BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
NEAPIBRĖŽIAMIEJI LAIKO PRIEVEIKSMIAI
KAŽKADA IR KADA NORS: REIKŠMS SANTYKIS IR VARTOSENA ESMINIAI VOZŽIAI:
neapib ėžiamieji iempo p e eiksmiai, į a diniai p ie eiksmiai o į a dis como
p o o ma, ad e bialai, neapib ėž umo indiciklis.
ANOTACIÓN el
El a ículo abo da alguna ez la expė imasis de la s e as de consumo pasando desde el adicional
modelo, dis o pa a unsaki a inde inido momen o pasado del iempo de la acción ( ac i aus) que ocu sio
en el u u o, hacia menos acos umb ado modelo, cuando alguna ez paselenkamas posiblemen e del
iempo de la acción (i ealaus) que adicionalmen e desc údiamo an e eiksmiu alguna ez, unsaki a .
Ma ino Haspelma ho (1997) ealizado un ipológico p e i eiksmius de en e gadu as inde inibles,
comp imen es y en e gadu as de o igen (PRO-ADVERBS), un es udio de implicicacines uni e sijas
mues a que alguna ez pasándose po al o i ealausmo al iempo desc ibi se ulne a el p incipio de
coope ación con pašneko u (angl. he coope a i e p inciple; plg. G ice 1975). Po o a pa e, al elección
sin emba go iene que a a y con gene al polinkiu de cambios de signi icados y unciones de indicado es de
inde e minación g e iminę posición en el mapa de implici aciones uni e sales ocupan es de indicado es de inde e minación pe imamumo de la impo ancia a cie a di ecciónmi posibilidad (plg. Haspelma h 1997: 63).
ĮVADAS
P ie eiksmių alguna ez y alguna ez a osena de p ime a is a pa ece undada p ie eiksmio
kon as iniu laiko si uacijų išdės ymu (p aei is–a ei is)
1
. Pas a uoju me u is dažnėjan is
alguna ez, nusakančio iempo si uaciones en el u u o neap edėž umą, elecciónis luga
1
Plg. en uno si io web de In e ne encon ada no a: kada aunque se u iliza a eičiai de ini , y kažkada p aeičiai. Algún día se é ico;
alguna ez ui u ingas (h ps:// ais ininkouz asai.l /skai y oju-klausimai/pas aba-kada-no s a ojama; žiū ė a 2020-12-29).
In e esan e es que en los ex os de es a página web esan ys alguna ez y alguna ez adecuadamen e ma ca pasado y u u o
ski į, po lo que lengubinis lección conside á inas a cie o si io web publicidad.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 2 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
laukiamo kada no s odo, kad nyks a kalbančiųjų su okimas, jog šis laiko p ie eiksmis ski as
sólo si uaciones del pasado desc ibi pa a, plg. :
1) Kažkada esc ibi é lib o a sob e es o, con qué clase de pe sonas es esę abaja en la ida.
2
2) es poco p obable que ales sis emas in o má icos alguna ez uncionen mejo , que lo
cap a homb e <...>.
3
3) Es necesa io <...> deci alguna ez S op.
4
4) si pensamos en la si uación económica aquí y aho a, y no alguno en 10 años, es los más
impo an es ac o es ella de e minan es <...> son las expec a i as de los consumido es y sus de e min a bienes de consumo y
paslaugų paklausa.
5
5) Ka je a nė a p ocesas, ku is p asidės kažkada po s udijų baigimo.
6
6) El ea o es a e momen áneo, él no pe manece. <...>. Po lo an o odos
dainininkai, ak o iai, ežisie iai – jeigu jau y a p ipažįs ami, ai čia i daba , o ne kažkada
a is as de escena después de la mue e.
7
7) Ese dine o puede u iliza se y <...> ayuda a niños po o os medios. No in en ando apoya
aquellos que sólo nace án alguna ez p óximos años, pe o mi ando de e dad, donde hay
socialines p oblemas, cuáles necesi a apoyo inancie o.
8
Los abajos de no mminimo de Li u ias mucho a ención ebeski iama neapib ėžiamųjų
p ie eiksmių (en e ellas y kažkada, alguna ez) samplaikų con es o consumo e o es. Aunque de
9
ales acos umb ados alguna ez con ex o de consumo. Kalbo y os abajos en no as de alguna ez
samplaikų a ojimas nebė a in ensy us, jų pa yzdžiai s a būs ki u aspek u – jie yškina
y alguna ez queis a-nes-pas-mus- ik ai-saugiau-nei-uzei i-i-pa duo u e-1224-1409156 ( isualizada
2
h ps://www.15min.l /max/naujiena/ e slas/ e smes-sana o ijos-di ek o e-apie-135-a saukimus-pe -sa ai e-
2020-12-29).
3
h ps://kauno.diena.l /naujienos/nuomones/nuomones/snekamoji-kalba-mi ai- ealybe-i - y imu-galimybes-
8672 ( e is ada 2020- 12- 29).
4
h ps://m.del i.l /lie u oje/a icle.php?id=86384825 (žiū ė a 2021-02-12).
5
h ps://www.ll i.l /naujienos/ekonomine-poli ika/o-gal-ekonomikos-p ognozuo ojai-ne- aip-jau-i -klydo-l inka
(žiū ė a 2020-12-29).
6
h p://www. p pmc.l /ka je os-ugdymo-cen as/580-ka je os-plano-nauda-siekian -ka je os- iksl.h ml ( e
2020-12-29).
7
h p://www.lk i.l /apie_mus/knygynas/ ea as/gin a o- a no- ea as.h ml ( isualizado 2020-12-29).
8
h ps://www.del i.l /news/daily/li huania/maciulis-apie-10- uks -eu u-mokejima-gimusiam- aikui-siulymas-
galin is- u e i-neigiamu-pasekmiu.d?id=86100285 (žiū ė a 2020-12-29).
9
Plg. h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos/didziosios-klaidos/zodyno/ne eik ini- e iniai (espec ada 2020-12-29).
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 3 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
con usiones de signi icados casos encon a no es ácil, po lo que el obje i o de es e a ículo
neapib ėžiamųjų laiko p ie eiksmių kažkada i kada no s inkamo – su jų seman ika
acla a el elacionado posibilidades de consumo. Tam son unas esjopi a eas: 1) asumi , en qué
ilus aciones basadas es os p e eiksmių y sus sinónimos signi icaciones p incipales de los
kalbos žodynuose: akademiniame Lie u ių kalbos žodyne (LKŽe), Daba inės lie u ių kalbos
li uanos dicciona io (DŽ), Bend inės kalbos dicciona io (BŽe) y Sinonimų dicciona io (SŽe); 2)
10
discu i , cómo es os indicado es de inde inidez de iempo g ama ical es a us y signi icado se
desc iben en abajos lingüo y os; 3) iznag ina alguna ez la dis ibución de la ecuencia de
consumo Daba inės lie u ių kalbos eks yne (DLKT) y Saky inės lie u ių kalbos eks yne
(SLKT). La es uc u a del a ículo e leja las espues as a las siguien es p oblemá icas
eiliškumą: 1. Kažkada y alguna ez en dicciona ios; 2.Cazada y alguna ez g ama ical es a us y
semán ica; 3. Kažkada, kažin kada consumo DLKT y SLKT. Teo icas
medžiagos apž algai bei empi inės medžiagos y imui pasi elkiami anali inis i lyginamasis
me odai.
1. KAZKADA Y KADA NORS VOODYNUOSE
Mencionadoji alguna ez y alguna ez consumo di e is a acon ecimien os del pasado o del
apibūdin i įž elgiama DŽ i BŽe pa eik uose šių p ie eiksmių eikšmės paaiškinimuose i
u u o ilus aciónos en ejemplos (ž . 1 abla dada la dicciona ios encon ados alguna ez y
alguna ez y posibles sus sinónimos desc ipciones sug e amien o). DŽ se dis inguen dos alguna
ez signi icados: nežinia kada y seniai, las cuales ilus ojadas ejemplos de acciones lle adas en
el pasado. BŽe p e eiksmių kažkada, kažin kada uso ambién se sopo a el ac o pasado (sin
signi icado desc ipo). LKŽe esan ys alguna ez y algunain cuando inculamos uno del o o
e e encias: algunakada signi icado explicada e e encia a kažin cuando, y kažin cuando en
desconocia cuando y kažkada. 1 de la abla ejemplos se en no sólo SŽe, sino ambién LKŽe, en
kažkada sąsajos su neapib ėž ą p aei ies eiksmo laiką nu odančiais kažin kad, kadáise, kada
pa e y DŽ p opo cionadas p ie eiksmio kadà, cuandos. P ie eiksmio alguna ez signi icadomei
explici a en dicciona ios pasibalgada ca ac e izacin del momen o elección o (i ) neap edėž umu, plg.: en cualquie iempo
10
D Ž y BŽe son no minamieji ocodynai, plg. h p://lkiis.lki.l /lkz-p a a me, h p://lkiis.lki.l /lkz-i adas y h p
//bkz.lki.l /?pg=bend os_zinios.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
signi ica i as elacionesis i a osena | 4 doi.o g/10.35321/bkalba.012021.94.
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
(LKŽe), cualquie momen o no de inido (DŽ), momen o no de inido (BŽe). BŽe alguna ez consumo
ilus ándose más de alladamen e: es e p ie eiksmiu desc ibido no solo el iempo de acción
desa ollancio u u o, sino y acción en el pasado posibilidad. 1 LENTEL. Kažkada, cuandoquie a y
algunos aspec os del signi icado a ellos sinónimicos de iempo p ie eiksmių p esen a án en los
p incipales dicciona ios de la lengua Li uania
LKŽe BŽe
DŽ
SŽe kažkad
z . kažin kada
1. desconoc
kada: Kažkad
Kažkada jis čia
2.
Noso os ya alguna
baigėme da bus.
či bù o
pa duo ù ė.
kadaise i o.
kaži(n) 1. desconocía
a sid usi panašiojè
cuando, kažkada Àš
kad eninys a eis,
nusibos y espe a . 2.
hace iempo: Nos ya
kažn cuando
pabaigamos bul'bas
kas <...>. muy hace
iempo: Kažn cuando
Kupišky. kadaise:
an iguamen -
mokėjau ši aip
siu inė <...>.
kažin kad esù kad
kažkada: Kažin
si uãció como ù
na u aleza.
–
kadáise
kažkada, hace
hace iempo
<...> nusišibsojo,
emembęs, jog y
mismo cuandoise
<...>
Kadise aquí
ciudad), ki ad,
Kadise y yo bien
daina au. <...>
kadaise kadai
an iguamen e:
ki ados, seniai:
e: Kažn
ez i imos. Kadaise
čia bu o gi ios.
Kadáise s k ãš as
cuando y yo
ókiečiams.
iempo, no aho a,
ki ados: Tilindis p aėjusiais
laikais: K. aquí
augo ąžuolynas.
ue cuando, ki ads
nenuo ama. (Gi eno k.
es aba en la
gi ios. <...>. k ąsyk, k ąka
(K. i iés al
senel), kadų
kažkad, kada, muy
kanakads, kada
kadà
an iguamen e:
jaũ kada lo que
yaa menu. cuando
bėsu bu us kdės, cuando kdžių
p . šnek. seniai:
Kadaise di e en e pe eneũsė Kada kãdės
uel oju. Kada
kãdžių a e mačiau.
Kada kad Ta bù o
ue, kadà.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 5 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Fue kadų kadaise
poe a Mačys.
cuando ks p .
hace iempo, no
ki ada la gas,
no m ais
senia, senia (S.
aho a: aquí gi ių
Nues a cuandos
nupjo ė ugius
Ki ados él kdės <...>.
conocem-
cuando(s) 1. z .
kadaise: Tep
cuando p . →
<...> 2. alguna ez:
Y nos odos kadais
gi mi siančius ik ai
os BPII6.
cuando p . 1.
kadis
Ya él kadai namie.
<...> 2. kadaise: kada
Augo miškas čia
kadaise.
saniai: Àš
conducinėjo.
cuandos š en a
seniau, o a ez,
p . p óxima ez,
Noalsiu eni i ni
ki ados: <...>
ki ada umpos es
snaus a), que
sabe, lo ki ads 1.
knyg., que BPI 232.
ki ada: <...> ki ada
o o
duodica hadynos,
kadaise: Ki ada
zádes mumus nė él
i o al homb e
adà, nei ki adà.
–
iẽ oje
Vi o ki ados
ey. <...> 2.
Slogą eces:
Ki adõsjè és e
Madaž
bù o i ános el
kapini ės.
–
cuando n s a
cualquie iempo: Y
iempo: u
iempo: A cuando
a cualquie
engažiuok cuando
nó s ẽsa e aunque.
pikęs qué nó s
in e ne è? Àš ap
inde inėž u
inde inėž u
J. Jabl. n s Kada al
nosi iksim. A eik
cuando n s. nó dá iu cuando nó s
Kadai e espe é. ikjau méile. nu ỹk i Pa ỹžių.
Ta pode íááos
nó s kadaise ki ad
de onn os
290. no įs ùž aisas.
-
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
eikšmės san ykis i a osena | 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Así, DŽ p esen ados ejemplos p opo cionan sólo con as iblemen e pe cibido (neap ehensible
iempo en el pasado: inde inido iempo en el u u o) alguna ez y alguna ez consumo; BŽe es os
indicado es de inde inición del iempo el espec o de signi icado se p esen a más de alladamen e:
alguna ez se elaciona con ik omis ( ác icas) si uaciones del pasado, y alguna ez no sólo con el
u u o yksiancio, sino y con un de e minado momen o de acción posible ocu ido en a ka p de
iempo. An es de comenza a habla sob e es as palab as g ama ical s a usá y semán ica
impo an e discu i , con las cuales modalumo de acciones y p ecipaca ca ego ías es án
elacionadas menė ieji ik o ėje ykusio ( ac y aus) acción y posible (ne ac y aus) acción
desc ipúciones. Fak y ius ( ealius acon ecidos) acciones gene almen e nosakome epis eminio
11
( alina o io) modalumo eiksmažodžiais. Desde el pun o de is a de la ca ego ía nuosaka ellos se
elacionan con li e aline nuosaka: Epis eminis modalumas es á elacionado con los conocimien os
de las pe sonas sob e el mundo <...>. Epis eminiai p edica os modi ican a i maciones que se pueden
e alua desde el pun o de is a de la jus icia, y el esul ado de es a ope ación ambién es una
a i mación cuya e acidad se puede de e mina (Hol oe , Judžen is 2004: 82, 85). Ne ac y ius
acciones nosponeamos deon inio (i ealio) modalumo modalumu di e en emen e que epis eminio se
12
desc úben no a i maciones, sino abs ac a p opoziciones, eiškiančios acciones de algunos
eiksmažodžiais. Ne ak y ūs deon inio modalumo eiksmažodžiai pasi enkami pe eikian su
a ei imi – ke inimais, aginimais, liepimais, po eikiais – susijusius eiksmus: „Deon iniu
suje os o poelgius (Hol oe , Judžen is 2004: 83). Desde el pun o de is a modalum exclusi o es el
iempo u u o. En él se despojan u u as acciones, po lo que es e iempo accionesmajodžių
o mas eiškiami a i maciones momen o hablado no son e i icables: expipia se, po lo an o y se
13
e i icadas, ellos pueden sólo en un cie o momen o como planes, po que suposados u u os
sucesos pueden se disuel os, y el e en o p e is o en el u u o
(Hol oe , Pajėdienė 2004: 123). A ei is y a siejama su ke inimais
14
, ku ie pap as ai pa eikiami
gali neį yk i. Todėl būsimų dalykų į a dijimas negali bū i siejamas ien su laiko aiška –
a ei ies dalykai u i i numa ymo (p anaša imo) elemen ą, i am ik ą su modalumu susijusią
11
Plg. Vladimi o Plungiano p opo cionada de la modalidad e aluable de inición: ai p esen ados po el o ado si uaciones
ik o iškumo (a ikė inumo laipsnio) e inimas“ (Plungian 2011: 192).
12
V. Plungian a gumen ando, desde el pun o de is a cogni i o y comuniccino, po uno de los signi icados más impo an es
conside í inas modalidad i eal signi icadas, u ilizadas desp endiendo i eales si uaciones cuando los indicado es modales
desc iben cie a al e na i os mundo, exis en e en el momen o del mensaje en la conciencia del hablado (Plungian 2011: 193).
13
Más sob e el u u o iempo concepción p oblemá ica y e e encias a li e a u a é. Hol oe , Pajėdienė 2004: 122
124.
14
Sob e ke inimų in e p e aciónción é. Lyons 1993: 814 .
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 7 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
signi icado (plg. Lyons 1993: 677). En el habla Li u ias del u u o iempo accionesmažodžių
o mas eiškiamus eiginos se pueden conside a modumo pun o de is a nežymė ais
15
(plg. Hol oe , Pajėdienė
2004: 123).
2. KAJKADA Y KADA NORS GRAMATINAS STATUS Y SEMANTICA
2.1. En los abajos de Kalbo y os alguna ez y alguna ez (y sus a ian es y sinónimos) pueden
16
se desc i os como pe enecien es a ims di e en es poklasios g ama icales p ie eiksmių
(plg. Senn 1966; Ul ydas 1971, 2006; Paulauskienė 1976; Fo ssman 2003), ad e bialų klasi ikacija
ne ienodumus lemia pobūdis apim ies g upa imo i iamosios medžiagos. T adicialmen e
(plg. Makauskai ė 2016, 2019) a ba neapib ėžiamųjų į a džių (plg. Haspelma h 1997). Šiuos
acos umb à alguna ez y alguna ez ski s sa a ankiška pa e del lenguaje conside adosam
425; 2000: 1; 2006: 410), es basada la unción mos a eiksmažodžiu en eikš o ac o o es ado de
p ie eiksmiui, ku iam būdingas „leksinės eikšmės sa a ankiškumas“ (plg. Ul ydas 1971:
ci cuns ancias (plg. Ul ydas 2006: 410). Ad e bialo są oka pasie kama desc ibiendo dis in a
o igen (da ybos) ipos de iempo signi icación medios. Ind ės Makauskai ės ealizada en la
in es igación de las posibilidades posicionales ad e bialų del iempo ac ual de la lengua li uana
17
en ad e bialams co espondimenos, ambién casi sup ie eiksmėję palab as o palab as
conjuniniai (Makauskai ė 2019: 76). Cabe señala que An anas Sme ona y Au elija Usonienė,
p iski iami „laiko p ie eiksmiai i o maliai p ie eiksmiais nelaikomi jų seman iniai
au o es, los p ime os en a izan que seman inė- unkcinė ad e bialų klasė nė a iden i icable
con p e eikmiais como adicional pa e del lenguaje g ama icale o en o noybėmis como
p akalbę apie po eikį ski i ad e bialų klasę ap ašan kai ku iuos lie u ių kalbos eiškinius
18
,
adicional pa e del enunciado sin aksėje y al elección nė a k es ionuojamas el s a us de
los enómenos del idioma en discusión desde el pun o de is a de pa es del lenguaje o del
enunciado (Sme ona, Usonienė 2012: 124).
15
Plg.: Lie u ių kalba iene del sis ema modalinės ma cadamen e sepa adas o mas de iempo, po lo que deic ino iempo ca ego ía
p iski inos ys e ės – esamasis, bū asis, būsimasis laikai“ (Hol oe , Pajėdienė 2004: 124).
16
Plg. kalbo y os abajos indicomus kažin kad, kažin kuomè , kažkuomè , kuomè nó s (Ul ydas 1971: 454; 2000:
30) a kažkadais, kaži(n) kada, kaži(n) kuome i kuome no s (Makauskai ė 2019: 77, 91, 107, 108).
17
Sob e lenguas li uanas de iempo aiškos ins umen os, laiky inų ad e bialais, seman ines in es igaciones é. Makauskai ė 2016.
18
Ž . Sme ona, Usonienė 2012: 124, 128131, 136.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 8 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Al conside a del adecuado alguna ez y cuandoquie a las posibilidades de elección es
impo an e ene en cuen a y en las in es igaciones ipológicas. A és os indicado es de
inde inėž umo de las lenguas li uanas especialalus a ención se asigna ma ino Haspelma ho en
abajo Inde ini e P onouns (1997), en el que p esen an los esul ados de un es udio de 140
lenguas imp e inéjiables y nomb es implicacinių uni e salijų. M. Haspelma has in odujo el
samp a del nomb e no solo e imologine (PRO-NOUN), sino y pla esne o ma inicial (PRO-FORMA)
sen ido, como e minó, desc ibindo di e sos de i ados del nomb e, en e ellos y in é iksmius
1997: 10–11). Pasi inkimo e in i kažkada i kada no s kaip į a džiams p iski inų žodžių
isumos iene us po eikį odo i lie u ių kalbos g ama iniuose ap ašuose, ku šie žodžiai bei
(angl. p onominal ad e bs; plg. Haspelma h sus sinónimos o da ybiniai a ian es se p esen an
como p ie eiksmías, en a izada į a dinė kilmė, samplaikinis delicioso de a ios į a džių būdas y se p esen an o as simila es desc ipúciones
(plg. Senn 1966: 313; Paulauskienė 1976: 202, 204; Valeckienė 1979: 130
19
; Kniūkš a 2001:
161; Fo ssman 2003: 284). An es de pasa a Haspelma ho el es udio de des aca ían alguna ez
20
y cuandoquie a (y pa a ellos sinónimo de a ian es) signi icados y posibilidades de consumo
es impo an e menciona anks esnios (Ul ydas 1971, 1985) y más ecien es (Fo ssman 2003;
Makauskai ė 2019) li uanis inės ma e iales en los es udios p esen ados desc ipcionas de la
signi icación de es os indicado es de inde inición del iempo.
2.2. Lie u ių kalbos g ama ikoje (LKG) pa eik ame p ie eiksmių eikšminių g upių
ap aše alguna ez, algúnkuome y alguna ez, cuandoe que e son a ibuidos al edybines
21
iempos p e eiksmių, señalincios daba į o comoy gene ales concep os de iempo (Ul ydas
1971: 454; 2000:
19
Adelė Valeckienė (1979: 131133) discu e cuando e imologías, ambién mini y ka o a kada no s ( en pa , 130),
ku is LKŽe šia eikšme ilius uojamas a miniais pa yzdžiais (plg.: Ka un a gal i aš būsiu laimingas; Ka u a u
pap ašysi manęs).
20
Plg.: „Daba pami š ama nežymimųjų į a džių i juos a i inkančių p ie eiksmių į ai o ė i p adedama enkin is
o mas con alguna-: algo, algúnkoks, alguna ez... A. Vienuolis o mas con kaži kažin po oja así, como acos uma en i ojoj
habla cuando se dice un cual nolambai cla o asun o: <...>. Donde se habla de una de a ias desconocidas cosas, el esc i o
su ilmen e elige o a palab a: <...> Kiek ienas ecue da, que y él alguna ez (an e io men e o más a de) eiks mo i (R II 84).
Desde la li e a u a ac ual pod íamos p i ink i cien os de sakinių, donde y ales ocasiones ya kišami kažkoks y kažcada.
Apsi ėlusios signi icados de la palab a alguna ez A. Vienuoliui en absolu o necesi a, neapib ėž ą p aei iempo él nusko
p e eiksmiais kadaise y ki ados <...> (Kūkniš a 2001: 161).
21
Plg. LKG indicaodó que bend esnę pasado signi icado iene p e eiksmiai <...> kadaise, <...>, ki ada, ki ada
<...> (Ul ydas 1971: 455; 2000: 31).
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
signi icaciones elaciónis y a osena | 9 doi.o g0.35321/bkalba.20/121.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
30), pog upiu, aunque eiginí apoy i u in ys ejemplos no lo indican: alguna ez
22
ilus uojamo ases con del u u o iempo, y alguna ez, cuandoe que e ases
con del u u o iempo accionesmažodžių o mas, plg. :
8) Kažkuome <...> zamynė en numes o dalgio <...>. 9)
Kažin cuando y yo mokėjau ši aip siu inė <...>. 10)
Algún ez yo e con a é sob e Damuliené.
11) Vis cuandoe pa a end á que lanza <...>.
Ac ualmen e en la g amá ica de la lengua li uanas (DLKG) se e al ec i icación de al
desc ipción: daba į o como así los gene ales concep os de iempo indican es en pog upio de
p ejeiksmių ambien ybinių beminimas sólo cuandoquie a, y pasa i o indican es en pog upio de
p ejeiksmių de ya menė ų se indica sólo kadaise (plg. Ul ydas 2006: 426).
23
En las más ecien es in es igaciones a aeciense a la deik iškumo de es as palab as.
Be holdas Fo ssmann (2003: 51, 264) kažin kada kažkada kažkuome i gendwann (el con ex o de
la desc ipción pe mi e pensa , que y alguna ez) a ibuye punk iniams, pe o nedeik iniams
24
neapib ėjiamiesiems iempo an e eiksmiam, y I. Makauskai ė (2019) deik iniams ad e bialams.
25
Las di e encias de alo ación sie ini con la de inición de deik iškumo nulem a de las mane as de
in es igación de la ma e ia: en el p ime caso mo oseman iniame p ie eiksmių sis ema ap aše
i iamieji elemen os alo ados como ana o inė (i. e. luga en su común pe cepción del discu so)
e e encia, y segundo según desc i os elemen os seman iką ealiame disku se o subjec i iąją
deiksę. Laiko ad e bialus desc ibiendo según ina į deik inės, in insinės y
26
22
Da plg. en o o abajo samplaikai kuome pa a a ibui inco ec amen e la signi icación be kada, ilus uojamą
sakiniu Oi, klius él de manęs kuome no in (Ul ydas 1974: 23; 2000: 320).
23
Plg. G amá ica del li uánico dado a la aducción en usas lengua: alguna ez koгда-либо, kadaise некогда,
когда-то (Ul ydas 1985: 341).
24
Kada aunque la asignación a es e punk ines nedeik inių neap inėžiamųjų p ebeiksmių g upoe numanos de okiečių kalba
indicadas signi icanzas, plg.: kadano in (kadanon s, kadano s, kadanõ s) i gendwann (Fo ssman 2003: 200). Aquí puede
eco da se Al edo Senno (1966: 313) p opo cionados discu iamos p i eiksmių e imus, plg.: kažkada, kažkuome , kaž(n)
kada, kaži(n) kuome se aduciama ‘i gendwann einmal, o lange Zei einmal, we weiβ wann, y alguna ez ‘je, einmal.
25
B. Fo ssman a i ma que, nedeik iniai iempo p iweiksmiai deno a la posición absolu a basada en el conocimien o del mundo,
que puede clasi ica se como más emp ana, a desnę o coinciden e con el indicado iempo de e e encia, o deno a la
posición en la que el iempo de la acción se conside a conscien emen e abie ou o nes e biu (plg. Fo ssman 2003: 51).
26
Deiksę y ana o ą más sob e plg. Lyons 1993 [1977]: 673 ; 1983 Le inson: 5455.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
16 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
3 LENTEL. La ecuencia ela i a o al de consumo alguna ez DLKT
alguna ez puede indica el o al no de inido de la acción de
ela i o aiška 15 (~0,3 45 (~0,92%) indica el iempo no de inido de la
iempo posiblemen e desa ollado en el u u o, (~59,1 % (~1,38%) )
(~2,08%) (~0,0%) (~1,14%) G ožina) (~1,12% (~1,09%) Li e a u a, Neg o
pa celamien o, la can idad de DLKT ocu ido y su pasado, el iempo
acción, ocu ido en el pasado, Adminis acinė 81 12 108 74 12 91 4 749 105
(~6,1 % (~0,28%) (~0,22%) (~28,37%) li e a u a (~6,37%) (~6,85%) (~0,24%
de la acción, 1 394 1 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4
(p i ilegio y
condiciones en
con ex os)
( u imo
iempo como
no o, galėjimo
aiška)
Po ciones DLKT
Publicis i-
2 904
ka 10 (~0,2
%) 19 (~0,39 %)
68
3 001
2 (~0,04 %)
5 (~0,1 %)
3 (~0,06 %)
1 (~0,02 %)
15 (~0,3 %)
Saky inė
kalba 5
(~0,1%)
Visame ex yne
4 914
(100 %)
4 764 (~96,95 %)
150 (~3,05 %)
Al compa a dos casos de uso alguna ez la ecuencia ela i a en di e en es pa es del
ex o se e que nespeci iškoms, con la desc ipción de acon ecimien os u u os elacionadas
a si uaciones p esaci alguna ez en la lengua esc i a se u iliza mucho lo que menos que la
lengua saky inę ansmi iendo en DLKT pa es (ž . ablas 4 y 5). Rašy inės kalbos eks ose de
4 715 n . (ese DLKT cons i uye 95,95 % odas kažkada im ies) u u os si uaciones nusako 106
n . (~2,25 %): 87 n . (~2,9 %) andami publicis ikoje, 16 n . (~1,1 %) g ožinės li e a ū os y 3
n .n (~0,9 %) neg ožinės li e a ū os ex os pa iciikianci en DLKT pe e. Saky inės kalbos
eks us pa eikiančiose DLKT pa es de 199 n . (ese DLKT cons i uye 4,05 % odas kažkada
im ies) u u as si uaciones p esc ibi des inados 44 n . (~22,11 %) kažkada: 27 n . % (25
encon ados en la pa e DLKT Adminis acinė li e a u a y 17 n . (~18,7 %) Saky inė kalba.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
eikšmės san ykis i a osena | 17
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
4 LENTEL. P ie eiksmio alguna ez casos de consumo apa amien o o al y esc i a en el
lenguaje p esen ando DLKT pa es alguna ez indica inde inėž ą acción, posiblemen e
pa o ojimo u u o DLKT pasado iempo de acción yksiančio, can idad y su
Adminis acinė indica inde inėž ą o al iempo ela i a aiška li e a u a iempo
li e a u a
DLKT
Publicis ika
4 609 (97,75 %)
106 (~2,25 %)
4 715 (100 %)
G ožinė
Neg ožinė li e a u a
155 (77,89 %)
44 (~22,11 %)
199 (100 %)
li e a u a
Saky inė
kalba Visame
eks yne 4
764 (~96,95%)
5 LENTEL. P ie eiksmio alguna ez la ecuencia ela i a de los modelos de consumo
DLKT pa eise alguna ez pasado del ac o DLKT can idad y su indica inde inėž ą o al
iempo de pasapo e ela i a aiška yksiančio u u e, Neg ožinė li e a u a 317 (~99,1
nu odo neapib ėž ą
eiksmo, galimai
%) 3 (~0,9 %) 320 (100 %)
acciones DLKT acciones
150 (~3,05%) 4
914 (100%)
Publicis ika 2
914 (~97,1%) 87
(~2,9%) 3 001
(100%)
G ožinė
li e a u a 1
Adminis acína
81 (~75 %)
27 (~25 %)
108 (100 %)
378 (~98,9 16%)
(~1,1%) 1 39
(100%)
Saky inė
kalba 74
(~81,3%)
(100%) 91 100
17 64 4 7 (~96,05%) 150 (~3,18%) 4 914 (100%)
SLKT p ie eiksmio alguna ez
44
po consuogio no hay muchos casos (kažin kada, kažkuome
neuž iksuo a), nedaug i jo a ojimo būsimojo laiko kon eks uose – 3 a ejai (7,3 %) iš
44
Fuen e del es udio mo ológicamen e ano ado Vy au as Maggiojo uni e si e e caupiamas
(saky inis eks ynas. du.l ). Teks yno kū imą ėmė Lie u os als ybinis mokslo i s udijų ondas (2006–2008 m.), Lie u os
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
SLKT signi icaciones elaciónis y a osena | 18 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
41 ( éase Tablelę 6). Chama la a ención al con ex o si uacinį de es os casos: es
comunicación mediosie 1 ases de la p og ama de ele isión (2,4 %) y spon aninė ins i ucinė kalba
2 empleados del banco deci sakiniai (4,9%).
6 LENTEL. P ie eiksmio alguna ez ecuencia ela i a de modelos de consumo
SLKT alguna ez de acción, ocu ido delksančio u u o, indica una acción no
de inida, posiblemen e en el pasado, iempo iempo ( aiska de iempo u u o) 50
nu odo neapib ėž ą
714) 68 493) 2 100) 78 121 40 478) 297 798) núme o de casos
pa a ojimo
pa e SLKT
Akademinė komunikacija
( o as núme o de
4 (9,8 %)
–
4 (9,8 %)
Comunic-
žiniasklaidoje
palab as ( o as núme o
ación 2
(4,9 %) 1
(2,4 %) 3 (7,3 %)
Teologinė komunikacija
( o as núme o de
–
–
–
Spon aninė
palab as ( o as núme o
p i a kalba
27 (65,9 %)
27 (65,9 %)
Spon aninė
kalba
de palab as ( o as núme o de palab as
ins i ucinė
5 (12,2 %) 2
(4,9 %) 7 (17,1 %)
Visame eks yne
de palab as ( o as núme o de palab as
38 (92,7 %)
3 (7,3 %)
41 (100 %)
Así, DLKT po ciones Adminis acinė li e a u a y Saky inė kalba mues an que el léxico concep o NEŽINOMAS LAIKAS
ATEITYJE e e enciaodai se alguna ez elige mucho que más ecuen e que el consejo de ciencia bajo la Nacional
li uanis ikos expansión 20092015 m. p og ama (LIT-9-11) y bajo la Es a u ina li uanis inių y imų i dislaidos 20162024 m.
p og ama (LIP-201-0856).
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
19 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
esc ibiendo: en habla en público ales casos cons i uyen 25 %, o en comunica se en
p i ada 18,7 % (ž . Tabelę 5). SLKT ija el consumo alguna ez en con ex os de iempo
u u o sólo en el en o no público 7,3 % (ž . Tablę 6).
3.2. Pe žiū ėjus p e eiksmių alguna ez, cuandoquie a, algunain cuando, cuandoe aunque consumo
DLKT modelos se puede hace o a una hipo é ica suposición: alguna ez y alguna ez
sua ėjimą gali ska in i i kažkada su apdinimas su mažiau sug ama in u samplaikiniu
signi icanzas p ie eiksmiu algunain cuando, adecuamu y en el pasado ykusio ( ac y aus), y en el u u o yksiančio
(i ealaus) ac o iempo momen o a unsaci . Samplaikinio kažin kada el uso de DLKT ela i amen e
45
nousus (54 n .). Se halla sólo en la lengua esc i a ansmi iendo ex yno pa es (21 n . g ožinės, 4
n . neg ožinės li e a u a y 29 n . publicis ikos ex os): 44 casos
46
(81,5 %) p esc ip el iempo no de inėž um de la acción (especi icada) ocu ida y 10 casos (18,5 %) el
iempo posible (no especi icado) de la acción u u a inde inėž um ( éase los da os 7 en abla
DLKT). En con ex os de acción ac ual u ilizado algúnin cuando signi icado seniai puede se
pa yškin a acen uaziamaja delely e ya, y signi icado nežinia kada ases con dis in osiguiis
odikliais (ž . 20–21 sakinius). Būsimo (i ealaus) eiksmo kon eks uose kažin kada da
kaž ipo aúnebu i sob e i ida e imologica cues ionamąja signi icado qui sabe, cuando, ap opiama
y lexiciniam concep o NEŽINOMAS LAKAS A LAITTEY nusaky iž ( . 2223 sen ininius), plg. :
18) Po ilas jau kažin kada sūnaus akyse nebu o ma ęs. DLKT
19) Juk ya Kazio kažin nunca nema ei. DLKT
20) Una saloná puošė u kiška palapinė, kažin cuando kažin kieno pa gaben a. DLKT 22) su ila ya
21) Tė as bu o kažin kada kažin ką sakęs <...>. DLKT
al inal aquí pa , a pušies aún kažin cuando. DLKT Así, aunque DLKT kažin cada a osena 91
23) pažadais neno i enkin is – ji laukian i pagalbos daba , be ne kažin kada. DLKT
eces menos ecuen e que kažcada (plg.: 4914: 54), pe o los con ex os de consumo mues an
que menos agama ado kažin cada mucho más a menudo (~18,5 %)
45
Tokį modelo de consumo mues a y LKG se p esen an ejemplos, plg. : Y él lo kazi cuando es aba conocido en
la ciudad; Aniolus (=angelus) kažin cuando pama ysma <...> (Ul ydas 1971: 454).
46
DLKT encon ados 55 kažin cuando pa a ojimien o casos, pe o un caso es a samplaika es pa e de la p egun a di ec a,
plg. : Monia, algunain cuando yo pod éis esa ele isión pa seneš i casa? Klausiamoji azė, cons i uída de g e iminėje
posición apa ece andančių kažin kada, más a menudo sie ina con con ex os de iempo u u o (así is o de ci ado
ejemplo), pe o puede se pasi elkiama y a ando de escla ece el iempo de ya ealizada acción, plg. al sen encio: Kažin
klausiamųjų i neapib ėžiamųjų į a džių a ojimo ski į i panašumus ž . Bha 2007: 231–232.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
cuándo aquí a kup inė apa eció? elación de signi icado y a osena | 20 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 Sob e
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
que alguna ez (~3,05%) ape ándose a desc ibi a los con ex os elacionados con si uaciones
u u as (i ealaus acciónmo).
7 LENTEL. Seman iniai p ie eiksmio kažin kada modelos de consumo DLKT
kažin kada acción, ocu ido Del odo indica desconocą en el pasado, iempo
indica desconocą yksiančio iempo en el u u o, Adminis acinė
eiksmo, galimai
li e a u a
Pa e Teks yno
Publicis -
ika 21
(38,9 % ) 8
(14,8 % ) 29
(53,7 % )
G ožinė
li e a u-
a 19 (35,2
% ) 2 (3,7
% ) 21 (38,9
% )
Neg oži-
nė
li e a u-
a 4 (7,4 %
) 4 (7,4 % ) Saky inė kalba
Visame
eks yne
44 (81,5 %) 10
(18,5 %) 54 (100 %)
IŠVADOS
Sug e inos p incipales dicciona ios de la lengua li uanas p opo cionados an e eiksmių alguna ez y
alguna ez desc us e , que es os inde inėjibles indicado es de iempo signi icado espec a más
pa eikia Bend inės kalbos žodynas: jame eikiami pa yzdžiai odo, kad kažkada a ojimas
de alladamen e se elaciona sólo con e dade is ( ac íes) si uaciones del pasado, y alguna ez no
solo solo con el momen o en el u u o yksiančio, sino y con un de e minado momen o en a ka pje
del iempo al ez ykusio. En los abajos de Kalbo y as se encuen an ejopos es os iempos
inde indu a de los indicado es g ama ical s a usus p iesky os p ie eiksmių, ad e bialų o
neapib ėžiamųjų į a džių (plačiąja p asme) clases. Clasi icación desiguodumas lemb a sólo
di e en e ma e ia de es udio g upamien o alcance. Šių palab as signi icado ambién se desc ibe
desiguodai. Exis e y engañan e (en imágenes p opo cionadas sen encias semán ica
opos aujancio) alguna ez y cuandoquie a de la desc ipción del signi icado, cuando ellos se
a ibuyen a p e eqmenes, ma cados daba į o como así gene ales concep os de iempo (Ul ydas
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
1971: 45/4), y solo basado en el consumo DLKT ac iškumu (neap a ian al elación de signi icado y
a osena | doi.o g/10.35321092.022.2021.04).
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
modelo de consumo de ecuencia ela i a) alguna ez desc ipción del signi icado, pe mi iendo
és e palab a asigna a plu iazones, i. i. y pasado, y u u as si uaciones nusakan iemos, ad e bial
(plg. Makauskai ė 2019: 82). Explica škin i con imp edecibles iempos an e eiksmių alguna ez y
alguna ez semán ica inculado modelo de consumo ayuda M. Haspelma ho (1997) ealizado un
es udio ipológico de imp edecibles į a džių, comp imančių y į a dinės kilmės p ie eiksmius,
implikacinių uni e salijų. Basándome en él, adecuada puede se conside ada sólo alguna ez,
pa ai o ak y ių (speci iškumo ypa ybėmis pasižyminčių) si uaciones iempo neap edėž umui
nusaky i, a osena. Kažkada elegidos i ealiam (nespeci iškam) ac o iempo pa a desc ibi , se ía
ulne ado coope ación con pašneko u p incipio.
Di e en es g ama ical-semán ico alguna ez casos de uso ecuencia del Es udio Texyne de la
Lengua Li uana P esen e mues a que alguna ez, indicando inde inėž a posible iempo de acción
que se desa olle en el u u o, cons i uye ~3,05 % (bend a casos de uso 4 914 n .). Al compa a
ales ecuencias en di e en es pa es exyno se e que i ealaus (nespeci iško) a la acción iempo
desc ibi alguncas mucho más ecuen e se usa en ex os de lengua saky inė (~22,11%), que no en
ašy inėje lengua (~2,25%). Saky inės lie u ių kalbos eks yno p opo cionados da os (bend a
casos de uso oma sólo 41 n .) análisis mues a que algúnda i ealaus (nespeci iško) ac o al
iempo desc ibi elegido al habla no p i adamen e, sino en el espacio público: nousi a osena
зафиксирована этого текyno dalyseunica Komcija žiniasklaidoje (2,4%) y Spon aninė ins i ucinė
kalba (4,9%).
Las causas, es imulan es i ealaus (nespeci iško) iempo de acción nusakančio kažkada
elecimąsi luga de alguna ez, puede se di e sas: y algunos idiomas ex anje os modelos
de consumo de imp e inėjiamų į a džių, y lenguas Li u ias sis ema de indicado es de
imp e inėž umo o gene alos endencias de desa ollo de indicado es de consumo. Sin
emba go se les acla a necesi a más in es igaciones.
ŠALTINIAI
BŽe – Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( engiamas), y . ed. D. Liu ke ičienė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga in e ne e: h p://bkz.lki.l .
DLKT – Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e: h p:// eks ynas. du.l [žiū ė a
2021-02-15]
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
eikšmės san ykis i a osena | 22
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
DŽ – Daba inės lie u ių kalbos žodynas (in e ne inis), y . ed. S . Keinys. 7-as pa ais. i
papild. leid., Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2015 (a naujin a e sija, 2017). P ieiga
in e ne e: h p://lkiis.lki.l .
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas, . 1–20, 1941–2002 (elek oninis a ian as 2005, a naujin a
e sija 2017), y . ed. G. Nak inienė. P ieiga in e ne e: www.lkz.l .
SLKT – Saky inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e: h p://saky inis eks ynas. du.l
[žiū ė a 2021-05-26].
SŽe – Sinonimų žodynas (elek oninis a ian as). A. Lybe is. 2-asis pa ais. leid., Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 2015. P ieiga in e ne e: h p://lkiis.lki.l /sinonimu.
LITERATŪRA
Bha Da bhe Na ayana Shanka a 2007: P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. C o William
2003: Typology and Uni e sals, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Decle ck Renaa 2006:
The G amma o he English Ve b Ph ase 1: The G amma o he English Tense Sys em. A
Comp ehensi e Analysis, Be lin, New Yo k: Mou on de G uy e . Fo ssman Be hold 2003: Das
bal ische ad e b: Mo phoseman ik und Diach onie, Heidelbe g:
Uni e si ä s e lag Win e GmbH.
G ice Paul H. 1975: Logic and Con e sa ion. – Syn ax and Seman ics 3: Speech a s, 41–58.
P ieiga in e ne e: h ps://www.ucl.ac.uk/ls/s udypacks/G ice-Logic.pd .
Haspelma h Ma in 1997: Inde ini e P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Hol oe Axel,
Judžen is A ū as 2004: Nuosakos es uc u a de ca ego ías. Axel Hol oe , Lo e a
Semėnienė, ed., T abajos g ama ícos de Li u ias 2: G ama inių ka ego ijų y imai, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 77104. Hol oe Axel, Pajėdienė Jū a ė 2004: La ca ego ía del
iempo y las o mas del iempo. Axel Hol oe , Lo e a Semėnienė, ed., T abajos g ama ícos
de la lengua Li uania 2: G ama inių ka ego ijų y imai,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 121–140.
Kniūkš a P anas 2001: Kalbos a osena i a kyba, Vilnius: LKI edi o ial. Le inson
S ephen C. 2005: [1983]. P agma ics, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
Lyons John 1993 [1977]: Seman ics 2, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
23 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Makauskai ė Ind ė 2016: Ad e biales de iempo de las lenguas Li uanas: posición de iempo
aiškos ins umen os en el sis ema y análisis de in es igaciones seman ines. Lie u ių kalba 10.
Acceso en In e ne : h pwww.lie u iukalba.l index.php://lie u iu-kalba/a icle/ iew/209/163.
Makauskai ė Ind ė 2019: Lie u os kalbos laiko ad e bialų seman inė s uk ū a (humani a inių
mokslų dak a o dise acija), Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Paulauskienė Aldona 1976:
P ie eiksmis. Lie u ių kalbos mo ologija, Vilnius: Mokslas, ( ilologijos mokslų kandida o
201–211.
Pilka Al onsas 1984: Lie u ių kalbos nežymimieji de e mina y ai (g e inan su anglų kalba)
dise acija), Vilnius: Vilniaus uni e si e as. asociación Academia Salensis.
Plungian Vladimi as 2011: G ama inių ka ego ijų ipologija 2, Vilnius: Vilniaus uni e si e as,
Rosinas Albe as 1981: Kelios no as pa omųjų y nežymimųjų į a džių e oliucijos
klausimu. – Bal is ika 17(1), 16–27.
Rosinas Albe as 1988: Bal ų kalbų į a džiai, Vilnius: Mokslas. Rosinas Albe as 1996: Lie u ių
bend inės kalbos į a džiai, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidykla.
Sa kauskai ė Danguolė 2011: Ling is inė p agma ika. Sa kauskai ė Danguolė 2011:
Ling is inė p agma ika. Acceso en In e ne : h ps:www.kn . u.l
documen ai/ ailai://ka ed u/ge manu/Sa kauskai e_LINGVISTINE_PRAGMATIKA_e
lek onine.pd .
Sme ona An anas, Usonienė Au elija 2012: Au o iaus pozicijos ad e bialai i ad e bializacija
lie u ių mokslo kalboje. Kalbo y a 64(3), 124139. Iden i y Issues Li e a y and Linguis ic
Toyo a Junichi 2010: Iden i y- ela ed Issues in Con ac -induced His o ical Changes. –
Landscapes, Camb idge Schola s publisching, Vilnius: Min is, 425576.
127–138.
Ul ydas Kazys 1971: P ie eiksmis. – Lie u ių kalbos g ama ika 2, y . ed. Kazys Ul ydas,
Ul ydas Kazys 1974: Desde lie u ians lengua p ie eiksmio y inėjimų. Li uáneos
lingüo y os p egun as 15, 728.
Ul ydas Kazys 1985: Наречие. G amá ica del li uano lengua, y . ed. Vy au as
Amb azas. Vilnius: Mokslas, 327414.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena | 24 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Ul ydas Kazys 2000: Lie u os kalbos p ie eiksmiai, sud. Elena Valiuly ė, Vilnius: Mokslo y
enciklopedijas ins i u o de publicación.
Ul ydas Kazys 2006: P ie eiksmis. Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, y . ed. Vy au as
Amb azas, Vilnius: Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación, 410431. Valeckienė Adelė
1979: Tada, cuando, šiada, andai, idan . Bal is ika 15(2), 130134.
Recibió 2021 02 24
Adop ado 2021 05 18
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
25 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
INDEFINITE TEMPORAL ADVERBS KAŽKADA AND KADA NORS:
RELATIONSHIP OF MEANING AND USAGE
Summa y
El a ículo discu e he shi in he usage o kažkada ‘some ime om he adi ional momen in
model unde which he ime o he speci ic ( eal) ac ion, which ook place a an inde ini e
he pas , is desc ibed owa ds a less usual model whe e kažkada is used o desc ibe he ime o
he non-speci ic (i eal) ac ion, which may po en ially occu in he u u e and Haspelma hs (1997)
which is adi ionally exp essed by he ad e b kada no s ‘some ime’. Re e ing o Ma in
ypological esea ch add essing he implica ional uni e sals o inde ini e p onouns, which also
include p onominal ad e bs, he a icle a emp s o explain his shi and an icipa es he
u he shi in he usage o kažkada. The analysis o kažkada usage pa e ns is based on he
da a p o ided by wo ex co puses he Co pus o he Mode n Li huanian Language and he
Co pus o Spoken Li huanian. KEYWORDS: inde ini e empo al ad e bs, p onominal ad e bs o
p onoun as p o- o ma, ad e bials, inde ini eness ma ke .
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, 10308 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]