223Te minologie | 2015 | 22
Con é ence scien i ique
in e na ionale Le onika e mig a ion des cul u es
SOLVITA LABANAUSKIENĖ
Ins i u des langues Li uanies
2015 m. é ie 2324 jou s de l'Uni e si é de Le onie La ies langue onika un
su engè chaque année une in e au inée scien i ique con é ence Le- (Jānis
cul u e mig a ion, des inée la iens kalbininko Janio endzelyno ins i u us
endzelīns) 142osies anni e sai es de naissance commémo e . P anešimai li e
la ių, lie u ių, anglų e usų langues. La décla a ion de la p emiè e jou née
jusqupie ine é ai des inée J. endzelyno 19471950 m. ac i i és é élées. Les
la ies kalbininkė Sa ma Klia inia (Kļa iņa) (Ryga) a acon é su pa ou dans
le monde connus bal is um je és accusinimus igno an ma xismo šalininko,
académie Nikolajaus Ma o succu o noujojo jezika mokslo enseignemen s.
D u ie ė (D u ie e) (LU La ių kalbos ins i u as) supažindino a ec 2014 m. Ina
décision du La ijos Respublikos Saeimos 1922 m. La ijos Respublikos
Kons i uciją papildy i Į adu ( adinamu P eambule), dans lequel disposées les
e i udes cons i u ionnelles. Le spécialis e Onomas ique Oja as Bušas
(Ojā s Bušs) (LU La ių kalbos ins i u as) a commen é ce ains des illes
le ones (P iekulė, S aicelė, Viliaka) des explica ions d'o igine. Richa das
Baluodis (Riha ds Balodis) e ina a Opmanė (inā a Opmane) (LU Ins i u de
Ma héma iques e in o ma ique) on ou ni des connaissances su leu s
se ices de essou ces in o ma iques de l'ins i u . P éhension su les
skolinius d'o igine sla ique e eldinius en langue le oue skai ė igo is
Koškinas (igo s Koškins) (LU Humani a inių mokslų akul e as), dans lequel
a en ion é ai acco dée onomasiologiniam aspek ui e is o iniams la ių
žodynams. Zaiga ike ė (ike e) (Uni e si é de Daugpilio) skai ė p anešimą ema
Kono acijų aiškinimas kalbo y oje i žodžio bāleliņš [be nelis, dobilėlis S. L
komunikacinė e ė.] Ce mo es un olklo inis poe izmas, qui
médiadispa boje, u ilisé sa kas iquemen , acqui menkinamąjį a spal į.
Re e a e au o ė a ou ni des exemples a ec menée u mo , mon an s
émo ionnel exp essi i é.
224 Sol i a Labanauskienė | Con é ence scien i ique in e na ionale Plus a d le
| Le onika i kul ū ų mig acija
a ail a é é pou sui i en deux sec ions. Dans la p emiè e sec ion plus
d'a en ion a é é consac ée à la lexicologie e e minologie. Sand a Gaigalai ė
(Vilniaus uni e si é) dans le appo Lie u ių kalbos p ielinksnis pe i la ių
kalbos p ielinksnio pā e d ės eikšmė p ésen éė į a dy ų p ielinksnių
signi icmes, du ma é iel de a ail assemblé. Ani os Ruozės (Roze) (LU La ių
kalbos ins i u as) e e a e examine g a nomma ion de couleu g ka kilmė,
p emie s le ių leksikog a iniuose šal iniuose (nuo XVii a.) ixsuo ie casse,
mon e i i ac uelle langue ocodyne e a osenos pa boje pa icula umai.
Sani a Lazdinia (Lazdiņa) (Rėzeknės aukš oji mokykla), e ec uée socioling is inį
y imą, siekė išsiaiškin i kalbinę si uaciją i a oseną La ijos plg. es ijos
pa ibyje. Aida Čižikai ė dans le appo Laiko aiška azeologijoje,
pasi ulkdama Li u ians azeologijos žodyną, examinagė, comme eiškiamas
laikas azeologizmais, si en géné al azeologija con ien emps aiškai, son
ėkmei e humain būčiai laike dé ini i di ec eine ou pe kel ine o me. Ma is
Bal inis (Mā is Bal iņš) (Vals ybinės kalbos cen as) pa lai su l'indėlį de
l'uni e si é le onie 19191944 années d'exis ence. L'objec i P anešėjo é alue ,
commen les pe sonnes occupées pa l'éduca ion uni e si ai e pu en au cou s
des p emie s 25 ans d'exis ence en iè emen assu e le p ocessus de
enseignemen , c ée e amélio e leu ile sys ème des e mes. P anešėja de
Li uanie Albina Aukso iū ė (Lie u ių kalbos ins i u as) a examiné le a ail de
Te minologijos komisijos depuis 1951 m. jusqu'à 1971 m. in, quand a é é ins i uée
Te minologijos a yba aup ès LTSR MA P ezidium. Il a é é souligné que les
années d'ac i i é de la Commission de Te minologie a é é aide ul é ieu emen
éussie des e minologies li uaniennes les ondemen s de ges ion, nusis o ėjo
e plus a d su isées e da an age dé eloppées ce e o me de a ail e
mé hodeka. Sol i a Š eke ho a (Ven spilio hausse école) pa lai su usų e
okiečių eisinės kul ū os in luen an le langage du d oi pénal e e miniją dans
la p emiè e XiX a. appa ue la iškame pé iodisame Pē e bu gas a īzes
(Pe e bu go laik aščiai). Anos Vulanės (Anna Vulāne) (LU Pedagogikos,
psychologies e a akul e as) le appo a é é des iné à la e minologie
didak ique du langage le onien. P anešėja soulignée débu ées au XX a. in des
changemen s signi ica i s du sys ème de l'éduca ion le onien e discu é des
ou ils de enseignemen e des publica ions mé hodiques complémen aux e mes
(punk y inė diskusija, ac i es no es, P oppo ca es, bingo, gy a ė e k .), en e
lesquels son e éussie c éés ou é e sus, e pas de els adap ables au con enu
de l'enseignemen . Le de nie de nie appo de la p emiè e sec ion, qu'il
e e a o Dacė S elė ica-Uošinia (Dace S ele ica-Ošiņa) (LU La ių kalbos
ins i u as), a é é pa lé de kalbo y os e miniją comme s ilis ikos p iemonę, appliquée poezijoje.
225Te minologie | 2015 | 22
An oje sek ion Rena ė Silinia-Pinkė (Renā e Siliņa-Piņķe) (LU La ių kalbos
ins i u as) ap a ė leksinius ge manizmus. Elle a égalemen su écu à la
s uc u e de la base de données c éée, sou ces e soule é quelques ac uales
p oblèmes. e cul u e ep ésen an e de l'école supé ieu e d'économie Jūlija
Gab ano a consids ée bal a usių e la iens langues de yšius, leu
pe spec i e dans la langue le oue. Elle kons a a o, que bal a usių langue en
Le onie es peu signi ica i e e e ec ué un anke a imas pa odė, que
compa é a ec XX a. débu žios si ua ion, jaunoji La ijos ka a menkai bemoka
ce e langue. LU La ians Language Ins i u e kalbininkė B igi a Bušmanė
(Bušmane) a p ésen é sla iškos kilmės kukulių pa adinimus (kliockas e zaci ka
ainsi leu s a ian s) la iens langues a mėse. Viešnia de la Pologne Malgoža a
Os u ka (Małgo za a Os ówka) (Sla is ikos ins i u as) a acon é su
an kapių už ašus La galijos k aš e (Rėzeknėje e K asla oje), liudijančius
esamas cul u es e langues. P éhension Li uu os la ians su names:
g amma ic į o minimas e leu a ian iškumas LR selon données du egis e
des habi an s skai ė Dai a Sinke ičiū ė (Vilniaus uni e si e as). Selon elle, les
le ons ayan la ci oyenne é de la République de Li uanie p incipalemen donnée
uneana ies noms, qui g amma iquemen in o mi i di é emmen : ce ains on
des galūnes habi uelles des langues li uaniennes, pa exemple, Oska as,
Riman as, d'au es begalūniai noms, pa exemple, Vacla , Zigu d, e e i
insc i e a ec des langues la ies ca ac é inga galūne -s, pa exemple, Ai a s,
Edga s. Ta pinę padė į occupe des noms a ec -is, pa exemple, A nis, Janis,
ca ac é is iques le iens e de an ys à la langue Li uiniens. LU Le di ec eu
de l'ins i u de la langue la ienne ilga Jansonė (Jansone) a acon é à ce suje ,
commen en 1826, aux ag icul eu s ob enan des su noms, appa u nedidelé
su noms séman ique g upelė, don la base cons i uai au e an h oponime.
Sanda Rapa (LU La ių kalbos ins i u as), pa lan de deseman izaciju la ių
oponimijoje, mini pa iine e isišką deseman izaciju e anseman izaciju.
Viešnia de Rėzeknės hau e école Regionalis ikos mokslo ins i u o skai ė
p anešimą, des iną daugiakul ū io i daugiakalbio La ijos mies o Daugpilio
kalbiniam XiXXXi a. aizdui ( . i. in o ma ionsi su la ille e habi an s,
é énemen s e p ocessus di e si o ę, ainsi que lingbinę si uaciju, ci izens
kalbos įgūdžius, ainsi que la is o iju kul ū u am ik ų ie o ių i socialinę i
ekonominę si uaciju) discu e . Bea isė Reidzanė (Bea ise Reidzāne) de LU
Li e a ū as, olklo o e a ins i u u o p ésen éė un é ude, auquel choisie la
ep ésen a ion du loup e du lokio dans les liaudies chan s, comp e enu du ai
que ce son populia ūs pe sonnages dans ou es les pa en iniques langues
eu opos. La seconde jou née de con é ence a commencé ie a Fybiga (Fībiga) (Rygos klassikinė gimnazija). Elle ap a é médecine langue e son dé eloppemen En Année G èce. selon elle, ex us médic suje peu considé e l'an ique monde
226 Sol i a Labanauskienė | In e na ionale con é ence scien i ique ex es
| Le onika i kul ū ų mig acija
scien i iques (si nous les compa ons, disons, a ec des ex es poé iques ou
épiques). C'es en eux que dé ec ée des concep s, qui plus a d son de enus la
base des e mes de médecine con empo aine. Temą apie medicinos e miniją
ęsė Palmi a Zemle ičiū ė (Li u ių kalbos ins i u as). Elle examinagé le p emie
Li u ienne pé iodique édi ion médicale, appa žiusį seulemen XX a. p emie
dixme dans. Selon epo ées, magazine Medicina e na u a ašiusių Li uiniens
médecins en uziazmas e pasiš en imas, soucian -se de leu p o essionnelle
langue pu umu e lie u iškum, i osios kalbos comme p incipale sou ce de
e minologie soulèlimas nūdienna médecine e minologie employés pou ai ê e
beaujus e siek inas exemple. B oniaus Maskuliūno (Šiaulių uni e si e as) dans le
appo abo de le usage des balsių diak i inių signes dans l'un des plus g ands XVi
a. Li u iškų leidinių 1600 m. pa ujiusioe soignée Jokūbo Mo kūno Pos ilėje. Ce es
polkų e o ma o Mikalojaus Rėjaus pamokslų collec i aduc ion en Li uanies
langue. Reziumuodamas scien i ique aisai une conclusion, que ous les
appliquables éc i s de J. Mo kūno Pos ilėje u ilisés assez nenueseklemen e
spo adiquemen . J. Mo kūnas p incipalemen leido polkiškas li es, e lie u išką
eikiausiai éluido seulemen ici discu é, aigi cela peu ê e une des causes de
nenuoseklume éc i u e Pos ilės. P ê su la phoné ique (La ių i lie u ių
mono ongų klasi ikacija) skai ė Ju gi a Ja osla ienė (Lie u ių kalbos
ins i u as) e Ju is G igo je as (G igo je s) (LU La ių kalbos ins i u as). Juns
mo s disan , son discu és di é en s au eu s p opose des pa amè es
acus iques, qui son u ilisés dis inguables aux ca ac é is iques acous iques
dé ini , en compa an leu a osens uni e sali é non seulemen Li uiniens e
la iens, mais e au es langues pou classi ie . inesė ind ičanė (inese ind ičāne)
e Joli a U bana ičienė (Lie u ių kalbos ins i u as) on acon é su les
exploss amųjų p iebalsių spek inę cha ak e is iką. Ce é ude, disen -ils, es
no a o ique, ca son compa és les données de l'analyse spec ale des
exploss amų p iebalsių la ies e Li uanies, en u ilisan la même, aupa a an
con enue, me odiką.
Popie ine pa ie de la con é ence a lancé Ma is (Mā is) Kūlis (LU Ins i u de
Philosophie e sociologie). Il p ésen a les idées du philosophe i aliens, hé ique
Giamba is o Vico, a i an a en ion à l'in luence du langage à la socié é,
ci ilisa ion, É a . ie a elsbe ga (Uni e si é La ijas), Sand a Kalninia (Kalniņa)
(Ven spilio aka inė idu inė mokykla) e Lau a Ri enbe ga (Ryga) ap a ė
šiuolaikinę są okų kalbinė aplinka i aplinkos kalba in e p e aciją. And is
Hi šas (Hi šs) (LU Ins i u de Philosophie e sociologie) s a s ė, ką eiškė kalba
Te ba os pe sonalis ų me a izikoje. Maijas B ėdės (B ēde) (LU Facul é des
Sciences Humani ai es) le appo é ai des iné aux élémen s du langage,
227Te minology | 2015 | 22 nusakan iems ne ik umą, spėjimą (pa yପରି, egis,
manau). isanalysée ap ès di e s p og ammes discog aphiques, la
p ésen a ice cons a a a, que ce es une in ég ale pa ie pokalbių,
é élan non seulemen l'o a eu dou e, mais e plain ieuse įp o į.
Ap ès la pause ca é, les appo s on é é ai e les ques ions de lexicog aphie
e de li é a u e. San a Je anė (Jē āne) (LU La ių kalbos ins i u as) s'es
in é essée jusqu šiol moins esea chées aspec s de la s uc u e des mo syns.
Re e a e é isées non seulemen adi ionnelles mak oi mic os ak u es, mais
e men ion megas uc u e (angl. megas uc u e), hype s uc u e (angl.
hype s uc u e), s uc u e d'accès (angl. access s uc u es), s uc u e
ad essa ion (angl. add essing s uc u es), s uc u e de disposi ion de
in o ma ions (angl. da a dis ibu ion s uc u e) e k . Mykolo Miežinio
Lie u iszkai-la iszkai-lenkiszkai- usiszko e odyno lie u iškus e la iškus
synonyminius bei a ian inius noms des plan es pa leai Sol i a Labanauskienė
(Lie u ių kalbos ins i u as). Elle é èle que ou e Li u iques noms de plan es
papli ée an hau š aičių, an zemaičių a mėse, ad, a y , noms de plan es M.
Miežinis inko de gy osios kalbos, a aillan dans di e ses Li uanie e Le onie
loco ėse. As ake ičienė (Lie u ių kalbos ins i u as) g ildeno les noms de gen es
de li é a u e e de œu es espèces 19181940 m. a aux de la li é a u e lie u ių
mokslo. Ty ėja ap a ė a puka iu (nep iklausomos Lie u os laikmečiu) les
héo ies de la li é a u e publiées Li uaniquemen , les li es d'his oi e de la
li é a u e Li uiniens, uni e so ines e é angè es u ilisés dans les li es
d'his oi e de la li é a u e uni odžius gen ums de la li é a u e e des espèces
de œu es. La inalisan appo de Regina K ašy ės (Šiaulių uni e si e as)
con é ence a é é consac é à la li e de l'éc i aine le onien Anos Saksės (Anna
Sakse) Les Con es su leu s Li uwiquemen e sion. Elle a i a l'a en ion su
les co espondmenis e pa icula i és de la langue, aduisan des la ies li é ai es con es en li uanien langue.
LU La ians langue ins i u di ec eu ée i. Jansonė su J. endzelyną pa lai
comme su scien i ique, qui s'occupai de science langue, sa sys ème. Toim
souhai ai aussi à chaque pa icipan de la con é ence. Le ecueil des
hèses des appo s de ce e con é ence es publié su In e ne .
Reçu 2015-08-14
Sol i a Labanauskienė
Ins i u des langues Li uanies
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
e. paš as [email p o ec ed]
