scieee Science in your language
[lt] (orig) [en] [de] [fr] [it] [es] [pt]

Toponomastinio sluoksnio struktūra socialinėje-geografinėje Šeimyniškėlių kaimo erdvėje Žemės vardų anketos (1935) duomenimis

Abstract

    Remiantis 97 vienetų toponomastine įvairove pasižymėjusiu Utenos apskrities Anykščių valsčiaus Šeimyniškėlių kaimo Žemės vardų anketos (1935) tikrinės leksikos rinkiniu, atlikta ir straipsnyje pristatoma kompleksinė šios gyvenvietės plote iš gyvosios kalbos užrašytų onimų analizė. Standartizuotuose anketos lapuose užfiksuota apklausos būdu iš pateikėjų gauta ekstralingvistinė informacija apie gyvenvietės struktūrą, kraštovaizdžio detales, vietos gyventojų patirtimi grįstos pastabos, taip pat enciklopediniai duomenys apie regioną, jo teritorinius riboženklius Šeimyniškėlių piliakalnį (Vórutą), Šeimyniškėlių senkapį Kapanicą, Šeimyniškių kaimą, Šventósios baseino upes Elmę, Võlupį, Aukštaitijai būdingo gatvinio kaimo linijinių objektų kelių, (skers)gatvelių, kitaip – ūlytėių, nomenklatūros sistemą, leido į apgyventos vietos erdvę pažvelgti tiek „iš vidaus“ (iš įvardytojo pozicijos), tiek „iš išorės“, t. y. įvertinti vietų vardus iš lingvistinės perspektyvos, ir atkurti darnią vietovės bei jos vardų tapatybę, išaiškinti (interpretuoti) kalbinės bendruomenės atstovų vartosenoje aktualizuotą erdvėlaikio turinį, orientacinius prioritetus, komunikacines gaires.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Toponomastinio sluoksnio struktūra socialinėje-geografinėje Šeimyniškėlių kaimo erdvėje Žemės vardų anketos (1935) duomenimis

Author: Dalia Sviderskienė
Year: 2023
DOI: 10.35321/all88-04
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/2240/2333
S aipsniai / A icles 71
DALIA SVIDERSKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3060-4713
Di ección de las in es igaciones cien í icas: onomas ika
( ik inių palab as de da ybos, nominaciones, mo y acijos, es udios semán icos).
DOI: doi.o g/10.35321/all88-04 El Consejo de Segu idad de las Naciones Unidas ha adop ado una decisión po la que se es ablece la adopción de una se ie de medidas de segu idad en el ámbi o de la a iación ci il.
TOPONOMASTINIO
SLUOKSNIO STRUCTŪRA También
SOCIALJE-GEOGRAFINJE
FAIMYNISHKLI KAIMO
ERDVJE LANDS NAV
ANKETOS (1935) DUOMENIMIS
The S uc u e o Toponymic Laye
in he Social-Geog aphic Space o
Šeimyniškėliai Village Based on Land
Names Ques ionnai e (1935)
ANOTACIÓN el
Basándose 97 unidades de oponomas ine di e sai o e pasižymėjusiu U enos apsk i ies
Anykščių alsčiaus Šeimynišklių alimo Žemės a dų anke os (1935) ik inės leksikos inkiniu,
ealizada y p esen ado en es e a ículo kompleksinė gy en ie ės plo e iš šios kalbos už ašy ų
onimų analizė. en las hojas es anda izadas del cues iona io a apado po medio de la encues a
se ob u o de los p esen ado es in o mación ex aling is ada sob e la es uc u a del
asen amien o, de alles del paisaje, obse aciones de la expe iencia de la población local, así
como da os enciklopedís icos sob e la egión, sus on e as e i o iales de ibojenklios
Šeimynišk pliakalnį (Vó u ą), Šeimyniškų senkapį Keimapancą, Šynynškių kaimas, Š en ósios
basino upes E, ka is , Aukš i ijai Võš aingo ga imo objek i o linijų, (ske s), iden i ica ion,
nomencla , sis ema, lej , u bina , ap , locali ies bo h in o c eleno (a la posición de o ien ación
de los luga es), y ccccc, y
a la
pe spec i a de la comunidad localidad.
DALIA SVIDERSKIENĖ
72 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
ESMINIAI VOODŽIAI: signi icado de los nomb es de luga es a osenoje, mo i ación,
onomas inas į a dijimo azones, psicologicas į a dijimo azones, mul iiasluoksnės
oponomas ines es uc u as eksplikacija.
ANNOTATION
Based on he oponymically di e se 97-uni collec ion o p ope names om Šeimyniškėliai illage
(Anykščiai dis ic , U ena coun y) ound in he Land Names Ques ionnai e (1935), a complex analysis
o onyms collec ed om he spoken language in he a ea o he se lemen was conduc ed and is
p esen ed in he a icle. The ex alinguis ic (Vó u a), Šeimyniškėliai ancien bu ial si e Kapanca,
in o ma ion on he s uc u e o he se lemen and he elemen s o i s landscape collec ed
om he in o man s in he cou se o he in e iew and eco ded in he s anda dized
shee s o he ques ionnai e, also he ema ks based on he expe ience o local esiden s
and he encyclopedic da a on he egion and i s e i o ial ma ke s Šeimyniškliai hill o
Šeimynškiai illage, he Š en óji Ri e basin i e s Emė and Võlupis, he nomencla u e sys em o
he linea objec s, i.e. oads, (by)s ee s, o he wise known as ūly lės, o he so called linea
illage ypical o Aukš ai ija egion, enabled us o ake a glimpse a he space o he inhabi ed
se lemen om bo h he inside ( he posi ion o he in o man ) and om ou side, i.e., i.e. o
e alua e place names om a linguis ic pe spec i e and o econs uc a cohe en iden i y o he
a ea and i s names, o in e p e he con en o he space- ime exp essed in he language o he
ep esen a i es, and hei communica i e guidelines.
KEYWORDS: meaning o place names in language usage, mo i a ion, onomas ic
easons o naming, psychological easons o naming, explica ion o
mul ilaye ed oponymic s uc u e.
ĮVADAS
En el lengbo y a mo i ación gene almen e se de ine como la conexión de palab a
con o as palab as, mo emas o e c., nusakančiais palab a o maliosios
sudė ies pa inkimą i lemiančiais su signi icado (ž . Jakai ienė 1980: 26 hablando
de e dade os ocodios), necesa io ex aling is ine de la elección de la palab a o
de la c eación de un obje o a cie o nomb e (ž . Podolskaja 1978: 87 hablando de
e dade os palab as). Como mues an los esul ados de las in es igaciones de
oponimica li uanas (LOFGN 2019, ed. G asilda Blažienė, Laimu is Bilkis;
Tamulai ienė 2021 y k ik inė leksika endusi a senaujin i pasinaudodama esama
kalbine suma i a dū ų sukimo būdu. Taip adęsi ediniai, dū iniai, sudė iniai
A ículos A icles 73 /
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
a dai, mayo olumen ies sudė inės sanda os onimai con p ielinksniniais
componen es kalboje iene a amą y son mo y uo i.
Į ai ių seman inių g upių ep ezen an ų ( i onimų, zoonimų, mikonimų,
asmen a džių, ie o a džių) nominaciones y mo i aciones in es igaciones1
e ela on los asgos más ípicos de las unidades léxicas comun ines y ik inės que
cons i uyen g upos, ca ac e ingiausią mo i aciju, nulem ą an o de las azones
Pas a uoju me u į nominacijos y imų lauką pa enka i užda ų apgy en ų e d ių
obje i as como de las subje i ijas2. opog á icas unidades y sus g upos. Vesla a
Sida a ičienė (2018) examinó Vilniaus u banis inę p zes zeń con su au en iška
mnogiakalbe suma, pueblo, ciudad, sodų bend ijų ik inę leksiką y ė Razumo as
2013; Mezenko 2015; 2017; Mezenko, Vasile a, Galko skaja 2017 y k . Del úl imo ipo
onomija iene sepa adoą e miną a los mencionados g upos emá icos ing esa
konloka onmas (la . conloca ionem) ‘gi en ie ės a dasʼ. Vdy ų da os de
objek ams gy en ie ės ibose į a dy i būdinga nemažai ypa ybių, nus a y ų
ski inguose kalbos lygmenyse – leksiniame-seman iniame, nomina y iniame,
s uk ū iniame, g ama iniame, ling okul ū iniame. Požymiai, a ski ian ys ie-
in es igaciones, especí icosín opog a íes nos g upo leksiką de o a, son es os:
nomb es diapazon, co espondien dis in os p incipios de nominación, de e minados
modelos g ado de p oduc i idad, ipos de nomb es es uc u ín (da ybinių) núme o y
elaciónis, nomenkla ū os e minos ecopinys, asen amien os p io i a ios de
o ien ación y k . Išanaliza us nomina us de los luga es apagen ados a i mase que
las lis adas opog a ías de obje os de nomb es a maninos laiky inas
au onomiškomis den o del asen amien o de los nomb es en ca ego ías,
ep esen ando con conlocaciones sec o es (da . éase Mezenko 2017). Así, los
es udios de nomb es de obje os opog á icos uncionando en di e en es ipos de
papildomos medžiagos ne ik ski umams, be i bend iesiems polinkiams nu-
s a y i. Dėl sa o speci ikos konlokacijų sek o ius ypač inkamas an opocen iš-
kai o ien uo os ling is ikos objek as, nes kogni y inės k yp ies ėmuose kalba
asen amien os ienen pe spec i a de u u o u iliza un aspec o compa a i o ellos
p opo cionan es udiinėjama jun a con o as dedamosi: eacción indi ido a en o no,
pensamien o, ecue dos, imaginación, lo que y pe mi e acla a qué papel desempeña
la o ma de lenguaje e lejando las peculia idades speci ines de es os p ocesos y la
especi icidad de uso de los esul ados ob enidos (plg. Wul 2004; Blaná Seli ano a
2012; Wenzel 2014: 384385; Sko upa 2021; S ide s 2022). Además, en los más ecien es
es udios oponymicos, el concep o de signi icado de una unidad lingüís ica ambién
o o; ella se en iende como cie a concepción, in eg al de oda pa e del sis ema de
concep os, encahodinamien o. Daugiasluoksnė concep os sis ema, su es uc u a de
peculia idades, desde los cuales 1 Debido a es as in es igaciones ambién é. S ide skienė 2022: 44. 2 Po es as azones éase Bu kus 1995: 25; Wenzel 2014: 188.
DALIA SVIDERSKIENĖ
74 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
ypač p iklauso i nominacijos apib ėžimas, aip pa leidžia sup as i i paaiškin i
ieno a ki o kalbos iene o pa inkimą iso seman inio lauko, ku iam jis p i-
klauso, kon eks e.
En la oponimí ica Li uania nedidillos unidades e i o iales nomb es son llamados
ie aė a džiais3, ellos se in es igan ealizando in es igaciones egionales, sin
emba go en de allųjį sec o e i o ial no se incluyó aún el campo de es udio
opog á ico ie aė a džiai. Según in es igaciones egionales, ellos ienen espa iná
e e encia, cuen a sob e asen amien o ca ác e , desa ollo y e i o io económico
(pa)u ilizamien o, e lejan cie a á ea de las peculia idades na u ales. Žemė a džiai
pe mi e econs ui con enido de siglo pasado, simul áneamen e ecob ando
ac ualidades de la humanidad del pueblo en euka io. Jus a es os oníes concepción
p opo ciona ic ingas ma e iales paš o aizdžio es udios, población ácnine ac i idad,
daug e minų, o muojančių šiuos ie ų a dus, no minė jų ašyba s a bi iek
é nica pe enombe conoce y pan. Žemė a džiai ija dialo y a, an o ca og a ía.
Además de lo que dicho sob e la azón, inspi asús es e especí icos de obje os
opog á icos den o del asen amien o de in es igación, menė inas y pelig os de
pé dida de ie as a džių. Uni e salmen e se econoce que los ie asu nijos
peculia es documen os de lengua y his o ia a dyno, lengua, his o ia, geog a ía y
o as á eas de ciencia (Wase 2004: 349; Wenzel 2014: 167). Basándose 97 unidades de
oponomas ine di e sai o e pasižymėjusiu U enos apsk i ies Anykščių alsčiaus
Šeimynišklių alimo Žemės a dų anke os4 (1935) ik inės leksikos inkiniu,
pos e io men e desc i a en el a ículo sub aldi a la econs ucción semán ica
en euka io pa e del legado, la in o mación que ha dado unciona, como un in e no
lenguaje mechanizmas, apa ando cie as palab as, za eikleis, pensadas con odo el con enido indi ido.
Ac ualmen e da os enciklopedinías, el pueblo de Šeimynišklių es á Anykšči seniūnijoje po 1,5
kilóme o al no es e desde Anykšči. Pak aščiu occiden al él glaudziaza a la Š en ósios i e os
o illo izquie do, no es e occiden al a lei ysis Emės in akas, aquí hay y es os íos con acos. El
upės Vã iaus. Pe kaimą eka upė Emė – Š en ósios kai ysis in akas, Võlupis –
pueblo de Šeimynišklių limi a con Gõjaus, Pa a i, Pãelmio, Naujjų Emininkų pueblos y Anykšči ciudad.
Šeimynišklių pliakalnis, llamado Vó u a, se encuen a en el no o ien al Anykšči subu bio, jun o al
camino hacia Rõkiškį, jun o Naujjų Emininkų pueblo (ž . ig. 1). 3 Po el alcance del concep o de
ie anomb e c . S ide skienė 2020. Mokslo publicaciónción, basado Kazio Alminauskio Ins ukcija
Lie u os žemės a dynui su ašy i ( oliau LŽVI), a skleis a e mino adimosi aplinkybės
uni e salinio ie o a džių su ašimo į Lie u os žemės a dyno anke as 1935
m. 1937 en el con ex o de la si uación.
4 Toponomas ines p o eedo es de conocimien os Vincas Tuskenis, Anelė Pakš ienė, ambos
luga de nacimien o Šeimyniškliai. Como indica en la encues a, los p o eedo es de conocimien os
pe enecían a 4060 m. g upo de edad (en la encues a se indica el in e alo de edad de pa eikėjų en años).
A ículos A icles 75 /
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
1 PAV. El ac ual pueblo de Šeimynišklių y el pliakalnio de Šeimynišklių p i o inis
izocėpa ion según el mapa de Google ( isualizado 2022-09-08) Piliakalnį 19902005 m. in es igó
el a queólogo Gin au as Zabiela5. hoy es más ampliamen e es udiada piliakalnis Li uania
y uno más ampliamen e es udiada en odo Ry ų Pabal ijyje. Es e balno pailgas puño de
la o ma del mon e s ūkso en e dos daubas si uadas ke e os medio de la y sepa ado
de o a ke e os pa e p o undiais pe kasais. Piliakalnio pendien es aho a e u i
ace ca de 25 m de al u a, sin emba go ellos muy s a ús. Dend och onologines da os de
in es igaciones, piliakalnis ue ins alado 1232 me ie o ėje.
ais. Jis siejamas su ienin ele žinoma ka aliaus Mindaugo pilimi Vó u a6. Šiuo
aspek u nuo oda į piliakalnį ž elgian iš šiandienos pe spek y os eikia i kaip
u is inė (a ne kome cinė) a akcija – aukos cen as gy enamojo pobūdžio
Obje i o del a ículo ealiza in es igación basado en las in e elacionadas
paisaji aj y de la zona habi ada da os his ó ico-cul u ales, encues as 1935 años
mane a ob enida y ano ada empi ine ma e ial, de allųjį de hablado ijo a de
oponimías del pueblo: išanaliza asen amien o y su accesigos aišką nomb es
5 Más amplamen e z . Zabiela 1992; 1992a; 1993.
6 Po más é. a ículos VLEe. acceso en in e ne :
h ps:www. le.l /s aipsnis/seimyniskeliu-piliakalnis/; h ps://www. le.l /s aipsnis/ o u a/ [ isualizado 2022-09-27].

DALIA SVIDERSKIENĖ
76 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
i eikšmę, gau us iš es inius ling is inio y imo duomenis in e p e uo i, paaiš-
kin i ie o ės i jos a dų apa ybę, nusaky i sudė inių apgy en os ie os dalių
mu uo exsidés amien o y conexión (sanda ą) espacio en. En la implemen ación del
obje i o se esuel an las siguien es a eas: (1) analiza la in o mación egis ada
en el cues iona io sob e los obje os adjudicados; 2) e alua de la o a o ia
ano ados los da os si uacionales con empo áneos basados en las palab as
con adas po los p esen ado es o decla aciones sob e obje os; 3) compa a los
con senąja y a mine leksika, su semán ica, consignada en el elec ónico
dicciona io Lie u ių kalbos (WEB […] LKŽe); 4) iden i ica las causas obje i as y
subjec i as del p oceso de ins minación; 5) e ela el signo de emplazamien o(s
pohymis); 6) explica : a) qué opo a dzii signi icó (kono a o) a osenoje, b) qué
in o mación sob e el obje o con u o, qué concep o (su pa e) ing esi ijo; 7)
insc ibi luga o a des ep esen ado onomas inas schemes de nominación.
Valo del es udio: da os de los esul ados del es udio p a e s da os de lengua, sus
ipos, modelos acumulación, sis ema inimia, inclusiónmi en más b edniu campo de
in es igaciones egionales, di e sos ca ac e es dėsningumų, impo an es desde el
pun o de is a e imológico, e noling is iniu, e nogeog a inu, cogni y iniu, iaiškinimui,
p opo ciona á conocimien os sob e la his o ia y el espacio, Aukš ai ijos e nog a inį
egion7. El ejemplo de explicación lingüís ico del paisajo ajz puede se u ilizado
como ins umen o me odológico y más g andes unidades e i o iales así como
o as egiones de apagen ados luga es oponimía in es iga . Lle ado a cabo de allis
complejo es udio ayuda á adap a la ciencia oponomas ica p ak i icamen e.
Usiendo los da os de la o ganización del espacio de asen amien o sklypnej,
зафиксированными в анкете, si es necesa io pudie an se e isadas ie as sklypų
plo ai, ísicas sus lími es, cons adas egis ных pa imonios cul u ales sklypų
lokalizizacijos ka oschemas sa i aldybių e i o ijās así con inuando la adición
ca og a ación, paliudy ą y independien es pe íodo de Li uania en anke as (ž . ig.
2.). Šeimyniškėlių kaimo anke a sólo una de muchas uen es, p i aikomų y
opog a ijoje. El a ículo p esen a en el ankš ėnų šnek os de la zona de las a mas
ep ezen an ai. Jų analizei aiky as mokslinis pažinimo me odas (onimų g u-
de los al os aicios o ien ales de la aldea de Šeimyniškiai la pa imen ación de los
g upos seman ínicos geogénicos y an opogénicos insc i os en cie os g upos
basándose en sus simili udes o di e encias según c i e ios elegidos: los obje os8, la
pa e del lenguaje, da ybos (nominaciones) unda el s a us léxico, la es uc u a
semán ica y o mal, los p incipios de pan a díimo, e c.), la econs ucción in e na,
la componen e, la análisis, la cogni i idad, la in e p e ación. Los nomb es de luga es insc i os en la encues a alo a se p incipalmen e en con ex o del sis ema oponiminés del á ea es udiado, cuando sea necesa io
2023-eyes Aukš ai ijos me ai.
8 Según g upos semán icos ( oliau SG).
A ículos A icles / 77
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
palygin i i su iso kalbinio plo o ep ezen an ais, iš gy osios kalbos už ašy-
ais en el ka o eo de opo a díos ( oliau VK). Al analiza se los nomb es de luga es
obse an común inés y e i íes lexicicas unidades de, en base nomina os, geog a ías,
ijojadas en lexicog a icas uen es, kẽliamas nominaciones y mo i aciones explicaciones
e siones ejecu adas ya ealizadas en es a á ea de in es igaciones (dėl odas las uen es.
éa a ículo inal), adhíbense a esos mismos campos de oponymía de in es igaciones
habi uales y nusis o ėjusių ma e ial c i e ios de p esen ación9. 2 PAV. Encues a de
nomb es de ie a (1935) apos asían los ca oschema de landė a džių desplés imo U enõs
apsk i ies Anykšči alsčiaus Pk agalio asen amien o, la si uación de es e pueblo en
elación o os pueblos alsčiaus y países del mundo (LKI Bal ų kalbų i a dyno y imų
cen o a chy o ka oschemos nuo .)
9 Pa a el o denamien o de la análisis y la dis ibución del ma e ial éase ambién
S ide skienė 2017: 246247; 2022: 4345. S aipsnyje se u ilizan ab e ipos como uen es, sepa adamen e ellas noañškinamas.
DALIA SVIDERSKIENĖ
78 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
1.INVISTIBILAI PAGAL (GEO)OBJECT
YPATYBES
1.1. Los ep esen an es de las nominaciones di ec as.
1.1.1. Desubs an y ai.
1.1.1.1. An iniai da iniai, adęsi onomizacijos10 mane a a un é mino geog á ico u
o o nomenkla ú nico (a is i i amen e GNT y NT; adelan e (G)NT) pasándose a
oponimos clase. Es e p oceso onomas ino exp esaškiamos la gene al nominacine
schema (G)NT oponimas. A con inuación se explica en el a ículo sepa ados casos
de oponymía de la á ea in es igada, adęsi según es a schemą: Di ónas a . ž.,
di ónas ipiškiausią i šalu inę eikšmes ‘apleis a, nedi bama, sužėlusi di aʼ,
‘iša a pie aʼ; į a dijan , ikė ina, ak ualizuo a šalu inė eikšmė11; Linas ln.
(liūliuojąs dumblas)12, plg. lie . linas ‘links an i samanų plu a pelkėje,
plg. apelia i o a pelkėjančių eže ų o upių y ‘klampynė, ma malynė. P eė e gio Salà
a . i. la in o mación insc i a en el cues iona io, que explica al pe cepción del
obje o adjudicado: en e liūnų y Š en osios i e s [...]. Es o pe mi ió en ende
que . signi icado a osenoje hubiese sido a iama ie a plo elis, escaliós en e
liūnų y upės, plg. lie . salà šalu inę signi icado ‘a iamas ie a, suelo plo elis en e
pas os ‘pie elé midu y asa ojos o ugios campo, aún plg. en o a plo a insc i a el
Sãlos su išplės ine objek o nuo oda smėlė os, apsup os Va du os upės (VK13).
nomb e de pe os Už iksu dos de es e ipo . pliu alia an um.14 ipo de luga de
kapus, plg. kapuską kp kapus, ‘ ie a, donde la gen e; donde la más ípamos. Lañkos
p . (4 ha; jun o Š en osios ías), plg. lie . lankà ‘didelė lygi me a, gene almen e
jun o al ío, du an e la inundación ellenada de aguaʼ15.
1.1.1.2. Nedmalį á ea del espacio juzgando ho izon aliąja di ecciónmi ocupan e el nomb e del obje o
compues o según schemą GNT + -elė ie aė a dis: B as ẽlė b . 11 A in de que mejo sea en endido
(b as elė; 4 me ai pe Elmės upelį), plg. b as à ‘negili upės ie a, pe ku gali-
ma pe b is i, pe ažiuo i’16. Nedidelį e d ės plo ą ž elgian e ikaliąja k yp imi
10 Dėl šio e mino ž . Podol’skaja 1978: 95–96; TMOI 37, 40, 42, 48 i k .
ad e amien os obje os de mu uo despliegue y conexión asen amien o de aden o, aún plg. 1,5 ha amaño
a imo nomb e Ddisai di ónas, za asi ada en encues a. 12 O os da os de la encues a: linus me kia, hay
muchos peces. 13 Mažeikių apsk i ies Sedos alsčiaus Rimolių k. Žemės a dų anke a. 14 Según la
encues a, 0,2 ha; jun o al camino a Anykščius. 15 Pa a que sea mejo en endida la ubicación mu ua y la
conexión de los objec os adiñados den o del asen amien o, ambién plg. pie elės (0,3 ha; en e Biliūno
šilelio y Š en osios upės) nomb e Lankẽlė (ž . 2.1.1.).
16 Además é. LVŽ I 547549.
A ículos A icles 79 /
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
el nomb e del obje o que ocupa (dubumo en sen ido) compues o según la misma
schemą: Duobẽlė b. (dumblas; 0,1 ha; al no es e desde Šeimyniškėlių k. an e Elmės
a oyo), plg. duobišk ‘as a o šiap įdubusi luga en la ie a; dauba, slėnys,
dubu ys17. 1.1.1.3. Į a dijan ac ualizuo a eso, qué es, qué c ece o e c. en cie o
luga de i ienda.
(1) Noy osios na os TG18 ep ezen an e nomb e (akmuõ, dial. kmsas) + -ynė
ie aė a dis: Akmenỹnė sklm. [Š en ojoje], plg. lie . akmenỹnė ‘di a, ie a,
donde muchas pied as, aped inada luga de campoʼ, seklumà ‘sekli luga upėje [...]ʼ.
. desc end i a signi icación sekli luga con lecho apimenado en Š en ojoje;
Kemsỹnė ( . Kimsỹnė) p . (dumblas), plg. dial. kimsỹnė = kemsỹnė ‘kemsų p iau-
gusi ie aʼ; . eikšmė – kemsuo a pie a. Augalų TG ep ezen an o pa adinimas
(kaklas) + -ynė ie aė a dis: Ka klỹnė gn., plg. ka klỹnė ‘ ie a, p iaugusi
klų, ka klų k ūmai’19; . eikšmė – ka klų p iaugusi ganomoji ie a.
(2) Akmeningas, ie omis medžiais apaugęs, nuo kaimo 0,3 km į šiau ę
nu įsęs „kalnynas“20 į a dy as Ka čkalnis a . ž., kln. (smėlys su moliu; 3 ha;
ka akmenuo a21), plg. lie . ká is ‘ i inė eilė, kálnas. O a bandaus, debido al
nomb e del mon e p ime o sando ka č-, plg. lie . ka is ‘algúns animales haukai en
sp ando, ka čiai, más plg. in o mación sob e deno a ą encue oje: luga esomas
medžiais apaugę. Ž elgian desde el e i o io del pueblo podía pe spec i as en
lejano escien e colną, cuyo pico ue apaugęs a is a žiais, i šukalnė į a dy ojui
asocijuo is y con gy ulio sp ando plu ais. Así ing esapijimo iempo,
espe ablemen e, ac ualizuo as cimaukalnės peculia idades apmeninas [kalnas] o
[kalnas] con medžiais. Landė a džio nominacinė schema con mo y uojančia leksema
ká is (ka is?) LM + GNT žemė a dis (o onimas).
Schema su mo y uojančia leksema LM + GNT ⇨ žemė a dis (d imonimas)
mues a que inseminal bosquejo ing esado según su pasku į en euka io aldea
humano ida: Pakù miškis mš.22, plg. lie . pãku os ‘malkos, ku asʼ. Da ybos
oposición ma cadosis miemb o (medgalių nomb amien o pãku os) e ela que a
es e mišką, ply ėjusį g e a kaimo, ue yk ama skied ų, ošių kū enimiui. Así
Pakù miškis ku o ecu sos bosque.
17 Además é. LVŽ II 397403.
18 TG eminė g upė.
19 En el cues iona io insc i a y más con ciñjada luga in o mación elacionada: juodžemis; ha 0,5; al no e
desde Šeimyniškėlių k.; šlapia, pa e smis.
20 Lie . kalnýnas ‘kalnų i inė, kalnagūb ių isuma. 21 Vėlesnės Šeimyniškėlių aldea anke os (1961) da os
sob e deno a ą ap aše se a i ma que Kačkalnis muy s a us colnas, seno emen e habiendo ginybinis; algo
más pequeño que Vo u ą, jun o mismo Š en osios i e s.
22 Según la encues a, 0,5 ha de amaño; a no es e del pueblo Šeimyniškėlių 1,5 km.
DALIA SVIDERSKIENĖ
86 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
Ag onimai, adęsi de el e i o io del pueblo ekėjusių elių a dų (obje ai
bu ę g e a); su esquema nede ina i o pažyminio junginys ie aė a dis:
Kiaũliupio pe a p . (p ie Kiauliupio ie as): *Kiaũliupis upl.47; Võlupio da žẽliai
a . ž., d ž. (0,5 ha): Võlupis upl., da žẽlis, plg. dažas.
(3) Geoobje os nomb es de ie aė a džių.
• Ag onimas y • helonimas, an esdėlio pa ediniai, adęsi según schemą pa- +
ie aė a dis ie aė a dis: Pakačkalnė d ., p . (p ie Elmės 0,3 km al no e de la
aldea): Kačkalnis a . ž. (ž . 2.2.); Pačžalpie is s . (į no e de 0,3 km del pueblo):
*Žalčpie is p .48. An esdėlio ediniai ma ca unos de geoobje os luga de la
p esencia g e a o os.
• O as es uc u as hodonimų SG ep ezen an , indicando la di ección del
kaimo e i o ijoje: Kapancų kelẽlis (‖ Ka õso kelẽlis) kl. An (1 km į y us nuo
kaimo, į Piliakalnį); jo nominacinė schema nede inamojo pažyminio junginys ⇨
žemė a dis. Taigi bu usi . eikšmė a osenoje – kelias, edan is link senų-
mo imien o de sus kapinių, plg. encue oje ijsuo o . Kapancos (ž . 2.2.).
• Insc i o uno ep esen an e del ipo de mo i ación desc ip i o Galù Dubs a ẽliai g ., compues o
de p ielinksninės kons ukcijos Galù Dubs y del de i ado a ẽliai, co espondien e schemą
p ielinksninis compoinys + del de i ado GNT anden a dis, plg. galù ‘poznamin place o any hing
igh o la e, igh a he end o he moun ain, o he named Dubs illage, in he e i o y o he
municipali y; lie . a ẽlis, plg. ã as ‘g io ys; mažas upelisʼ. Los da os de la encues a dos
g io elías en an en Pies upį; sólo p ima e aį eka į a dijamo obje o desc ipą papildo y explica su
mo y ación. c uz de Š en am Jonui) de la encues a p esen ada in o mación sob e deno a ą
(4) Geoobjek ų a dai, ku ių adimosi pama as – kul ū inis s a inys (k yžius
š en ajam). Ag onimų SG ep ezen an ai, adęsi dėl objek ų padė ies k y-
žiaus Š en am Jonui a ž ilgiu: Š eñ o Jõno di à a . ž. (ne oli p ie Pies upio
explica que en a oseno es e onimas p opósi os de economía de la lengua ue ab e iado. Fulna
numanoma bei in o ma y esnė . ly is es Š eñ o Jõno [k ỹžiaus] di à a . ž. En el Anque o insc i o
o a una ekonominė o ma de nomb e local Š eñ o Jõno pe a p . (Pies upys comienza de es a
balos-pie as49), aún plg. emp áneo . los da os de la insc ipción en encue a ce ca de Pies upio es
c uz a Š en am Jonui. Así llena p ade os mamo ly is Š eñ o Jõno [k ỹžiaus] pe a. 47 Debido
bend ašaknių anden a džių ambién é. LHEŽ 155. Es e anden a dis en la o icial de Li uania
andenų a dyne nož iksuo o.
48 Ag onimas no úžesc i udo Šeimyniškėlių k. encue oje, po lo an o como da ybos undamen o se
p esen a con la ma ca de econs ucción.
49 Po Šeimyniškėlių kaimą eka Pies upỹs, umpu is Š en osios kai ysis in akas. El ío co e
col o os luga es, diliu alėniu. Biliūno en la pa e šilelio in isuia en giloką g io į, apaugusį pušimis [...]
(K iklys 1965: 90). Debido a es e anden a dji ambién é. LUEV 123; LHEŽ 257.

S aipsniai / A icles 87
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
2.2. Indi ec as nominaciones ep esen an es.
Toponiminés me onimías50 casos.
oponimos adimosi Es e modo, pa icula men e ca ac e ís ico ie aė a djios.
En oponymique lo conside a como una de las especies de ansonimizaciones51
cuando a un obje o en el ce cano en o no ha sido asladado el nomb e de o o
obje o, pe o su signi icado pe manece inmu able (schema ie o a dis
ie o a dis)52. A con inuación se p esen an explicados los más ípicos es e
p oceso ep esen ando casos, insc i os en 1935 año encues a. Ag oobje u
asladado el nomb e de camino pa a a ijams a y i: Ìš a a p . (1 ha; pak aš ía
Elmės upelio), plg. lie . š a a (iš a à) ‘kelias gal ijams a i i in o ganyklą, mo o ykla,
gene ys, izgana53; Lydmas a . ž., mš., plg. lydmas ‘iški s as o изгоренный площад
мишке, ki imas, skynimasʼ, da plg. žmogiškąja pa i imi g įs ą paaiškinimą Ku ue
gi ios, daba ės lydmai paliko (LKŽe). Como indica el obje o e e encias en la
encues a, con el mismo nomb e ing esa y bosque, y a imas, ply ėję a imoje
aplinkoje54; Plėšmas a . ž. (suodas a ena; 6 ha; an iguamen e ue bosque), plg.
plėšmas ‘iša as di onas, plėšinys, naujiena55. En e nomb ijan es ac ualizuo a la
supe icie de ie a en oncesé nue a paski is: a iama ie aé habusio bosco luga .
En la Anque a зафиксирована одна многоскаi ная старых кланин, como esc ibe en la
Anque a, nomb e o ma Kapancos kp. (3,5 ha), po la cual plg. b us. kapanica ‘(upės)
aga; sen agė, o upė; (a i icial) canalʼ (BRS 377). El nomb e del luga y la
e e encia del obje o de alo ación iejosas kapinės56, que no se elimina del nomb e
semán ica, pe enomía a dis in os g upos semán icos mues a que es e nomb e
adosi modo de aslado me oniminio. O o caso de me onimía oponiminés,
a apado VK p aėjusio amžiaus an ojoje pus, menė ą . adimosi e siją
pa emia: Kapanca k ūmai p ie Sén agės (senõsios upelio šakos) (Ukme gės .,
Žemai kiemio apyl., Siesa ies k., 1977 m. expedición). Toda ía más di e en es pe íodos de da os, apun ados en lapelios VK, demues an que
50 Debido a ella más ampli c . TMOI 48.
51 T ansonimizãcija – ling is inis p ocesas, odan is be ku ios klasės onimo pe ėjimą į oponimą
(an oponimo en oponimą, de un oponimo en o o oponimą) (dėl des e é mino é. Podolskaja 1978:
152).
52 Además é. TMOI 4650, 71, 151, 225. El Consejo de Adminis ación de la Comisión de las Comunidades Eu opeas (CE)
53 Además é. LVŽ IV 83.
54 En el cuad o se insc ibe y más con in o mación elacionada con el luga : a ena; 24 ha; bosque man ido
conjun amen e po la población del pueblo; apmenuado pušynas. 55 Da plg. nue oena ‘noujai isha a
ie a; pillšinysʼ, plėšinỹs ‘noujai isa as di onas; [...]ʼ. 56 Plg. kãpinės ‘mi usiųjų laidojimo luga ,
kapaiʼ, ambién plg. lie . sénkapis ‘senas, apleis as kapasʼ. Debido al monumen o a queológico
Šeimynišklių sénkapis é. h ps://www.anyks enai.l / ie o es/ ie o e.
php?i651 [žiū ė a 2022-10-15].
DALIA SVIDERSKIENĖ
88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
gy ojoje kalboje unkciona o i ki o ipo upių agų, sen agių, upelių, g io ių
o pan. nomb es, cuyo signi icado en a oseno e a ce cano al signi icado de la
e e encia del obje o que ep esen aba la GNT: Kapanca sausas g io ys al su de la
aldea (Kaišiado ių ., Žiežma ių apyl., Medinių S ė ininkų k., 1986 m. alka); Kapanca
šaka Lė ens upėj, apaugus ka klais (Pušalo o ls.; PKk ko elė57), ambién plg.
anden a dį Kapanca g ., upl. B b, analizuo oa o o á ea en con ex o de
in es igaciones oponymicas egionales, sie ą con le. kopanica ‘g io ys, canal, íos agaʼ
(SJP II 464)58.
Ag oobje o asladado el nomb e piliakalnio: Piliãkalnis Vó u a a . ž. (p iemolis; 2 ha; G imašauskų pa celup
en el es e de Šeimyniškėlių k. 1,6 km; Vo u a nomb ado ecien emen e, gen e sólo Piliakalniu llamaba; no o
que habia hallazgo de piliakalnio, ply galių y degėsios; a iamas59). K iklio alegía, an e Elmės y Š en osios
san akos es Šeimyniškėlių piliakalnis, esąs en e dos daubų esąs siaukusi 4 m al u a de za anka y o as
pode osas ono me o ins alaciones. Šlai ai ace ca de 25 m de al u a, cu cu dónde inicia *6070* kampu (K iklys
ame iškyšulyje; piliakalnis nuo ki os iškyšulio dalies a ski as pe kasu. Tebė a išli-
1965: 89). Ž elando desde la lingüís ica pe spec i a, po el nomb e del luga plg. lie . piliãkalnis ‘kalnas,
donde pa i o es abaojan cas is, pilies kalnas60; po la g e iminés de es e nomb e sex i Vó u a, plg.
bend ašaknį bend inį žodį. ó upė ‘senoji upės aga, sen agėʼ, lie andenžius su mo y učia leksem a d
ó as Vó upė up. Pabaiskas, Ragu os k., en Ži najų ež. (LUEV 200), Vo upis upl. Mažeikių aps. Mažeikių ls.
Ki kų k. 1935 m. (VK), Vó upė up. Rsn, Vo upė up. Gmb (LHEŽ 392). Úl imos ., basándose Viljám R. Šmols ygu,
A. Vanagas elacionó con lie . ó as ‘senasʼ61. A imas, exes g e a duobės, ing esa adas según su
paski į (lie . mólduobė ‘duogoms62; más é. K iklys 1965: 89, donde esc ibe, que Šeimyniškėlių aldea
habi an es e ciase pesca, sielių p epa šiim y plukdym y o os o ško abajos. Fue 57 Ko elė de PKk
ka o ecos. Es a ka o eka gua dada Li uáneo Ins i u o del idioma Bal os idiomas y a dyno cen os de
in es igaciones, ella 19351937 m. Pa a džių y ie o a džių comisiones o ganizuo as, kalbininkų e ec uadas
bė, iš ku ios kasamas a kas as molis, dažnai p ibėgusi andens’), išsaugojo pas-
a osios a dą: Mólduobė a . ž. (molis; 2 ha; akmenuo a).
Magaznas a . ž., plg. magaznas is o . ‘sandėlis laiky i kokioms no s a sa -
alcos de edacción de nomb es de luga es habi ables y no habi ables. 58 Debido al úl imo . más ampli z .
S ide skienė 2010: 343. 60 Debido piliakalnių en Li uania aún é. LE XXII 499504. 61 Debido Li uania piliakalnių
amžiaus da z . ibid, 504. 62 Plg. his ó ico con ex o explicancias ilius acinius sakinius, insc i os i iamame
plo e: Todos kaimai nede lingų me ų a sa gai aún de udens supilda o en un cie o klė is, llamado
magazinais, de odas las especies g ūdų de e minada can idad A. Vien. (LKŽe); Todo alsčius magazino pylė
Pn ( en pa ).
59 Dėl kul ū inio piliakalnio sluoksnio da ž . Zabiela 1992; 1992a.
A ículos A icles 89 /
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
en a oš i almacenes de ma e ial o es al. Así a imo nomb e conse ó el nomb e
del edi icio que g e a es ėjusio.
En el cues iona io insc iba da os sob e deno a ą 0,5 km [ilgio], desde Niū onių dominio
bosque has a Š en osios i e , al no e; sepa aba camposus o a, aho a o os
nebė explica dos obje os į a dijancio ie aė a džio P iẽ o is siena y a . ž.
adimosi seką. An e io men e P iẽ o is in o a dijo u iliza el luga jun o o os,
donde pa ía paimo iboženklis siena63, plg. lie . o à ‘be alguna za a a sob e
kiemą, sodybą, da žą o o ookį ie a sklypą, p iẽ ipiškiausia a osenos e e encia
a elaciones del espacio eque š i LKŽe: se u iliza indicando que al lado daik o qué es o
odan , kad kas no s y a, būna ka u su kuo, da plg. lie . sena šalu inę eikšmę
‘aukš a už a a, pe a a ‖ e ikalus kieno no s šoninis pa i šiusʼ.
Hodonimas pe ėmė hid oobjek o a dą: Maciùko a ẽlis kl.,
ocu e lg nupamas. a d. Maciùkas (PDBe), lie . a ẽlis, plg. ã as ‘g io ysʼ. Jun o al
camino ply ėję ag oobje a į nomb a po el mismo camino sankasos decli o nomb e:
Pa ass pak i a a . ž., gn. (nuo Niū onių kelio al no es e y jun o al kelio), plg. lie .
pa as, ambién plg. asà ‘linija, nužymė a loco ėje [...], pa a a an i mo imien o o
įsėjimo k yp įʼ; isiog a iní e minú pak i a ‘s a us, ska dingas, y an is o an as
o lad o de mon añaʼ. Del o al en la encues a oponiminés me onymía casos se
egis a on po 30 n . (su pasika ojančiais .). Debido al a ículo y imp usdin inio
lími e del olumen de publicación es an e de es e pog upio . pa e desc ibi echazada.
3.INVARDIJIMAI PAGAL RYŠĮ
SU SUMENIU (ŽEMS, NAM
SAVININKU, NAUJAKURIU AR PAN.)
Posesy inės signi icaciones Šeimyniškėlių u al de espacio oponymijos ep ezen an-
ai, ku ių į a dijimo pama as gy en ie ės žmonių asmen a džiai.
• Ag onimų SG ep ezen an as: dū inys, suda y as pagal schemą a d. + NT ⇨
žemė a dis, Šlénda žis a . ž.64: p d. Šlenỹs (PDBe), dažas.
Didesnės olumen ies da inys, compues o según schemą nede inamojo
pažyminio junginys žemė a dis: Sapkauskenės laũkas a . ž.: a d. Sapkauskenė, plg.
p d. Sapkaũskas (PDBe), laũkas.
63 VK da os, la pa ed gene almen e nomb ados caminos o lími es, sepa an es asen amien os
e i o ios uno de o os, bosque de aldea y e c. 64 En e o insc i a y más con į a dijama luga , su
su ožemiu elacionados in o mación: 1 ha; šilžemis, šal ažemis, plg. lie . šlžemis ‘di a con a ena
p iemaiša, bal žemis, p iesmėlis, šilainė, šal ãžemis ‘šlapias, neg ei įšylan is, pp . nede ling
su ožemis con mayúsculo de a ena o šlyno; sólo linai zaude a, no da žo ie aė.
DALIA SVIDERSKIENĖ
90 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
Así mismo mane a adosi y más unos de es e pueblo landė a džiai:
• helonimas: Šlẽnio liūnẽlis liūn. (dumblas; 0,1 ha; jun o Š en osios upės;
asa ą išdžiūs a), plg. p d. Šlenỹs (PDBe), lie . liūnẽlis, plg. linas;
• hodonimas (ano eno camino del pueblo): Ka õso kelẽlis ( Kapancų kelẽlis) kl.
(1 km al es e de la aldea, en Piliakalnį): p d. Ka õsas (PDBe), lie . kelẽlis, plg.
kẽlias.
• O as linijales obje os ga elės (ūly ėlės65). Es os nomb es ambién
componen de indeina i o señal de combinaciones, cuyo p ime miemb o
exp esado sodyb ie ės, po la cual lineal obje o a ( ęsiasi) en euka io al
pueblo espacio, del p opie a io (p ime nue oaku io?) del nomb e pe sonal
kilminku, el segundo dė elė nomb e de s ee ūly lė, plg. lyčia, ūlyčià ‘seno inio
kaimo, ga ė: G imaša ūlė s ee . skũg .66: p dsko. G imašaũskas (PDBe);
Kanapeckáičios ūly lė g . (ga elė; 50 m de longi ud; desde Šeimyniškėlių k. [ eda]
y us): a d. Kanapeckáičia, plg. p d. Kanapẽckas (PDBe); Na cko ūly lė g .
a Piliakalnį; al no es (ga elė; 200 m de longi ud; desde el pueblo al oes e; a
Š en osios upės pak aš į): p d. Na ckas (PDBe).
• Nomb e del cul u inio: Ka õso k ỹžius k ž. (p iekelio en S ėdasis67), plg. p d.
Ka õsas (PDBe), k ỹžius.
APEBENDINAMOSIOS NOTABOS
1. Explicación de la es uc u a oponomas ía mul iasluoksnė del espacio
social-geog á ico del pueblo de Šeimyniškės demos ó que es os e i o iiniai
onimai opo ės žemė a džiai ijan, man ienen y e lejan ísicos, geog á icos,
sociales, his ó icos, cul u ales hechos en cie o es ado cie o de sociedad,
aciendo ac ualizuada emá ica in o mación de pasado. aho a en di e sas o mas
lingüís icas, analizando de mane a complexomasa de las opė a dės.
1.1. Los ep esen an es de las nominaciones di ec as ko eliuoja con k aš o aizdžiu, Duobẽlė b.
izinėmis-geog a inėmis elje o ypa ybėmis, in o maciją pe eikdami a i inkamų
geog a inių nomenkla ū inių e minų pagalba ie ų a duose Di ónas, Linas
i k . Nedidelį kaimo e d ės plo elį užimančių objek ų pa adinimai B as ẽlė b .,
compone con p e aga -elė de isiog a inių e minų b as à, duob. Las ca ac e ís icas ísicas
de los obje os den o del asen amien o ma can simples y en a žiuo inių 65 Como esc ibe en el
suje a i o zinyine, Aukš ai ijai ca ac e ís ico ipo de asen amien os adicionales calle inos
caimai, y a é desde XVI has a XX a. medio (LEAE 93). Es o lo co obo an ambién los da os de
es a encues a. Kieno sklypų zeme a úly ėlės, en encue o no u odoma. 66 En la Encues a la
e e encia del obje o ske sga elė. 67 Plg. o icialą és e . ly į S ėdasa ms l. (ATSŽ II 296).
A ículos A icles 91 /
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
ca ac e a džių pama u adęsi ie aė a džiai. Galūnės -ė edinys Dub, indica
įdubusį (duobė ą) luga de la supe icie. Lygiag ečiai pakan ės juos ai ply ėjusi
me a į a dy a Ilgóji, al oes e desde el pueblo nu įsęs liūnas Ìlgasai linas, imus su
olumen (1,5 ha) di onas Ddisai di ónas y k . K yp ingo mo imien o de la
ho izon al slink i e bmawodis elm i elegido como base į a díiman nusakan
s aunios, apmeno a aga con noisymu ekančios ías Emės peculia idades.
Geog a ines obje os de peculia idades: luga en el ío con ondo apmenesado,
e i o ial augim ie ę, luga en la que es á kemsų, indica espec i amen e los apéndices -ynė ediniai
Akmenỹnė, Ka klỹnė, Kemsỹnė.
1.2. Desde el pun o de is a e noling is ís ico impo an e á la pa e oponiminés
del pueblo cons i uye la capa de ep esen aan os de nominaciones indi ec as. Aquí
geoobje os pa icula idad exp esaškiama po medipininkus, ipiškiausius de cie a
ie a de la supe icie ( ansumo) eiškėjus (žỹdas, degù as), pe enecien es a
ski ingas emá icas g upos. Es o paliudijo p ecesagas -iškiai, pe enecien es a la
ca ego ía de nomb es de enedo es de peculia idades, y galūnės -ė ediniai:
Žỹdiškiai a . ž., Degù ė a . ž. P iesagos -iškis ediniai Kgiškis, Salùkiškis į a dija
a iamas ie as con des acikišusiais ie a kūgías y miško con isomiskili, pušimis
apaugusa con salukėmis plo as. 1.3. O as ep esen aciones del ipo de mo i ación
compa able Mies ẽlis o. ž., s., S akalizdis a . ž. ambién alidanini como e balizuada
žmogiškoji poznin inė ac i idad, man eniendo conexión en e di e en es mundo
esidades y elación con ellas ex eškian i c eadoses mix iojo MM nomb esos:
k aš o aizdžio one izkilusią a imo salelę p ilyginando g upos pas a ų
mies eleiẽliui, didelės, apsk i os o mas, plokščią žemės pa i šiaus da į s akalizdžiui.
1.4. Gelmés ennominijimo Lõzo iaus sie u à p oceso, elacionado con la deducción
de la p o undidad (dubumo) concep o y e aluableo ca ego iza im del ondo del ío.
Va osenoje es e nomb e quizá signi icaba la inadecamidad del luga muje ogosas
necesidades […] nep aeinamą (nepe b endamą) luga del ío.
2. Más abundan emen e los esul ados del es udio a ec udi o la impo ancia del
luga zemė a džių capocnis. Es os onimai e lejan la o ien ación del asen amien o
en espacio en sis ema. 2.1. Los ie ase íos p ese a on la in o mación cap ada
sob e una de los opoobje os en elación con o os, ansmi iéndola an edėlios pa-,
an e- (Paélmis, Pakačkalnė, Pažalčpie is; P iẽ o is) y co espondien es é minos
de de i a os (paup, p ūdẽlis pagalba) (Paups da ža, Paups pe os, Paups kẽlias,
Paūdēlio kálnas, Paūdēlio pie ẽlẽ). 2.2. O os de los e enė a džių es uc u a ija
ija los luga es de la gen e conocidos opog a inos elemen os (Kiaũliupis, Võlupis,
Dub), los cuales di igindo se de e minaba la si uación de uno o o o obje o en el
in e io del pueblo o sus accesigías: Kiaũliupio pe a, Võlupio da zẽliai, Galù Dubs
a ẽliai. 2.3. Vie o a džių elacióní en el espacio y el iempo ep esen aban los
nomb es de pueblos Šeimynškiai Šmn y Šeimyniškliai An. Š en osios paupio uoje,
ply ėjusių objek os ecip oco elaciónį mues a los nomb es de ganomųjų luga es Kulỹs y Kulẽliai,

DALIA SVIDERSKIENĖ
92 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
pie ų a dai Lañkos i Lankẽlė, piliakalnio uožu ekėjusių upelių a dai Võlupis
i Voluplis. Dis ink y inę žemė a džių unkciją a skleidžia i an ieji ag oob-
jek ų Paups da ža y Võlupio da žẽliai, desdesidėsčiusių en di e en es sec o es del
pueblo (p ie Š en osios y p i zemių sankasos), dėmenys. 2.4. Con leksemas
mo i ado-an es ká is (ka is?), pãku os, õlas hace ie asume gias ep esen an
dis in o con enido, nulem ą di e en es na u ales de los obje os en nomb ejables:
mon aña Ka nschkalnis en nomb eado po sus sob es ca ac e ís icas (peb oso,
con á boles, con el bosque de Paklupù miškis po su des in į (ku o de ecu sos
o es ), el a oyo Võis olo po su luga de encimien o (p ie).
2.5. En la Encues a зафиксировать несколько языковую экономию
свидетельствующие более крупного объема описываемого типа мест имена Gyli
[káimo pe os] b as à b ., Š eñ o Jõno [k ỹžiaus] di à a . ž., Š eñ o Jõno
[k ỹžiaus] pe a p . Aquí lauz iniuose skliaus os ma cado en habėju pa e del
nomb e nuncabalizuida; debido su pasado delimo comuniccinė nomb es unción nou iko.
2.6. De la i ojada lengua unciona os pa e o ade iminos luga es nomb es lyčių se
puede ob ene di e en e in o mación. El nomb e del camino ly ys Ka õso kelẽlis
Kapancų kelẽlis (posibles usados sólo en los lími es del pueblo) pe mi ió o ien a se
en dis in as secciones del obje o lineal an o a Ka oso sodyb ie ę, po la cual él
ėjo, an o piliakalnio di ecciones.
Menciona y o a i oje e kalboje koegzis a usių g e iminių lyčių seman inė
paski is. Piliakalnis Vó u a Piliãkalnis Šeimynišklių pliakalnis į a dijamas con el
obje i o e isla ca ac e ís icas de es e obje o de ealidad. Ž elando en el sen ido
más amplio, g e imines ly is se puede de ini y como obje o, que con en io simbolinio
ca gaį, signi icmingo socialinei g upo, na do kei imo (ki imo) p oceso a laike.
2.7. De las anjas de caminos, como y b as õs a ka pa, o ien adas desde el
asen amien o in e io hacia ex e io , es o mues a los elemen os es uc u ales
de los nomb es en el en o no más ce cano ubicados de los pueblos (Gõjaus kẽlias, S aki kẽlias; Gyli b as à).
2.8. Algunos e enėnomji mos a on que el espacio del asen amien o ella misma en
būdas į a dijamų objek ų padėčiai as is. P ie upės juos os kampinę kaimo e-
sí es pa e i o ía ocupómusi ganomoji luga ia a dia Kulỹs, a in e pinę e d inę
padė į en e una especie de obje os y en e una especie de plan as (linų) ocúpėmę
ag oobje a ia a dia Ta pùbaliai y Ta pùliniai. Según la Encues a, šal ãžemis una
de es a á ea de especies de ie a, po lo que linai aquí y augo. 3. Posey inos
ie asėnomijos e lejan segmen o del en o no u al elación de con el homb e.
Jüe emplazado base asen amien o de pe sonas pe sonalesji (Ka õsas, Šlenỹs y k .,
a minė o ma Kanapeckáičia). Es os opo a díos gene almen e adęsi
undamen o de la p opiedad social, ellos exp esaškian según y aujančią
nominacinę schemą nede inamojo pažyminio junginys žemė a dis.
S aipsniai / A icles 93
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
4. La in es igación e eló que in ie ízan socialmen e signi ica i os obje os
de in aes uc u a u al. Además mencionados onomas inos y psicológicos
ac o es, en el p oceso į a dijimo impo an e luga el ocupa y social indiciclis.
Es o lėmė na u ales espacial analizuada apab en a luga peculia idad.
5. Pa eik ų base esul ados de análisis esc yskėjo o a impo an e peculia idad
zemė a džių ellos uncionan como o ien acinė unión en la social-geog a inėje
espacio.
ŠALTINIAI
ATSŽ II – Lie u os TSR adminis acinio- e i o inio suski s ymo žinynas 2, pa . Z. No eika,
V. S a inskas, Vilnius: Min is, 1976.
BRS – Белорусско–русский словарь [Belo ussko- usskij slo a ’], Москва: Госу-
дарс твенное издательство иностранных и национальных словарей [Mosk a:
Gosuda s ennoe izda el’s o innos annych i nacional’nych slo a ej], 1962.
LE IX – Lie u ių enciklopedija 9, y . ed. J. Gi nius, Bos onas: Lie u ių enciklopedijos
leidykla, 1956.
LE XXII – Lie u ių enciklopedija 22, y . ed. J. Gi nius, Bos onas: Lie u ių enciklope-
dijos leidykla, 1960.
LEAE – Lie u os e nologijos i an opologijos enciklopedija, sud. V. Sa oniakai ė, Vilnius:
LII leidykla, 2011.
LHEŽ – Vanagas Aleksand as 1981: Lie u ių hid onimų e imologinis žodynas, Vilnius:
Mokslas.
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas 1–20 (1941–2002), ed. kolegija G. Nak inienė,
J. Paulauskas, R. Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, y . ed. G. Nak inienė,
e. a ian as, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2008 (a naujin a e sija, 2018). P ieiga
in e ne e: h ps://ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas/.
LUEV – Lie u os TSR upių i eže ų a dynas, a sak. ed. E. G ina eckienė, Vilnius:
Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla, 1963.
LVKŽ5 – Lie u ių a dų kilmės žodynas, au . K. Kuza inis, B. Sa ukynas, 5-asis pa ais.
i papild. leidimas, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
LVŽ I – Lie u os ie o a džių žodynas 1 (A–B), ed. kolegija L. Balode, V. Blažek,
G. Blažienė, V. Ka delis, A. Ragauskai ė, S. Temčinas, J. Udolph, Vilnius: Lie u ių kal-
bos ins i u o leidykla, 2008.
DALIA SVIDERSKIENĖ
94 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
LVŽ II Lie u os ie o a džių žodynas 2 (CF), au . L. Bilkis, G. Blažienė, M. No kai ienė, A.
Ragauskai ė, M. Razmukai ė, D. S ide skienė, espons. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u os
kalbos ins i u o leidykla, 2014.
LVŽ III Lie u os ie o a džių žodynas 3 (GH), au . V. Adamony ė, L. Bilkis, G. Blažienė, D.
Kačinai ė-V ubliauskienė, M. No kai ienė, A. Ragauskai ė, M. Razmukai ė, PDBe
D. S ide skienė, a sak. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 2018.
LVŽ IV – Lie u os ie o a džių žodynas 4 (I–J), au . L. Bilkis, G. Blažienė, A. Ragauskai ė,
D. S ide skienė, a sak. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2021.
in o macinė sis ema de ecu sos de la lengua li uana del ins i u o de lengua li uanos E.
habla: Apellidos base de da os. P ieiga en in e ne :
h p://ekalba.l /pa a dziu-duomenu-baze. PŽ Klemen ina Vosily ė 2014: Palyginimų
žodynas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
SJP II Słownik języka polskiego 2 (HM), Wa szawa: Nakładem p enume a o ów i
Kasy im. Mianowskiego, 1902.
VK Vie o a džių de i o language ka o eka, Li u ias language ins i uu o Bal ų kalbų i
a dyno cen os de in es igaciones ondas.
VLEe Visuo inė lie u ių enciklopedija, e. a ian as, Vilnius: Mokslo y enciklopedijų
leidybos cen as, 2001–2020. P ieiga in e ne e: h ps://www. le.l .
LITERATŪRA
Balčiūnienė As a, Pe ošienė Lina 2020: S e eo ipinės žydų ypa ybės žemaičių
a mės ex osos. Res Humani a iae 28, 102132. Blaná Vincen 2004:
P agmalinguis ische Me hoden de Namen o schung. Ein Leh buch ü das S udium
de Onomas ik, h sg. A. B endle , S. B endle , Hambu g:
Ve lag Baa , 153171.
Bu kus Al ydas 1995: Lie u ių p a a dės. Kaunas: Æs i. Jakai ienė E alda 1980:
Lie u os kalbos leksikologija, Vilnius: Mokslas. Jakulis E d ilas 2004: Lie u ių
kalbos ekė i, eka ipo eiksmažodžiai, Vilnius:
Edi o ial de la Uni e sidad de Vilnia.
K iklys B onius 1965: Li uania Nues o. K aš o Vie o ių is o iniai, geog a iai,
e nog a iniai b uožai 2, kalbos aisy ojas F. Kudi ka, žemėlapius b aižė A. Ka nius, Bos onas:
Lie u ių enciklopedijos leidykla.
A ículos A icles 95 /
Toponomas inio sluoksnio s uk ū a
socialinėje-geog a inėje Šeimyniškėlių kaimo e d ėje
Žemės a dų anke os (1935) duomenimis
LOFGN Li auische O s-, Flu und Gewässe namen im eu opäischen Kon ex , h sg. G.
Blažienė, L. Bilkis, wiss. Red. H. Bichlmeie , Hambu g: Ve lag Baa , 2019. LVIŽ Li uania
ie a a dynas. Ins ukcija Li uania ie a a dynui su ašy i, sud. K. Alminauskis,
Klaipėda: Akcinė Ry o bend o ė, 1934. Mezenko Anna M. 2015: Mezenko, Anna M.
Ho ensioniymas en sis ema de nomb amien os de obje os opog á icos en
пределах поселения [Cho ensionimy sis eme naimeno anij opog a ičeskich
objek o p edelach poselenija]. E noling is ica. Onomás ica. É imología
[È noling is ika. Onomas ika. È imologija], ma e iales III Междунар. nauch. конф.,
Eka e inbu g, 711 cen ebpya Eka e inbu g: Изд-во Урал. un- a [Eka e inbu g: Izd- o
2015 г. [ma e ialy III Mežduna . nauč., kon ., Eka e inbu g, 7–11 sen eb ja 2015 g.],
U al. un- a], 176178. Mezenko Anna M. 2017: Mezenko, Anna M. Наименования
топографических объектов в пределах поселения: сопоставительный аспект
[Naimeno anija opog a ičeskich objek o ]. Вестник Костромского
государственного университета [Ves nik Kos omskogo gosuda s ennogo
uni e si e a] 23(S), 113116. Mezenko Anna M., Vasile a Ta jana J., Galko skaja Julija
M. 2017:
Мезенко, Анна М., Васильева, Татьяна Ю., Галковская, Юлия М. Белорусское
Pooze ije: cul u a onomás ica социум [Belo usskoe Pooze e: kul u a onomas ika
socium], bajo науч. o den. A. M. Mezenko [pod nauč. ed. A. M. Mezenko], Vi ebsk: VГУ
имени П. М. Mache o a [Vi ebsk: VGU imeni P. M. Maše o a]. Podolskaja Na alja V. 1978:
Подольская, Наталья В. Словарь русской ономастической терминологии [Slo a
usskoj onomas ičeskoj e minologii], отв. o den. A. V. Supep anskaja [o . ed. A. V.
Supe anskaja], Москвa: Наука [Mosc a:
Nauka].
Razmukai ė Ma ija 1998: Lie u os p iesaginiai oikonimai: dak a o dise acija, Vilnius:
Ins i u o de Li u ias, Vy au as Maggiojo uni e sidadas.
Razumo Roman V. 2013: Razumo , Роман В. Oсобенности современных
российских систем виконимов (на примере Некоузского, Первомайского,
Рыбинского, Тутаевского районов Ярославской области) [Osobenos i so emennych
osijskich sis em ikonimo (na p ime e Nekouzkogo, Pe omajskogo, Rybinskogo,
Tu ae skogo ajono Ja osla skoj oblas i)]. Ya osla sky pedagogický es nik
[Ja osla skij pedagogogičeskij es nik] 1, 145149. El Consejo de Adminis ación de la Unión
Eu opea ha decidido que la Comisión no puede in e eni en el asun o. Ru kowski Ma iusz
2007: Nazwy własne w s uk u ze me a o y i me onomii. P oces deonimizacji, Olsz yn: Wydawnic wo UWM.
Sabaliauskas Algi das 1990: Lie u ių kalbos leksika, Vilnius: Mokslas.