el insc ibimien o del concep o no de un mo i o, que es más conocimien o, y no de
é minos de o denamien o.
7
Como una de los p oblemas e minológicos que su gen a los aduc o es de las ins i uciones de la
Unión Eu opea se dis ingue el exceso de é minos sinónimos é minos (Zaikauskas 2015: 130).
8
Ri os Miliūnai ė opina, en al caso sob e sinonimía habla ne ikslu (Miliūnai ė 2009: 186).
e mos
o denky-
e mos
ba sinonimía

ASTA MITKEVIČIENĖ. A e minų sinonimija y a ūkumas?| 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2020.93.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Sinonimía como é mino de o denkybos consecuencia. Klasikiniu eiginiu, a menudo ci ojamu
e minologų, y no solo, es apęs dicho que e mininai no min ini pe sinónimos y a ius. T a kan de
una u o a s i es e miniją, o ecida de di e sos e minos una concep o a in oca . Po ejemplo,
guiándose al p incipio de pu eza e minía, p és amos o más es echamen e in e nacionales
9
é minos se busca li uiškų a i ikmenų, y buscando economía del lenguaje, la gos é minos más
co os sus i ui ų. No siemp e log a de inmedia o halla la más p ecisa, sis émica, más co a o po
10
o as azones más ap o é mino. Y odo es o lemb a e minos sinonimía, que eikiasi al menos
cie a a psnia de iempo. Sin duda, en un solo co ec amen e su edaguado ex o suelen a idu ia
solo uno o dos de aquella á ea us o sinónimos (nescuan ando leis inos con ex ines sinonimos, más
amplamen e é Mi ke ičienė 2015), y e minog a ijoje egiamasi a ii ía sinónimos p esen ada
11
limi o ai ( . y. e minija no minama) o po in o ma i idad dedama mucho.
T amo con ex o sinonimía como esul ado de e minos manejo esul an pa icula men e
ac uali, po que buscando más ap ancio co espondien e al o iginal del idioma é mino halla a ios
sinónimos. Cuando el é mino del idioma o iginalolo iene sinónimos, la aducción en lengua
ambién puede apa ece sinónimos. Po ejemplo, en la base de é minos de la Unión Eu opea, IATE
los sinónimos a ance inno ación, adikali inno ación (ambos alo ados es as e i eces como
é minos de con ianza media) y a o ūkio inno ación (no ado dos as e i eces, lo que signi ica
que es nelabai con iable) co esponde es angliškus sinónimos: b eak h ough inno a ion, adical inno a ion y discon inuous
inno a ion (IATE 2019).
De lo que dicho se explica, que sinónimas e minijoje es á y obje o de no minimo, y medio.
Si los sinónimos son medio de no minamien o, lógicamen e samp o aujando, ellos no
pueden se conside ados al a de e minía.
9
Jau pi moji lie u ių e minologijos komisija, kaip ma y i iš jos posėdžių p o okolų, no mindama
e minus ne engė sinónimos (ž . Mi ke ičienė 2013).
10
Se alega que hay que ac ualiza ya exis en es lie u iškus in e nacionales e minos
co espondimenis, ambién c ea más lie u iškų naujada ų (Gai enis 2014: 239; plg. Klima ičius 1975: 117).
11
Absoliu i as sinonimías habla engia y k a osi (Klima ičius 1975: 92). Las in e nacionales y Li u ichas sinónimos
semán ica sepa ación no es ecuen e ( en mismo: 122), más ecuen e uno de ellos la guiniamen e expulso de
e minos sis ema.
ASTA MITKEVIČIENĖ. A e minų sinonimija y a ūkumas?| 7
doi.o g/10.35321/bkalba.2020.93.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
SINONIMIJA Y TERMINOLOGÍAS TERMINIA
Te minología es una de esas á eas, pa a las que se p epa an es ánda es in e nacionales. Se
puede hace p esunción, que en es ánda es e minija debe ía se muy bien su u ky a.
Panag inemos uno de los é minos es ánda de sinónimos. S anda e LST ISO 1087-1:2005
Te minologías abajo. Exškinamasis dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO
1087-1:2000) son 92 é minos de a ículos, y 11 p oc. e minos ienen sinónimos (los sinónimos
12
sepa ados a ículosis no esškeliamos).
Polé de ellos Li u iški y in e nacionales sinónimos é minos: muchosa eikšmiškumas (sin. polisemija),
unoa eikšmiškumas (sin. monosemija); san umpa (sin. ab e ia u a). Keli lie u iški sinonimai a imi
pe i azēm y minimali de in im, ej.: eks ensija (sin. concep oos olumen), in ensija (sin. concep oos
con enido); mac os uk u a (sin. conjun o sanda a), mik os uk u a (sin. a ículo sanda a). Es os
ejemplos e lejan la ípica Li u ichas y in e nacionales e minos sinonimía. ¿Pueden ales pa ejas
de sinónimos conside a se medio ó consecuencia del manejo de é minos? Debido a pe i ases y
mínimos de ini ims p óximos de ejemplos en es e es ánda con ex o su p en puede con es a
a i ma i amen e. Sin emba go, aquí ambién hay que ene en cuen a el hecho de que al cie o
alcance e minija exis ia de dos a mainom nacionaline y in e nacionaline (Klima ičius
1975: 92).
Kelių sinoniminių e minos mo y aciin signis di e encia: ek oniminė są oka y sin. koo dinacinė
są oka; hipe oniminé są oka y sin. supe o dinacinė są oka; hiponiminé są oka i sin. subo dinaciné
są oka. Los p ime os miemb os de es os pa es sinónimos ing esados según la clasi icación
lingüís ica (plg. ek onimai, hipe onimai, hiponimai), y los segundos según logina (plg. koo dinacija,
supe o dinacija, subo dinacija). Cues ionó que ales sinónimos ue a di ec a consecuencia o medio
de no mminado, po que su elección deduce si uación y obje i o. Ki i habamojo es ánda o
sinónimas ė a pa ienamen e. Te miną azón elacionis y como sinónimą indicada azón y
consecuencia elación se puede conside a ampuoju y la guoju a ian u, aunque es o y no es i in
ipiškas al sinonimías ūšies ejemplo. Te mininai especieína concep oka y ūšies concep oka ya
es ipiški sudė iniai g ama iniai sinonimai (p iesagos -inis būd a dis y daik a a džio kilmininkas), y
ales bend ašaknių sinonimų a kan e miniją habi ual e i.
13
12
Šio žodyno e minai ap obuo i VLKK, juos galima as i i TB. Pa s s anda as nuo 2019 m. lapk ičio
no álido al inal, po que en sep iemb e de ese año se publicó una nue a edición o iginal (ISO 1087:2019 Te minology wo k
and e minology science Vocabula y); es e úl imo al idioma li uanos neiš e ido y p obablemen e no se á aducido
debido a poca demanda.
13
Bend ašakniai sinónimos en abajos de e minología ex anje a a menudo se conside an no
sinónimos, y a ian es. Es o de e mina espec i amen e y la na u aleza y los esul ados de las in es igaciones.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 8
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
¿Po qué ambos úl imosji a sidū ė es ánda e, di ícil explica . Tal ez esos é minos
pe cibi como noabsolu ejos sinónimos? En onces la p esen ación de sinónimos en es ánda
se ía jus i icada. Es e es ánda de e minos en las no as de a ículos ambién se puede
encon a sinonimía de cosas, e lejan es la ealidad a osená. Po ejemplo, al é mino
ac onimas se p esen a no a lie u ių e minologijoje <...> a eces conside ado é mino
san umpa sinónimo, al é mino kinininis san ykis no a [s]inonimai: giminės i ūšies san ykis;
kinininos- ūšiniai elaciones.
Po cie o, algunos angliški y p ancūziški, sólo angliški o sólo p ancūziški é minos se p esen an con
sinónimos, y sus Li u iški co espondimenys es ánda e sinónimos ienen. Cuando o os idiomas
e mininos ienen di e en es mo i aciones sinónimos, en cie o con ex o sus co espondien es
Li uaniques pueden p ecisa se, ej., é mino *p agma inis san ykis g e a asocia i us san ykis (plg.
angl. p agma ic ela ion, associa i e ela ion, p anc. ela ion associa i e, ela ion p agma ique).
Además, en luga de ya discu o é mino hipe oniminé concep oka con ex o pod ía se pa a o
e minos pla esnė concep oka (plg. angliškus a i ikmenis b oade concep , supe o dina e concep )
y dudao ina, que debe ía al a osená conside a se nonikslia o islumbi la in luencia de angliškos e minijos.
PAGRÚSTIOJI SINONIMIÓNIA Se a a de un p oyec o de cons ucción de una es ación de se icio de e oca il que se encuen a en la p o incia de Baja Cali o nia, Es ados Unidos.
VLKK dec e ó p o ocola io ap obado en los equisi os comunesos de elabo ación de
dicciona ios de é minos (2015 m. edacción) a i ma que sinonimija, excep o undada a sinonimía
li u iškų y in e nacionales de e minos, eng ina (VLKK 2015). Así, en ellas se dis ingue sólo un
ipo de sinonimía. Te minų bazės IATE lie u iškos dalies gai ėse sinonimija abo dejama mucho
más ampliamen e, y a eso iene in luencia y basės speci ika y paskun is. Tenem dis inguidos 6
casos, cuando Li u iškų e minų sinonimija bazėje es jus i icada. A eyes se pueden ag upa :
14
1) nenusis o ėję nue as nomb es de concep os; 2) sinónimos en di e en es es ilos
uncioncís icos, é minos de de echo de la asignikinesa lengua, nežymiai di e encia sinónimos
a mainose (mokslo i adminis acinėje); 3) sinonimai ski ingose s i yse („ski iasi ES i LR
de consumo asignikinė s i is). Res ados casos son de muy gene al na u aleza, se obse a
a iedad de a osena (sinonimos es án en la eal a osena y no hay uno cla amen e
p edominan e o que enga un es a us más ele ado, sinonimas se usan en di e en es alidecinos
ap oximadamen e de la misma impo ancia documen os de la UE). Kai sinónimos
14
IATE-LT di ec ices a i ma que no se conside an sinónimos las a ian es más co as de é minos (IATE-LT 2016:
2). TB paieškoje como é mino a ículo elemen os ambién se sepa an sinónimos y umposios é minos de o mas.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 9
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
ap oximadamen e de la misma impo ancia en documen os de la UE, se anima a in en a
maneja los, o o ga un es a u o no ma i o (IATE-LT 2016). 1 ablėje se p esen an ipos de
sinónimos e minos, que en e minología li uanas (K. Gai enio, S . Keinio, A. Kaulakienės, J.
Klima ičiaus y (a ) k . abajos) adicionalmen e jus i ican alo an posi i amen e o al menos
neu almen e, i. i. ellos pueden se conside ados en casos de sinonimía basada. Jun o indicado
más impo an e sinónimos c i e io de oposición, excluido es e a ículo au o és.
15
1 LENTEL. Tipos de sinónimos jus i icables y c i e io de oposición sinoniminés
Jus i icadas
sinónimos C i e ijus
Skolinys y lie u iškas
equi alen e Kilmė
Ilgasis y umpasis
a ian es Ilgis Naujų,
nenusis o ėjusių
concep os
denominaciones
Są okų apa ición
Aspek iniai sinonimai16
Są okų požymiai, clasi icación
Specialiosas a osenes y gene ales
lenguas, a osenos sinónimos
s ilius, pos ilis) é mino cien í ico y
liaudies e minas); ciencia y é minos de di ulgación de ciencia
Komunikacinė si uacija (a a iina de
( e minas y ne e minas, unc ionis
Sis eminiai i nesis eminiai ( i ialieji) Nomenkla ū os aisyklės, komunikacinė Es a lis a
Skylančių, ginčy inų
len elėje no es á baig inis, po ejemplo, en él no penca p es in os e minos sinonimija, aunque
concep os
denominaciones
Są okų aidain
denominaciones si uacija Ski ingų mokyklų, k ypčių, eo ijų e mininai Są okų požymiai; au o idad...
ella, como is o de la e minog a ía li uanas, es posible. Sin duda, indica c i e ios
gali bū i išski iami ik sąlygiškai, labai apibend in ai. Tačiau aip įmanoma iš yškin i
15
F anco Be accini y coau o aes, analizando de una á ea i alų sinoniminius e minos, dis inguie on isiológica y
pa ologica sinonimiją. La p ime a se conside a uncionalmen e especí ica (di ie e sinónimos con ex o, g upos de
consumido es), mien as que la segunda es elec inė y puede causa con usión ą (anglizmai y i ališki e mininai(!);
di e en es aducciones de un mismo é mino (a i ikmenys)) (Be accini y k . 2010).
16
Aspek inių sinónimos su ge, cuando en dis in os sis emas de é minos se ele an no los mismos signos de
concep os. Es a a i mación a los li uanos e minología se á en ekęs desde D. Lo ės da bų (ž . Keinys 2005:
254). En la e minología Li uania de es e ipo sinónimas más de alladamen e ne y inė i, e minus aspek iniai
sinonimai s aipsnio au o ės elegido basado en abajos de e minología ex anje a.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 16
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
TB 2019: Banco de e minos del Gobie no de Li uania. P iega a In e ne : h p:// e minai. lkk.l /
[Re is o en diciemb e de 2019].
TD 1973: Te minologinis da bas (Pag indai i me odai), aduc A. Kaulakienė, Vilnius: Min is,
1973.
Temme man Ri a 2000: Towa ds New Ways o Te minology Desc ip ion: he Sociocogni i e
App oach, Ams e dam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Umb asas Al ydas
2008: A naujin i Te minų žodynų p epa amien o comunes equisi os. –
Te minología 15, 216225.
Vlada skienė Rasuolė 2015: Skolin ų y Li u iškų ekonomikos e minų konku encia. –
Te minología 22, 98109.
VLKK 2007: Es adoybinės lie u ių kalbos komisijos m. 20 diciemb e 2007 p o okola de esolución
( ekomendacija R-4) Dėl Te minų žodynų engimo bend ųjų eikala imų (2015 m. 3 diciemb e
p o okola de esolución N . PN-8 edakcija). P ieiga en in e ne :
h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos:// e minija/ e minu-zodynu- engimo-bend ieji eikala i-
mai.
VKK 2014: Es a ubinas comisiones de lenguas li uanas 2014 m. junio 12 d. p o ocola io n. PN-1
Dėl Specialybės kalbos p og amos modi icación. acceso en in e ne :
h pwww. lkk.l / lkk-nu a imai://p o okoliniai-nu a imai/specialybes-kalbosp og ama-nauj-
a- edakcija.
VLEe 2019: Visuo inė lie u ių enciklopedija ( a ian e elec ónico), Vilnius: Mokslo y
enciklopedijų leidybos cen as. P ieiga en In e ne : h ps://www. le.l / [supe isado 2019 m.
mes de diciemb e ].
Zaikauskas Egidijus 2015: Vieno langelio sis ema ins umen o de a monización de los
p oyec os legisla i os de la Unión Eu opea en lengua Li uania con las ins i uciones de la República de Li uania. –
Te minología 23, 127148.
Zemle ičiū ė Palmi a 2001: Sinoniminas Enciclopedia de Medicina é minos. –
Te minología 8, 3439.
Župe ka Kazimie as 1983: Li u ias de lenguaje es ilís ica. Vilnius: Mokslas.
Recibió 2020 02 04
Adop ado 2020 04 25

ASTA MITKEVIČIENĖ. A e minų sinonimija y a ūkumas?| 17
doi.o g/10.35321/bkalba.2020.93.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
IS SYNONYMY OF TERMS AN IMPERFECTION?
Summa y
The a icle in es iga es he sys emic synonymy o Li huanian e ms in he con ex o
e minology egula ion. Wi h e e ence o he mos impo an wo ks in he a ea o Li huanian
e minology as well as e minog aphy da a, i examina he e alua ion o synonymy o e ms,
ela ion be ween synonymy and e minology egula ion and ee alua es he concep o alid
synonymy o e ms.
Te ms wi hou synonyms ha e been conside ed o be only an aspi a ion in Li huanian e minology
o almos hal a cen u y. In he classical wo ks o Li huanian e minology (S. Keinys (1980), K.
Gai enis (2002)) mononymy is included nei he in he equi emen s o e ms no in he p inciples o
no maliza ion o e ms. The a icle p oposes ha synonymy o e ms and e minology egula ion
a e linked in bidi ec ional mu ual way: synonymous e ms a e bo h a ool o and a consequence o
no maliza ion o e ms and applica ion o p inciples o no maliza ion o e ms (eg. as p e e ence
o na i e o igin e ms, economy, sys ema ici y e c.) inc eases synonymy o e ms o a ce ain
ex en .
The a icle comes o a conclusion ha al hough synonymy o e ms should be a oided and
egula ed due o p agma ic easons, i is no accu a e o ega d i only as an impe ec ion.
e minology
egula ion
synonymy o
e ms
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 18
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Synonymy o e ms is no a homogenous phenomenon as he causes o he occu ence o
synonymous e ms, hei na u e, communica i e si ua ion and con ex di e . Linguis ic,
cogni i e and communica i e dimensions o e ms a e in e ela ed in he synonymy o e ms,
he e o e alid synonymy should no be limi ed only (as is qui e he exp ession (o igin and leng h)
common in Li huanian e minology) o wo ypes o synonyms whose opposi ion is based on
o linked only o he p ima y s age o e minology and new concep s.
El a ículo ambién sepa adamen e explo a sinónimos e ms o di e en linguis ic mo i a ion
and demons a es ha hese synonyms can be bo h a consequence and means o egula ion o
e ms and a esul o di e en concep ualiza ion and classi ica ion o concep s. The e o e i is
impossible o conclude ha only one synonymous e m should be used. KEYWORDS: synonymy o
e ms, e minology egula ion, alid synonymy, synonyms o di e en linguis ic mo i a ion.
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]