scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Neapibrėžiamieji laiko prieveiksmiai „kažkada“ ir „kada nors“: reikšmės santykis ir vartosena

Abstract

    Straipsnyje aptariamas kažkada vartosenos poslinkis nuo tradicinio modelio, skirto nusakyti neapibrėžtu praeities momentu vykusio faktyvaus (specifiško) veiksmo laikui, link mažiau įprasto modelio, kai kažkada pasirenkamas nusakyti ateityje galimai vyksiančiam (irealiam, nespecifiškam) veiksmo laikui, tradiciškai apibūdinamam prieveiksmiu kada nors. Remiantis Martino Haspelmatho (1997) atliktais tipologiniais neapibrėžiamųjų įvardžių, apimančių ir įvardinės kilmės prieveiksmius, implikacinių universalijų tyrimais ieškoma šio poslinkio paaiškinimo ir prognozuojama tolimesnė kažkada vartosenos slinktis. Kažkada vartojimo modelių analizė pagrįsta dviejų tekstynų – Dabartinės lietuvių kalbos tekstyno ir Sakytinės lietuvių kalbos tekstyno - teikiamais duomenimis.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Neapibrėžiamieji laiko prieveiksmiai „kažkada“ ir „kada nors“: reikšmės santykis ir vartosena

Author: Jūratė Pajėdienė
Year: 2021
DOI: 10.35321/bkalba.2021.94.01
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/2103/2203
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
NEAPIBRĖŽIAMIEJI LAIKO PRIEVEIKSMIAI
KAŽKADA IR KADA NORS: REIKŠMS SANTYKIS IR VARTOSENA ESMINIAI VOZŽIAI:
neapib ėžiamieji iempo p e eiksmiai, į a diniai p ie eiksmiai o į a dis como
p o o ma, ad e bialai, neapib ėž umo indiciklis.
ANOTACIÓN el
El a ículo abo da alguna ez la expė imasis de la s e as de consumo pasando desde el adicional
modelo, dis o pa a unsaki a inde inido momen o pasado del iempo de la acción ( ac i aus) que ocu sio
en el u u o, hacia menos acos umb ado modelo, cuando alguna ez paselenkamas posiblemen e del
iempo de la acción (i ealaus) que adicionalmen e desc údiamo an e eiksmiu alguna ez, unsaki a .
Ma ino Haspelma ho (1997) ealizado un ipológico p e i eiksmius de en e gadu as inde inibles,
comp imen es y en e gadu as de o igen (PRO-ADVERBS), un es udio de implicicacines uni e sijas
mues a que alguna ez pasándose po al o i ealausmo al iempo desc ibi se ulne a el p incipio de
coope ación con pašneko u (angl. he coope a i e p inciple; plg. G ice 1975). Po o a pa e, al elección
sin emba go iene que a a y con gene al polinkiu de cambios de signi icados y unciones de indicado es de
inde e minación g e iminę posición en el mapa de implici aciones uni e sales ocupan es de indicado es de inde e minación pe imamumo de la impo ancia a cie a di ecciónmi posibilidad (plg. Haspelma h 1997: 63).
ĮVADAS
P ie eiksmių alguna ez y alguna ez a osena de p ime a is a pa ece undada p ie eiksmio
kon as iniu laiko si uacijų išdės ymu (p aei is–a ei is)
1
. Pas a uoju me u is dažnėjan is
alguna ez, nusakančio iempo si uaciones en el u u o neap edėž umą, elecciónis luga
1
Plg. en uno si io web de In e ne encon ada no a: kada aunque se u iliza a eičiai de ini , y kažkada p aeičiai. Algún día se é ico;
alguna ez ui u ingas (h ps:// ais ininkouz asai.l /skai y oju-klausimai/pas aba-kada-no s a ojama; žiū ė a 2020-12-29).
In e esan e es que en los ex os de es a página web esan ys alguna ez y alguna ez adecuadamen e ma ca pasado y u u o
ski į, po lo que lengubinis lección conside á inas a cie o si io web publicidad.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 2 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
laukiamo kada no s odo, kad nyks a kalbančiųjų su okimas, jog šis laiko p ie eiksmis ski as
sólo si uaciones del pasado desc ibi pa a, plg. :
1) Kažkada esc ibi é lib o a sob e es o, con qué clase de pe sonas es esę abaja en la ida.
2
2) es poco p obable que ales sis emas in o má icos alguna ez uncionen mejo , que lo
cap a homb e <...>.
3
3) Es necesa io <...> deci alguna ez S op.
4
4) si pensamos en la si uación económica aquí y aho a, y no alguno en 10 años, es los más
impo an es ac o es ella de e minan es <...> son las expec a i as de los consumido es y sus de e min a bienes de consumo y
paslaugų paklausa.
5
5) Ka je a nė a p ocesas, ku is p asidės kažkada po s udijų baigimo.
6
6) El ea o es a e momen áneo, él no pe manece. <...>. Po lo an o odos
dainininkai, ak o iai, ežisie iai – jeigu jau y a p ipažįs ami, ai čia i daba , o ne kažkada
a is as de escena después de la mue e.
7
7) Ese dine o puede u iliza se y <...> ayuda a niños po o os medios. No in en ando apoya
aquellos que sólo nace án alguna ez p óximos años, pe o mi ando de e dad, donde hay
socialines p oblemas, cuáles necesi a apoyo inancie o.
8
Los abajos de no mminimo de Li u ias mucho a ención ebeski iama neapib ėžiamųjų
p ie eiksmių (en e ellas y kažkada, alguna ez) samplaikų con es o consumo e o es. Aunque de
9
ales acos umb ados alguna ez con ex o de consumo. Kalbo y os abajos en no as de alguna ez
samplaikų a ojimas nebė a in ensy us, jų pa yzdžiai s a būs ki u aspek u – jie yškina
y alguna ez queis a-nes-pas-mus- ik ai-saugiau-nei-uzei i-i-pa duo u e-1224-1409156 ( isualizada
2
h ps://www.15min.l /max/naujiena/ e slas/ e smes-sana o ijos-di ek o e-apie-135-a saukimus-pe -sa ai e-
2020-12-29).
3
h ps://kauno.diena.l /naujienos/nuomones/nuomones/snekamoji-kalba-mi ai- ealybe-i - y imu-galimybes-
8672 ( e is ada 2020- 12- 29).
4
h ps://m.del i.l /lie u oje/a icle.php?id=86384825 (žiū ė a 2021-02-12).
5
h ps://www.ll i.l /naujienos/ekonomine-poli ika/o-gal-ekonomikos-p ognozuo ojai-ne- aip-jau-i -klydo-l inka
(žiū ė a 2020-12-29).
6
h p://www. p pmc.l /ka je os-ugdymo-cen as/580-ka je os-plano-nauda-siekian -ka je os- iksl.h ml ( e
2020-12-29).
7
h p://www.lk i.l /apie_mus/knygynas/ ea as/gin a o- a no- ea as.h ml ( isualizado 2020-12-29).
8
h ps://www.del i.l /news/daily/li huania/maciulis-apie-10- uks -eu u-mokejima-gimusiam- aikui-siulymas-
galin is- u e i-neigiamu-pasekmiu.d?id=86100285 (žiū ė a 2020-12-29).
9
Plg. h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos/didziosios-klaidos/zodyno/ne eik ini- e iniai (espec ada 2020-12-29).
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 3 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
con usiones de signi icados casos encon a no es ácil, po lo que el obje i o de es e a ículo
neapib ėžiamųjų laiko p ie eiksmių kažkada i kada no s inkamo – su jų seman ika
acla a el elacionado posibilidades de consumo. Tam son unas esjopi a eas: 1) asumi , en qué
ilus aciones basadas es os p e eiksmių y sus sinónimos signi icaciones p incipales de los
kalbos žodynuose: akademiniame Lie u ių kalbos žodyne (LKŽe), Daba inės lie u ių kalbos
li uanos dicciona io (DŽ), Bend inės kalbos dicciona io (BŽe) y Sinonimų dicciona io (SŽe); 2)
10
discu i , cómo es os indicado es de inde inidez de iempo g ama ical es a us y signi icado se
desc iben en abajos lingüo y os; 3) iznag ina alguna ez la dis ibución de la ecuencia de
consumo Daba inės lie u ių kalbos eks yne (DLKT) y Saky inės lie u ių kalbos eks yne
(SLKT). La es uc u a del a ículo e leja las espues as a las siguien es p oblemá icas
eiliškumą: 1. Kažkada y alguna ez en dicciona ios; 2.Cazada y alguna ez g ama ical es a us y
semán ica; 3. Kažkada, kažin kada consumo DLKT y SLKT. Teo icas
medžiagos apž algai bei empi inės medžiagos y imui pasi elkiami anali inis i lyginamasis
me odai.
1. KAZKADA Y KADA NORS VOODYNUOSE
Mencionadoji alguna ez y alguna ez consumo di e is a acon ecimien os del pasado o del
apibūdin i įž elgiama DŽ i BŽe pa eik uose šių p ie eiksmių eikšmės paaiškinimuose i
u u o ilus aciónos en ejemplos (ž . 1 abla dada la dicciona ios encon ados alguna ez y
alguna ez y posibles sus sinónimos desc ipciones sug e amien o). DŽ se dis inguen dos alguna
ez signi icados: nežinia kada y seniai, las cuales ilus ojadas ejemplos de acciones lle adas en
el pasado. BŽe p e eiksmių kažkada, kažin kada uso ambién se sopo a el ac o pasado (sin
signi icado desc ipo). LKŽe esan ys alguna ez y algunain cuando inculamos uno del o o
e e encias: algunakada signi icado explicada e e encia a kažin cuando, y kažin cuando en
desconocia cuando y kažkada. 1 de la abla ejemplos se en no sólo SŽe, sino ambién LKŽe, en
kažkada sąsajos su neapib ėž ą p aei ies eiksmo laiką nu odančiais kažin kad, kadáise, kada
pa e y DŽ p opo cionadas p ie eiksmio kadà, cuandos. P ie eiksmio alguna ez signi icadomei
explici a en dicciona ios pasibalgada ca ac e izacin del momen o elección o (i ) neap edėž umu, plg.: en cualquie iempo
10
D Ž y BŽe son no minamieji ocodynai, plg. h p://lkiis.lki.l /lkz-p a a me, h p://lkiis.lki.l /lkz-i adas y h p
//bkz.lki.l /?pg=bend os_zinios.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
signi ica i as elacionesis i a osena | 4 doi.o g/10.35321/bkalba.012021.94.
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
(LKŽe), cualquie momen o no de inido (DŽ), momen o no de inido (BŽe). BŽe alguna ez consumo
ilus ándose más de alladamen e: es e p ie eiksmiu desc ibido no solo el iempo de acción
desa ollancio u u o, sino y acción en el pasado posibilidad. 1 LENTEL. Kažkada, cuandoquie a y
algunos aspec os del signi icado a ellos sinónimicos de iempo p ie eiksmių p esen a án en los
p incipales dicciona ios de la lengua Li uania
LKŽe BŽe
DŽ
SŽe kažkad
z . kažin kada
1. desconoc
kada: Kažkad
Kažkada jis čia
2.
Noso os ya alguna
baigėme da bus.
či bù o
pa duo ù ė.
kadaise i o.
kaži(n) 1. desconocía
a sid usi panašiojè
cuando, kažkada Àš
kad eninys a eis,
nusibos y espe a . 2.
hace iempo: Nos ya
kažn cuando
pabaigamos bul'bas
kas <...>. muy hace
iempo: Kažn cuando
Kupišky. kadaise:
an iguamen -
mokėjau ši aip
siu inė <...>.
kažin kad esù kad
kažkada: Kažin
si uãció como ù
na u aleza.
–
kadáise
kažkada, hace
hace iempo
<...> nusišibsojo,
emembęs, jog y
mismo cuandoise
<...>
Kadise aquí
ciudad), ki ad,
Kadise y yo bien
daina au. <...>
kadaise kadai
an iguamen e:
ki ados, seniai:
e: Kažn
ez i imos. Kadaise
čia bu o gi ios.
Kadáise s k ãš as
cuando y yo
ókiečiams.
iempo, no aho a,
ki ados: Tilindis p aėjusiais
laikais: K. aquí
augo ąžuolynas.
ue cuando, ki ads
nenuo ama. (Gi eno k.
es aba en la
gi ios. <...>. k ąsyk, k ąka
(K. i iés al
senel), kadų
kažkad, kada, muy
kanakads, kada
kadà
an iguamen e:
jaũ kada lo que
yaa menu. cuando
bėsu bu us kdės, cuando kdžių
p . šnek. seniai:
Kadaise di e en e pe eneũsė Kada kãdės
uel oju. Kada
kãdžių a e mačiau.
Kada kad Ta bù o
ue, kadà.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 5 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Fue kadų kadaise
poe a Mačys.
cuando ks p .
hace iempo, no
ki ada la gas,
no m ais
senia, senia (S.
aho a: aquí gi ių
Nues a cuandos
nupjo ė ugius
Ki ados él kdės <...>.
conocem-
cuando(s) 1. z .
kadaise: Tep
cuando p . →
<...> 2. alguna ez:
Y nos odos kadais
gi mi siančius ik ai
os BPII6.
cuando p . 1.
kadis
Ya él kadai namie.
<...> 2. kadaise: kada
Augo miškas čia
kadaise.
saniai: Àš
conducinėjo.
cuandos š en a
seniau, o a ez,
p . p óxima ez,
Noalsiu eni i ni
ki ados: <...>
ki ada umpos es
snaus a), que
sabe, lo ki ads 1.
knyg., que BPI 232.
ki ada: <...> ki ada
o o
duodica hadynos,
kadaise: Ki ada
zádes mumus nė él
i o al homb e
adà, nei ki adà.
–
iẽ oje
Vi o ki ados
ey. <...> 2.
Slogą eces:
Ki adõsjè és e
Madaž
bù o i ános el
kapini ės.
–
cuando n s a
cualquie iempo: Y
iempo: u
iempo: A cuando
a cualquie
engažiuok cuando
nó s ẽsa e aunque.
pikęs qué nó s
in e ne è? Àš ap
inde inėž u
inde inėž u
J. Jabl. n s Kada al
nosi iksim. A eik
cuando n s. nó dá iu cuando nó s
Kadai e espe é. ikjau méile. nu ỹk i Pa ỹžių.
Ta pode íááos
nó s kadaise ki ad
de onn os
290. no įs ùž aisas.
-

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
eikšmės san ykis i a osena | 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Así, DŽ p esen ados ejemplos p opo cionan sólo con as iblemen e pe cibido (neap ehensible
iempo en el pasado: inde inido iempo en el u u o) alguna ez y alguna ez consumo; BŽe es os
indicado es de inde inición del iempo el espec o de signi icado se p esen a más de alladamen e:
alguna ez se elaciona con ik omis ( ác icas) si uaciones del pasado, y alguna ez no sólo con el
u u o yksiancio, sino y con un de e minado momen o de acción posible ocu ido en a ka p de
iempo. An es de comenza a habla sob e es as palab as g ama ical s a usá y semán ica
impo an e discu i , con las cuales modalumo de acciones y p ecipaca ca ego ías es án
elacionadas menė ieji ik o ėje ykusio ( ac y aus) acción y posible (ne ac y aus) acción
desc ipúciones. Fak y ius ( ealius acon ecidos) acciones gene almen e nosakome epis eminio
11
( alina o io) modalumo eiksmažodžiais. Desde el pun o de is a de la ca ego ía nuosaka ellos se
elacionan con li e aline nuosaka: Epis eminis modalumas es á elacionado con los conocimien os
de las pe sonas sob e el mundo <...>. Epis eminiai p edica os modi ican a i maciones que se pueden
e alua desde el pun o de is a de la jus icia, y el esul ado de es a ope ación ambién es una
a i mación cuya e acidad se puede de e mina (Hol oe , Judžen is 2004: 82, 85). Ne ac y ius
acciones nosponeamos deon inio (i ealio) modalumo modalumu di e en emen e que epis eminio se
12
desc úben no a i maciones, sino abs ac a p opoziciones, eiškiančios acciones de algunos
eiksmažodžiais. Ne ak y ūs deon inio modalumo eiksmažodžiai pasi enkami pe eikian su
a ei imi – ke inimais, aginimais, liepimais, po eikiais – susijusius eiksmus: „Deon iniu
suje os o poelgius (Hol oe , Judžen is 2004: 83). Desde el pun o de is a modalum exclusi o es el
iempo u u o. En él se despojan u u as acciones, po lo que es e iempo accionesmajodžių
o mas eiškiami a i maciones momen o hablado no son e i icables: expipia se, po lo an o y se
13
e i icadas, ellos pueden sólo en un cie o momen o como planes, po que suposados u u os
sucesos pueden se disuel os, y el e en o p e is o en el u u o
(Hol oe , Pajėdienė 2004: 123). A ei is y a siejama su ke inimais
14
, ku ie pap as ai pa eikiami
gali neį yk i. Todėl būsimų dalykų į a dijimas negali bū i siejamas ien su laiko aiška –
a ei ies dalykai u i i numa ymo (p anaša imo) elemen ą, i am ik ą su modalumu susijusią
11
Plg. Vladimi o Plungiano p opo cionada de la modalidad e aluable de inición: ai p esen ados po el o ado si uaciones
ik o iškumo (a ikė inumo laipsnio) e inimas“ (Plungian 2011: 192).
12
V. Plungian a gumen ando, desde el pun o de is a cogni i o y comuniccino, po uno de los signi icados más impo an es
conside í inas modalidad i eal signi icadas, u ilizadas desp endiendo i eales si uaciones cuando los indicado es modales
desc iben cie a al e na i os mundo, exis en e en el momen o del mensaje en la conciencia del hablado (Plungian 2011: 193).
13
Más sob e el u u o iempo concepción p oblemá ica y e e encias a li e a u a é. Hol oe , Pajėdienė 2004: 122
124.
14
Sob e ke inimų in e p e aciónción é. Lyons 1993: 814 .
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 7 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
signi icado (plg. Lyons 1993: 677). En el habla Li u ias del u u o iempo accionesmažodžių
o mas eiškiamus eiginos se pueden conside a modumo pun o de is a nežymė ais
15
(plg. Hol oe , Pajėdienė
2004: 123).
2. KAJKADA Y KADA NORS GRAMATINAS STATUS Y SEMANTICA
2.1. En los abajos de Kalbo y os alguna ez y alguna ez (y sus a ian es y sinónimos) pueden
16
se desc i os como pe enecien es a ims di e en es poklasios g ama icales p ie eiksmių
(plg. Senn 1966; Ul ydas 1971, 2006; Paulauskienė 1976; Fo ssman 2003), ad e bialų klasi ikacija
ne ienodumus lemia pobūdis apim ies g upa imo i iamosios medžiagos. T adicialmen e
(plg. Makauskai ė 2016, 2019) a ba neapib ėžiamųjų į a džių (plg. Haspelma h 1997). Šiuos
acos umb à alguna ez y alguna ez ski s sa a ankiška pa e del lenguaje conside adosam
425; 2000: 1; 2006: 410), es basada la unción mos a eiksmažodžiu en eikš o ac o o es ado de
p ie eiksmiui, ku iam būdingas „leksinės eikšmės sa a ankiškumas“ (plg. Ul ydas 1971:
ci cuns ancias (plg. Ul ydas 2006: 410). Ad e bialo są oka pasie kama desc ibiendo dis in a
o igen (da ybos) ipos de iempo signi icación medios. Ind ės Makauskai ės ealizada en la
in es igación de las posibilidades posicionales ad e bialų del iempo ac ual de la lengua li uana
17
en ad e bialams co espondimenos, ambién casi sup ie eiksmėję palab as o palab as
conjuniniai (Makauskai ė 2019: 76). Cabe señala que An anas Sme ona y Au elija Usonienė,
p iski iami „laiko p ie eiksmiai i o maliai p ie eiksmiais nelaikomi jų seman iniai
au o es, los p ime os en a izan que seman inė- unkcinė ad e bialų klasė nė a iden i icable
con p e eikmiais como adicional pa e del lenguaje g ama icale o en o noybėmis como
p akalbę apie po eikį ski i ad e bialų klasę ap ašan kai ku iuos lie u ių kalbos eiškinius
18
,
adicional pa e del enunciado sin aksėje y al elección nė a k es ionuojamas el s a us de
los enómenos del idioma en discusión desde el pun o de is a de pa es del lenguaje o del
enunciado (Sme ona, Usonienė 2012: 124).
15
Plg.: Lie u ių kalba iene del sis ema modalinės ma cadamen e sepa adas o mas de iempo, po lo que deic ino iempo ca ego ía
p iski inos ys e ės – esamasis, bū asis, būsimasis laikai“ (Hol oe , Pajėdienė 2004: 124).
16
Plg. kalbo y os abajos indicomus kažin kad, kažin kuomè , kažkuomè , kuomè nó s (Ul ydas 1971: 454; 2000:
30) a kažkadais, kaži(n) kada, kaži(n) kuome i kuome no s (Makauskai ė 2019: 77, 91, 107, 108).
17
Sob e lenguas li uanas de iempo aiškos ins umen os, laiky inų ad e bialais, seman ines in es igaciones é. Makauskai ė 2016.
18
Ž . Sme ona, Usonienė 2012: 124, 128131, 136.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena
| 8 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Al conside a del adecuado alguna ez y cuandoquie a las posibilidades de elección es
impo an e ene en cuen a y en las in es igaciones ipológicas. A és os indicado es de
inde inėž umo de las lenguas li uanas especialalus a ención se asigna ma ino Haspelma ho en
abajo Inde ini e P onouns (1997), en el que p esen an los esul ados de un es udio de 140
lenguas imp e inéjiables y nomb es implicacinių uni e salijų. M. Haspelma has in odujo el
samp a del nomb e no solo e imologine (PRO-NOUN), sino y pla esne o ma inicial (PRO-FORMA)
sen ido, como e minó, desc ibindo di e sos de i ados del nomb e, en e ellos y in é iksmius
1997: 10–11). Pasi inkimo e in i kažkada i kada no s kaip į a džiams p iski inų žodžių
isumos iene us po eikį odo i lie u ių kalbos g ama iniuose ap ašuose, ku šie žodžiai bei
(angl. p onominal ad e bs; plg. Haspelma h sus sinónimos o da ybiniai a ian es se p esen an
como p ie eiksmías, en a izada į a dinė kilmė, samplaikinis delicioso de a ios į a džių būdas y se p esen an o as simila es desc ipúciones
(plg. Senn 1966: 313; Paulauskienė 1976: 202, 204; Valeckienė 1979: 130
19
; Kniūkš a 2001:
161; Fo ssman 2003: 284). An es de pasa a Haspelma ho el es udio de des aca ían alguna ez
20
y cuandoquie a (y pa a ellos sinónimo de a ian es) signi icados y posibilidades de consumo
es impo an e menciona anks esnios (Ul ydas 1971, 1985) y más ecien es (Fo ssman 2003;
Makauskai ė 2019) li uanis inės ma e iales en los es udios p esen ados desc ipcionas de la
signi icación de es os indicado es de inde inición del iempo.
2.2. Lie u ių kalbos g ama ikoje (LKG) pa eik ame p ie eiksmių eikšminių g upių
ap aše alguna ez, algúnkuome y alguna ez, cuandoe que e son a ibuidos al edybines
21
iempos p e eiksmių, señalincios daba į o comoy gene ales concep os de iempo (Ul ydas
1971: 454; 2000:
19
Adelė Valeckienė (1979: 131133) discu e cuando e imologías, ambién mini y ka o a kada no s ( en pa , 130),
ku is LKŽe šia eikšme ilius uojamas a miniais pa yzdžiais (plg.: Ka un a gal i aš būsiu laimingas; Ka u a u
pap ašysi manęs).
20
Plg.: „Daba pami š ama nežymimųjų į a džių i juos a i inkančių p ie eiksmių į ai o ė i p adedama enkin is
o mas con alguna-: algo, algúnkoks, alguna ez... A. Vienuolis o mas con kaži kažin po oja así, como acos uma en i ojoj
habla cuando se dice un cual nolambai cla o asun o: <...>. Donde se habla de una de a ias desconocidas cosas, el esc i o
su ilmen e elige o a palab a: <...> Kiek ienas ecue da, que y él alguna ez (an e io men e o más a de) eiks mo i (R II 84).
Desde la li e a u a ac ual pod íamos p i ink i cien os de sakinių, donde y ales ocasiones ya kišami kažkoks y kažcada.
Apsi ėlusios signi icados de la palab a alguna ez A. Vienuoliui en absolu o necesi a, neapib ėž ą p aei iempo él nusko
p e eiksmiais kadaise y ki ados <...> (Kūkniš a 2001: 161).
21
Plg. LKG indicaodó que bend esnę pasado signi icado iene p e eiksmiai <...> kadaise, <...>, ki ada, ki ada
<...> (Ul ydas 1971: 455; 2000: 31).
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
signi icaciones elaciónis y a osena | 9 doi.o g0.35321/bkalba.20/121.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
30), pog upiu, aunque eiginí apoy i u in ys ejemplos no lo indican: alguna ez
22
ilus uojamo ases con del u u o iempo, y alguna ez, cuandoe que e ases
con del u u o iempo accionesmažodžių o mas, plg. :
8) Kažkuome <...> zamynė en numes o dalgio <...>. 9)
Kažin cuando y yo mokėjau ši aip siu inė <...>. 10)
Algún ez yo e con a é sob e Damuliené.
11) Vis cuandoe pa a end á que lanza <...>.
Ac ualmen e en la g amá ica de la lengua li uanas (DLKG) se e al ec i icación de al
desc ipción: daba į o como así los gene ales concep os de iempo indican es en pog upio de
p ejeiksmių ambien ybinių beminimas sólo cuandoquie a, y pasa i o indican es en pog upio de
p ejeiksmių de ya menė ų se indica sólo kadaise (plg. Ul ydas 2006: 426).
23
En las más ecien es in es igaciones a aeciense a la deik iškumo de es as palab as.
Be holdas Fo ssmann (2003: 51, 264) kažin kada kažkada kažkuome i gendwann (el con ex o de
la desc ipción pe mi e pensa , que y alguna ez) a ibuye punk iniams, pe o nedeik iniams
24
neapib ėjiamiesiems iempo an e eiksmiam, y I. Makauskai ė (2019) deik iniams ad e bialams.
25
Las di e encias de alo ación sie ini con la de inición de deik iškumo nulem a de las mane as de
in es igación de la ma e ia: en el p ime caso mo oseman iniame p ie eiksmių sis ema ap aše
i iamieji elemen os alo ados como ana o inė (i. e. luga en su común pe cepción del discu so)
e e encia, y segundo según desc i os elemen os seman iką ealiame disku se o subjec i iąją
deiksę. Laiko ad e bialus desc ibiendo según ina į deik inės, in insinės y
26
22
Da plg. en o o abajo samplaikai kuome pa a a ibui inco ec amen e la signi icación be kada, ilus uojamą
sakiniu Oi, klius él de manęs kuome no in (Ul ydas 1974: 23; 2000: 320).
23
Plg. G amá ica del li uánico dado a la aducción en usas lengua: alguna ez koгда-либо, kadaise некогда,
когда-то (Ul ydas 1985: 341).
24
Kada aunque la asignación a es e punk ines nedeik inių neap inėžiamųjų p ebeiksmių g upoe numanos de okiečių kalba
indicadas signi icanzas, plg.: kadano in (kadanon s, kadano s, kadanõ s) i gendwann (Fo ssman 2003: 200). Aquí puede
eco da se Al edo Senno (1966: 313) p opo cionados discu iamos p i eiksmių e imus, plg.: kažkada, kažkuome , kaž(n)
kada, kaži(n) kuome se aduciama ‘i gendwann einmal, o lange Zei einmal, we weiβ wann, y alguna ez ‘je, einmal.
25
B. Fo ssman a i ma que, nedeik iniai iempo p iweiksmiai deno a la posición absolu a basada en el conocimien o del mundo,
que puede clasi ica se como más emp ana, a desnę o coinciden e con el indicado iempo de e e encia, o deno a la
posición en la que el iempo de la acción se conside a conscien emen e abie ou o nes e biu (plg. Fo ssman 2003: 51).
26
Deiksę y ana o ą más sob e plg. Lyons 1993 [1977]: 673 ; 1983 Le inson: 5455.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
16 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
3 LENTEL. La ecuencia ela i a o al de consumo alguna ez DLKT
alguna ez puede indica el o al no de inido de la acción de
ela i o aiška 15 (~0,3 45 (~0,92%) indica el iempo no de inido de la
iempo posiblemen e desa ollado en el u u o, (~59,1 % (~1,38%) )
(~2,08%) (~0,0%) (~1,14%) G ožina) (~1,12% (~1,09%) Li e a u a, Neg o
pa celamien o, la can idad de DLKT ocu ido y su pasado, el iempo
acción, ocu ido en el pasado, Adminis acinė 81 12 108 74 12 91 4 749 105
(~6,1 % (~0,28%) (~0,22%) (~28,37%) li e a u a (~6,37%) (~6,85%) (~0,24%
de la acción, 1 394 1 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4
(p i ilegio y
condiciones en
con ex os)
( u imo
iempo como
no o, galėjimo
aiška)
Po ciones DLKT
Publicis i-
2 904
ka 10 (~0,2
%) 19 (~0,39 %)
68
3 001
2 (~0,04 %)
5 (~0,1 %)
3 (~0,06 %)
1 (~0,02 %)
15 (~0,3 %)
Saky inė
kalba 5
(~0,1%)
Visame ex yne
4 914
(100 %)
4 764 (~96,95 %)
150 (~3,05 %)
Al compa a dos casos de uso alguna ez la ecuencia ela i a en di e en es pa es del
ex o se e que nespeci iškoms, con la desc ipción de acon ecimien os u u os elacionadas
a si uaciones p esaci alguna ez en la lengua esc i a se u iliza mucho lo que menos que la
lengua saky inę ansmi iendo en DLKT pa es (ž . ablas 4 y 5). Rašy inės kalbos eks ose de
4 715 n . (ese DLKT cons i uye 95,95 % odas kažkada im ies) u u os si uaciones nusako 106
n . (~2,25 %): 87 n . (~2,9 %) andami publicis ikoje, 16 n . (~1,1 %) g ožinės li e a ū os y 3
n .n (~0,9 %) neg ožinės li e a ū os ex os pa iciikianci en DLKT pe e. Saky inės kalbos
eks us pa eikiančiose DLKT pa es de 199 n . (ese DLKT cons i uye 4,05 % odas kažkada
im ies) u u as si uaciones p esc ibi des inados 44 n . (~22,11 %) kažkada: 27 n . % (25
encon ados en la pa e DLKT Adminis acinė li e a u a y 17 n . (~18,7 %) Saky inė kalba.

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
eikšmės san ykis i a osena | 17
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
4 LENTEL. P ie eiksmio alguna ez casos de consumo apa amien o o al y esc i a en el
lenguaje p esen ando DLKT pa es alguna ez indica inde inėž ą acción, posiblemen e
pa o ojimo u u o DLKT pasado iempo de acción yksiančio, can idad y su
Adminis acinė indica inde inėž ą o al iempo ela i a aiška li e a u a iempo
li e a u a
DLKT
Publicis ika
4 609 (97,75 %)
106 (~2,25 %)
4 715 (100 %)
G ožinė
Neg ožinė li e a u a
155 (77,89 %)
44 (~22,11 %)
199 (100 %)
li e a u a
Saky inė
kalba Visame
eks yne 4
764 (~96,95%)
5 LENTEL. P ie eiksmio alguna ez la ecuencia ela i a de los modelos de consumo
DLKT pa eise alguna ez pasado del ac o DLKT can idad y su indica inde inėž ą o al
iempo de pasapo e ela i a aiška yksiančio u u e, Neg ožinė li e a u a 317 (~99,1
nu odo neapib ėž ą
eiksmo, galimai
%) 3 (~0,9 %) 320 (100 %)
acciones DLKT acciones
150 (~3,05%) 4
914 (100%)
Publicis ika 2
914 (~97,1%) 87
(~2,9%) 3 001
(100%)
G ožinė
li e a u a 1
Adminis acína
81 (~75 %)
27 (~25 %)
108 (100 %)
378 (~98,9 16%)
(~1,1%) 1 39
(100%)
Saky inė
kalba 74
(~81,3%)
(100%) 91 100
17 64 4 7 (~96,05%) 150 (~3,18%) 4 914 (100%)
SLKT p ie eiksmio alguna ez
44
po consuogio no hay muchos casos (kažin kada, kažkuome
neuž iksuo a), nedaug i jo a ojimo būsimojo laiko kon eks uose – 3 a ejai (7,3 %) iš
44
Fuen e del es udio mo ológicamen e ano ado Vy au as Maggiojo uni e si e e caupiamas
(saky inis eks ynas. du.l ). Teks yno kū imą ėmė Lie u os als ybinis mokslo i s udijų ondas (2006–2008 m.), Lie u os
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
SLKT signi icaciones elaciónis y a osena | 18 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
41 ( éase Tablelę 6). Chama la a ención al con ex o si uacinį de es os casos: es
comunicación mediosie 1 ases de la p og ama de ele isión (2,4 %) y spon aninė ins i ucinė kalba
2 empleados del banco deci sakiniai (4,9%).
6 LENTEL. P ie eiksmio alguna ez ecuencia ela i a de modelos de consumo
SLKT alguna ez de acción, ocu ido delksančio u u o, indica una acción no
de inida, posiblemen e en el pasado, iempo iempo ( aiska de iempo u u o) 50
nu odo neapib ėž ą
714) 68 493) 2 100) 78 121 40 478) 297 798) núme o de casos
pa a ojimo
pa e SLKT
Akademinė komunikacija
( o as núme o de
4 (9,8 %)
–
4 (9,8 %)
Comunic-
žiniasklaidoje
palab as ( o as núme o
ación 2
(4,9 %) 1
(2,4 %) 3 (7,3 %)
Teologinė komunikacija
( o as núme o de
–
–
–
Spon aninė
palab as ( o as núme o
p i a kalba
27 (65,9 %)
27 (65,9 %)
Spon aninė
kalba
de palab as ( o as núme o de palab as
ins i ucinė
5 (12,2 %) 2
(4,9 %) 7 (17,1 %)
Visame eks yne
de palab as ( o as núme o de palab as
38 (92,7 %)
3 (7,3 %)
41 (100 %)
Así, DLKT po ciones Adminis acinė li e a u a y Saky inė kalba mues an que el léxico concep o NEŽINOMAS LAIKAS
ATEITYJE e e enciaodai se alguna ez elige mucho que más ecuen e que el consejo de ciencia bajo la Nacional
li uanis ikos expansión 20092015 m. p og ama (LIT-9-11) y bajo la Es a u ina li uanis inių y imų i dislaidos 20162024 m.
p og ama (LIP-201-0856).
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
19 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
esc ibiendo: en habla en público ales casos cons i uyen 25 %, o en comunica se en
p i ada 18,7 % (ž . Tabelę 5). SLKT ija el consumo alguna ez en con ex os de iempo
u u o sólo en el en o no público 7,3 % (ž . Tablę 6).
3.2. Pe žiū ėjus p e eiksmių alguna ez, cuandoquie a, algunain cuando, cuandoe aunque consumo
DLKT modelos se puede hace o a una hipo é ica suposición: alguna ez y alguna ez
sua ėjimą gali ska in i i kažkada su apdinimas su mažiau sug ama in u samplaikiniu
signi icanzas p ie eiksmiu algunain cuando, adecuamu y en el pasado ykusio ( ac y aus), y en el u u o yksiančio
(i ealaus) ac o iempo momen o a unsaci . Samplaikinio kažin kada el uso de DLKT ela i amen e
45
nousus (54 n .). Se halla sólo en la lengua esc i a ansmi iendo ex yno pa es (21 n . g ožinės, 4
n . neg ožinės li e a u a y 29 n . publicis ikos ex os): 44 casos
46
(81,5 %) p esc ip el iempo no de inėž um de la acción (especi icada) ocu ida y 10 casos (18,5 %) el
iempo posible (no especi icado) de la acción u u a inde inėž um ( éase los da os 7 en abla
DLKT). En con ex os de acción ac ual u ilizado algúnin cuando signi icado seniai puede se
pa yškin a acen uaziamaja delely e ya, y signi icado nežinia kada ases con dis in osiguiis
odikliais (ž . 20–21 sakinius). Būsimo (i ealaus) eiksmo kon eks uose kažin kada da
kaž ipo aúnebu i sob e i ida e imologica cues ionamąja signi icado qui sabe, cuando, ap opiama
y lexiciniam concep o NEŽINOMAS LAKAS A LAITTEY nusaky iž ( . 2223 sen ininius), plg. :
18) Po ilas jau kažin kada sūnaus akyse nebu o ma ęs. DLKT
19) Juk ya Kazio kažin nunca nema ei. DLKT
20) Una saloná puošė u kiška palapinė, kažin cuando kažin kieno pa gaben a. DLKT 22) su ila ya
21) Tė as bu o kažin kada kažin ką sakęs <...>. DLKT
al inal aquí pa , a pušies aún kažin cuando. DLKT Así, aunque DLKT kažin cada a osena 91
23) pažadais neno i enkin is – ji laukian i pagalbos daba , be ne kažin kada. DLKT
eces menos ecuen e que kažcada (plg.: 4914: 54), pe o los con ex os de consumo mues an
que menos agama ado kažin cada mucho más a menudo (~18,5 %)
45
Tokį modelo de consumo mues a y LKG se p esen an ejemplos, plg. : Y él lo kazi cuando es aba conocido en
la ciudad; Aniolus (=angelus) kažin cuando pama ysma <...> (Ul ydas 1971: 454).
46
DLKT encon ados 55 kažin cuando pa a ojimien o casos, pe o un caso es a samplaika es pa e de la p egun a di ec a,
plg. : Monia, algunain cuando yo pod éis esa ele isión pa seneš i casa? Klausiamoji azė, cons i uída de g e iminėje
posición apa ece andančių kažin kada, más a menudo sie ina con con ex os de iempo u u o (así is o de ci ado
ejemplo), pe o puede se pasi elkiama y a ando de escla ece el iempo de ya ealizada acción, plg. al sen encio: Kažin
klausiamųjų i neapib ėžiamųjų į a džių a ojimo ski į i panašumus ž . Bha 2007: 231–232.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
cuándo aquí a kup inė apa eció? elación de signi icado y a osena | 20 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 Sob e
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
que alguna ez (~3,05%) ape ándose a desc ibi a los con ex os elacionados con si uaciones
u u as (i ealaus acciónmo).
7 LENTEL. Seman iniai p ie eiksmio kažin kada modelos de consumo DLKT
kažin kada acción, ocu ido Del odo indica desconocą en el pasado, iempo
indica desconocą yksiančio iempo en el u u o, Adminis acinė
eiksmo, galimai
li e a u a
Pa e Teks yno
Publicis -
ika 21
(38,9 % ) 8
(14,8 % ) 29
(53,7 % )
G ožinė
li e a u-
a 19 (35,2
% ) 2 (3,7
% ) 21 (38,9
% )
Neg oži-
nė
li e a u-
a 4 (7,4 %
) 4 (7,4 % ) Saky inė kalba
Visame
eks yne
44 (81,5 %) 10
(18,5 %) 54 (100 %)
IŠVADOS
Sug e inos p incipales dicciona ios de la lengua li uanas p opo cionados an e eiksmių alguna ez y
alguna ez desc us e , que es os inde inėjibles indicado es de iempo signi icado espec a más
pa eikia Bend inės kalbos žodynas: jame eikiami pa yzdžiai odo, kad kažkada a ojimas
de alladamen e se elaciona sólo con e dade is ( ac íes) si uaciones del pasado, y alguna ez no
solo solo con el momen o en el u u o yksiančio, sino y con un de e minado momen o en a ka pje
del iempo al ez ykusio. En los abajos de Kalbo y as se encuen an ejopos es os iempos
inde indu a de los indicado es g ama ical s a usus p iesky os p ie eiksmių, ad e bialų o
neapib ėžiamųjų į a džių (plačiąja p asme) clases. Clasi icación desiguodumas lemb a sólo
di e en e ma e ia de es udio g upamien o alcance. Šių palab as signi icado ambién se desc ibe
desiguodai. Exis e y engañan e (en imágenes p opo cionadas sen encias semán ica
opos aujancio) alguna ez y cuandoquie a de la desc ipción del signi icado, cuando ellos se
a ibuyen a p e eqmenes, ma cados daba į o como así gene ales concep os de iempo (Ul ydas
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
1971: 45/4), y solo basado en el consumo DLKT ac iškumu (neap a ian al elación de signi icado y
a osena | doi.o g/10.35321092.022.2021.04).
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
modelo de consumo de ecuencia ela i a) alguna ez desc ipción del signi icado, pe mi iendo
és e palab a asigna a plu iazones, i. i. y pasado, y u u as si uaciones nusakan iemos, ad e bial
(plg. Makauskai ė 2019: 82). Explica škin i con imp edecibles iempos an e eiksmių alguna ez y
alguna ez semán ica inculado modelo de consumo ayuda M. Haspelma ho (1997) ealizado un
es udio ipológico de imp edecibles į a džių, comp imančių y į a dinės kilmės p ie eiksmius,
implikacinių uni e salijų. Basándome en él, adecuada puede se conside ada sólo alguna ez,
pa ai o ak y ių (speci iškumo ypa ybėmis pasižyminčių) si uaciones iempo neap edėž umui
nusaky i, a osena. Kažkada elegidos i ealiam (nespeci iškam) ac o iempo pa a desc ibi , se ía
ulne ado coope ación con pašneko u p incipio.
Di e en es g ama ical-semán ico alguna ez casos de uso ecuencia del Es udio Texyne de la
Lengua Li uana P esen e mues a que alguna ez, indicando inde inėž a posible iempo de acción
que se desa olle en el u u o, cons i uye ~3,05 % (bend a casos de uso 4 914 n .). Al compa a
ales ecuencias en di e en es pa es exyno se e que i ealaus (nespeci iško) a la acción iempo
desc ibi alguncas mucho más ecuen e se usa en ex os de lengua saky inė (~22,11%), que no en
ašy inėje lengua (~2,25%). Saky inės lie u ių kalbos eks yno p opo cionados da os (bend a
casos de uso oma sólo 41 n .) análisis mues a que algúnda i ealaus (nespeci iško) ac o al
iempo desc ibi elegido al habla no p i adamen e, sino en el espacio público: nousi a osena
зафиксирована этого текyno dalyseunica Komcija žiniasklaidoje (2,4%) y Spon aninė ins i ucinė
kalba (4,9%).
Las causas, es imulan es i ealaus (nespeci iško) iempo de acción nusakančio kažkada
elecimąsi luga de alguna ez, puede se di e sas: y algunos idiomas ex anje os modelos
de consumo de imp e inėjiamų į a džių, y lenguas Li u ias sis ema de indicado es de
imp e inėž umo o gene alos endencias de desa ollo de indicado es de consumo. Sin
emba go se les acla a necesi a más in es igaciones.
ŠALTINIAI
BŽe – Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( engiamas), y . ed. D. Liu ke ičienė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga in e ne e: h p://bkz.lki.l .
DLKT – Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e: h p:// eks ynas. du.l [žiū ė a
2021-02-15]

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
eikšmės san ykis i a osena | 22
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
DŽ – Daba inės lie u ių kalbos žodynas (in e ne inis), y . ed. S . Keinys. 7-as pa ais. i
papild. leid., Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2015 (a naujin a e sija, 2017). P ieiga
in e ne e: h p://lkiis.lki.l .
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas, . 1–20, 1941–2002 (elek oninis a ian as 2005, a naujin a
e sija 2017), y . ed. G. Nak inienė. P ieiga in e ne e: www.lkz.l .
SLKT – Saky inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e: h p://saky inis eks ynas. du.l
[žiū ė a 2021-05-26].
SŽe – Sinonimų žodynas (elek oninis a ian as). A. Lybe is. 2-asis pa ais. leid., Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 2015. P ieiga in e ne e: h p://lkiis.lki.l /sinonimu.
LITERATŪRA
Bha Da bhe Na ayana Shanka a 2007: P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. C o William
2003: Typology and Uni e sals, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Decle ck Renaa 2006:
The G amma o he English Ve b Ph ase 1: The G amma o he English Tense Sys em. A
Comp ehensi e Analysis, Be lin, New Yo k: Mou on de G uy e . Fo ssman Be hold 2003: Das
bal ische ad e b: Mo phoseman ik und Diach onie, Heidelbe g:
Uni e si ä s e lag Win e GmbH.
G ice Paul H. 1975: Logic and Con e sa ion. – Syn ax and Seman ics 3: Speech a s, 41–58.
P ieiga in e ne e: h ps://www.ucl.ac.uk/ls/s udypacks/G ice-Logic.pd .
Haspelma h Ma in 1997: Inde ini e P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Hol oe Axel,
Judžen is A ū as 2004: Nuosakos es uc u a de ca ego ías. Axel Hol oe , Lo e a
Semėnienė, ed., T abajos g ama ícos de Li u ias 2: G ama inių ka ego ijų y imai, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 77104. Hol oe Axel, Pajėdienė Jū a ė 2004: La ca ego ía del
iempo y las o mas del iempo. Axel Hol oe , Lo e a Semėnienė, ed., T abajos g ama ícos
de la lengua Li uania 2: G ama inių ka ego ijų y imai,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 121–140.
Kniūkš a P anas 2001: Kalbos a osena i a kyba, Vilnius: LKI edi o ial. Le inson
S ephen C. 2005: [1983]. P agma ics, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
Lyons John 1993 [1977]: Seman ics 2, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
23 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Makauskai ė Ind ė 2016: Ad e biales de iempo de las lenguas Li uanas: posición de iempo
aiškos ins umen os en el sis ema y análisis de in es igaciones seman ines. Lie u ių kalba 10.
Acceso en In e ne : h pwww.lie u iukalba.l index.php://lie u iu-kalba/a icle/ iew/209/163.
Makauskai ė Ind ė 2019: Lie u os kalbos laiko ad e bialų seman inė s uk ū a (humani a inių
mokslų dak a o dise acija), Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Paulauskienė Aldona 1976:
P ie eiksmis. Lie u ių kalbos mo ologija, Vilnius: Mokslas, ( ilologijos mokslų kandida o
201–211.
Pilka Al onsas 1984: Lie u ių kalbos nežymimieji de e mina y ai (g e inan su anglų kalba)
dise acija), Vilnius: Vilniaus uni e si e as. asociación Academia Salensis.
Plungian Vladimi as 2011: G ama inių ka ego ijų ipologija 2, Vilnius: Vilniaus uni e si e as,
Rosinas Albe as 1981: Kelios no as pa omųjų y nežymimųjų į a džių e oliucijos
klausimu. – Bal is ika 17(1), 16–27.
Rosinas Albe as 1988: Bal ų kalbų į a džiai, Vilnius: Mokslas. Rosinas Albe as 1996: Lie u ių
bend inės kalbos į a džiai, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidykla.
Sa kauskai ė Danguolė 2011: Ling is inė p agma ika. Sa kauskai ė Danguolė 2011:
Ling is inė p agma ika. Acceso en In e ne : h ps:www.kn . u.l
documen ai/ ailai://ka ed u/ge manu/Sa kauskai e_LINGVISTINE_PRAGMATIKA_e
lek onine.pd .
Sme ona An anas, Usonienė Au elija 2012: Au o iaus pozicijos ad e bialai i ad e bializacija
lie u ių mokslo kalboje. Kalbo y a 64(3), 124139. Iden i y Issues Li e a y and Linguis ic
Toyo a Junichi 2010: Iden i y- ela ed Issues in Con ac -induced His o ical Changes. –
Landscapes, Camb idge Schola s publisching, Vilnius: Min is, 425576.
127–138.
Ul ydas Kazys 1971: P ie eiksmis. – Lie u ių kalbos g ama ika 2, y . ed. Kazys Ul ydas,
Ul ydas Kazys 1974: Desde lie u ians lengua p ie eiksmio y inėjimų. Li uáneos
lingüo y os p egun as 15, 728.
Ul ydas Kazys 1985: Наречие. G amá ica del li uano lengua, y . ed. Vy au as
Amb azas. Vilnius: Mokslas, 327414.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena | 24 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Ul ydas Kazys 2000: Lie u os kalbos p ie eiksmiai, sud. Elena Valiuly ė, Vilnius: Mokslo y
enciklopedijas ins i u o de publicación.
Ul ydas Kazys 2006: P ie eiksmis. Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, y . ed. Vy au as
Amb azas, Vilnius: Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación, 410431. Valeckienė Adelė
1979: Tada, cuando, šiada, andai, idan . Bal is ika 15(2), 130134.
Recibió 2021 02 24
Adop ado 2021 05 18
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s:
elación de signi icado y a osena |
25 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
INDEFINITE TEMPORAL ADVERBS KAŽKADA AND KADA NORS:
RELATIONSHIP OF MEANING AND USAGE
Summa y
El a ículo discu e he shi in he usage o kažkada ‘some ime om he adi ional momen in
model unde which he ime o he speci ic ( eal) ac ion, which ook place a an inde ini e
he pas , is desc ibed owa ds a less usual model whe e kažkada is used o desc ibe he ime o
he non-speci ic (i eal) ac ion, which may po en ially occu in he u u e and Haspelma hs (1997)
which is adi ionally exp essed by he ad e b kada no s ‘some ime’. Re e ing o Ma in
ypological esea ch add essing he implica ional uni e sals o inde ini e p onouns, which also
include p onominal ad e bs, he a icle a emp s o explain his shi and an icipa es he
u he shi in he usage o kažkada. The analysis o kažkada usage pa e ns is based on he
da a p o ided by wo ex co puses he Co pus o he Mode n Li huanian Language and he
Co pus o Spoken Li huanian. KEYWORDS: inde ini e empo al ad e bs, p onominal ad e bs o
p onoun as p o- o ma, ad e bials, inde ini eness ma ke .
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, 10308 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]