BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
AR TERMIN SINONIMIJA YRA TRŪKUMAS?
El e udi a io siemp e debe ene é minos de elección y nue ada as c eación
libe ad. Sin es a libe ad imposible el p og eso cien í ico.
Kazimie as Gai enis
1
ESMINIAI VOODŽIAI: e minos sinonimija, e minos o denkyba, basadaji
sinonimija, mo y aciniai sinonimai.
ANOTACIÓN el
A igosnyje en el con ex o del manejo de é minos se examina sis emá ica sinonimía de é minos.
Basándose en los más impo an es abajos de e minología li uanas y da os de e minog a ía, se
discu e la alo ación de e minos sinonimía, su elación con e minos o denkyba y pe mąs oma
basadaos e minos sinonimía concep o. Da emos conclusión de que aunque po azones p agma icas
e minos sinonimija eng ina y ella egula iza obje i a, sin emba go e minos sinonimiją alo a sólo
como de iciá no es obje i o: e minos sinonimiją y e minos o denkybam uneja abik yp is conexión, a
sinonimijoje suspinina kalbinis, kogni y inis y comunicacinis e minos ni eles.
ĮVADAS
e minos sinonimía en e minología li uanas esc i a bas an e bas an e (apž algą i li e a ū ą
Abou see Mi ke ičienė 2015), sin emba go es e di e sosalipis eiškinys aún oli g ažu neiš i as,
me ece no una monog a ía. Es e a ículo ė a pasiž algimien o po e minos sinonimía campo.
Es a ubines de la lengua li uanas comisiones (VLKK) p o ocolinum n u im con i mado en el
p og ama de la especialidad lengua cues ión de e minos sinonimía, como y supues oji sinonimija,
a sidu ia g e a e minijos e o es, ales como ne aisyklingi da iniai, ne eik ini e iniai y k .
(VLKK 2014). Tai eikšmingas dalykas, nes užkoduojamas bend as neigiamas e minų
1
Gai enis Kazimie as. Rink iniai aš ai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o, 2014, p. 253.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 2
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
sinonimías in e p e ado. Sin emba go a si e os VLKK adminis ado po el nacional e minų
banko (TB) pa ikslin ąją paiešką, isible, que uno de paieškos k i e ijų é mino sinónimo. El
obje i o del a ículo discu i alo ación de la sinonimía de é minos de la lengua li uanas,
es ablece su elación con e minos o denkyba y pe mąs y i azons osios e minų sinonimijos
2
są oką. Tam ežiū imi p incipales abajos de e minologías lie u ians, examinan da os
e minog a ías. Dado que sinonimía se analiza en el con ex o del o denamien o de é minos,
baséase no sinónimos a osena, y aseyba, se examina sólo sis émica sinonimía. Aplicomas
desc i omasis anali is
me odas.
VIENAI SĄVOKAI TIK VIENAS TERMINAS:
REIKALAVIMAS, PRINCIPAS AR AKSIOMA?
T adición apés e minos sinonimía e i ación es p agma icas na u aleza sinónimai di icul a
la comunicación, sin necesalo ap edina memo ia, puede con undi i los e minos sis eminius
elaciones. E i ación de sinonimía di ec amen e elacionada y con ciencia y más ampli
ca ac e es de es ilo emá ico: p ecisión y cla idad.
Como sabe, é minos se le an an amce i e i k a la i m ai. A los equisi os sinónimos
no ene (ki aip una noción a un é mino un e mas, mononimija) undamen ales en
3
abajos de e minología li uanas (Keinys 1980; Gai enis 2002; más é. Gai enis 2014: 204
213) no se a ibuye.
Angelė Kaulakienė (1994, 2009) elaciona di ec amen e la cues ión de sinonimía de é minos
con un eque imien o de una eikšmiškumo: a un é mino un concep o, a un concep o un
é mino. S asys Keinys 1980 m. iena eikšmiškumą conside aba uno de los más impo an es
4
equisi os plan eados a é minos, pe o lo in e p e ó sólo como e minos monosemiją (unije
en el campo), sepa ó de mononimía (Keinys 1980). 2013 m. en un a ículo dedicado p oblemia de
e minos una eikšmiškumo el au o a i mó que es o es más desea amien o (Keinys 2013: 50).
2
Te minų a kyba, según K. Gai eniu (2002), en endida como e minų sis eminimas y
no minimas.
3
S asys Keinys es pa a ojęs e miną iena aiškiškumas (Keinys 2013: 47), plg. en TB incluidoą in e au inį
LST ISO 1087-1:2005 e miną mononymija san ykis en e ma ciklų y concep os en un mismo lenguaje, cuando
un concep o iene un único ma ciklį (TB 2019).
4
Plg. o me o e s inio in e nacional es ánda de e minología (1990 m.), en el que uneneješmis é mino y la con o midad
del concep o se explica así: Suda una e minía es anda izada, es deseable que un é mino signi ique sólo un concep o,
y el concep o ue a exp esado sólo un é mino (LRST 1115-90: 19). K. Gai enis es esc i o, que pa e de dichos de es e
es ánda no concue da con empo áneos lingüo y os samp a á (Gai enis 2014: 215).
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 3
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
P aei ą amžių e minología de los li uanos debido his ó icas y poli icas si uacion enían la mayo
in luencia usų (so ie inė) e minología. A. Kaulakienės de uso idioma s oje lib o El abajo
Te minológico (Pag ídai y mé odos), cuya o iginal compues o según Dmi ijaus Lo ės y TSRS
Mokslų akademijos Mokslinės- echninės e minologijos komi e o da bus, sinonimía se in e p e an
como g an al a de e minía (TD 1973). 1979 m. K. Gai enis como uno de las e minologías li uanas p
in c ip ų dis inguió el é mino de concepción a un é mino (Gai enis 2014: 114). Sin emba go él en a izó
que esos p incipios, es deci , incluyendo y sinonimía engimien o, no indican, cuál debe ía se la
e minología li uanas, y e leja ano me o po os décadas é minos basas as p ác ico de
e minologijos da bo p ak iką ( en pa : 113). Vadinasi, p incipas į a dy i są oką ienu
o denamien o de é minos labo ales necesidades y polinkías. K. Gai enis monog a ía (2002) a
p incipios sob e uno e má una concep o a no habla. Po o o lado, si ol emos a la XX c. p ime a
mi ad, se á is o que Kazys G inius ya en 1913 en un in o me leído en Li u ian mokslo d augijoje
Apie bo anikos o ganog a ijos lie u iškąją e minologiją (išpublikdin a G inius 1914) como p ime
ema, del cual se puede exigi de la e minología cien í ica, señaló: 1. Que a cada en endimien o
hubie a un nomb e, una palab a, po que é mino de ciencia eso es e dade o nomen p op ium y
deben se sólo uno (G inius 1914: 4). An e ojos K. G inius, sin duda, enía bo anikos e miniją. Jonas
Jablonskis exigía uni o mos é minos, sob e odo escuelas (ž . Jablonskis 1935: 280), ambién y
ciencia en el habla, p ensa (plačiau ž . Keinys 2012: 45). Kazimie as Būga, ano S . Keinio, e minos
sinonimía e asión exigencia, pa eis, es ic amen e noėlė (Keinys 2012: 43). Esc ibiendo sob e el en
1920 Ju gio Elisón zoología sis emá ica e minos dicciona io, en el cual incluída sinónimos, K. Būga
a i mó que [i]š a ios diccionèlio dadas e minos gal ojąs lei y ojas op a á la cuya uen e le
apa ece á esąs ik esnis (Būga 1961: 784). El p ime eó ico de la e minología li uana S asys
Šalkauskis sob e sinónimos ne ašė, pe o impo an e su idea, que pa ekę a la e minía cien í ica,
las palab as nous ings a seman ínuamen e (Šalkauskis 1991: 43). Teniendo en cuen a, se puede
le an a p esunidą, que, su opinión, e minía ca ac e ís icos los mismos seman iniai eiškiniai
como y nespecialiajai leksikai. Li u ias e minologijoje ya no uno decenio esc ibe, que e minos
e i ación sinonimía es ela i us. Según S . Keinio, sinonimías p ohibidas e minologías en ealidad
ė a gana o malios decla aciones (Keinys 1980: 102), p ac ique e incluso dicciona ios sinonimija muy
di undusi (Keinys 2005: 254). K. Gai enis a i mó que [ ]ūlos s i ies e minijoje siemp e es i sinónimos
y duble ų (Gai enis 2002: 34). A. Kaulakienė opina, [k]a ego iškas sinónimos p ohibición, cuyo
p ak iškai e minijoje nesilaikoma, iene la lado nega i aę, po que, p ime o, la eo ía sup išinama
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 4
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
con la p ác ica, segundo, comple amen e enuncia sinónimos acasks a (Kaulakienė 1994: 51; 2009:
5
167168). Po lo an o, basándose en la ísica y écnica e minija (y es o signi ica i o), sinonimía
ali a ella p opone mucho lanksčiau, dis inge azons ąją y nepag įs ąją e minų sinonimiją, la
úl imaąją iempo al a de e minijos. A. Kaulakienė dis ingue cla amen e sólo dos ipos de
sinonimía basada: Li u ichas y in e nacionales e minos sinonimía, compues as y elipsinas
e minos sinonimía.
Enciklopediniuose są okos „ e minas“ s aipsniuose nu odoma siekiamybė, kad
é minos no deben sinónimos (LKE 2008; VLEe 2019). En la lexicología Li uania sinónimos
ca ecimien o mencionado como uno de los é minos signos, que sepa an ellos de com a aucias
unidades lexicicas, e dad, con limi aciones, plg.: Nusėjis o ę é minos de cie a ama son (o al
menos debe ían se ) las únicas denominaciones de concep os (Jakai ienė 2010: 185). Aunque en
la e minología se a i ma que iene que pasa a ios décadas 2015 pa a que los é minos nos
es ableciesen y el equisi o un concep o un é mino se con i iese en ealybe (Kaulakienė 2014:
16), sin emba go, de in es igaciones empí icas de e minología (ž .: Gai eny ė 2000;
Zemle ičiū ė 2001; S anke ičienė 2012; Vlada skienė 2018; Aukso iū ė 2015 y e c.), así como de
da os e minog á icos, es posible que es o aplique a e minog a ías indi iduales o a g upos de
ellos, y no solo a la es e a. TERMIN SINONIMIJA IR TERMIN TVARKYBA En ep e minos
sinonimías y e minos a kybos se puede insegui abik yp į yšį (ž . 1 igu a.) sinonimía es y
e minos a bosky causa, y e minos a kybos pasekmė. Tai undía A. Kaulakienės idea, que
la apa ición de e minías sinónimios y a ian izidad es nenu ūks amas p oceso (Kaulakienė
1994: 53).
5
Te minu duplice a K. Gai enis e ec i amen e į a dijo absoliučiuosius sinónimos. Duble o concep o a
Li u ias e minologiją se á en adousi de usas e minologías abajos, pe o amplamen e neįsi i ino.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 5
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
1 PAV. Te minos sinonimías y e minos o denkybos conexión Sinonimija como e minos
o denkybos azón. Tan o de Li uania, como ex anje a li e a u a, la sinonimía
adicionalmen e se conside a p ima io cualquie a e minías sis ema o posis emio
o ma imosi e apo b uožu. A menudo en ese momen o los concep os y sus ampli udes, mu uos
6
elaciones, clasi icacionas elaciones no es án del odo cla os. Se alega, que algún iempo
u ilizados unos pocos sinónimiški e mininos es pačiai concep os į a dy i. Así mismo y con
nue os, nonusis o ėjusių concep os denominaciones. T azando una cual á ea e miniją,
no malmen e se escoge de sinonimín e minos (o se c ea nue o é mino), y si se dejan a ios
7
é minos es o mismo a concep os ing esa a uno de ellos se da p io idad (plg. Sage 1990: 59). En
los dicciona ios de e minos Li uáneos suelen el é mino p incipal iene su p opio a ículo
dicciona io, al que se edi ige desde Umb asas 2008). Debido a cualesquie a azones no
adecuados (ne aisyklingi, nesis emiški, malidingai mo y uo i y k .) sinónimai señalimi como
nuo odinio sinonimo s aipsnio (apie lie u iškų e minų žodynų engimo eikala imus ž .
ne eik ini.
8
Sinonimų excedlius Li u ians e minog a ijā se alo a nega i amen e (ž . Gai enis 2014:
200; Umb asas 2008: 221). Po o o lado, se puede p egun a , cuán os sinónimos ya se ía
demasiado y, más impo an e, qué ipo de sinónimos.
6
En e minología ex anje a exis e y opues os a i maciones e minos sinonimía se conside a no del inicial
emakinesa es e as de desa ollo e apo, y su des elojomisi a psnio b uožu (p.ej., Ta a ino 2006: 175). Pe o en
al caso enida en cuen a el insc ibimien o del concep o no de un mo i o, que es más conocimien o, y no de
é minos de o denamien o.
7
Como una de los p oblemas e minológicos que su gen a los aduc o es de las ins i uciones de la
Unión Eu opea se dis ingue el exceso de é minos sinónimos é minos (Zaikauskas 2015: 130).
8
Ri os Miliūnai ė opina, en al caso sob e sinonimía habla ne ikslu (Miliūnai ė 2009: 186).
e mos
o denky-
e mos
ba sinonimía
ASTA MITKEVIČIENĖ. A e minų sinonimija y a ūkumas?| 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2020.93.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Sinonimía como é mino de o denkybos consecuencia. Klasikiniu eiginiu, a menudo ci ojamu
e minologų, y no solo, es apęs dicho que e mininai no min ini pe sinónimos y a ius. T a kan de
una u o a s i es e miniją, o ecida de di e sos e minos una concep o a in oca . Po ejemplo,
guiándose al p incipio de pu eza e minía, p és amos o más es echamen e in e nacionales
9
é minos se busca li uiškų a i ikmenų, y buscando economía del lenguaje, la gos é minos más
co os sus i ui ų. No siemp e log a de inmedia o halla la más p ecisa, sis émica, más co a o po
10
o as azones más ap o é mino. Y odo es o lemb a e minos sinonimía, que eikiasi al menos
cie a a psnia de iempo. Sin duda, en un solo co ec amen e su edaguado ex o suelen a idu ia
solo uno o dos de aquella á ea us o sinónimos (nescuan ando leis inos con ex ines sinonimos, más
amplamen e é Mi ke ičienė 2015), y e minog a ijoje egiamasi a ii ía sinónimos p esen ada
11
limi o ai ( . y. e minija no minama) o po in o ma i idad dedama mucho.
T amo con ex o sinonimía como esul ado de e minos manejo esul an pa icula men e
ac uali, po que buscando más ap ancio co espondien e al o iginal del idioma é mino halla a ios
sinónimos. Cuando el é mino del idioma o iginalolo iene sinónimos, la aducción en lengua
ambién puede apa ece sinónimos. Po ejemplo, en la base de é minos de la Unión Eu opea, IATE
los sinónimos a ance inno ación, adikali inno ación (ambos alo ados es as e i eces como
é minos de con ianza media) y a o ūkio inno ación (no ado dos as e i eces, lo que signi ica
que es nelabai con iable) co esponde es angliškus sinónimos: b eak h ough inno a ion, adical inno a ion y discon inuous
inno a ion (IATE 2019).
De lo que dicho se explica, que sinónimas e minijoje es á y obje o de no minimo, y medio.
Si los sinónimos son medio de no minamien o, lógicamen e samp o aujando, ellos no
pueden se conside ados al a de e minía.
9
Jau pi moji lie u ių e minologijos komisija, kaip ma y i iš jos posėdžių p o okolų, no mindama
e minus ne engė sinónimos (ž . Mi ke ičienė 2013).
10
Se alega que hay que ac ualiza ya exis en es lie u iškus in e nacionales e minos
co espondimenis, ambién c ea más lie u iškų naujada ų (Gai enis 2014: 239; plg. Klima ičius 1975: 117).
11
Absoliu i as sinonimías habla engia y k a osi (Klima ičius 1975: 92). Las in e nacionales y Li u ichas sinónimos
semán ica sepa ación no es ecuen e ( en mismo: 122), más ecuen e uno de ellos la guiniamen e expulso de
e minos sis ema.
ASTA MITKEVIČIENĖ. A e minų sinonimija y a ūkumas?| 7
doi.o g/10.35321/bkalba.2020.93.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
SINONIMIJA Y TERMINOLOGÍAS TERMINIA
Te minología es una de esas á eas, pa a las que se p epa an es ánda es in e nacionales. Se
puede hace p esunción, que en es ánda es e minija debe ía se muy bien su u ky a.
Panag inemos uno de los é minos es ánda de sinónimos. S anda e LST ISO 1087-1:2005
Te minologías abajo. Exškinamasis dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO
1087-1:2000) son 92 é minos de a ículos, y 11 p oc. e minos ienen sinónimos (los sinónimos
12
sepa ados a ículosis no esškeliamos).
Polé de ellos Li u iški y in e nacionales sinónimos é minos: muchosa eikšmiškumas (sin. polisemija),
unoa eikšmiškumas (sin. monosemija); san umpa (sin. ab e ia u a). Keli lie u iški sinonimai a imi
pe i azēm y minimali de in im, ej.: eks ensija (sin. concep oos olumen), in ensija (sin. concep oos
con enido); mac os uk u a (sin. conjun o sanda a), mik os uk u a (sin. a ículo sanda a). Es os
ejemplos e lejan la ípica Li u ichas y in e nacionales e minos sinonimía. ¿Pueden ales pa ejas
de sinónimos conside a se medio ó consecuencia del manejo de é minos? Debido a pe i ases y
mínimos de ini ims p óximos de ejemplos en es e es ánda con ex o su p en puede con es a
a i ma i amen e. Sin emba go, aquí ambién hay que ene en cuen a el hecho de que al cie o
alcance e minija exis ia de dos a mainom nacionaline y in e nacionaline (Klima ičius
1975: 92).
Kelių sinoniminių e minos mo y aciin signis di e encia: ek oniminė są oka y sin. koo dinacinė
są oka; hipe oniminé są oka y sin. supe o dinacinė są oka; hiponiminé są oka i sin. subo dinaciné
są oka. Los p ime os miemb os de es os pa es sinónimos ing esados según la clasi icación
lingüís ica (plg. ek onimai, hipe onimai, hiponimai), y los segundos según logina (plg. koo dinacija,
supe o dinacija, subo dinacija). Cues ionó que ales sinónimos ue a di ec a consecuencia o medio
de no mminado, po que su elección deduce si uación y obje i o. Ki i habamojo es ánda o
sinónimas ė a pa ienamen e. Te miną azón elacionis y como sinónimą indicada azón y
consecuencia elación se puede conside a ampuoju y la guoju a ian u, aunque es o y no es i in
ipiškas al sinonimías ūšies ejemplo. Te mininai especieína concep oka y ūšies concep oka ya
es ipiški sudė iniai g ama iniai sinonimai (p iesagos -inis būd a dis y daik a a džio kilmininkas), y
ales bend ašaknių sinonimų a kan e miniją habi ual e i.
13
12
Šio žodyno e minai ap obuo i VLKK, juos galima as i i TB. Pa s s anda as nuo 2019 m. lapk ičio
no álido al inal, po que en sep iemb e de ese año se publicó una nue a edición o iginal (ISO 1087:2019 Te minology wo k
and e minology science Vocabula y); es e úl imo al idioma li uanos neiš e ido y p obablemen e no se á aducido
debido a poca demanda.
13
Bend ašakniai sinónimos en abajos de e minología ex anje a a menudo se conside an no
sinónimos, y a ian es. Es o de e mina espec i amen e y la na u aleza y los esul ados de las in es igaciones.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 8
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
¿Po qué ambos úl imosji a sidū ė es ánda e, di ícil explica . Tal ez esos é minos
pe cibi como noabsolu ejos sinónimos? En onces la p esen ación de sinónimos en es ánda
se ía jus i icada. Es e es ánda de e minos en las no as de a ículos ambién se puede
encon a sinonimía de cosas, e lejan es la ealidad a osená. Po ejemplo, al é mino
ac onimas se p esen a no a lie u ių e minologijoje <...> a eces conside ado é mino
san umpa sinónimo, al é mino kinininis san ykis no a [s]inonimai: giminės i ūšies san ykis;
kinininos- ūšiniai elaciones.
Po cie o, algunos angliški y p ancūziški, sólo angliški o sólo p ancūziški é minos se p esen an con
sinónimos, y sus Li u iški co espondimenys es ánda e sinónimos ienen. Cuando o os idiomas
e mininos ienen di e en es mo i aciones sinónimos, en cie o con ex o sus co espondien es
Li uaniques pueden p ecisa se, ej., é mino *p agma inis san ykis g e a asocia i us san ykis (plg.
angl. p agma ic ela ion, associa i e ela ion, p anc. ela ion associa i e, ela ion p agma ique).
Además, en luga de ya discu o é mino hipe oniminé concep oka con ex o pod ía se pa a o
e minos pla esnė concep oka (plg. angliškus a i ikmenis b oade concep , supe o dina e concep )
y dudao ina, que debe ía al a osená conside a se nonikslia o islumbi la in luencia de angliškos e minijos.
PAGRÚSTIOJI SINONIMIÓNIA Se a a de un p oyec o de cons ucción de una es ación de se icio de e oca il que se encuen a en la p o incia de Baja Cali o nia, Es ados Unidos.
VLKK dec e ó p o ocola io ap obado en los equisi os comunesos de elabo ación de
dicciona ios de é minos (2015 m. edacción) a i ma que sinonimija, excep o undada a sinonimía
li u iškų y in e nacionales de e minos, eng ina (VLKK 2015). Así, en ellas se dis ingue sólo un
ipo de sinonimía. Te minų bazės IATE lie u iškos dalies gai ėse sinonimija abo dejama mucho
más ampliamen e, y a eso iene in luencia y basės speci ika y paskun is. Tenem dis inguidos 6
casos, cuando Li u iškų e minų sinonimija bazėje es jus i icada. A eyes se pueden ag upa :
14
1) nenusis o ėję nue as nomb es de concep os; 2) sinónimos en di e en es es ilos
uncioncís icos, é minos de de echo de la asignikinesa lengua, nežymiai di e encia sinónimos
a mainose (mokslo i adminis acinėje); 3) sinonimai ski ingose s i yse („ski iasi ES i LR
de consumo asignikinė s i is). Res ados casos son de muy gene al na u aleza, se obse a
a iedad de a osena (sinonimos es án en la eal a osena y no hay uno cla amen e
p edominan e o que enga un es a us más ele ado, sinonimas se usan en di e en es alidecinos
ap oximadamen e de la misma impo ancia documen os de la UE). Kai sinónimos
14
IATE-LT di ec ices a i ma que no se conside an sinónimos las a ian es más co as de é minos (IATE-LT 2016:
2). TB paieškoje como é mino a ículo elemen os ambién se sepa an sinónimos y umposios é minos de o mas.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 9
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
ap oximadamen e de la misma impo ancia en documen os de la UE, se anima a in en a
maneja los, o o ga un es a u o no ma i o (IATE-LT 2016). 1 ablėje se p esen an ipos de
sinónimos e minos, que en e minología li uanas (K. Gai enio, S . Keinio, A. Kaulakienės, J.
Klima ičiaus y (a ) k . abajos) adicionalmen e jus i ican alo an posi i amen e o al menos
neu almen e, i. i. ellos pueden se conside ados en casos de sinonimía basada. Jun o indicado
más impo an e sinónimos c i e io de oposición, excluido es e a ículo au o és.
15
1 LENTEL. Tipos de sinónimos jus i icables y c i e io de oposición sinoniminés
Jus i icadas
sinónimos C i e ijus
Skolinys y lie u iškas
equi alen e Kilmė
Ilgasis y umpasis
a ian es Ilgis Naujų,
nenusis o ėjusių
concep os
denominaciones
Są okų apa ición
Aspek iniai sinonimai16
Są okų požymiai, clasi icación
Specialiosas a osenes y gene ales
lenguas, a osenos sinónimos
s ilius, pos ilis) é mino cien í ico y
liaudies e minas); ciencia y é minos de di ulgación de ciencia
Komunikacinė si uacija (a a iina de
( e minas y ne e minas, unc ionis
Sis eminiai i nesis eminiai ( i ialieji) Nomenkla ū os aisyklės, komunikacinė Es a lis a
Skylančių, ginčy inų
len elėje no es á baig inis, po ejemplo, en él no penca p es in os e minos sinonimija, aunque
concep os
denominaciones
Są okų aidain
denominaciones si uacija Ski ingų mokyklų, k ypčių, eo ijų e mininai Są okų požymiai; au o idad...
ella, como is o de la e minog a ía li uanas, es posible. Sin duda, indica c i e ios
gali bū i išski iami ik sąlygiškai, labai apibend in ai. Tačiau aip įmanoma iš yškin i
15
F anco Be accini y coau o aes, analizando de una á ea i alų sinoniminius e minos, dis inguie on isiológica y
pa ologica sinonimiją. La p ime a se conside a uncionalmen e especí ica (di ie e sinónimos con ex o, g upos de
consumido es), mien as que la segunda es elec inė y puede causa con usión ą (anglizmai y i ališki e mininai(!);
di e en es aducciones de un mismo é mino (a i ikmenys)) (Be accini y k . 2010).
16
Aspek inių sinónimos su ge, cuando en dis in os sis emas de é minos se ele an no los mismos signos de
concep os. Es a a i mación a los li uanos e minología se á en ekęs desde D. Lo ės da bų (ž . Keinys 2005:
254). En la e minología Li uania de es e ipo sinónimas más de alladamen e ne y inė i, e minus aspek iniai
sinonimai s aipsnio au o ės elegido basado en abajos de e minología ex anje a.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 16
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
TB 2019: Banco de e minos del Gobie no de Li uania. P iega a In e ne : h p:// e minai. lkk.l /
[Re is o en diciemb e de 2019].
TD 1973: Te minologinis da bas (Pag indai i me odai), aduc A. Kaulakienė, Vilnius: Min is,
1973.
Temme man Ri a 2000: Towa ds New Ways o Te minology Desc ip ion: he Sociocogni i e
App oach, Ams e dam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Umb asas Al ydas
2008: A naujin i Te minų žodynų p epa amien o comunes equisi os. –
Te minología 15, 216225.
Vlada skienė Rasuolė 2015: Skolin ų y Li u iškų ekonomikos e minų konku encia. –
Te minología 22, 98109.
VLKK 2007: Es adoybinės lie u ių kalbos komisijos m. 20 diciemb e 2007 p o okola de esolución
( ekomendacija R-4) Dėl Te minų žodynų engimo bend ųjų eikala imų (2015 m. 3 diciemb e
p o okola de esolución N . PN-8 edakcija). P ieiga en in e ne :
h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos:// e minija/ e minu-zodynu- engimo-bend ieji eikala i-
mai.
VKK 2014: Es a ubinas comisiones de lenguas li uanas 2014 m. junio 12 d. p o ocola io n. PN-1
Dėl Specialybės kalbos p og amos modi icación. acceso en in e ne :
h pwww. lkk.l / lkk-nu a imai://p o okoliniai-nu a imai/specialybes-kalbosp og ama-nauj-
a- edakcija.
VLEe 2019: Visuo inė lie u ių enciklopedija ( a ian e elec ónico), Vilnius: Mokslo y
enciklopedijų leidybos cen as. P ieiga en In e ne : h ps://www. le.l / [supe isado 2019 m.
mes de diciemb e ].
Zaikauskas Egidijus 2015: Vieno langelio sis ema ins umen o de a monización de los
p oyec os legisla i os de la Unión Eu opea en lengua Li uania con las ins i uciones de la República de Li uania. –
Te minología 23, 127148.
Zemle ičiū ė Palmi a 2001: Sinoniminas Enciclopedia de Medicina é minos. –
Te minología 8, 3439.
Župe ka Kazimie as 1983: Li u ias de lenguaje es ilís ica. Vilnius: Mokslas.
Recibió 2020 02 04
Adop ado 2020 04 25
ASTA MITKEVIČIENĖ. A e minų sinonimija y a ūkumas?| 17
doi.o g/10.35321/bkalba.2020.93.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
IS SYNONYMY OF TERMS AN IMPERFECTION?
Summa y
The a icle in es iga es he sys emic synonymy o Li huanian e ms in he con ex o
e minology egula ion. Wi h e e ence o he mos impo an wo ks in he a ea o Li huanian
e minology as well as e minog aphy da a, i examina he e alua ion o synonymy o e ms,
ela ion be ween synonymy and e minology egula ion and ee alua es he concep o alid
synonymy o e ms.
Te ms wi hou synonyms ha e been conside ed o be only an aspi a ion in Li huanian e minology
o almos hal a cen u y. In he classical wo ks o Li huanian e minology (S. Keinys (1980), K.
Gai enis (2002)) mononymy is included nei he in he equi emen s o e ms no in he p inciples o
no maliza ion o e ms. The a icle p oposes ha synonymy o e ms and e minology egula ion
a e linked in bidi ec ional mu ual way: synonymous e ms a e bo h a ool o and a consequence o
no maliza ion o e ms and applica ion o p inciples o no maliza ion o e ms (eg. as p e e ence
o na i e o igin e ms, economy, sys ema ici y e c.) inc eases synonymy o e ms o a ce ain
ex en .
The a icle comes o a conclusion ha al hough synonymy o e ms should be a oided and
egula ed due o p agma ic easons, i is no accu a e o ega d i only as an impe ec ion.
e minology
egula ion
synonymy o
e ms
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de é minos es un de ec o?| 18
doi.o g/10.35321.9bkalba.20203.01
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Synonymy o e ms is no a homogenous phenomenon as he causes o he occu ence o
synonymous e ms, hei na u e, communica i e si ua ion and con ex di e . Linguis ic,
cogni i e and communica i e dimensions o e ms a e in e ela ed in he synonymy o e ms,
he e o e alid synonymy should no be limi ed only (as is qui e he exp ession (o igin and leng h)
common in Li huanian e minology) o wo ypes o synonyms whose opposi ion is based on
o linked only o he p ima y s age o e minology and new concep s.
El a ículo ambién sepa adamen e explo a sinónimos e ms o di e en linguis ic mo i a ion
and demons a es ha hese synonyms can be bo h a consequence and means o egula ion o
e ms and a esul o di e en concep ualiza ion and classi ica ion o concep s. The e o e i is
impossible o conclude ha only one synonymous e m should be used. KEYWORDS: synonymy o
e ms, e minology egula ion, alid synonymy, synonyms o di e en linguis ic mo i a ion.
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]