AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
175
ALBINA AUKSORIŪTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id:
o cid.o g/0000-0003-2099-3735 El núme o de iden i icación de la emp esa en el que se encuen a el usua io es el siguien e:
MOksLInIų yRIMų kRyp ys: his o ia de las e minologías li uanas, e minía de las ciencias
na u ales, e minog a ía, e minologías de ecu sos.
DOI: doi.o g/10.35321/bkalba.2023.96.09 El Consejo de Adminis ación y Adminis ación de la Unión Eu opea (CEEA) ha decidido ap oba el Reglamen o (CE) n.o
pApRAs ųJų ŽODŽIų ERMInIZAVIMAs
JURGIO AMBRAZIEJAUs pABRĖŽOs
TAISLIUJE AUGYMINIAME
ESMINIAI ŽODŽIAI:
Ju gis Amb aziejus pab ėža, augalų genčių a dai, e mi-
niza imas, mo y acija, me a o iniai e minai.
An O ACIJA a ículo examinados Ju gio Amb aziejaus ab ėžos 1843 m. abajo
Taislius p as uosius de ese momen o šnekamosios palab as. Analizándose plan as
augyminis pa eik i žiedinių augalų genčių a dai, ku iuos jis sukū ė e miniza ęs
de gén icos nomb es seman ína mo i ación, J. A. pab ėžos p esen a nomb es de
plan as de gén icos se compa an con po ilo Ma ulionio Žolyne, Lie u iškame
bo anikos žodyne, Lie u ių kalbos žodyne, Bo anikos a dų žodyne pa eikiamais
a dais, nu odoma, los cuales de J. A. pab ėžos ob a pa eik ų a dų p igijo
daba inėje a osenoje.
ABs RAC he a icle deals wi h he names o he gene a o lowe ing plan s gi en
by Ju gis which pab ėža coined by way o e minologisa ion o colloquial wo ds o
Amb aziejus pab ėža in his 1843 wo k Taislius augyminis (“ he sys em o plan s”),
ha ime. he a icle con ains analysis o he seman ic mo i a ion behind he
names o he gene a o plan s, in which he names o plan gene a he had c ea ed
a e compa ed wi h he names in po ilas Ma ulioniss Žolynas (names o plan s),
Lie u iškas bo anikos žodynas (A Li huanian Dic iona y o Bo any), Lie u ių kalbos
žodynas (A Dic iona y o he Li huanian Language), and Bo anikos a dų žodynas (A
Dic iona y o plan names); also, i lis s he names o plan gene a in pab ėžas wo k
ha ha e aken oo in cu en usage.
176
BEnDRInĖ kALBA | 96
ĮVADAs
Ju gis Amb aziejus pab ėža (1771849) es conocido como uno de los líde es del XIX a.
pi mosios pusės p oduk y iausių žemaičių au o ių, palikusių didžiulį an-
k aš inį palikimą. Iš jo minė ini pamokslai, bo anikos, medicinos, geog a-
ijos da bai. „Šiandien J. pab ėža, į e inus jo iškilų gy enimą i eiklą,
p esen ado como įž algus gam amokslininkas (bo anik, bo ánicos p adininkas, geóg a o,
p ime au o de geog a ías Lie u os), jau us gydy ojas (liaudies p opaguo ojas
medicinos), sabio š ie ėjas (educy ai es p ima iamen e como nuoši dus d asininkas
ojas, mokslininkas, menininkas, biblio ilas, poe as) i ik galiausiai, no s
(kunininkas, p anciškonas e ininkas, pamoksligas, o a o ius) (Oželis: 2020 10). J. A. pab ėžai
i am siendo no ue publicuo o ninguna uno de su abajo, sólo lengua Li uania leis o
pe iódico Di ščio a edi o kunigo An ano Miluko inicia i a 1900 m. ue imp esdi a pa e del
didžiausio J. A. pab ėžai manus aščio, Bo anin o pa adika o Taislius auguminis. a. kalbininkės
d . Ri os Šepe y ės p epa ados y publicados algunos de sus abajos: Taislius augyminis (I .
2009, II . 2014, III . 2015), Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Geog a ija (2019), Pamlaioks
ai ingose ma e ijose, deci Amb oziejaus XXI Pab ėžos (2020). pa icula men e digni J. A.
pab ėžos nuopelnai Li uanos bo ánicos mokslui, po que él ue el p ime o desc ibió
ie asaičių plan asus gim ąja kalba, ue el p ime bo ánicos e minos dicynų au o ius
(plačiau ž . Dagys 1972: 1525), p ime o p esen ó p incipios de c eación de nomb es de plan as
en lenkų kalba pa ašy ame s aipsnyje Uwagi yczącie ułożenia doskonałey Flo y Żmudzie.
Miłosnikom Flo y Żmudzkiey i znawcom języka żmudzkiego, poswięcone (pas abos,
ocian es obulos Žemaičių lo os suda ymą, 1834). Minė ą a iklą 19221923 m. Kosmos
e is a publica o Ju gis Elisonas, 1921 m. lo encon ás en k e ingos monas e olyno lib ogyne
en e J. A. pab ėžos hand aščių. J. A. en a éža esc ibe en el a ículo, cómo debe ía c ea
nomb es de géncias, pa a que ellos co espondan al espí i u de la lengua žemaičia: 1) el
nomb e debe ía indica ca ac e ís icas ca ac e ís icas de las especies de la gen es; 2) el
nomb e puede se e inys de la ynų kalbos sis ema ikos; 3) la yniškos sis ema ikos
gen ies nomb e i iąją šnekamąją kalbą, a sabiendo que el mismo plan a puede se
ski inaugalo p opiedades. J. A. pab ėža no ez en a iza, que el nomb e debe ía indica pe o
eik ų no a ė i, que hoy a eces di ícil de e mina , si el nomb e de la plan a es e inys, o
p i aikomas aip, kad jo galūnė i skambesys a i ik ų žemaičių kalbos d asią;
4) a das gali bū i suda y as iš būdingo žodžio šaknies i -iškės (Elisonas
1923: 291). Reikė ų pab ėž i s aipsnyje J. A. pabėžos iš yškin as s a bias
augalų a dų kū imo nuos a as: pag indiniu augalų a dų šal iniu jis laiko
los idiomas li uanos da inys, po que la mayo ía de nomb es la yniškų la ynų kalboje es
gai į ai iose ie ose adinamas, siūlo ink is, šių laikų e minais kalban ,
mo y uo ą a dą – p iski i augalui ą a dą, ku is pa odo yškiausias o
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
177
mo y uo i, e leja ca ac e ís ico de esa plan a. m. J. A. pab ėža e minó esc ibi la más
būdingas augalo sa ybes. kaip galimą jis nu odo lo yniško a do e inį,
impo an e su ciencia abajo Tayslós augumyynis kó emy aalpynas augimys ligszioł
aas osys eyp muusosys kayp neko ios swe szaalys só p ijungymó abładny p awa
weykała y só aaśźima waa duu 1843 pap as uuju eyp źemay yszku, kaypo p uusyszku,
łaa yszku, y Z. T. P ączyszkaus yszdóu s mee usy 1843 (~ aislius augyminis, en el cual
alpinasi augymės ligšiol as os an mūsuose como neku ios s e šalės con p ijungimu
abladniai p ajo o eikalo y su ašimo nomb es simples de an zemai ichos, como p ūsiškų,
la iškų, i ų a dų aislinių zemai iškų su la yniškais. po kunigą Amb ozėjų pab ežą bu usį
waa duu ayslyyniu źemay yszku só ło iinyszkays. Pa kónyga Amb oziejó
Paab eźa bówósiiy koznadyiy y mooki ojii K e ingos mokslyniićźioy, e cyo ió
koznadiejų y moky ojį k e ingos mokslinyčioje, e cijo o Z. sz. p anciškaus emi ido
du an eose 1843). es a ob a se llama á aquí abajo ab e iadamen e Taislius augyminis1. pa į
manusc ip o, que cons i uye 1042 páginas (LXII p. p a a mės y 980 p. ex o), la segunda ellos
nomb a . Esc šan bo aniką, comienza se desde mo ología. así hizo y J. A. en a ėža: su
Taisliaus įžanginė pa e es plan as de mo ología, o o ganog a ija (Dagys 1972: 16). La
segunda pa e del manusc i o de 980 páginas dedicada a plan as de sis ema ica, en ella
desc i as 643 plan as žiedinas y 158 spo ines plan as y hongos gen ys. Žiedinių augalų genčių
a dus, pa eik us Taisliuje augyminiame, examinó Robe as Ged imas. Él bas an e
J. A. pab ėža kū ė apie aš uone ius me us (1835–1843)“ (subačius 2009:
10). Jau iš eikalo pa adinimo galima sup as i, kad jame pa eik a augalų
sis ema, ku i apima ne ik pas mus augančius augalus, be i kai ku iuos
s e imšalius, duodami žemai iški, lo yniški, p ūsiški i la iški jų a dai.
kaip pas ebi bo anikas Jonas Dagys, bo anikos „ e minija susideda iš
2 dalių: mo ologinės i sis ema inės. pi moji eikalinga augalams ap ašy i,
de alladamen e es analizó el da yb de los nomb es de gene de las plan as žiedinas sudu inas
y adesaginas (Ged imas 2004: 182196; 2005: 8192). 1 Man aščio í ulo, que insc i o no J. A.
pab ėžos mancha (Šepe y ė 2009: 7), įsi ėlė e o , la p ime o no ó Gied ius subačius.
Būd a džio augyminis base palab a es J. A. pab ėžos a o a augymė. J. A. pab ėžos Sob e el
lenguaje y esc i u a más ex ensamen e s . G. subačiaus
(1996: 10–113; 2009: 9–28) s aipsnius.
178
BEnDRInĖ kALBA | 96
J. A. pab ėža žiedinos plan as suski s é en 23 gaujas (klases), y 24-ojoje
gaujoje desc é bežiedžius, i. i. spo inius plan as y hongus. J. A. pab ėža ėmėsi
es p incipales modos de c eación de é minos: 1) e miniza imu, 2) naujada ų
da yba, 3) p es inimusi de o os idiomas. e minizuados simples de ese me o
šnekamosios lengua palab as y šnekamojoje calboje a ados nomb es de
plan as es án po 28 p oc. de odos žiedinių plan as de genčių a dų. p incipal J.
A. áb ica de la mane a de c eación de nomb es de plan as ue naujada ų
da yba (ž . Ged imas 2004: 185). En es e a ículo se examinan aquellos Taisliaus
augyminio žiedinos plan as de genčių nomb es, los cuales J. A. pab ėža c eó
e miniza ęs p apu uosos šnekamosios lengua palab as, . y. sus a mės
palab as. mane a c eado de es e modo plan as de gén icos nomb es Taisliuje
augyminiame es muy pocos, en el a ículo se analiza sólo 20 gén icos nomb es.
La mayo pa e de J. A. pab ėžos e minizuados gencios nomb es de componen
šnekamojoje calboje consumi liaudiniai nomb es de plan as, que no son el
obje o de es e a ículo. A ski o del es udio, des inado a J. A. pab ėžos
nomb es de plan as, c eados po modo e minizado , has a šiol no ue
ealizada, ades e a ículo nue o es que se examinan J. A. pab ėžos nomb es
de plan as, los cuales él c eó e minizuando simpl uosos palab as del lenguaje.
Ged imas, analizando J. A. los e minos de los guías de geog a ía de pab ėžos,
discu ió la e miniza imín de palab as simples a di e sos concep os de
2003: 121–126).
geog a ía ennomb a (Ged imas El obje i o de es e a ículo de e mina ,
cuáles son los nomb es de las gene aciones de plan as lo idas que J. A.
pab ėžėj c eó e minizuando los sencillos de ese me o de la lengua schnek, y el
obje i o es alcanza las siguien es a eas: bo aniza las gene aciones de
plan as que se analizan, compa a J. A. A. Bo any con los nomb es de las
gene aciones de plan as de Li uania con los nomb es de la lengua Li uania.
examinando nomb es de plan as se aplica desc i omasis, g e inamasis,
mé odos de análisis seman inas.
1. EORInIs pAGRInDAs en el es ánda in e nacional Te minology wo k p inciples
and me hods ( e minologías abajo p incipios y mé odos) como uno de los
e minos mé odo de c eación se indica el uso de o mas exis en es del idioma, y las
o mas exis en es pueden se u ilizadas pa a nue os e minos ku i u ilizando
ales modos de c eación de e minos como kon e sía, e minizamien o,
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
179
semán ico ans e ėlimas y p és amo. e minizándose es p oceso, cuando
comun inés exp esión lingüís ica ans o ma se en e minó (IsO 704; 2022: 6768).
simila men e e minizándose de ine y de o os au o es ex anje os, indicando
que du an e es e p oceso una palab a o ase de lengua comun inesa pac an po
un é mino, eiškiančiu concep o a specialiojoj habla (ž . Valeon is, Man za i 2006:
7; G ; Eu o e mbank). La e minología li uana el concep o de e minizamien o es
de inida más ampliamen e que en los mencionados abajos de au o es
ex anje os: desc úbian e miniza imą se a a no solo de simples palab as de
lengua común, sino ambién de e minos de palab as o posakios pa e imá
e minis, y es e p oceso incluye odos los acos umb ados modos de cambio de
signi icados de la palab a (pe kel inės eikšmės o ma imą(si), signi icados de
di usión y sia keinimą) (ž .: 1991; klima ičius: 46; 2006: 125; kaulakien 2001: 28; Ged imas
2003: 64; k ašy ė 2005: Šalka e minologijos i lie u iškoji e minologijos (1925, 1927,
76; Jakai ienė 2010: 191; Gai enis 2014[1983]: 131–135; 2014[1996]: 26–27;
2014[1997]: 4–7; 2002: 51–53).
Jau pi mame eo iniame lie u ių e minologijos da be – iloso o s asio
1934), el cual él expuso en cua o a ículos de la e is a Logos. Abo dando es
p incipales uen es de e minos, como el p ime o indica adap acionamien o de
palab as de lengua de pe sonas al asun o de e minía y dis ingue cua u is
mane as, como palab as de lengua de pe sonas son in oducidas en cien í ica
e miniją: a) la palab a de lengua de pe sonas especi icación; b) la p ó oga del
signi icado de la palab a; c) la educción del signi icado de la palab a; d)
ele nojamien o del signi icado de la palab a según analogía (Šalkauskis 1927: 12).
ik ina a ención, que los e minólogos desde el XX a. 8-o decenmicios,
di e en emen e que s. Šalkauskis, dis ingue sólo es mane as de cambio de
signi icaciones de palab as, y al ape amien o se puede explica en el hecho de
que an o la palab a signi icación p aplė imas, an o es eu inamien o
e minizando una palab a es su signi icación p ecisinación. En cualquie caso las
palab as sencillas, en ekę en el sis ema de é minos, adquie en especialą, de inida
signi icación (keinys 1980: 64). En los e minologos Lie u ių abajos, discu idos al
p oceso, cuando la simple palab a pó icese é mino, ing esi i u ilizados é minos
a ia an: e minologización (keinys 1980; Gai enis 2002), e minologiza imas
(Gai enis 1983, 2006; s unžinas 2007, 2018), e miniza imas (klima ičius 1996; Ged imas
2002), e minizacija (Gai enis 1997, 1996; kaulakienė 2001; klima ičius
2003; k ašy ė 2005; L B; Jakai ienė 2010). Reginas k ašy ės opina que hablando
de palab as pa e imą e minis más con iene basa se concep o oka e min-

180
BEnDRInĖ kALBA | 96
nija, . y. e minų isuma, odėl logiška i umpumo eikala imą a i in-
kan i o ma es i e minización (o híb ida o ma con lie u iška p iesaga susi o ma o y su consumo
e miniza imas)“ (k ašy ė 2013: 134). Manau, kad minimi e mino a ian-
ai e minizacija2 i e miniza imas y a sis emiškesni, galima saky i, kad jau
adición, ad a ículo a oju e miná e miniza imas, sólo ci aciones p esen ados au o es de
consumi e mininai. como apun a kazimie as Gai enis, e minologización más a menudo es eu ina
que pla ina eks ención de una palab a, hace él conc e e es (Gai enis 2002: 29). es o no amos y
analizuando J. A. pab ėžos abajo p esen ados los nomb es de plan as, e minos mo i ación y su
impo ancia žiū ima ne ienodai3. algunos e minólogos especialmen e en a izan la impo ancia de la
nes J. A. pab ėža e minizuo iems pap as iesiems žodžiams su eikia kon-
k ečią specialią eikšmę – pagal panašumą a kokį no s ki ą požymį į a di-
ja konk ečią augalų gen į.
Aiškinan is, kaip i kokiu būdu bu o suku as e minas, pap as ai ieško-
ma į a dijimo mo y ų, ad kyla mo y acijos klausimas. e minologijoje į
mo i ación, po ejemplo, sabela Fe nández-sil a, más ap opiamísimos ipos e minos, ya que ellos
no sólo ampliamen e ep esen an el concep o, sino ambién su o ma mues a pa e del concep o
Judi F eixa i Ma ia e esa Cab é nu odo, kad mo y uo i e minai a odo
(Fe nández-sil a y k . 2009: 21), los mo y uo i e mininai ab en la pue a al en endimien o de
concep os, ya que ellos pe mi en el concep o ápidamen e y e icazmen e iden i ica
(Fe nández-sil a y k . 2009: 24). se giusz G ine -G iniewiczius c ee que la mo i ación ayuda más
ácilmen e a en ende y ap ende la co espondien e concepción. según él, al c ea nue os
e minos más ampliamen e son u ilizadas es uc u alé y seman ína mo y aciones. s uk ūdales,
su es uc u a indica su signi icado. seman ís ica mo i ación ocu e en palab as, que con ienen un
signi icado secunda io, que puede se p e is o basado en el signi icado p ima io (G ine -G iniewicz
inė mo y acija ma oma žodžiuose, suda y uose iš jau žinomų eikšminių
2011: 34). e minizamien o c eado mane a a los é minos es uc u ū iné o da ybos mo i ación
nobūdinga, po que e minim ellos llega on no da ybos mane a, ad da ybos señymios iene. En es e
caso podemos habla sólo de semán ica mo i ación, 2 Jonas klima ičius esc ibo que e minus
e minog a ija, e minización, ans e minización, de e minización 1970 m. udenį pa ežęs iz
kije o (klima ičius 2002: 133). é minos de c eación de cues iones (Myking 2009: 3953; 2020: 630).
Mo i aciones clasi icaciones o ella u im en onces, cuando la palab a se u iliza pe kel ine sen ido,
obje o nomb ado no simplemen e, y g iebian is ya esamo palab a, nesuda omas nue a palab a, k.
Gai enis e minos mo i ación mucho signi icado ne eikia. según él, mo i uo i é minos más ácil de
3 Johanas Mykingas, nag inėdamas į ai ių au o ių eo inius e minų kū imo modelius i
aspek us, sa o da buose gana išsamiai analiza o mo y acijos są oką kaip ieną iš s a bių
insinua y más ápido se de e mina su luga en mic osis emas e minijos. sin emba go en gene al
apž algas da ž .: Gai eny ė 2000: 19–25; G i ėnienė 2006: 24–29; Lubienė 2015.
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
181
mo y acija e minijoje no iene lemiamo aidmens, po que puikiaiusiai se usan y comple amen e no
mo i io a i é minos, así como s e imžodžiai, cuyas mo y acija nos comple amen e no en endama.
ik a si anda nauja (me a o inė a me oniminė) eikšmė (U bu is 2009: 73).
[…]...> mo i ación más impo an e a é minos especiesinos que a géne os (Gai enis 1998: 91).
En mi opinión, e minologías, mo i ación es impo an e, ya que el é mino
mo i uo o es ácilmen e en endido y sin de inición, sin emba go hay que
econoce que no de odos e minizuados e minos mo i ación es aiški y la
podemos en ende . algunas eces esul a di ícil as ea los mo i os de
in e minación de algunos concep os debido al indi idualous en oque de sus
c eado es o solo a ellos conocida analogía, según la cual ellos op an po
e minisua el lenguaje o dina io. es udiando la mo i ación de nomb es de
plan as nó dicos pane ėžiškių pa a mėje, Au elija G i ėnienė en a iza que la
mo i ación del nomb e a menudo lemb a el mismo ing esámabis cosa, las
plan as ienen pa icula men e muchos dis in i os a ibu os, ad y sus
denominaciones mo i ación es muy di e sa. sin emba go incluso en es e caso,
cuando la misma ca ego ía cons i uye p esunción mo i ación a la di e sidad, a
menudo es así que la elección del nomb e decida no solo el esencial asgo
dis in i o de la plan a, sino ambién casualidades asociaciones, laki an asía y
nag inėjan J. A. pab ėžos suku us augalų a dus galima ne ik a sek i jų
sukū imo mo y us pagal būdingus požymius, be i pama y i au o iaus
an aziją i kū ybingumą.
„pap as ų e minologizuo ų žodžių u inys gali ge okai pakis i. e minas
c ea i idad de los consumido es de la lengua (G i ėnienė 2006: 27). úl imaja
ne e ai okie e minai, nepaisan ieno iš adicinės e minologijos eika-
la imų – s ilis inio neu alumo, y a eksp esy ūs i ski iami p ie me a o inių
e minų. k. Gai enis pab ėžia, kad e minologijoje aizdingumo dažniau-
siai ne engiama ada, kai siekiama iš yškin i ski iamąją (dis ink y inę) e -
cien í icininkes minčiai equie idos ap e a , po que įgaina especiales de semų,
cuyas palab a simple no iene (Gai enis 2002: 53). minas unción. Exp esi os
ki os, dažnai g iebiamasi aizdingo lyginimo. Vaizdingumo neiš engiama
é minos a menudo se c ean sis emá ica e minijoje, po que aquí, pa a dis ingui una plan a o animal especie ó géne o desde y cuando, el dis in i o azo se conside a y ėjo imp esúdis, que le hace
182 BEnDRIn kALBA | 96 nomb ada una plan a o un animal, o subje i amen e
e aluadas cualquie a de las ca ac e ís icas de plan a o animal (Gai enis 2002:
4546)4. p zemysławas Dębowiakas y Jadwiga Waniakowa, analizuodami
seman ina plan a de nomb es mo y ación, en a izan que me a o iniai nomb es
de plan as, po lo que gausu bo anikos nomenkla ū oje, son an iniai nomb es,
cuya cuánlocina clasi icació: 1) aspec o de plan as; 2) p opiedades de plan as; 3)
luga de dis ibución de las plan as; 4) consumo de plan as (Dębowiak,
nu a eju eikė ų išši uo i me a o os pag indą, . y. pi minę mo y aciją.
Jie pa eikia ke u is pag indinius eiksnius, lemiančius augalų a dų seman-
Waniakowa 2019: 175176).
2.AUGALų GEnČIų NARDAI, sUkUR I ERMINIZUOJAn pApRAs UOsIUs kALBOs
OKŽIUs Augalų genčių a dai, J. A. pab ėžos c ea e minizando
simpls uosius palab as del lenguaje, son me a o iniai e mininai, po que,
basado en el ege al quybėmis o a cie o pa ecido a un obje o, al cual es e
a ibu o es ca ac e ís ico, el nomb e del obje o se aslipa a la plan a.
Aiškinan is de las gene aciones de plan as examinadas
į a dijimo mo y us pi miausia žiū ė a, kuo a augalų gen is išsiski ia, ku ią
pap as ojo žodžio eikšmę ėmė J. A. pab ėža, ku iuos augalo būdingus
b uožus jis iškėlė, a ą mo y aciją galima pa em i išleis uose augalų a -
dynuose i ki oje bo anikos li e a ū oje pa eik a in o macija.
J. A. pab ėža e miniza o pap as uosius žodžius augalų gen ims pa a-
din i pagal augalų iš aizdą, naudojimą i sa ybes.
2.1. Nomb es, c eados basado en la apa iencia de la plan a
Más allá de la pa e de las plan as en discusión nomb a , incluso cincoolikai de
ein ešim i, J. A. pab ėža omó los sencillos palab as del lenguaje, con los
cuales me a o iquemen į a dijo plan asos según žiedos, žiedynos, aisios,
semillas y hojas de exaus o simili ud. Nomb es, mo y uo i žiedų y žiedynų
i aizda. es la más abundan e g uposela de plan as. Sus nomb es J. A. pab ėža
c eó basándoseis žiedų y žiedynų o ma y colo a. La mayo pa e de las
palab as simples e minizada según žiedų y žiedynų o ma:
4 Sob e di e sos ámbi os lie u iškus me a o inius e minus ya bas an e esc i o, é. :
Bal ūnai ė 1998: 3647; Gai eny ė 2000: 1925; s unžinas 2006: 6273; 2018: 5692; Vlada skienė
2012: 8392 y k .
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
183
baydikła (~baidykla). Himan oglossum. (Zungeno chis. Willd.) ( A 639/ II 4615). es o chidėjos
amilia gen is, cuya žiedos lūpa o malizada de es pa es, y la pa e mediana es
conside ablemen e ilgesnė que o a y sus o cuusi, po lo que žiedas pa ece bas an e
queis o. Ma y , J. A. pab ėžai él encon aba neg ažus, po lo que así y nomb ó es a plan a,
z . MnE; plg. 2 baidykla z . baidyklė: 4. p bo . Himan oglossum LkŽe; y Himan oglossum ž .
Ace as (Gudžinskas 1999: 80), Ace as be agis
(Gudžinskas 1999: 21); bóbó ółs (~bu bulas). T ollius. (Kugel anunkel.
Blu .) ( A 38 II 219/1). La Comisión conside a que la ayuda es a al en
cues ión no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107,
apa ado 1, del T a ado. A es a plan a nomb a J. A. pab ėža op ó la
palab a bu bulas debido a la o ma de žiedos, es o con i ma y
Lie u iškas bo anikos žodynas (LBŽ): T óllius eu opaeus (la . ulleum
ap alus indas, sen. ge manai llamaban es a plan a Rolla, Gold olla, aigi
isu pab ėžiamas simple signo de edondum, pues los žiedai de la
plan a son ap alus, u uliški) asis bu bulis (Mlūsn), sin. bu bulla (F6) LBŽ
355; bu bulla 6. Rs bo . bu bulis, po inkis (T ollius eu opaeus): k p7
LkŽe; aún z . G i ėnienė 2006: 6465; kooćźiéłs (~kočėlas). Alopecú us ( A
51/ I 185), plg. Alopecú us (g . alopex lapė, u a uodega; žiedynas emena
lapės uodegą) pašiaušėlis (Mln), sin. kočėlas (p) LBŽ 16; kočėlas (b us.
кaчaлa) [k], J, R 3. LBŽ bo . a pinių amilia plan aas, pašiaušėlis
(Alopecu us): p LkŽe. Šiai genčiai nomb i omado šnekamojoj kalboje
a o as sla izmas. cabe señala que J. A. en a ėža lo eligió no
siguiendo el é mino la inisko mo y acija; plg. Alope us (35) nomb ado
kočėlu debido al aspec o žiedyno (daba no minis el nomb e de gen es pašiaušėlis)
(Janke ičienė 2009: 35); k aamy (~k amė). Échium ( A 143/I 279). Es a gen es de nomb e, c eu o
e miniza us a mės palab a, mo y acija coincide con la yniško plan a lo de nomi acija, plg.
Échium ulgá e (g . echis gy a ė, ama illos; g . en nomb e echion ue on llamados di e sos
Bo aginaceae de la amilia 5 po uen e san umpos A duodamas manus aščio la página numbe is,
y po pas i ojo b ūkšnio publikuo o abajo omas y la páginais. 6 F = J. Fiedo owicz. Ka alog oślin
dziko osnących i niek ó ych p zyswojonych około Iłłuksz y p zez X. Joze a Fiedo owicza od
oku 1818 aż do ąd pos zezonych i zade e minowanych,
według Układu Linneusza oku 1851 napisany. Nazwiska oślin po łacinie, po polsku i po li-
ewsku ( ank aš is).
7 po d i aškio p esen anadas localidades de los cuales dicodyne dada ejemplos, san umpos.
BEnDRIN
KALBA 190 | 96
Compa ando discu idos J. A. pab ėžos suku ų žiedinių augalų genčių a dų
mo y aciją con sus la ininių a dų mo y acija, se puede no a ė i que sólo sešių
nomb es mo y acija coincida (ž . 1 len elę), pe o deci que en esos casos J. A.
pab ėža sekė la yniškais a dais, po que an o la yniški, an o J. A. pab ėžos
c ea a dai indica el p incipal asimį de la plan a 1 LEn EL. Lo yniški y lie u iški
plan as de genčių a das, cuyo mo y acija coincida
Lo yniškas
apellido
Lie u iškas
apellido
Į a dijimo
mo i o
T ollius bu bulas Ap ali žiedos o ma.
Échium k amė Jejedas simila es al i o
cabeza. Lýchnis uego a Ryški žiedų colo a.
Co ispé mum blakė Vaisiai simila es en blakes.
Senecio žilė pe žydėjusio augalo sėklų
ski s ukų spal a panaši į žilų
plaukų spal ą.
Rúbia ouda Desde las aíces de la plan a
se ob iene ojones dažas.
Desde ap a os J. A. pab ėžos Taisliuje augyminiame pa eik os plan as de
nomb es gencios, los cuales él c eó e miniza és p ump uosos palab as de
šnekamosios lengua, pusé nomb es p igijo y aho a p opo cionados como
o iciales los nomb es de esos gencios. es nomb es gencios de plan as
žiedinas se u ilizan los mismos como y dados J. A. pab ėžos abajo: blizgė,
gai a y žilė. Šešių genčių nomb es de cambiada galūnė, ellos ya laiky ini galūnių
ediniais: aklė, bu bulis, gel ė, pen inius, audė, žyd ė, ž . 2 abelę. A i iña la
a ención que al o ma de es os nomb es de plan as, excep o uno žyd a, dada
ya po ilo Ma ulionio plan as de a dyne Žolynas. Dalys II. Lie u os augalų
žodynas i augalų aislas (1906), es el p ime Li uania imp esdi o dicciona io
bo ánico. p. Ma ulionis dicciono p akalbio indicó uen es, con las que u ilizaba,
lis a, y en e ellas como p ime ío p esen a on la dicciona ia J. A. pab ėžos
Bo anika o Taislius auguminis (plačiau é. Aukso iū ė 2019). sin emba go, como
se e en abla 2, p. Ma ulionis lige amen e cambió J. A. pab ėžas nomb es.

AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
191
2 LEn ELĖ. Augalų genčių a dai e minog a iniuose šal iniuose
J. A. pab ėžos
Taislius
J. A. pab ėžos
ege yminis Bo anika o
Taislius
auguminis
(1900) p.
Ma ulionio
Žolynas
(1906)
Lie u iškas
bo anikos
žodynas
(1938)
Bo anikos
a dų žo-
dynas
(1998)
blyzgy
blizgė ia
(~blizgė).
( A 451/ II
Lunábliz-
273) 115 38
gė blizge
204 183
blizgė
gaywa
(~gai a).
sana ( A
Lápgai a
631/ II 453)
gai a
124 35 189
gai a
171 źyly
gai a
(~žilė).
Senecio
( A 600/ II 422)
žilė žile
14
žilė žilė
54
aklis
320
(~aklis).
273
Galeópsis
(421 II 243)
aklys aklė
110 29 149
aklė aklė
137
bóó bółs
(~bu bulas).
bu bulas
T ollius.
bu bulis
(389/ II 211)
bu bulis
116 59 355
bu bulis
302 geł a
(~gel a).
Se á u-
(573/II 395)
la gel a
125 54 321 274
gel e
pę yns
gel ė
(~pen inas).
gel ė
pen inas
pen inius
Delphíni-
pen inius
um (374/ II
pen inius
196) 142 23
116117 109
źiid a
auda (~ auda). –
Rúbia (101/ I 237)
auda
146
aude
51
audė
301
audė
259
(~žyd a).
Musca i (244/ II 66)
žyd a
163
žyd a
41
žyd ė
226
žyd ė
199
gays a (~gais a). –
Lýchnis ( A 312/ II 134)
gais a
124
gais ana
205
gais ana
205
gais ena
185
Sepa a amen e econside able el nomb e del géne o gays a (~gais a).
Lýchnis (312 II 134). Aho a es a gen is se llama p eesagos -ena ediniu
gais ena, plg. gais ena BVŽ 185. p. Ma ulionio Žolyne daodamas el nomb e
J. A. pab ėžos aš ų paim as a das, as pa s a das pa eik as i Lie u iškame
gais ana su e e encia, que es o de la bo ánica ocodyne, sólo con p.
Ma ulionio nuo oda, y como sinónimo in o mado J. A. pab ėžos gais a, plg. gais ana (Mln), sin. uego (p) LBŽ 205.
192 BEnDRIn
KOLBA | 96
IŠVADOs
1. Šnekamosios lengua palab as e minizándose J. A. pab ėžos Taisliuje
augyminiame es segundoas según p oduc i umą su aplicado mé odos de
c eación de nomb es de plan as. Twen y a ículo examinados de plan as
žiedinas gén icos nomb es, c eu os e minizando sencillos šnekamosios
lengua palab as, cons i uye ace ca 12 p oc. de odos e minizuados plan as
žiedinas gén icos nomb es. 2. Los conside ados nomb es de plan as
ca ac e iza seman inė mo y acija, ellos dis inguini an e me a o inių
e minos. Mayo ía de plan as gencios nomb es, c eu os e minizando
p on uosos palab as del lenguaje, mo y acia es aiški, sólo de dos nomb es,
que c ea e minizando abs acc čiuosius daik a a džius (gai a, meilė),
į a dijimo mo y ai spė ini. 3. La mayo ía de los nomb es de plan as J. A.
pab ėža c eó basándose basándose en la apa iencia de la plan a incluso
quince, y nue e de ellos mo i a a i uno de los más impo an es ca ac e es de
plan as žiedos y žiedynas apa iencia: o ma (p z.: bu bulas, ka ūna, pen inas)
y colo (p z.: uego a, žyd a). cinco palab as sencillas e minisua plan as de
gen ims alaba se según isios o semillas exaizdą (blakė, blizgė, s aigė, amsa,
žilė) y uno según hojas exaizdą (lielė). sólo dos nomb es mo i a i a cla amen e elacionada con el uso de plan as (gel a, au-
da). e minizuo i pap as ieji žodžiai nu odo ne iesioginį augalo naudo-
jimą, be jo ezul a ą – iš augalo dalių gaunamą spal ą. Analizuojan
augalų a dų mo y aciją a siskleidžia J. A. pab ėžos kū ybiškumas, ypač
ada, kai augalai pa adinami pagal pa ies au o iaus įspūdį a asociaciją
(aklis, baidykla, kazokas).
4. s a bu pas ebė i, kad dauguma į a dijimo mo y ų pasi ink a pagal bū-
dingą augalo požymį, nesekan lo yniškais augalų a dais. no s šešių
J. A. pab ėžos suku ų a dų mo y acija i su ampa su lo yniškų a i i-
kmenų mo y acija, ačiau kai ku ie jo e minizuo i pap as ieji a dai
no indica di ec o seguimo con nomb es la iniskais (bu bulas, k amė, uego). 5.
pusé abo dados J. A. pab ėžos suku os žiedines plan as de genčių a dų (10
iš 20) a osenoje p igijo i y a o icialiai a ojami augalų nomenkla ū-
oje. no able, que es nomb es has a nues os días ino nepaki é, ales,
como los siūlė J. A. pab ėža: blizgė, gai a, žilė, penkių Taisliuje augyminiame
pa eik ų a dų galūnės a iksas ue cambiado (bu bulis, gel ė, pen ė, audė,
žyd ė) y a uno de los nomb es adi i os Ma ulesaga -ana (gais ana, aho a
Ma ul ) ya en 1906 p. en Li uania se sus i uyó po el nomb edin ame de plan as
p. Žionio Žolyne, y žyd ė su nomb e galūne iksuo as Lie u išką bo anikos žlb
1938).
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
193
ŠAL InIAI
LBŽ – Lie u iškas bo anikos žodynas, ed. J. Dagys. kaunas, 1938.
LkŽe – Lie u ių kalbos žodynas ( . 1–20, 1941–2002): elek oninis a ian as.
Redak o ių kolegija: Ge ūda nak inienė ( y . edak o ė), Jonas paulaus-
kas, Ri u ė pe okienė, Vy au as Vi kauskas, Jolan a Zaba skai ė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 2005 (a naujin a e sija, 2008). p ieiga in e ne-
e: www.lkz.l .
A I – J. A. pab ėža Taislius augyminis. I–223, pa . O. kažukauskai ė, R. Še-
pe y ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2009.
A II – J. A. pab ėža Taislius augyminis. 224–776, pa . R. Šepe y ė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 2014.
A III – J. A. pab ėža Taislius augyminis. 777–980, pa . R. Šepe y ė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 2015.
LI ERA ŪRA
Aukso iū ė Albina 2019: po ilo Ma ulionio „Žolyne“ pa eik ų augalų
genčių a dų au o iniai šal iniai. – Bend inė kalba 92. p ieiga in e ne e: h ps://
jou nals.lki.l /bend inekalba/a icle/ iew/406.
Bal ūnai ė Rena a 1998. Me a o iniai e minai. – Te minologija 5, 36–47.
BVŽ – Bo anikos a dų žodynas, sud. R. Janke ičienė, Vilnius: Bo anikos ins-
i u o leidykla, 1998.
Dagys Jonas 1972: J. pab ėžos gy enimas i da bai. – Ju gis Pab ėža (1771–
1849), Vilnius: Min is, 8–26.
Dębowiak p zemysław, Waniakowa Jadwiga 2019: seman ic
Mo i a ion o plan names as a pa o hei E ymology. – The Landscape
o Lexicog aphy, eds. A. Villal a, G. Williams, Lisboa-A ei o: Cen o de
Linguís ica da Uni e sidade de Lisboa, Cen o de Línguas, Li e a u as e
Cul u as da Uni e sidade de A ei o, 173–200. p ieiga in e ne e: h ps://
shs.hal.science/halshs-02309857/ ile/Diciona is icaVI_ HELAnDsCApE-
OFLEXICOGRApHy.pd .
Elisonas Ju gis 1923: Iš pab ėžos nespausdin ų bo anikos aš ų. – Kosmos:
Gam o y os i jos šalimų mokslų laik aš is 3, 283–292. kaunas.
Eu o e mbank – Fede a ed Ne wo k. p ieiga in e ne e: h ps://eu o e mbank.
com/.
Fe nández-sil a sabela, F eixa Judi , Cab é Ma ia e e-
sa 2009: Mul iple Mo i a ions in he Denomina ion o Concep s: he Case
o „p oduc ion a ea“ in he minology o Aquacul u e in F ench and
Galician. – Te minology Science & Resea ch 20, 21–38. p ieiga in e ne e:
h ps://jou nal-ea -ae .ne /index.php/ s /a icle/ iew/5845.
BEnDRIn
kOLBA 194 | 96
Gai enis kazimie as 2014[1971]: unos nomb es de plan as desde J. pab ėžos
aš ų. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u o, 259260.
Gai enis kazimie as 2014[1983]: Es e ese de lie u iškos liaudinės
specialiosios leksikos. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u o, 122136.
Gai enis kazimie as 2014[1996]: kalbiniai i loginiai e minų
eikala imai. Te minología 3, 2638.
Gai enis kazimie as 2014[1997]: e minización y de e minización. –
Te minología 4, 47.
Gai enis kazimie as 1998: algunos pensamien os sob e la
e minología. Te minología 5, 8992.
Gai enis kazimie as 2002: Lie u ių e minologija: eo ías y a kybos
me menys, Vilnius: LkI Publishing.
Gai eny ė Jolan a 2000: mo i ación de e minos complejos de ísica.
Li uanis ica 3-4(43/44), 1925.
Ged imas Robe as 2003: J. A. manu ac u ėžos geog a ías manualėlio e mininai. –
Te minología 10, 117134.
Ged imas Robe as 2004: sudu iniai žiedinių augalų pa adinimai Ju gio
Amb aziejaus pab ėžos eikale ayslós augumyynis. Te minologías his o ia y
aho a ies p oblemos, Vilnius: Li u ias Ins i u o de Lengua Edi o ial, 182
196.
Ged imas Robe as 2005: p iesaginiai žiedinių augalų pa adinimai Ju -
gio Amb aziejaus pab ėžos eikale Tayslós augumyynis (1843). – A chi um
Li huanicum 7, 8192.
G ine -G iniewicz se giusz 2011: e minological Me hods in he His o y o
e minology science Te minologija 18, 2742. G i ėnienė Au elija 2006: Augalų
pa adinimų mo y acija šiau ės pane ėžiškių pa a mėje, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u as. G B uno de Bessé, nkwen i-Azeh Blaise, sage Juan s.
Glossa y o Te ms Used in Te minology. acceso en in e ne : h ps:
benjamins.com/ca alog/ e m.4.1.08bes.
Gudžinskas Zigman as 1999: Lie u os induočiai augalai, Vilnius:
Bo anikos ins i u o publykla.
Gudžinskas Zigman as 2010: T adiciniai Lie u os da želių augalai, Vilnius: Mokslo y
enciklopedijų leidybos cen as. IsO 704:2022: In e na ional S anda d: Te minology
Wo k P inciples and Me hods. Jakai ienė E alda 2010: Leksikologija, 2o el paka .
ed., Vilnius: Vilniaus keinys s asys 1980: Te minologijos abėcėlė, Vilnius: Mokslas.
uni e si e o leidykla.
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
195
Janke ičienė Ramunėlė 1987: Vasa ą žydin ys augalai, Vilnius: Mokslas.
Janke ičienė Ramunėlė 2009: Ju gio Amb aziejaus pab ėžos Taisliaus
bo aniniai comen a ios y explicaciones. Ju gis Amb aziejus Pab ėža. Taislius
augyminis. I-223, Vilnius: Ins i u o de la Lengua Li uania, 2947. kaulakienė Angelė
2001: e minización: seman iniai da iniai y e iniai. –
Te minología 8, 2833.
Jonas klima ičius 1996: desde liaudies e minijos an e cien í ica. Te minología 3,
425.
klima ičius Jonas 2006: Suk i, y i, ynio i y sus edinių sinonimija y
polisemija gy ojoje kalboje, no minimo y e minizacijos bandymai.
Te minología 13, 4861.
Jonas klima ičius 2002: kazimie as Gai enis. Lie u ių e minologija:
eo ías y a egkybos me menys. Vilnius: LkI edi o ial, 2002, 148 p.
Te minologija 9, 129147.
k ašy ė Regina 2005: Mokomasis e minologijos žodynėlis, Šiauliai: Šiaulių k ašy ė
uni e si e o leidykla.
Regina 2013: Lie u ių i la ių kalbų e minų su šaknimi e minmik osis ema.
Te minología 20, 123139. Leka ičius Algi das 1989: Vado as plan as pa a conoce ,
Vilnius: Mokslas. L B Lie u os Respublikos e minų bankas. acceso en in e ne :
h ps:// e minai.
lkk.l /.
Lubienė Jū a ė 2015: Lie u os kalbos mikonimai: nominacija i mo y acija.
klaipėda: biblio eca de la uni e sidad klaipėda. Ma ulionis po ilas 1906:
Žolynas. Dalys II. Li uano plan as de dicciona io y plan as de aislas, Vilnius:
M. ku kos paus u ė, 1906. Myking Johan 2009: (ye ano he ) axonomy o
Mo i a ions. Te minology Science & Resea ch 20, 3953. La Comisión
conside a que las medidas adop adas po el Es ado miemb o no cons i uyen ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado.
Myking Johan 2020: e m Fo ma ion Is he e a s a e o he A ? –
Te minología 27, 630.
MnE Monaco Na u e Encyclopedia. acceso en in e ne :
h ps://www.monacona u eencyclopedia.com/himan oglossum-hi cinum/?lan-
g=en. Oželis Remigijus 2020: k is ocen izmas kun. Ju gio pab ėžos pamokslų
inkinyje pamokslai ai ingose ma e ialiose. Lecciones ai ingose ma e iali,
saki i Amb oziejaus Pab ėžos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, pab ėža
9–25.
Amb oziejus 1900: Bo anika a ba Taislius Auguminis, shenandoah, pa.
s unžinas Robe as 2006: Lie u iški me a o iniai s a ybos e minai. –
Te minología 13, 6273.

196
BEnDRInĖ kALBA | 96
s unžinas Robe as 2007: 1910–1937 m. lie u iškoji s a ybos e minija
(de los ecu sos disponibles). Te minología 14, 125134. Labanauskienė sol i a,
s unžinas Robe as 2018: e minizuo ieji i me a o iniai in o ma ikos
i kompiu e ijos e minai. – Aukso iū ė Albina, Gai eny ė-Bu le Jolan a,
Mi ke ičienė As a, s unžinas Robe as, Umb asas Al ydas, Zemle ičiū ė
palmi a. Lie u iškos in o ma ikos i kompiu e ijos e minijos y imai, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as. subačius Gied ius 1996: Ju gio Amb aziejaus
manu ac u os ie aaiños habla. Li u ians A gimimo is o ijos s udijos 8:
Asmuo: en e nau os y es ado, e minija. Logos: Pe iodismo de Filoso ía 1, 132.
10–113.
subačius Gied ius 2009: Ju gio Amb aziejaus pab ėžos Taislius augymi-
nis (1843). – Ju gis Amb aziejus Pab ėža. Taislius augyminis. I–223, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 9–28.
Šalkauskis s asys 1927: e minologijos eo ija i lie u iškoji iloso ijos
Šepe y ė Ri a 2009: p a a mė. Ju gis Amb aziejus Pab ėža. Taislius auU bu is
Vincas 2009: Ve odžių da ybos eo ija, Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos
gyminis. I–223, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 7.
ins i u as.
Valeon is kos as, Man za i Elena 2006: he Linguis ic Dimension o e minology:
p inciples and Me hods o e m Fo ma ion. 1s A hens In e na ional Con e ence
on T ansla ion and In e p e a ion T ansla ion: Be ween A and Social Science,
1314 Oc obe . acceso en in e ne : h ps:
www. esea chga e.ne /publica ion/253024944_ HE_LInGUIs IC_DIMEn ERM_FORMA I-
sIOn_OF_ ERMInOLOGy_pRInCIpLEs_AnD_ME HODs_OF_
On# ull ex FileCon en .
Vlada skienė Rasuolė 2012: Me a o iniai ekonomikos e mininai.
Te minología 19, 8392.
VLEe Visuo inė lie u ių enciklopedija ( a ian e elec ónico), Vilnius: Mokslo y
enciklopedijų leidybos cen as, 20012023. acceso en in e ne : h ps://
www. le.l .
Recibió 2023 11 16
acep ada 2023 12 18
AlbinA Aukso iū ė. Pap as ųjų žodžių e miniza imas
Ju gio Amb aziejaus Pab ėžos Taisliuje augyminiame
197
ALBINA AUKSORIŪTĖ
ERMInOLOGIsA IOn OF COMMOn WORDs
In JURGIs AMBRAZIEJUs pABRĖŽA’s
TAISLIUS AUGYMINIS summa y he a icle analyzes he names o he gene a o
lowe ing plan s c ea ed by Ju gis which he coined by way o e minologisa ion o
colloquial wo ds o ha ime. In pab ėžas Taislius augyminis, e minologisa ion o he
Amb aziejus pab ėža in his 1843 wo k Taislius augyminis (“ he sys em o plan s”),
wo ds o spoken language is his second mos p oduc i e way o c ea ing he names
o plan s. he wen y names o he gene a o lowe ing plan s c ea ed by way o
e minologisa ion o colloquial wo ds ha his pape examined, accoun o abou 12
pe cen o all names o he gene a o lowe ing plan s c ea ed in his way. Resea ch
showed ha he plan names analyzed a e cha ac e ised by seman ic mo i a ion and
can be a ibu ed o me apho ical e ms. he mo i a ion o mos names o plan
gene a c ea ed by e minologisa ion o common wo ds is clea . nine plan names
we e c ea ed by pab ėža on he basis o he appea ance o he plan : he shape and
colou o he lowe s and in lo escences (e.g., bu bulas, ka ūna, pen inas, gais a,
žyd a), i e common wo ds we e made in o e ms o designa e plan gene a by he
appea ance o hei ui s o seeds (blakė, blizgė, s aigė, amsa, žilė), and one by he
appea ance o i s lea es (lielė); he mo i a ion behind wo names is clea ly linked o
he use o he plan s in ques ions (gel a, auda), and he mo i a ion o h ee names
can only be guessed (aklis, gai a, meilė). Hal ( en ou o wen y) o pab ėžas names o
he gene a o lowe ing plan s discussed in he a icle ha e been adop ed and a e
o icially used in he nomencla u e o plan s.
KEYWORDS: Ju gis Amb aziejus pab ėža,
plan gene a names, e minologisa ion,
mo i a ion, me apho ical e ms.
ALBInA AUksORIŪ Ė
Lie u ių kalbos ins i u as
pe o Vileišio g. 5, L -10308 Vilnius
[email p o ec ed]
BEnDRIN
kOLBA 198 | 96
ALBINA AUKSORIŪTĖ
pApRAs ųJų ŽODŽIų ERMInIZAVIMAs
JURGIO AMBRAZIEJAUs pABRĖŽOs
TAISLIUJE AUGYMINIAME
esuma en a ículo analizándose Ju gio Amb aziejaus pab ėžos 1843 m. abajo
Taislius p as uosius o me o šnekamosios lengua palab as. Šnekamosios
augyminis pa eik i žiedinių augalų genčių a dai, ku iuos jis sukū ė e miniza ęs
palab as e minizándose J. A. pab ėžos Taisliuje augyminiame es segundoas
según p oduc i umą su mane a de c eación de nomb es de plan as. Twen y
a ículo examinados de plan as cilednís gén icos nomb es, c eu os
e minizando sencillos šnekamosios lengua palab as, cons i uyen ace ca 12
pe cen os de odos e minizuados plan as cilednís gén icos nomb es.
el es udio mos ó que a los nomb es de plan as en cues ión les ca ac e iza
y acija, jie ski ini p ie me a o inių e minų. Daugumos augalų genčių a dų,
suku ų e minizuojan pap as uosius kalbos žodžius, mo y acija y a aiški. De y-
seman ína monis nomb es de plan as J. A. pab ėža c eó basándose en el iz aizda de
plan a: o ma y colo (p.ej.: bu bulas, co ūna, pen inas, uego, žyd a), cinco sencillas
palab as e minisua géne ims de plan as ennominados po la iz aizdá de aisios o
semillas (blakė, blizgė, s aigė, amsa, žilė) y uno po la lap aizdă (lieli), la mo i ación de
dos nomb es es á cla amen e elacionada con el uso de plan as (gel a, auda) y la
mo i ación de es (akelis, gai a, meilė). mi ad de los discu idos J. A. pab ėžos
suku os žiedines plan as de gencias nomb es (10 de 20) a osenoje p igijo y es
o icialmen e u ilizados plan as de nomenkla ū oje.
ESMINIAI ŽODŽIAI:
Ju gis Amb aziejus pab ėža, augalų genčių a dai, e mi-
niza imas, mo y acija, me a o iniai e minai.
ALBInA AUksORIŪ Ė
Lie u ių kalbos ins i u as
pe o Vileišio g. 5, L -10308 Vilnius
[email p o ec ed]