160 Palmi a Zemle ičiū ė | P imei o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
P imei ojo Li u iško medicinos
mokslo žu nalo d ižodžiai i
ižodžiai sudė iniai e minai
Medicina e da na u eza pa a 100 mecho
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ESMINIAI VOZŽIAI: medicina, e minologija, médica ciência žu nalas, medicina e minas,
compos o e minas ĮVADINS PASTABOS
No ano passado sujou exa amen e 100 anos, quando à inicia i a de médicos e a macêu icos memb os da
secção de Gic o es e a mas á ios ins i uída à Sociedade de Ciências Li uãs começou-se a publica o
p imei o jo nal de medicina, e e iná ia, a macia e ciências na u ais Medicina e na u eza1. O ixão e
desen ol imen o da pe iodicos Li u iškės medicinos Lie u oje a é XX a. e cio décmecio pesquisinėjusi
Sil ija S akulienė é obse ėjusi, que lie u iškos p ados paginas cons an emen e le an os pensamen os
sob e p epa imo de se i o cien í ico publicacion, g ildenančio medicina e ciências da na u eza p oblemas.
Pa a pe iódicos discussões e polêmica en ol eu mais a i as médicos li uanos e agen es da sociedade. 1912
m. lapk i į Li uânia no ícias apa eceu apelido a médicos li uanos, uncioná ios e e iná ios,
a maccinis as e na u alis ins: Li enza ai em en e <...> inalmen e chegou a ho a nubus i e nós,
li uanos médicos, e e iná ios, a macêu icos e na u alis ins! Podemos a uma sani á ia e p o issão a
pa e de ida ins i uída jo nal. Já le an ini anos se p e ende pe mi i al jo nal; kelin i me ai
conside ou-se essa ques ão, mas ligšiol não oi nus ęs a2 (ci . segundo S akulienė 2001: 226227). Gêne os
Jonas Basana ičius, And ius Domaše ičius, S asys 1 Sob e es a e is a apa ecimen o o igac, sanda ą,
con inio, ema iką e p oblema iką bei lie u iškus ienažodžius medicina e minus and hei aišką bei
odnosą wi h mode na e minija mokslo medicinos ašy a
2013 m. No a igo 20 da Re is a de Te minologia Pi masis Lie u os medicinos mokslo žu nalas i lie u iškoji
medicinos e minija. Nes e a igo p ossegue-se e is a de medicina e minos análise […] šiuoka
examinados d ižodžiai e ižodžiai sudė iniai medicinos e minai. 2 Ao li uanos medicos, e e iná io,
a maceu us e na u alinkus. Lie u os žinios, 1912, lapk . 24, p. 4.
161Te minologia | 2014 | 21
Ma ulai is, Jonas Šlapelis, An anas Vileišis e A. Laumianskis o ma am
u u o jo nal comi ê edi o ial. P imei ois Li u iško medicinos mokslo
žu nalo Medicina i gam a nedidelio 3,5x21 cm o ma o, kuklios
dos, 24 puslapių apim ies“ nume is dienos š iesą iš ydo 1913 m. (S aku-
iš aizlienė 2001: 227).
Reco de-se que na p imei a edição p incipalmen e esc e e em ques ões de
ciência médica. Nume io b anduolį cons i ui au o iniai médicos Pe o A ižonio, A.
Laumianskio e A. Domaše ičiaus a igos de o almologia, ginecologia e akuše ijos
s . Nemažai esc e eu o edi o e edi o da e is a, amosos li uãos sociedade
a o médico S. Ma ulai is publica seus a igos sob e ais inio a amen o,
umpos populia iniais li os de medicina ano ações. No en an o, o mais
impo an e e signi ica i o, me ecidamen e a is ado como p imei o a igo
p oblemá ico imp esso em língua li uânica é Ana omia, isiologia, pa ologia e
química Li u iška e minologija, que a gumen a a a necessidade de
e minologia suno min a de ana omia, isiologia, química e ou os amos da
ciência e en a iza a o a o de que os a igos slmokiniuose já é necessá io usa
e mos p ecisos (S akulienė 2001: 228). Dos mais a i os au o es do jo nal de e ia
menciona médicos J. Basana ičių e Juozą Bagdana ičių. Sky elyje P ac ikos
pa a imai colabo ou J. Basana ičius imp imi-lo do okiečių kalbos aduzi
conselhos, como cu a se de algumas doenças ou negala imen os e k . J.
Bagdana ičius segundo núme o do a igoná io Iš medicinos e minologijos
ap esen ou pluoš ą liaudinių medicinos e minų, ausgi s ų mu bep ak ikując
Duse ų apyga dje, com suas signi icações ou quan o amplas explicações de
signi icações azėmis, nas quais o e mo é usado, a alguns dos quais p i ašė
lo yniškus a i ikmenis. Aqui alguns exemplos de: alinys aos a c ia pequenos
c ianças nioja, bin as; umlė c esce em ilhos močios, umlė neoplasma; dičius
(an kak os) a he oma; suga gažėjo e a o is (žaizda), ago a pasida é
suga gažėjimas, ga gažis cica ix? ; plaš alunkis užeina plaš alunkis, auko
cojas (cydopo n) (MG 1913 2 13). Além disso, em ambos os núme os da e is a oi
publicado ma e ial o iginal de p á ica e eo ia médica, dado mui os casos de
a amen o de á ias doenças e k . (S akulienė 2001: 228).
No en an o, o jo nal ėjo neilgai apa ecendo apenas de dois núme os sua
publicação nu ūko. Sob e a causa do acasso do jo nal S. S akulienė
esc e eu: No s leidinys eikė daug ilčių i bu o subu as pajėgus au o ių
kolek y as, ačiau ėliau neulaukė pla esne medikų pa amos. Ne ėmė dele
162 Palmi a Zemle ičiū ė | P imei o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
e nação. Como esc e eu mais a de ep esen an es da a macia Li uu as
žinios e em ou os jo nais, só poucos medikų e a macininkų žu nalą lei ė
e nele in e ėjosi. Nãopaúdo sujuina medikų, gam ininkų e a macininkų.
Todos abalha a sky ium. Es a dissolução pa ou a subsequen e
publicação da e is a. S. Ma ulai is já mais a de, em 1914 m. oco ida LMD
sujažia ime p asi a é, que dinhei o publybai ainda basco, os cus os dos
subsume a o ios zasimokėjusių oi 50, ing essos po žu nalą ecebu a 217
ub., suda ė 128 ub. e a é icou 89 ub., po ém não oi ašan. E es a
ci cuns ância oi bem a mais impo an e, que de e minou o des ino des a publicação ão necessá ia à comunidade p o issional médica
(S akulienė 2001: 228).
O obje o do a igo cons i ui na e is a Medicina e na u eza médicos usa
198 d ižodžiai e 52 ižodžiai sudė iniai medicinos e mininai4. Te mos são
discu idos endo em con a as elações sin ác icas dos p incipais e
secundá ios dėmenos e pažyminiu einančių dėmenos kelmę bem como
g ama inska aišką. Que ima escla eça i doisžodžių e ižodžių compos os
e minos sanda os peculia idades, es abelece y aujančius kalbamųjų
e minų dėmenų sin aksinius yšius, aqueles dėmenų kilmę e g ama inės aiškos polinkius.
1.DIVIJI SUDTINI TERMIN SONARA
Como conhecido, o e mo concei o não só į a dija, mas ao mesmo e dis ingue ela de ou os a po. Assim,
sem nomina i esa (į a dijamosios) unção, e mos ca ac e ís icos ainda e dis ink y inė (išski iamoji)
unção, que nos e mos compos os ge almen e execu a būd a džiai (Gai enis 1967: 71). Na e is a de ciência
médica in es igada p incipalmen e encon ados de dois e ês lademenos cons i uídos e mos5 que se
dis inguem de á ios aspec os (ž . Į adines no as). A g ande pa e dos e mos compos os do p imei o
jo nal li u iško medicinos mokslo compõe-se de dois dėmenų cons i uídos e minos, in oduzindo á ios
iposines concei os médicos (198 e mos). Como obse a Kazimie as Gai enis, d ižodžiai e mininai de
ou as pala as conjun os di e em no que que comunicika y inę unção pode ealiza comple amen e
sa a ankiškai (Gai enis 1975: 60). 3 Con ogação da Li u ian ciência companhia em Vilniu e. Lie u os žinios,
1914, bi ž. 25, p. 1. 4 Ap esen iam-se e mos com pu nai lie u iškos e mis ios o igem (lie u iškais, hib idiniais
ou skolin ais) suda omaisiais dėmenimis.
5 Te minos, con endo mais do que ês cons i uomuosos dėmenis, apace ei ela i amen e poucos. Não
num sen ido eles são p oblemiški. Alguns deles e mininas limi es nelabai aiškios, например., idu ines
ausies e bubinėlio slogos, ou eles mais panêši em desc i omuosius conjun os de pala as, например.,
gimdymo akų up ū os ske sąja pozicija gimdan . Po an o po es as azões do alados e minos compos os a isca-se.
163Te minologia | 2014 | 21
Segundo do p incipal e secundá ios es imenos sin ác icos elações
d ióodžiai e mos se di idem em ês g upos: de inamojo pažyminio, ou
(Gai enis 1968: 110), aldomojo pažyminio i šliejamojo pažyminio jun-
a ibu i inius ginius (Gai enis 1975: 61).
1.1. Combiná ios do e e iná io (68 e mos). Es as ūšies junginiai são
p incipalmen e dis in os de aco do com eles o mando dėmenos kilmę em
junginius com lie u iškos kilmės dėmenimis e em junginius com miks ios
kilmės dėmenimis.
1.1.1. Junginiai com lie u iškos kilmės dėmenimis (40 e minų). Jês p incipais e
secundá ias es imenys são de o igem Li u iška. Combinizado pažyminys
exp es ido de á ios a ibu os: 1. P iesagos -inis būd a džiais. Diligência em
elação à dica p e alece ediniai, aze de daik a a džių: d iskiemenių: d uskinė
(: d uska) ūgš is 22, 1913 2 8, makš inė (: makš is) pa e MG MG 1913 2 3, naminis (:
namas) a amen o 1913 2 2, aumeninė (: aumuo) ple elė MG 1913 2 4, ais inė (:
ais inė) žolė MG 2 1913 b) de pas elinhas: b1) p ensagininas: a uais (: a ual) medici
MG MG 2 15, 1913 Meduska MG 2 9, Medulinska MG 2 1913 (: apsulys) (: kaunas) MG 11,
1913 plg. ga. adius ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga Sepa adamen e de e ia
menciona um pa de compos os, os quais compõem a o dem dos dėmenos
p incipais e secundá ios di e e da a ual comun inê dos li uanos comuns no
discu so desses dėmenos: žio kaulis apa inis (: apačia) MG 1913 2 11, plg. mandibula
apa inis žandikaulis MedŽ, žio kaulis i šu inis6 (: i šus) MG 1913 2 11, plg. maxilla
i šu inis žandikaulis MedŽ. Po a edinių baseia-se a ibu os: a) pap as aisiais
(neiš es iniais): ske sinė (: ske sas) iespala MG 1913 2 11, plg. p ocessus
ans e sus (slanks elio) ske sinė a auga MedŽ, e b) de es imen os: pogli inė7 (:
pogli is) ple elė
MG 1913 2 4.
6Nes e edinho p eesago -inis jun o com o man u-u suda o compos a p eesagą -u inis (Kniūkš a 1976: 47).
7 P esen inas bend inas em elação à língua li uana pogli inis é uma pala a de da yba nãoisyklinga, po que
p e ixos -inis ediniai neda omi de būd a džių com p iešdėliu po- (Kniūkš a 1976: 28).
164 Palmi a Zemle ičiū ė | P imei o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
D ejopai é possí el a ua p e ei os -inis edinį gli inė. Sua
pala a base pode se conside ada e daik a a dį gli is, -ė, e būd a dį gli us, -i.
2. Sim as aisiais būd a džiais: bend i ligonbučiai MG 1913 2 17, dešinė
anka MG 1913 2 4, dešinys inks as MG 1913 2 8, dešinys šonas 1913 1 18,
didelės sopės MG MG 6, 1913 2 dideli gumbai MG 1 13, gausūs mėnesiniai
MG 1913 1 14, MG kai ys skliau as 1913 1 13, kai ys šonas MG 1913 1 18,
ka š as anduo MG 1913 2 20, sausas kosulys 1913
1 10, líquida ex ação MG 1913 2 21.
3. Į a džiuo iniais ad e bios: dešinysis skliaus as8 MG 1913 2 6,
gailes ingosios sese ys MG 1913 1 6, kai ioji kojelė MG 1913 2 4, kai ioji
ankelė MG 1913 2 4, kai ysis pe ys MG 1913 2 4, mėlynasis akmenėlis MG
1913 1 6, pap as oji saluska MG 1913 1 17, p imei a ajuda MG 1913
2 16.
4. Iz es ícios ad e bios: liguos i apa i eiškimai MG 1913 1 10, ligei o
hemo ágio MG 1913 2 3.
Ras i qua o d ižodžiai e mos, cujos combinadosi pažyminys eiškiamas
pa icipiais:
1. Pe as aisiais não iciamosios ūšies pa icipan es: neišcu aem pacien es
MG 1913 2 17, doenças não cu á eis MG 1913 2 19. 2. in oduziuo iniais não
iciamosios ūšies pa icipan es: água po á el
MG 1913 2 15, doença limpamóide MG 1913 2 24.
1.1.2. Junginiai com dėmenimis de o igem mix ia (28 e mininai. Kilmė em elação seus dėmenys são di e en es, . y.
pu nai lie u iški, hib idiniai ou emp in i. Pode dis ingui -se ais mais eqüen emen e apascu an es suas
con igu u ações9: lie u iškas pažyminys + loanin as pažymimasis žodis, hyb idinis pažyminys + lie u iškas
pažymimasis žodis, hyb idinis pažyminys + loanin as pažymimasis žodis, skolin as pažyminys + lie u iškas
pažymimasis a) p imei os (neiš es ných), ge almen e d iskiemenių: pil inės (: pel as) eks i pações 1913 2 3,
sis olinis (: sis olė) MG ūžimas MG 1913 1 13, s iklinis (: id al) pe kola o ius MG 1913 2 21, luga (: luga ) anes ezia MG
žodis. Šių junginių šalu iniai dėmenys eiškiami į ai iais būd a džiais:
1. P iesagos -inis būd a džiais, ku ie dažniausiai pada y i iš daik a a džių:
1913 2 19, b) iz es inių: b1) p iesaginis: anas ezinis (: anes ezia) skys imas 8 MG Aqui o skus asliao é u ilizado em
skliau o signi icado, ainda 4. LKŽe 1 slious as 3. c . 1 slious as 2. cas cu c os, caub os o mas. Inciden almen e, a
e is a é usada e skliau , é. e mą kai ys skliau MG 1913 1 13.
9 Te miną kon igū acija em seus a igos sob e compos os e mos usa am K. Gai enis.

165Te minologia | 2014 | 21
1913 2 19, sani a inė (: sani a ija) s a is ika MG 1913 2 15, sani a iniai
(: sani a ija) leis MG 1913 2 16. Assim já XX a. p . is yškėjęs būd a džių
da ybos de in e nacionais daik a a džių dėsningumas o man o
-ijp aleidimas mais a de es abeleceu-se e sob e i eu na a ual
comum inėje alboje (ž . DLKG 2006: 210).
Keli p iesagos -inis ediniai pada y i iš būd a džių: a) pap as ųjų: aps-
k i inė (: apsk i as) analgezija MG 1913 2 19, p i a iniai (: p i a us) ligon-
bučiai MG 1913 2 6, b) sudu inių: b omolkaliniai10 (: b omas, calis)
p epa a ai MG 1913 1 17. Do Úl imo edino ambos dėmenys p incipal e
secundá io (p iklausomasis) são daik a a džiai.
2. Pap as aisiais būd a džiais: abelnas s o is MG 1913 1 13, abelnas
užsik ė imas MG 1913 1 15, obje i is s o is MG 1913 1 15, pu o espi i as
MG 1913 2 MG 2, ligei a es oma i e 1913 1 18, líquido ex ac o MG 1913 2 21,
MG 1913 1 13, comp esses subjec i is
MG 1913 1 23.
3. Iš es iniais būd a džiais: maio es dozos MG 1913 2 21, mijomuo as
gumbas MG 1913 2 3, mijomuo os ligonės MG 1913 2 3, pa alogiškas
p ocesas MG 1913 1 9, pa ologiškos pe mainos MG 1913 1 11. 4.
Į a džiuo iniais būd a džiais: aš usis b omizmas MG 1913 1 16,
p ak iškoji medicina MG 1913 2 7, ske soji pozicija MG 1913 2 4. Ras a pa
d ižodžių e minų, cujo combiná el pažyminys eiškiamas pa icipan es:
1. Comum ao eikiamosios ūšies daly iu: įsisenėjusi obs ipação
MG 1913 2 21.
2. O diná io não iciamosios ūšies daly iu: água des ilhada
MG 1913 2 21.
1.2. dos conjun os do ce i icado de adminis ação (128 e mos). Embo a K. Gai enis seja ma cado que e minos
compos os do pažyminio go e nomojo em odos os sis emas e minologicos es i a esni e não ão cla os, como
de inamojo pažyminio sudė iniai e mininai (Gai enis 1975: 62), po ém, como mos am dados do pesquisado
e is a de ciência médica, es a ūšies pažyminio jungi10 Te minas pa a o as S. Ma ulaičio no a igo O
a amen o do b oma io (epilepsia) b omu, no qual esc e e sob e o a amen o do nuoma io b omu e seus
p epa a i os. B omolkalinis pode ia se p óp io au o iaus de dois daik a a dzes dos elemen os químicos
b omas e kalis sudu s i ado pala a. An ônio dú inio sandu ai aplie u in o a abiškas kalio nome, plg. kalis [a ab.
alqalij po ašas] (TŽŽ 2013: 383). A denominação a ual des a p epa ação é po ássio b omido (KB ) (ChemŽ 2003: 206).
166 Palmi a Zemle ičiū ė | P imei o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
nių, compa ado com de ina i o pažyminio junginiais, é a mais abundan e.
Jão pode dis ingui -se duas g upos con ollomuosius aleg ninius
compoinius e con ollomuosius p elinksninius compoinius. Šių g upių idue
segundo dėmenų kilmę ainda dis inguidos junginiai com lie u iškos kilmės
dėmenimis e junginiai com miks ios kilmės dėmenimis.
1.2.1. Adminis a i os aleg ninhos junginiai (123 e mininais). 1.2.1.1.
Junginiai com lie u iškos kilmės dėmenimis (77 e minai). Šių junginių abu
dėmenys são Li u iškos kilmės, e la e al dėmuo eiškiamas:
Vienaskai os kilmininku: ocula sensibilidade 1913 1 2 1 2 1 1 2 1 1913 2 1 3 1 1 2
1913 2 1 1 1 1913 2 1 1913 2 1 1913 1 1 1913 1 1 1913 1 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1
1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913 1 1913
1 1913 1 1913 1 1913 k iauklė MedŽ, nuga kaulio koulelis e eb a MG 1913 2 11,
plg. e eb a slanks elis MedŽ, nuoma io p iepuoliai MG 1913 1 16, ae,
abdomino MG 1913 2 4, pakaušio os os os occipi ale MG 1913 2 11, plg. os
occipi ale MG 1913 pakauška skaulis MedŽ, pa dok o ie ojas 23, 1913 2 6,
1913 pel elio skaudėjimas 1913 1 MG MG MG 1 MG 2 5, abdomino 2. dólo ao
11 Žodis an iešis LKŽe medicinine eikšme ne iksuo as, plg. an iešis 1. „papuošalas, nešiojamas an ankos
calo sob e a mão iešų po ícioam megz inis zammo as.
167Te minologia | 2014 | 21
1913 2 4, pel o médio 2 5, b aços nuga do co ação 1913 2, 6, 1913 2 2, 1913 2
3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3,
1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3,
1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3,
1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 3, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4,
1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4,
1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 2 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4,
1913 4 5, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4,
1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4,
1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4,
1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 4, 1913 4 ...
2. Daugiskai os kilmininku: akių ligoniai MG 1913 1 4, apsk ičių ligonbučiai MG
1913 1 6, ausų pe pū inėjimai MG 1913 1 10, mo e ų ligos MG 1913 1 12, niežų
gy ūnėliai (sa cop es scabiei) MG 1913 2 22, plg. Sa cop es scabiei niežų e kė
MedŽ, plaučių džio a MG 1913 1 21, MG 1913 2 17, MG aikų ligos 1913 2 7, aikų
močia MG 1913 2 6, MG idu ių paleidimas MG 1913 2 20, MG idu ių sugedimas
1913 1 17, Ža nų kilpos 1913 2 4, MG 1913 2 15. 3. Daugiskai os localinho: na ikas
no meio MG 1913 1 14. En ep conjun os com adesmenimis de o igem
Li u iška apascuiu du compoiniai, cujo p incipal adesme ai an es la e al
dėmenį: expu imas en e MG 1913 2 5 e pėdsakai sangue MG 1913 2 3. 1.2.1.2.
Junginiai com dėmenimis de o igem mix ia (46 e mos). Em elação Kilmė
es es conjun os cons i uin es dėmenos não são ão di e sos como
de inamojo pažyminio junginių su lie u iška kilmės dėmenimis. Mui as
ezes p incipais e secundá ias desses conjun os dėmenim ai lie u iški ou
emp in i pala as: emp in as pažyminys + lie u iškas pažymimasis žodis e
lie u iškas pažyminys + skolin as pažymimasis žodis. Da pas ou po um
conjuginho, cujas con igu ações emp in as pažyminys + hib idinis
pažymimasis pala a e hib idinis pažyminys + lie u iškas pažymimasis
pala a. Deudados conjun os de sub- es es deniam-se:
168 Palmi a Zemle ičiū ė | P imei o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
Vienaskai os ma mininku: b omo a amen o 1913 1 17, zinko opalas MG
1913 23, 1 Eus acho iúbeles MG 1913 1, 9, médico labo a ó io MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG 2. Daugiskai os kilmininku: adenoides umimai MG 1913 1 9, a abų ais y ojas MG 1913 2 20, epidemijų lizdai MG 15, 1913 epilep ikų gydykla MG 1913 1 16, įči škimų echnika MG 2 1913 15, 2, 1913 2 18 hygiena mokyklų hygiena MG 1913 2 16, ce eb alų sinai MG 1913 1 9, 1913 achomo ųjų aikų ligonbu is MG 1 6, 1913 hygiena MG 2 18.
3. Daugiskai os bene iciá ioku: ambula o ija pa a adul os MG 1913 2 17,
sana o ija pa a adul os MG 1913 2 17, sana o ijas pa a c ianças MG 1913 2 17.
4. Vienaskai os įnagininku: a amen o b omo MG 1913 1 17,
a amen o spi i u MG 1913 2 3.
5. Vienaskai os localinho: pulsação pescoço MG 1913 1 13. 1.2.2.
Adminis a i os p elinksniniai junginiai (5 e mosi as). Šių d ižodžių
junginių dėmenys são ne ienodos o igem, . y. p incipal ou secundá io
dėmuo é pu nai lie u iškas, hib idinis ou skolin as. Jês colu inhas
dėmenys aldomieji pažyminiai eiškiamiis aleg niais com p ielinksniais.
1.2.2.1. Junginiai com lie u iškos kilmės dėmenimis (4 e minai). RasMG
a junginių su p ielinksniais į, iš i pe : įėjimas į kose ę (adi us ad la yngem)
1913 1 9, plg. adi us la yngis ga hões įeiga MedŽ, ex ac os de e as
MG 1913 1 17, sunka de e ida MG 1913 2 MG 5, umagem po nasį
1913 1 18.
175Te minologia | 2014 | 21 idu ios lieu especialis (specialis o gas oen e ological
diseases), adjec i e wi h he su ix -inis + noun in geni i e (a ibu e) + noun (de e mined),
o ins ance supe io es espi a ó io ai supe ininiai aei espi a ó io (uppe pa o
espi a o y sys em). The e a e a ew soli a y examples o h ee-wo d combina ions
which ha e o he g amma ical exp essions han he wo p e iously men ioned
con igu a ions. The e is almos he same numbe o cases whe e a ibu es o
h ee-wo d e ms make a sepa a e wo d-combina ion and whe e hey do no . In espec
o o igin, wo-wo d e ms wi h elemen s o Li huanian o igin p e ail, o ins ance gomu io
kaulas gomu ikaulis (pala ine bone), ske sinė iespala (slanks elio) ske sinė a auga
( ans e se p ocess). The e a e hal as many wo-wo d e ms wi h mixed o igin elemen s,
o ins ance conjunc i i is (conjunc i i is), local anes he ics (local anes he ics). The e is
almos he same numbe o h ee-wo d e ms consis ing o elemen s o Li huanian o igin
and h ee-wo d e ms consis ing o mixed o igin elemen s, o ins ance Eus acho
ūbelės slogos [ausies] imi o [Eus achijaus amzdžio] glei inės užalimai (Eus achian
ube in lamma ion), sėdamosios žolnos išlėkimas išangės išk i imas ( ec al p olapse). O
i s Li huanian medical jou nal is aluable no only o specialis s o medicine and
esea che s o he his o y o medicine, bu i is also impo an as a linguis ic and
e minological documen o he beginning o he 20 h cen u y. I supplemen s Lie u ių
kalbos žodynas (Dic iona y o he Li huanian Language) wi h new meanings o wo ds,
ex ends he seman ic bounda ies o some Li huanian wo ds and shows he de elopmen o
Li huanian e minology o medicine.
Recebida 2014-05-27
Palmi a Zemle ičiū ė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail [email p o ec ed]