160 Palmi a Zemle ičiū ė | P ime o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
P ime ojo Li u iško medicinos
mokslo žu nalo d ižodžiai i
ižodžiai sudė iniai e mininai
Medicina y na u aleza pa a 100 mecho
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ESMINIAI VOZŽIAI: medicina, e minologija, médica e is a de ciencia, medicina e minas,
compues o é mino ĮVADINS PASTABOS
El año pasado sució exac amen e 100 años, cuando a la inicia i a de médicos y a macéu icos miemb os de
la sección de Giji o es y a macéu icos ins i uida a la Sociedad cien í ica Li uania se empezó a publica la
p ime a e is a de medicina, e e ina ia, a macia y ciencias na u ales Medicina y na u aleza1. El o igen
y desa ollo de Li u iškės medicinos pe iodikos en Li uania has a XX a. e ce io decenio in es iginėjusi
Sil ija S akulienė es no ėjusi, que lie u iškos p ados páginas en las páginas cons an emen e le an os
ideas sob e p epa imo se i o cien í ico de publicación, g ildenančio medicina y de la na u aleza ciencias
p oblemas. En e pe iódicos discusiones y polémica se in oluc ó más ac i ia médicos de Li uania y
ac o es de sociedad. 1912 m. lapk i į Lie u os žiniose apa eció un llamamien o a Li uanos médicos,
empleados e e ina ios, a maccinis os y na inis os: Li i nas a en adelan eį <...> po in ha llegado el
iempo nubus i y noso os, Li uanos médicos, e e ina ios, a macocinis os y na inis os! Podemos
su encia la sani a ía y p o esión pa e de la ida ins i uída pe iódico. Ya le in i años se piensa
pe mi i al pe iódico; kelin i me ai conside usom esa cues ión, pe o ligšiol no ue nus ęs a2 (ci . según
S akulienė 2001: 226227). Gác a os Jonas Basana ičius, And ius Domaše ičius, S asys 1 Sob e es e
pe iódico la apa ición de un o igen, sanda ą, con o no, ema iką y p oblema iką bei lie u iškus unažodžius
medicina e minus and hei aišką bei odnosį su ac ualine mokslo medicinos e minija ašy a
2013 m. Te minologías e is a 20 n . imp esdin ame a ículo Pi masis Lie u os medicinos mokslo žu nalas i
lie u iškoji medicinos e minija. En es e a ículo se con inúa el análisis de é minos médicos de la e is a
šiuoka se examinan d ižodžiai y ižodžiai sudė iniai medicinos e mininai. 2 Den o de los li uanos medicos,
e e ina io, a maceu us y na ininkus. Lie u os žinios, 1912, lapk . 24, p. 4.
161Te minología | 2014 | 21
Ma ulai is, Jonas Šlapelis, An anas Vileišis y A. Laumianskis o ma on el
u u o pe iódico comi é edi o ial. P ima is Li u iško medicinos mokslo
žu nalo Medicina i gam a nedidelio 3,5x21 cm o ma o, kuklios
dos, 24 puslapių apim ies“ nume is dienos š iesą iš ydo 1913 m. (S aku-
iš aizlienė 2001: 227).
Recue da que en el p ime núme o p incipalmen e se esc ibe cues iones de
ciencia médica. Nume io b anduolį cons i uye au o iniai médicos Pe o A ižonio,
A. Laumianskio y A. Domaše ičiaus a ículos de o almología, ginecología y
akuše ía. Nemažai esc ibió el edi o y edi o de la e is a, céleb e li uanos
sociedad ac o médico S. Ma ulai is publica sus a ículos sob e ais inį
gydymą, umpos populia inamųjų medicinos knygelių ano acijos. Sin emba go, el
más impo an e y signi ica i o, me ecidamen e a i ado como el p ime a ículo
p oblemá ico imp eso en lengua li uana es Ana omía, isiología, pa ología y
química Li u iška e minologija, en el que a gumen ada la necesidad de
e minología suno min a de ana omía, isiología, química y o as amas de
ciencia y en a écese lo que en los a ículos slmokiniuose ya es necesa io usa
é minos exac os (S akulienė 2001: 228). De ac i es au o es del pe iódico debe ía
menciona médicos J. Basana ičių y Juozą Bagdana ičių. Sky elyje P ak ikos
pa a imai colabo ó J. Basana ičius imp imiendo su del okiečių kalbos aduc i
pa a imai, cómo cu a se de algunas en e medades o negala imų y k . J.
Bagdana ičius segundo núme o del a ículona io Iš medicinos e minologijos
p esen ó pluoš ą liaudinių medicinos e minų, izgi s ų le bep ak ikując Duse ų
apyga dje, con sus signi icmėmis o cuan o más amplias explicaciones signi icmių
azėmis, en las cuales é mino se u iliza, a algunos de los cuales p i ašė
la yniškus a i ikmenis. Aquí algunos ejemplos de: alinys cin a c ea pequeños
niños nioja, bin as; umlė c ece en niños močios, umlė neoplasma; dičius (an
kak os) a he oma; suga gažėjo e a o is (žaizda), aho a pasida é
suga gažėjimas, ga gažis cica ix? ; plaš alunkis užeina plaš alunkis, auko
cojas (cydopo n) (MG 1913 2 13). Además, en ambos núme os de la e is a se
publicaba o iginal ma e ial de p ác ica y eo ía médica, se die on muchos casos
de a amien o de di e sas en e medades y k . (S akulienė 2001: 228).
Sin emba go, ju nalas ėjo neilgai apa eciendo sólo dos núme os su edición
nu ūko. Sob e el acaso de la e is a S. S akulienė esc ibió: No s
leidinys eikė daug ilčių i bu o subu as pajėgus au o ių kolek y as,
pe o pos e io men e no ecibė más amplio apoyo medikų. Ne ėmė su i
162 Palmi a Zemle ičiū ė | P ime o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
es ado. Como esc ibie on más a de ep esen an es de a macia
Lie u as žinios y en o os pe iódicos, solo pocos medikų y a macininkų
žu nalą leyó y po él in e ėjosi. Nopa ió sujei i a medikų, gam ininkų y
a macininkų. Todos abajaba sky ium. Es e suspi amien o de u o un
mayo lanzamien o de la e is a. S. Ma ulai is ya más a de, en 1914 m.
lle ada a cabo en LMD su ajá ime p asi a é, que los gas os de dine o de
las publicaciones aún basco, zasimokėjusių subsume a o ių ue 50,
ing esos po žu nalą ecibida 217 ub., suda ė 128 ub. e incluso quedó 89
ub., pe o no ue ašančiųjų. Y es a ci cuns ancia ue quizás la más impo an e, que de e minó el des ino de es a publicación an necesa ia a la comunidad p o esional médica
(S akulienė 2001: 228).
El obje o del a ículo cons i uye Medicina y na u aleza en la e is a
médicos pa a 198 d ižodžiai y 52 ižodžiai sudė iniai medicinos e mininai4.
Los é minos se discu en eniendo en cuen a a las elaciones sin ác icas de
los p incipales y secunda ios dėmenos y pažyminiu einančių dėmenos kelmę
así como g ama inska aišką. Que a acla iñ i peculia idades sanda os de
d ižodžių y ižodžių compues os e minos, es ablece y aujančius
kalbamųjų e minų dėmenų sin aksinius yšius, aquellos dėmenų kilmę y g ama ines aiškos polinkius.
1.DIVÍJI SUDTINITI TERMIN SONARA
Como conoce, é mino concep ó no sólo į a dija, pe o al mismo y dis ingue ella de o os a po. Así, bes
nomina i es (į a dijamosios) unciones, a los é minos ca ac e ís ico aún y dis ink y inė (išski iamoji)
unción, que en los é minos compues os suelen desempeña būd a džiai (Gai enis 1967: 71). En la e is a de
ciencia médica in es igada se encuen an p incipalmen e de dos y es dėmenos cons i uídos e minos5
que se di iden de a ios aspec os (ž . Į adines pases). La g an pa e de los é minos compues os de la
p ime a Li u iško medicinos mokslo žu nalo a ina de dos dėmenų sudė ime e minos, į a dijan ys į ai ias
ūšines medicinos sąsiai (198 e mininai). Como señala Kazimie as Gai enis, d ižodžiai e mininai de o os
palab as compuños di ie e en que que comunicika y inę unción puede ealiza comple amen e
sa a ankiškai (Gai enis 1975: 60). 3 Li u ias del compañía de iaje en Vilniuje. Lie u os žinios, 1914, bi ž. 25, p.
1. 4 Aplicábanse é minos con pu nai lie u iškos y mix ios o igen (lie u iškais, hib idiniais o skolin ais)
suda omaisiais dėmenimis.
5 Te minos, que con ienen más de es cons i uomuosos dėmenis, pasadíce ela i amen e pocos. No un
sen ido ellos son p oblemiški. Algunos de ellos e mininas limos nelabai aiškios, ej., idu ines ausies y
bubinėlio slogos, o ellos más panėši en desc ipomuosius conjun os de palab as, ej., gimdymo akų
up ū os ske sąja pozicija gimdan . Así po es as azones desde hablados compues os e minos se a ibúa.
163Te minología | 2014 | 21
Segundo del p incipal y secunda ios es imenos sin ác icos elaciones
d ióodžiai é minos se di iden en es g upos: de inamojo pažyminio, o
(Gai enis 1968: 110), aldomojo pažyminio i šliejamojo pažyminio jun-
a ibu i inius ginius (Gai enis 1975: 61).
1.1. Combinaciones del ma cado combinado (68 é minos). Es as ūšies
junginiai p incipalmen e se di iden según ellos o mando dėmenos kilmę
en junginius con lie u iškos kilmės dėmenimis y en junginius con Mix ia
o igine dėmenimis.
1.1.1. Junginiai con lie u iškos kilmės dėmenimis (40 e minų). Júnas p incipales y
secunda ias es imenes son de Li u iška o igen. La combinis pažyminys
exp esa se de a ios a ibu os: 1. P iesagos -inis būd a džiais. Dibe gencia en
cuan o a do es p edomina ediniai, hecho de daik a a džių: p ime os
(neiš es ných) d iskiemenių: d uskinė (: d uska) ūgš is 22, 1913 2 8, makš inė (:
makš is) pa e MG MG 1913 2 3, naminis (: namas) a amien o 1913 2 1913 2 4,
aumeninė (: aumuo) ple elė MG 1913 2 4, ais inė (: ais inė) žolė MG 2 1913 b) de
las pas elías: b1) acceso ios: ac uales (: ac uales) médicos MG MG 2 15, 1913
Meduskalinė (: žulys) MG 2 9, 1913 (: kaunas) MG 2 11, 1913 plg. adius ga supe io , ga
ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga Apa e debe ía menciona un pa de
compues os, los cuales cons i uyencios p incipales y secunda ios dėmenos
o den di ie e de la ac ual comun iné de los li uanos acos umb ados es os
dėmenos o denos: žio kaulis apa inis (: apačia) MG 1913 2 11, plg. mandibula
apa inis žandikaulis MedŽ, žio kaulis i šu inis6 (: i šus) MG 1913 2 11, plg. maxilla
i šu inis žandikaulis MedŽ. Po a edinių basa se en a ibu os: a) pap as aisiais
(neiš es iniais): ske sinė (: ske sas) iespala MG 1913 2 11, plg. p ocessus
ans e sus (slanks elio) ske sinė a auga MedŽ, y b) iz es i o es: pogli inė7 (:
pogli is) ple elė
MG 1913 2 4.
6En es e edinio p eesaga -inis jun o con o man u-u suda o compues a p eesagą -u inis (Kniūkš a 1976:
47). 7 Ac ualmen e común inés espec o de la lengua li uana pogli inis es una palab a de ga iba i egula ,
po que p ejes -inis ediniai neda omi de būd a džių con p iešdėliu po- (Kniūkš a 1976: 28).
164 Palmi a Zemle ičiū ė | P ime o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
D ejopai se puede a ua p ecesagos -inis edinio gli inė. Su base
palab a puede conside a se y daik a a dį gli is, -ė, y būd a dį gli us, -i.
2. Pap as aisiais būd a džiais: bend i ligonbučiai MG 1913 2 17, dešinė
anka MG 1913 2 4, dešinys inks as MG 1913 2 8, dešinys šonas MG 1913 1
18, didelės sopės MG 6, 1913 2 dideli gumbai MG 1 13, gausūs mėnesiniai
MG 1913 1 14, MG kai ys skliau as MG 1913 1 13, kai ys šonas MG 1913 1
18, ka š as anduo MG 1913 2 20, sausas kosulys 1913
1 10, líquis a ex ac MG 1913 2 21.
3. Į a džiuo iniais būd a džiais: dešinysis skliaus as8 MG 1913 2 6,
gailes ingosios sese ys MG 1913 1 6, kai ioji kojelė MG 1913 2 4, kai ioji
ankelė MG 1913 2 4, kai ysis pe ys MG 1913 2 4, mėlynasis akmenėlis MG
1913 1 6, pap as oji saluska MG 1913 1 17, p ime a ayuda MG 1913
2 16.
4. Iz es i i os ad e bios: liguos i apa iciones MG 1913 1 10, lige
hemo agia MG 1913 2 3.
Ras i cua o d ižodžiai é minos, cuyo combinábase pažyminys eiškiamas
pa isi:
1. Pe as aisiais no iekiamosios ūšies pa icipan es: neišcu aomi ligoniai
MG 1913 2 17, en e medades incu ables MG 1913 2 19. 2. Į a džiuo iniais
noekiamosios ūšies pa icipan es: agua po able
MG 1913 2 15, en e medad limpamóse MG 1913 2 24.
1.1.2. Junginiai con dėmenimis de o igen mix io (28 e minas). Kilmés espec o sus dėmenys son di e en es, . y.
pu nai lie u iški, hib idiniai o skolin i. Se pueden dis ingui ales más ecuen emen e ap econcu en es sus
con igū aciones9: lie u iškas pažyminys + p es in as pažymimasis žodis, hib idinis pažyminys + lie u iškas
pažymimasis žodis, hib idinis pažyminys + p es in as pažymimasis žodis, skolin as pažyminys + lie u iškas
pažymimasis a) p ime os (neiš es ných), gene almen e d iskiemenių: pil inės (: pel as) eks i paciones 1913 2 3,
sis olinis (: sis olė) MG ūžimas MG 1913 1 13, s iklinis (: idklas) pe kola o ius MG 1913 2 21, luga (: luga ) anes esia
žodis. Šių junginių šalu iniai dėmenys eiškiami į ai iais būd a džiais:
1. P iesagos -inis būd a džiais, ku ie dažniausiai pada y i iš daik a a džių:
MG 1913 2 19, b) iz es inių: b1) p iesaginis: anas ezinis (: anes ezija) skys imas 8 MG Aquí se u iliza el é mino
skliau os, aún 4. LKŽe 1 esclaus as 3. é. 1 esclau as 2. cas cu c os, caub os o mas. Po cie o, la e is a se
u iliza y skliau , é. e miną kai ys skliau MG 1913 1 13.
9 Te miną kon igū acija en sus a ículos sob e e minos compues os usaba K. Gai enis.

165Te minología | 2014 | 21
1913 2 19, sani a inė (: sani a ija) s a is ika MG 1913 2 15, sani a iniai
(: sani a ija) leyes MG 1913 2 16. Así ya XX a. p . is yškėjęs būd a džių
da ybos de in e nacionales daik a a džių dėsningumas o man o
-ijp aleidimas más a de se a ianzó y sob e i ió en la ac ual común inée
habla (ž . DLKG 2006: 210).
Keli p iesagos -inis ediniai pada y i iš būd a džių: a) pap as ųjų: aps-
k i inė (: apsk i as) analgezija MG 1913 2 19, p i a iniai (: p i a us) ligon-
bučiai MG 1913 2 6, b) sudu inių: b omolkaliniai10 (: b omas, calis)
p epa a ai MG 1913 1 17. Del úl imo edino ambos dėmenis p incipal y
secunda inis (p iklausomasis) son daik a a džiai.
2. Pap as aisiais būd a džiais: abelnas s o is MG 1913 1 13, abelnas
zasik ė imas MG 1913 1 15, obje i is s o is MG 1913 1 15, pu o espí i as
MG 1913 2 MG 2, lige o es oma i is 1913 1 18, líquido ex ac o MG 1913 2 21,
MG 1913 1 13, comp esses íos
MG 1913 1 23.
3. Iš es iniais būd a džiais: mayo es dozos MG 1913 2 21, mijomuo os
gumbas MG 1913 2 3, mijomuo os ligonės MG 1913 2 3, pa alogiškas
p ocesas MG 1913 1 9, pa ologiškos pe mainos MG 1913 1 11. 4.
Į a džiuo iniais būd a džiais: aš usis b omizmas MG 1913 1 16,
p ak iškoji medicina MG 1913 2 7, ske soji pozicija MG 1913 2 4. Fas a
pa eja d ižodžių e minų, cuyo combinábase pažyminys eiškiamas
pa icipan es:
1. O dina iamen e eikiamosios ipus pa icipiu: įsisenėjusi obs ipación
MG 1913 2 21.
2. O dina io noekiamosios ūšies daly iu: agua des ilado
MG 1913 2 21.
1.2. El di ec o io pažyminio junginiai (128 é minos). Aunque K. Gai enis es señalado que los é minos compues os
del ma cado de con ol en odos los sis emas e minologicos es i a esni y no an cla os, como de ina i o del
ma cado compues os e minai (Gai enis 1975: 62), sin emba go, como mues an da os de la in es igada e is a
de ciencia médica, es a especie de ma cado jungi10 Te minas pa a o as S. Ma ulaicio en el a ículo el
a amien o del b oma io (epilepsía) b omu, en el que se esc ibe sob e el a amien o del b omo y sus
p epa ados. B omolkalinis pod ía se p opio au o us de dos daik a a des de elemen os químicos b omas y
kalis sudu s i ado palab a. An uoju dū inio sandu a aplie u in o a abiškas kalio nomb e, plg. kalis [a ab.
alqalij po ašas] (TŽŽ 2013: 383). La denominación ac ual de es e p epa ado po asio b omido (KB ) (ChemŽ 2003:
206).
166 Palmi a Zemle ičiū ė | P ime o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
nių, en compa ación con de ina i o pažyminio junginiais, es la más
abundan e. Jų se puede dis ingui dos g upos con olomuosius
aleg ninius conjun os y con olomuosius p elinksninius conjun os.
Es os g upos de den o de según dėmenos kilmę aún se dis inguen
junginiai con lie u iškos kilmės dėmenimis y junginiai con Mix ios kilmės dėmenimis.
1.2.1. Adminis a i os aleg niniai junginiai (123 é minosinas). 1.2.1.1.
Junginiai con lie u iškos kilmės dėmenimis (77 e minai). Šių junginių abu
dėmenys son Li u iškos kilmės, y el la e al dėmuo eiškiamas:
Vienaskai os kilmininku: ocies sensibilum 1913 1 2 1 2 1 2 1 2 3 1913 2 1 3 1913 2 1
3 1913 2 1 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 2
1913 2 1913 2 1913 2 1913 2 1913 3 1913 2 1913 3 1913 2 1913 3 1913 3 1913 3 1913 3 1913
3 1913 3 1913 3 1913 3 1913 3 1913 3 1913 3 1913 3 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913
4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 1913 4
1913 4 1913 4 1913 4 1913 4 k iauklė MedŽ, nuga kaulio koulelis e eb a MG
1913 2 11, plg. e eb a slanks elis MedŽ, nuoma io p iepuoliai MG 1913 1 16,
ae, abdomino MG 1913 2 4, pakaušio kaulas os occipi ale MG 1913 2 11, plg.
oscipi ale MG 1913 pakauška skaulis MedŽ, pa medico ie ojas 23, 2, 6, 1913
1913 pel elio peludismo 1913 1 MG MG MG 1 MG 2 4, pel o de la espuma 1913 1
11 Žodis an iešis LKŽe medicinine eikšme ne iksuo as, plg. an iešis 1. „papuošalas, nešiojamas an ankos
MG 1 18 ieso en el medio del abdomen. 2. dél calo sob e la mano nues po íamonos megz inis zammo as.
167Te minología | 2014 | 21
1913 2 4, abdominalismo medio 2 5, manos nuga a del co azón del niño 1913
2, 1913 3, 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913
2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 3,
1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2, 1913 2,
1913 2, 1913 3, 1913 2, 1913 3, 1913 3, 1913 3, 1913 3, 1913 3, 1913 3, 1913 3, 1913 2, 3,
1913 2, 3, 1913 2, 3, 1913 2, 3, 1913 2, 3, 1913 3, 1913 2, 2, 3, 1913 2, 3, 1913 2, 3, 1913 2,
3, 1913 2, 3, 1913 2, 3, 1913 2, 2, 3, 1913 2, 3, 1913 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 3, 1913 2, 3, 1913
2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 3, 1913 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 3, 1913 2, 2, 2, 2, 3, 1913
2, 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 2, 3, 1913 2, 2, 3, 3, 3, 3, 3, 3, 4, 4,
4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4,
2. Daugiskai os kilmininku: akių ligoniai MG 1913 1 4, apsk ičių ligonbučiai MG
1913 1 6, ausų pe pū inėjimai MG 1913 1 10, en e medades emeninas MG 1913
1 12, niežų gy ūnėliai (sa cop es scabiei) MG 1913 2 22, plg. Sa cop es scabiei
niežų e kė MedŽ, plaučių džio a MG 1913 1 21, MG 1913 2 17, MG aikų ligos 1913
2 7, aikų močia MG 1913 2 6, MG idu ių paleidimas MG 1913 2 20, MG idu ių
sugedimas MG 1913 1 17, Ža nų kilpos 1913 2 4, MG žemie ijų gydy ojai 1913 2
15. 3. Daugiskai os localínku: na ikas en medio de MG 1913 1 14. En ep de
conjun os con Li u iškos o igen dėmenimis pasaba wo juniniai, cuyo
p incipal dėmen a an es la e al dėmenį: epu imas ien e MG 1913 2 5 y
pėdsakai sang e MG 1913 2 3. 1.2.1.2. Junginiai con dėmenimis de o igen mix io
(46 é minos). Con espec o Kilmé es os conjun os cons i uyen es
dėmenos no son an di e sos como de inamojo pažyminio junginių con
lie u iškos kilmės dėmenimis. Más a menudo p incipales y secunda ias ales
conjun os dėmenim a lie u iški o p es i i palab as: p es in as pažyminys
+ lie u iškas pažymimasis deodis y lie u iškas pažyminys + skolin as
pažymimasis deodis. Da pasi aikė po uno compuinio, cuyas
con igu aciones p es in as pažyminys + hib idinis pažymimasis o odis y
hib idinis pažyminys + lie u iškas pažymimasis o odis. Dichados conjun os
de dichas es idu as denician:
168 Palmi a Zemle ičiū ė | P ime o Li u iško medicinos mokslo žu nalo
| d ižodžiai i ižodžiai sudė iniai e minai
Vienaskai os ma mininku: b omo a amien o 1913 1 17, zinc opalas MG
1913 23, 1 Eus acho iúbeles MG 1913 1, 9, médico's labo a o io MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG
MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG MG 2. Daugiskai os kilmininku: adenoides umimai MG 1913 1 9, a abų ais y ojas MG 1913 2 20, epidemías lizdai MG 15, 1913 epilep ikų gydykla MG 1913 1 16, įči škimų echnika MG 2 1913 15, 2, 1913 2 18 higiene de escuelas MG 1913 2 16, ce eb alų sinai MG 1913 1 9, 1913 achomo ųjų aikų ligonbu is MG 1 6, 1913 higiene MG 2 18.
3. Daugiskai os bene icia ioku: ambula o ija pa a adul os MG 1913 2 17,
sana o ija pa a adul os MG 1913 2 17, sana o ijos niños MG 1913 2 17.
4. Vienaskai os įnagininku: a amien o b omo MG 1913 1 17,
a amien o spi i u MG 1913 2 3.
5. Vienaskai os localno: pulsacia cule MG 1913 1 13. 1.2.2. Adminis a i os
p elinksninie junginiai (5 é minosinas). Šių d ižodžių junginių dėmenys
son desiguodos de o igen, . y. p incipal o secunda ino dėmuo es
pu amen e lie u iškas, hib idinis o p es in as. Júnas secunda inas
dėmenys aldomieji pažyminiai eiškiami aleg niais con p ielinksniais.
1.2.2.1. Junginiai con lie u iškos kilmės dėmenimis (4 e mininai).
a junginių su p ielinksniais į, iš i pe : įėjimas į kose ę (adi us ad la yngem)
RasMG 1913 1 9, plg. adi us la yngis ga klų įeiga MedŽ, ex ac os de
hie bas MG 1913 1 17, sunka de la he ida MG 1913 2 MG 5, umsa imas po nasį
1913 1 18.
175Te minología | 2014 | 21 idu ios ligas especialis a (specialis o gas oen e ological
diseases), adjec i e wi h he su ix -inis + noun in geni i e (a ibu e) + noun (de e mined),
o ins ance supe io es ubo de humo supe io es ía de espi ación (uppe pa o
espi a o y sys em). The e a e a ew soli a y examples o h ee-wo d combina ions
which ha e o he g amma ical exp essions han he wo p e iously men ioned
con igu a ions. The e is almos he same numbe o cases whe e a ibu es o
h ee-wo d e ms make a sepa a e wo d-combina ion and whe e hey do no . In espec
o o igin, wo-wo d e ms wi h elemen s o Li huanian o igin p e ail, o ins ance gomu io
kaulas gomu ikaulis (pala ine bone), ske sinė iespala (slanks elio) ske sinė a auga
( ans e se p ocess). The e a e hal as many wo-wo d e ms wi h mixed o igin elemen s,
o ins ance conjunc i i is (conjunc i i is), anes esia (local anes he ics). The e is almos
he same numbe o h ee-wo d e ms consis ing o elemen s o Li huanian o igin and
h ee-wo d e ms consis ing o mixed o igin elemen s, o ins ance Eus acho ūbelės
slogos [ausies] imi o [Eus achijaus amzdžio] glei inės užalimai (Eus achian ube
in lamma ion), sėdamosios in es inos išlėkimas išangės išk i imas ( ec al p olapse). La
i s Li huanian medical jou nal es aliosa no only o specialis s o medicine and
esea che s o he his o y o medicine, bu i is also impo an as a linguis ic and
e minological documen o he beginning o he 20 h cen u y. I supplemen s Lie u ių
kalbos žodynas (Dic iona y o he Li huanian Language) wi h new meanings o wo ds,
ex ends he seman ic bounda ies o some Li huanian wo ds and shows he de elopmen o
Li huanian e minology o medicine.
Recibió 2014-05-27
Palmi a Zemle ičiū ė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. poš a [email p o ec ed]