227Te minologia | 2013 | 20
Con e ência Cien í ica
In e nacional Te minologia e
e minog a ia: aida, ac ualidades, pe spec i as
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
2013 m. em 1011 dias de ou ub o ins i u e do idioma Li uano yko cada segundo
ano o ganizada in e nacional cien í ica con e ência de e minologia. Šiųme ės
con e ência í ulo Te minologia e e minog a ia: aida, ak ualijos,
pe spec i as. Ją o ganizou Ins i u o Li uânico de Língua Cen o de
Te minologia e In o e m (In e na ional Te minology In o ma ion Cen e ).
Con e ência oi pe gun a em 10 ela ó ios em inglês e 14 em li uanos.
Con e ência de Te minologia den o de 10 anos o nou-se e dadei amen e
in e nacional: es angei os ela o es ie am de Espanha, Áus ia, Veng iais,
Alemanha, Dinama ca, Finlândia, Polônia, Rússia, Le ónia (polginkime 2003 m.
in e pau inę e minologiją kon e encję, que ap esimi ouse
Pabal ijo países).
A Con e ência começou k ies inis ela o Se giuszas G ine asG iniewi czius
(Bals ogės uni e si e as, Moscou humani á io pedagoginis ins i u as), alėjęs
sob e e minologicas a i idades p incípios e pe spec i as. P anešedo
sepa adamen e abo dou e minologia ciência ( eo inė eikla) e e minologijos
da bą (p ak inė eikla). O abalho p á ico de e minologia, segundo
p o esso io, inclui in en o iza imen o de e minologia, manequebo, sepa os
e minijos sude inização, e minos sis emas kons a imen o,
e minog a inem a i idades, e minologicamen e edagação, expe a imen o,
ans imão, e minologia documen ação e in o mações se iços, suno min os
e minologia implan agimen o, e minologicamen e especialis as e não
especialis as p epa amen o, e minologia managem e planejamen o.
P o esso eme i us He ibe as Pich as analisou concei os como e lexo
das mudanças sociais. Na sua opinião, concei os sociais: 1) ge almen e são
in e dalykinês, 2) pa e deles pode se i in no ma i inês, 3) seu ciclo de
i ência p incipalmen e dimen a a o es sociais, 4) maio ia deles são
cons u a, 5) elas dependem de ideologia ou eligião, 7) po elas pode
dispu a se e elas in e p e a , 6) elas podem de epen e ou pouco a pouco kis i. In e nacional
228 As a Mi ke ičienė | Con e ência Cien í ica In e nacional Te minologia
| i e minog a ija: aida, ak ualijos, pe spek y os
A equipe da Le ônia e Li uânia Ju is Bo zo as (Uni e sidade da Le ônia),
Albina Aukso iū ė (Lie u ių kalbos ins i u as) e Ilze I ēna Ilziņa (La ijos
uni e si e o Ma ema ikos i in o ma ikos ins i u as) pa engė p anešimą
apie in o macinių echnologijų (IT) e miniją La ijoje i Lie u oje. A pa i
da seleção de 220 e mos IT em inglês, o am analisadas suas
co espondências em la iano e li uano […] 818 e 276, espec i amen e. Os
ep esen an es In o e m Blanca S ella Gi aldo Pe ez e Ch is ianas Galinskis
ala am sob e mic o u ínio e con eúdo es u u izado di e enças e
semelhanças. Eles compa a am concei os de con eúdo, in o mação e dados,
con eúdo es u u izado com nes u u izuado, mic o u inio uni e a com
e minologiniu į ašu, ala a sob e obje os de ap endizagem digi al. El i os
So okinos (Mosco a es a al egional uni e si y) o ela ó io oi des inado
semp e ak ualiai p oblema de sinonimija de e mos. P o esso aé ape cebeu
a azão do su gimen o de e mos sinonimá ios. Ou a k ies inė ela ado a
Ani a Nuopponen de Vasos Uni e sidade (Suomija) em social media olhou como
em e minologicas in o mações e meios de a i idade. Te minologinei
a i idades social media ú il comun a imi (p z., LinkedIn), pa ijimuisi (p z.,
e minologiniai inkla aščiai, Pin e es ), euniões (p z., Webina ), mokymui(si)
(Webina ), colabo ação imui (Te mWiki), pesquisas.
Sussanne Le a d (Te mplus ApS e Uni e sidade de Copenhague Texs il Resea ch
Cen e ) ap esen ou danų p oje o ex ilne .dk. Um dos seus objec i os é a
c iação de uma base de dados de e mos his ó icas de ecido e ajes na
In e ne (h p:// d ag .dk). Rica do Ei oB unas, docen e da Uni e sidade Ca los III
de Mad ido alou sob e a in eg ação de ecu sos linguís icos em p ocessos
engenhei os, p opôs, como ha moniza XML c iado bases de e mos com
engenhei os usado í anga écnico con eúdio pa a ge encia . Pé e is Gaálas
(Pėčo uni e sidade, Veng ia) ap esen ou jun amen e com Ágo a Fó is (Ka olio
Gaspa o uni e sidade, Veng ia) p epa eng ą ela ó io Lexikog a ija e
e minog a ija mokan e minologijos. Heng ijoje oi iniciada a implemen a
dois anos de e minologia magis an u as p og ama. E genia Dimi ie a (Bal ijas
es a al de pesca lai yno academia jun o Kalining ado es a al écnico da
uni e sidade) alou sob e jū ei ys ės inglês língua, sua ensinamen o
jū ei ys ės mokykloje.
Li u iški ela ó ios o am des inados an o e minologia his ó ia, quan o
mode na e minologia p oblemas. S asys Keinys (Lie u ių kalbos ins i u as)
alou sob e e minų iena eikšmiškumą e ne iena eikšmiškumą. Segundo
docen e, an o no abalho de in es igação como no p á ico e minologia
229Te minology | 2013 | 20 não semp e con ém usa pala as de signi icância
įsakmios exigência, p oibição, não, u bū não semp e nós mesmos sabemos,
se qual e mo ealmen e é uma eikšmis ou pelo mais, se al ele se á e depois
de algum empo. Ma e iais de cons ução į a dijančių liaudies e minų
mik osis emą e minų kilmės, hie a chinių yšių, sinonimijos e
daugia eikšmiškumo aspec os analisou Robe as S unžinas (Li uu ių kalbos
ins i u as). Regina K ašy ė (Šiaulių uni e s e as) compa ino nos úl imos anos
os lançados la ių (2011) e lie u ių (2012) diccioná ios ling odidak ikos. Docen ė
discu iu e minog a icos lexynos assun os, analisou suas e miniją,
cons a a a, que ling odidak ikoe p e aleja in e nacional e minija, embo a
esama e ykusių naujada ų. Egidijus Zaikauskas (Comissão Eu opeia) alou
sob e inglês como o iginal do idioma e li uanos como adução dos e mos de
con o midade do idioma. Essa elação pode se quan i a i a (dėmenų núme o)
e quali a i a (a i amen o, conc e ização, g ama ical, deboco e léxico exclusão
ou sub ação, g ama ical e léxico al e ação, deme a o ização, e c.). Alguns
ela ó ios o am examinados ce a ce a subjec kinês s i as e minos
his ó ia. Diana Šilob i ai ė (Lie u ių kalbos ins i u as) alou sob e umažodžius
S. Skačkausko A i me ikos (1897) ado ėlio e minus maio ia deles ago a
ne a ojami, po ém impo an es e minologia da ma emá ica. Palmi a
Zemle ičiū ė (Lie u ių kalbos ins i u as) ap a ė p imei ojou nal de ciência
médica da Li uânia Medicina i gam a (1913) lie u iškus ienažodžius e minos
médicos, seus su gimen o, da ybą, sąsają com a ualine medicina e minija.
Mais do que me ade daqueles e mos de sob e i e e ainda es á usados na
ciência médica. Li u iškus e la iškus nomes de plan as An ano Juškos
La ių-lie u ių-lenkų kalbų žodyne (apie m., neišspausdin as) e Mykolo Miežinio
Lie u iškai-la iškai-lenkiškai- usiškame žodyne 1875 (1894) analis o Sol i a
Labanauskienė (Lie u ių kalbos ins i u as). Ela ala a sob e o igem de nomes
de plan as, sinônimos e a ian es. Auš os Rimku ės (Vy au o Maggiojo
uni e sidade) o obje o do ela ó io 18001882 m. ca equizmai e seus e mininai
da eligião. Mi ke ičienė (Lie u ių kalbos ins i u as) discu iu igū ų i opų
pa adinimus 19181940 m. manualėlios de ciência da li e a u a, p incipalmen e
oco ale dando e minų kilmei, sinonimijai e lie u inimui.
Ki i lie u iški mensagens de uma ou ou a o ma o am elacionadas com
in o macinadas ecnologias. Texs ynas ques ões de e minologia discu idas
de duas ela o as equipas de Vy au as Maggiojo Uni e sidade. E ika Rimku ė
e I ena Ma kie icz ap esen a am de base de ex o especializado em 2012 o
230 As a Mi ke ičienė | In e nacional Con e ência Cien í ica Te minologia
| i e minog a ija: aida, ak ualijos, pe spek y os
p epa eng ą Dicioná io de Te mos de Educação e ciência e a On ologia de
Te mos de Educação e ciência (ambos disponí eis na in e ne ). Woodyne
de ine-se sob e 300 e mos, ap esen a-se seus a osenos exemplos, kai ieji
e dešinieji e minų koloka ai, konko dansas e k . De aco do com es a
de inição do ocabulá io cons uem-se mencionada on ologia classes de
elações e eg as. Agnės Bielinskienės, Loïco Boizou e Jolan os Ko ale skai ė
a ap esen ação oi des inada a con ex os e minológicos da educação e da
ciência econhece em num ex o especializado aplicando mé odo de modelos
u ilizando os mais equen es modelos ob ém bas an e nãojas núme o de con ex os adequados.
Šieme sukanka 10 anos, quando oi ado ado o Es a u o do Banco e minų da
República da Li uânia. Al ydas Umb asas (Lie u ių kalbos ins i u as) em seu
ela ó io ap a ė Te minų banko (h p:// e minai. lkk.l ) sanda ą, con o no,
закlausų s a is iką e k . Ago a Te minos banco em mais de 210 000 e mos de
a igos, po 9 000 ap o ados legisla i os e minos, in oduzidos 36 e mos de
diccioná ios dados. Ac ualmen e es e é a uni e salia mais e mais con iimosa
li emen e acessí el on e de e mos Li u iškų. Egidijus Zaikauskas
(Comissão Eu opeia) abo dou ou o g ande digi al sis ema de conjun o de
e mos a base de e mos das ins i uições da UE IATE. Ago a nele há ce ca de 48
000 e mos de língua li uana (apib ėž ų ce ca de 10 000), dos quais ce ca de 3 500
êm a a aliação mui o con iá el. P anešedo compa ou ne iešą in e na IATE
com publicąja IATE, que é acessí el h p://ia e.eu opa.eu. Rena a Špukienė
(Tilde IT) pa a e minologia e linguagem olhou do lado do negócio. P anešėja
ap esen ou Tilde abalhos IT nas á eas de localização e de adução
au omá ico, discu iu p oblema ikos kai ą, no os desa ios e pe spec i as. R.
Špukienė sua ap esen ação e minou po pe gun as e ó icas: e o que
pos e io men e se á com e minija, ou ku s e minus p og amas, e
e minologos os apenas pe žiū ės? As eses dos ela ó ios da Con e ência
podem se encon adas no si e do Ins i u o da Lí ima Li uânia
(h p://www.lki.l /LKI_LT/images/TMA-2013_ ez_s_abs ac s. pd ). Ou a
in e nacional cien í ica con e ência de e minologia ins i u o Li u ians do idioma adicionalmen e yks po pa os anos.
Recebida 20131021
As a Mi ke ičienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT10308 Vilnius
E-mail [email p o ec ed]