202 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e ungos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
doi.o g/10.35321/ e m27-09
Lau yno I inskio nomes de plan as e
cogumelos génicos Po ilo Ma ulionio Žolyne:
Lau yno Roko I inskio po 210o
ani e sá io de nascimen o
ALBINA AULSORIŪT
Ins i u o das línguas Lie u ių
ANOTACIA
A igosnij são analisados 142 L. I inskio nomes de plan as e cogumelos genciais,
o necidos no p imei o na Li uânia imp imen i ome bo anikos e minų žodyne Po ilo
Ma ulionio p eng ame plan as dos a dyne Žolynas. Dalys II. Li huanian plan s' dic iona y
and plan s' aislas (1906), de e minam-se L. I inskios modos de c iação de nomes de
gências de plan as e cogumelos, no osada ų da ybos p iemonės i mo y acija,
analisam-se os nomes compa ados com L. I inskio p p p ig aš im ūmenė consumamais
daqueles mesmos nomes de gências e L. I inskios nomes bo ânicos ap esen ados no
Lie u iškame bo anikos. ESMINIAI VOZŽIAI: Lau ynas I inskis, Po ilo Ma ulionio Žolynas,
nomes de genções de plan as, nomes de genções de cogumelos, mo i ação, naujada ai,
dū inie, galūnių ediniai, p iesagų ediniai, p iešdėlių ediniai
ABSTRACT
The a icle analyses 142 plan and mush oom gene a names by Lau ynas I inskis,
which a e p esen ed in he i s glossa y o bo anical e ms published in
Li huania he collec ion o plan names Žolynas Dalys II. Li huanian plan s
dicciona e plan as aislas (1906) compiled by Po ilas Ma ulionis. I iden i iques
he me hods o c ea ion o plan and mush oom gene a names applied by
I inskis, he means and mo i a ion o he o ma ion o neologisms; he names
analysed in he s udy a e compa ed wi h he names o he same gene a used in
I inskis manusc ip P igim ūmenė (Na u e) and I inskis names p o ided in
Lie u iškas bo anikos žodynas (Li huanian Dic iona y o Bo any); i is
de e mined which names o he gene a o plan s and mush ooms es ablished
hemsel es in gene al usage.
KEYWORDS: Lau ynas I inskis, Po ilas Ma ulionis Žolynas, plan gene a names, mush oom
gene a names, mo i a ion, neologisms, compounds, in lec ional de i a i es, su ixal
de i a i es, p e ixal de i a i es
203Te minologia | 2020 | 27
Ago a en endak żmogau! I nãożmi szk o, jog e medej e źołes wisokejs
apsi ejśzkimajs ensinoko awį. Tik ajikes e a mink b ąngin é pajau imus
liu i żoliun! To ejkałauna iszmin is i małoné, kajp dwé pagi inas sese es,
d auge giwenąn es i negalęn es pa siski é.“
(L. I inskis, Pasauga)
giwoĮVADAS
2020 m. augpjücio 15 d. a a és Žolina comemo amos 210-ąsias ani e sá ios de
nascimen o Lau yno I inskio (18101881) . Como esc eço L. I inskio de ida e
ob as pesquisado a Danu ė Pe ke ičiū ė, [D]idelius abalhos saguba
encidos só ai aiškias pe sonalidades. Tal com suas ob as dian e de nós se
des aca hono á el zemai is Lau ynas Rokas I inskis (Pe ke ičiū ė 2012: 11).
De a o, abalhos cump idos mui o: ele é p incipalmen e mencionado como
p imei o o ganizado e edi o de calendá ios li uanichos, saindo po 20
calendá ios, nos quais p oclama a os abalhos dos esc i o es li uanos da
época, a igos de popula ização da ciência, c iados seus p óp ios após olos
didác icos e 137 linhas, aduziu pa a a língua li uana algumas ob as de
li e a u a g ozense (D. Mil on, E. Jungo poemas ex ac os, K. Šmydas
apysaką Geno ai is, D. Dei oi apys Robas) ( e Pe . L. I inskis p epa ou e
diccioná ios: lenkųlie u ių kalbų žodyną (2060 psl.), usųlie u ių kalbų žodyną
(1193 psl.) e usųlie u ių la ynųlenkų kalbų žodyną (96 psl.) (plačiau: K uopas
1960: 191198; Vi kauskas 1997: 2932). Sob e i em apenas mencionados
manusc i os de diccioná ios, po ém maio sua leksikog a iní abalho
polkųlie u ių kalbų žodyną 2010 m. publica o kalbininkė Ona Kažukauskai ė,
quem en a izou, que L. I inskis ...<> oda ida esc e ia diccioná ios. Jais, como
e ou os seus Li u iškais esc i os es emunhou, o que, apa en emen e, já
há mui o empo es a a ap esen ado: puoselė i ma mąją kalbą, eig i ją
esan ąja didžiąja nau os e ybe (Kažukauskai ė 2010: IX).
Ou a sa ea, pela qual in e ėjia L. I inskis e deixou abalhos, é ciências da
na u eza. O maio sob e i en e abalho de ciências na u ais é seu
manusc i o P igim ù mēné u en é sawieje dalijkus źemies, żoliun e giwunun
com pa odimo anun wa ojimo (Spis mine ałów, oślin i wo ów źyjących
(zwie zęcych) (www P igim ūmenė). É um cien í ico eico de duas pa es,
esc i o sob e 1870 m. e gua dados na biblio eca da Academia Polícia de ciências
K oku oje. Na p imei a pa e, Zemėmina L. I inskis o nece desc ição de
assun os mine alógicos, e na segunda pa e Žolėmina sis emá ico de
204 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
cogumelos e plan as, no qual é dada 218 amílias e mais de 2520 gêncios de
nomes li uaniços e seus co esponden es em línguas la inas, polkų e okiečių
(pl. e Janke ičius, Janke ičienė 1962: 151163; Aukso iū ė 1998: 102110;
Aukso iū ė 2004: 127149). L. I inskis no abalho Pasauga, cuja 1876 m. oi
ik ienas egzemplio ius, nes ca o cenzū a neleido i ažuo i, pi mą ka ą
iškėlė gam os apsaugos klausimą (plačiau ž . Tyla 1995: 395–400). Leidi-
imp esso nio no início ele esc e e:
PASAUGA. Kiek wieno giwo su wie imo, u en czio p igim ą jau umą, aj i a:
pamokimaj, kajp ejke pasigajlie inaj apsi-ej é com aśzwinejs e ki ajs giwolejs,
idan anus pagi inu wa buduo é (I inskis 1995: įklija). Kalbininkam in e essus não só
leksikog a iniai abalhos de L. I inskio ou ou os manusc i aščiai, nos quais pode
encon a com língua elacionados dos assun os, mas e seus di e sos di e sos
abalhos das ciências da na u eza, pois neles gausu L. I inskio suku ų lie u iškų
e minų. Te minologo Jonas Klima ičius sob e L. I inskio naujada us esc e e: <...>
plačiau amilia izando-se com I inskio naujada os empenhos e esul ados (nem mui o
gausios comple amen e indi iduais e di icilmen e pe cep í eis ou comple amen e não
pe cep í eis mo i ações), aqueles naujada os a um ce o sėkme, ambém aos
es o ços de seus manusc ip os naujada us ago a ixa nius, susimąs ai: al ous,
alsinho, al abalho i o, gai us empo da língua li uana <...>
(Klima ičius 2010: 144).
O obje i o des e es udo baseado nos mé odos desc i i o e g e inamujo
isanalisa 142 L. I inskio nomes de plan as e ungos genciais, ap esen ados no
p imei o Li uânia expedidin eme ocodyne de bo anikos e minų Po ilo
Ma ulionio p epa eng ame plan as de a dyne Žolynas. Dalys II. Li huanian
plan as diccioná io e plan as aislas (1906) (www Žolynas). Visando es e
obje i o le an am-se a e as: es abelece L. I inskios modos de c iação de
nomes de gências de plan as e cogumelos, meios de da yba e mo i ação de
no osada os, compa a examinados nomes com P igim ūmenėje u ilizados
daqueles mesmos nomes de gências e Li u iškame bo anikos žodyne dados
nomes de L. I inskios, de e mina , quais nomes de plan as e cogumelos o am
adqui idos e ago a são u ilizados. P. Ma ulionis em Žolyną incluiu 716 plan as e
cogumelos genciais e sob e 2000 espécies nomes (plačiau e Aukso iū ė 2019:
19). Nes e diccioná io pode encon a 142 nomes de plan as e cogumelos
genciais, omados de L. I inskio esc i os. P. Ma ulionis indicou que um dos seus
nomes on es o am L. I inskio bo aniški g ãos e dumblių desenšiniai, ele
p opo ciona Mečislo o Da ainio Sil es a ičiaus (Ž 3), po ém nomes de
ungos com L. I inskio e e ência é apenas 17, en ão eles são discu idos jun o com nomes de plan as genciais.
205Te minologia | 2020 | 27
Nomenkla ū inhas bo anicas, como e ou os e mos, pode se mo i uo i e
nemo i uo i, ad b e emen e abo da-se mo i ação concep oka. Na língua
Li uânica ge almen e dis inguem ês espécies de mo y ação: da ybos
(mo ologinė), one inė (ga sinė, imi uojamoji) e seman inė. Fone inė us
(ga sinė) a ba imi uojamoji mo y acija emiasi uo, kad žodžio one inė
pusė be a piškai ep odukuoja nekalbinius (gam os, gy ių a nea ikuliuo-
žmonių) sons, elacionados com o ma cado ho assun o (U bu is 2009: 72).
Minimu caso o signi icado da pala a e ela a oné ica. Seman inė mo y acija
é quando a pala a é usada em sen ido pe kel ine, apa ece no a (me a o inė
ou me oniminė) signi icação (U bu is 2009: 73; LKE 2008 123124). lemiančiais seu
Da ybos mo y acija apib ėžiama kaip „žodžio yšys su ki ais žodžiais (i
žodžio dalimis), paaiškinančiais žodžio o maliosios sanda os pa inkimą i
signi icado (Jakai ienė 2010: 238), ela su ge de ido ao nomeamen o do assun o
segundo algum qual sinal.
Te minologijoje em e minos mo i ação e sua impo ância olha ima
desiguodai. Se gius G ine -G iniewiczius en a iza que a mo i ação ajuda mais
acilmen e a en ende e ap ende a co esponden e concepção. Dos ês
p incipais ipos de mo i ação c iando no os e minos mais amplamen e são
usadas es u u inha e seman ina mo i ações. S uk ū inė mo y acija ê-se
em pala as, cons i uídas de já conhecidos dos signi icminių pa es, suas
es u u a indica seu signi icado. Seman inė mo y acija oco e em pala as,
con endo um signi icado secundá io, que pode se p e is o com base no
signi icado p imá io (G ine -G iniewicz 2011: 34). Ou os e minologos
mo y ação en ende-se como o ma mo y ação e semân ica e unção
mo y ação (Комарова 2009: 175). Como apon a o e minologis a Vladimi as
Leičikas, en endimen o de mo y ação e minologicamen e di e e um pouco de
sua en endimen o em ge al linguo y o. Te mino o ma mo y acija en endida
e mino kalbiniu subs a u – kalbos leksiniu iene u. Kalbamoji mo y a-
cija y a an inė siejan su leksinio iene o mo y acija, nes nemo y uo as
como aquela o ma de escolha explicação lexical unidade pode se mo y uo u
e mo. No que diz espei o à o ma, um e mo pode se mo i ado,
pa cialmen e mo i ado, e oneamen e mo i ado e não mo i ado. Te mo
semân ica e unção mo i a i a é de e minada di e amen e ligando-se com o obje o ma cėjimo e e mo luga em sis ema de e mos
(Лейчик 2006: 39).
Jū a ė Lubienė, analisando a mėse us ojamus nomes de cogumelos, esc e o
sob e nemo i uo osios (pi minės) e mo y uo osios (an inės) nominações ipos.
Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e ungos 206
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
ao p imei o ipo ela a ibui sinch oniamen e insclausos, es aucusios
mo i uo ės indigeniuosius pala as e emp ésnios (Lubienė 2015: 26), e como
mo i uo ąją nominação sup an a al p ocesso de nominação, kai é c iada uma
ce a ealiją, mais p ecisamen e seu koncep á, ep esen ando uma
denominação unidade, que se baseia nou a ou ou as leksiniais unidades
daquela língua ou em onoma opėjinę o mal es u u a (Lubienė 50 2015: 50).
Au elija G i ėnienė examinei a mo i ação de denominações de plan as n'a a mē
do no e pane ėžiškių. Segundo ela, ap a ian liaudies bo anikos e miniją
necessá io ala sob e da ab icação e seman ina mo i ação, ela conside a
odos os nomes p eceiginiu modo cons i uídos, cons i uun inos e compos os,
ambém po meio de semân ica ans e ência c iados nomes de plan as
mo i ou eis, se a sua base de ab icação é cla a (G i nienė 2006: 28). A.
G i ėnienė acen uada, que a mo i ação do nomeamen o mui as ezes lemb a o
p óp io in oduziamasis coisa, en a êzia, que augalai em pa icula men e
mui os dis in i os a ibu os, ad e suas denominações mo i ação é mui o
di e sa. No en an o, mesmo nes e caso, quando a mesma ca ego ia cons i ui
p essupos o de mo i ação à di e sidade, mui as ezes é o caso de que a
escolha do nome decida não só o essencial aço dis in i o da plan a, mas
ambém de associações alea ó ias, laki an asia e c ia i idade dos consumido es da linguagem (G i ėnienė 2006: 27).
Las a ajai A. G i ėnienės minčiai eik ų p i a , pois examinando L. I inskio
c iados nomes de plan as em mui os casos a sclui sua an azija e
kū ybingumas. A igosnyje analisando plan as e cogumelos genciais nomes
ala-se sob e da ybos e seman ina mo i ação. AUGAL IR GRYB GENČI NARDAI
P iesagų ediniai
A g ande pa e Žolyne da ados L. I inskio Li u ichas plan as e cogumelos
genciais nomes são do seu p óp io o ma nomes, naujada ai cons i uem
ce ca 60 p oc. de odos mencionados no ocodyne ap esen ados L. I inskio
nomes, e sob e 73 p oc. deles são p iesagų ediniai. P oduk y iausia p e ega,
com a qual p incipalmen e o ma y a plan as e cogumelos genčių a dų, é
-enis, -enė. Com p eesaga -enis suda y a 16 edinių, da maio ia delas da yba e
mo y acija aiški. A. G i ėnienė, analisando a mo i ação dos nomes de plan as
p esaagíneas, dis ingue g upo a nomes, que cons i uem segundo a plan a
isias, olhas ou žiedos semelhança a algum que seja a ealidade em es a coisa (G i ėnienė 2006: 58). Tokie nomes conside y ini ans e el iniais

207Te minologija | 2020 | 27 lo . Ce in he snapenis (: snapas + -enis), plg. skòne is P 233; ce in ė BVŽ 791; edinio
a dais, ku iems būdinga seman inė mo y acija. Minė ai g upei galima
ski i šiuos edinius, p z.:
mo i ação indica que alguma pa e da plan a é semelhan e a snapą, es e a ibu o mais p o a elmen e é
escolhido po causa da o ma pumpu o; lo . Co onilla aženis (: ažas + -enis), plg. sù kłājnis P 209; lo .
Co onilla á ia d iscol is aženis (I ) LBŽ 104; aženis daugiame ė, ečiau iename ė žolė, eqün. pagulusiu
s iebu. Lapai nepo iniai plunksniški. Flo es susi elkę em palas ines skė iškos kekės ou gal u ės pa idalo
žiedynus VLEe; lo . Helian hemum saulenis (: saulė + -enis), plg. szwì ūnis P 181; lo . Helián hemum
Chamaecis us simples saulenis (I , Mln) (g . helios solė e an hemon gėlė; s ambūs gel oni žiedai š iečia, como
saulė LBŽ 164; saule nis BVŽ 149; lo . Libano is ska enis (: ska a + -enis); lo . Libanó is mon ána s . Séseli Li
banó is LBŽ 197, colninis ska enis [I , Mln] LBŽ 321; ska enis BVŽ 177; lo . Libano is mon ana alninis ska enis lapai
pelu i, pailgai kiaušiniško kon ū o, um ou dois jun o plunksniški; lapelas da p imei a ilei a bas an e la gas,
den adas ou plunksniškai escaldadas, pleiš iškais undamen os; abaixo es ando co ados; as olhas supe io es
mais minúsculas, menos aldadas LF V 68. Do ungi nomeados po aisiakūnių e ko o semelhança em ik o ėje
exis en es os daik us: lo . Cla a ia šukenis (: šukos + -enis), plg. winēnis P 63, lo . Cla a ia c is a a szukēnis
szakò āsis F1-661; žaga ūnas (P) (lo . cla a buožė; cogumelo aisiniai kūnai é buožiškų s iebelių pa idalo) LBŽ 94;
lo . Geoglossum gal enis (: gal a + -enis), plg. kùl uwēnis P 63; gal enis VLEe; Geoglossum sphagnophilum kimininė
kelmenė aisiakūniai de amanho médio, de 56 cm de al u a, de o ma buožės, kuokos ou língua ão LGA 513. Mais
dois ungos genciais nomes indicam ko o e kepu ėlės de aizdą, esses ungos nomeados segundo
ca ac e ís icas ex e nas: lo . Cop inus gau enis (: gau ai paukai + -enis), plg. juòdmina P 68; mėš lag ybis (Mln,
M ), sin. gau enis (I ) auga mėšlynuose LBŽ 102; lo . Cop i nus lagopus ilgako is mėšlag ybis co as <...> b an ai
ilno o, pelukuo ado, plaušuo ado, elho liggus LGA 222; lo . Hel ella gniauž enis (: gniauž as + -enis), plg.
gniauž ēnis P 65, lo . Hella ēl Monachēlla gniauż enis dēng āsis F1-661; bobausis (M ), sin. gniauž enis 1
Pa yzdžiai são ap esen ados da seguin e o dem: la yniškas i lie u iškas plan a ou cogbo nome da gêmea de P.
Ma ulionio Žolyno, dian e do lie u iško nome esclias es indica-se o e mo básico e ins umen o de aças ou
sandai de aças; o nome de L. I inskio P igim ūmenės ou a las de cogumelos manusc i o F1-661, se ais
encon a ; LBŽ o necido nome; ago a se u iliza o nome de BVŽ, LF, LGA ou VLEe.
208 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio augalų i g ybų genčių a dai
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
(I ) LBŽ 166; lo . Hel ella c ispa ga bano oji al y ė kepu ėlė 23 (4) cm de
diâme o, de o ma balno, de algumas não ciclicamen e susilanksčiusių skiaučių,
bals a, gels a LGA 497.
T ys nomes de genças de plan as o ma em unção de plan a o mą (skleis enis) e
olų o mą (laiškenis, siau enis): lo . He nia ia skleis enis (: skleis as + -enis), plg.
lièkąnd is P 184; lo . He niá ia gláb a skleis enis blikis [I , Mln] (la . he nia kila;
an igamen e es a e a oi consumida pa a emédios con a o quilo) LBŽ 167;
skleis enis iename ė ou mul ianame è e a com gulsė ou pagulčiais, mui o gausiai
chako ais s iebais. Lapai p azanginiai ou oponiniai, kiaušiniški, lance iški ou ši diški
VLEe; lo . Me cu ialis laiškenis (: laiškas 2. longos es eu os ja o ou e olės lapas
LKŽe + -enis), plg. łajśzkē is P 150; laiškenis (I ) LBŽ 220; laiškenis lapaiši dažniausiai
susi elkę i šu inėje s iebo, ko ški, kiaušiniuo i a plačiai lance i, dan y u a ba
ino u pak aščiu VLEe; lo . Spa ganium siau enis (: siau as + -enis), plg. siau ōnis P
120; šiu pis (Mln), sin. sau enis (I ) (g . spa ganon caspinas, aixa; olhas de plan as
em o ma de caspinas) LBŽ 327; šiu pis BVŽ 281.
Dois nomes de plan as genciais undamen o pala a escolhido de aco do
di e en es ca ac e ís icas de plan as, e do e cei o mo i ação neaiški: lo .
Ho onia g io enis (: g io ys + -enis), plg. g òwienis P 219; Ho ónia palús is
plunksnalapė g io enė (I ) LBŽ 171; g io enė ak ažolinių amilia plan a que c esce
em pelkėse, g io ias LKŽe; g io enė BVŽ 157; o nome indica o local de c escimen o do
ege al; lo . My ica aškenis (: aškas + -enis), plg. waszkuoné P 145; cos ei inis
so a as (PR), sin, aškenis (I ) kilęs de g . my on balzamas, po que es a plan a
em pe umian es aliejų. Lenk. Woskownica eu opejska LBŽ 228229; so a as a
pa i de so a o au ên ico ob ido a ce a pa a ab icação de ag âncias pa a
elas VLEe; a mo i ação do nome do gêne o da plan a es á elacionada com a sua
inalidade; lo . ga ždenis ( (: ga ždas ž y as LKŽe + -enis), plg. dòbie is P 207;
ga ždenis (I ) panašus in o dobilą LBŽ Lo us; ga ždenis complicasis ga ždenis
(Lo us co nicula us) ne eiklus sausos p ados e ganyadelis VLE 203; des e gen es
nome mo i ação é di ícil a segui . lo . Co ydalus u enis (: ū a + -enis); ū enis (I )
(g . ko ydalis kuoduo asis ie e sys, ko ys šalmas; žiedo pen inas panašus in o
D iejų genčių a dai y a hib idai, jų pama iniais žodžiais paim i skolin-
i augalų a dai:
kuodą или шalmą) LBŽ
105; ū enis BVŽ 97;
209Te minologia | 2020 | 27 ė, sin. pepelenis (I , S ) (la . ligula liežu ėlis; k aš iniai
lo . Ligula ia – papalenis (: papalis, ž . la. papele „ opolis“ LKŽe + -enis, lo .
Populus, pēplé, pāpelis P 146), lenk. popelnik; plg. jūmas P 255; sibi inė liežu
žiedyno, gal u ės, žiedai liežu iniai) LBŽ 198; ligulia ija BVŽ 177. P iesagos -enė
edinių o necida apenas se e, des es genčių a dų cla ous e undinis pala a, e
mo y acija. Qua u ias des a edinių g upo plan as de gêncios nomes de o ma
endo em con a as plan as ca ac e ís icas ex e nas: lo . Malaxis laibene (: laibas +
-enė), plg. sìlpnis P 139; laks a (PR), sin. lai benė (I ) LBŽ 211; gedu is BVŽ 188; lo .
Malaxis monophyllos ienalapis ge du is iedynas 830 cm de comp imen o, laibas,
gausia iedis LRK 575, plan a da amília o chidėjinių nomeada assim de ido à o ma
de žiedyna; lo . Meessia še ene (: шe ys + -enė), plg. akiè wēnis P 109; dan junga (P),
sin. še enė (I , Mln) LBŽ 215; mesija BVŽ 192; lo . Meessia uliginosa pelkinė me zija
ak oka pinė zalioji samana. S iebas s a us, 14 cm de al u a, simples ou puokš ė ai
shako as. Folai essidês em em 8 ilei as, s iebo cimaūnês pa a pouco a pouco
didėjan ys, de lance iško pag indo pouco a pouco susiau ėję, buka cimaūne LRK 349;
a pala a básica escolhida po causa da apa ência da plan a s a aus šako o s iebo;
lo . Ophioglossum a pene (: a pa + -enė), plg. lieżuwēné P 116; lo . Ophio glóssum
ulgá um ienalapė d iežlielė (P) (g . ophis žal ys i glossa liežu is; des e papa čio
aisinis lapas panašus žalčio liežu į) LBŽ 239; d iežli BVŽ 210; d iežlielė spo i icojan i
pa e a pos pa idalo LF I; lo 20. Pulsa illa lenk ene (: lenk as + -enė); lo . Pulsa illa
ž . Anemone LBŽ 287, plukė LBŽ 22; šilagėlė BVŽ 246; šilagėlė žiedai pa ieniai dideli
VLEe; lo . Pulsa illa p a ensis pie inė šilagėlė žiedkočiai sulenk i, aisių p ib endimo
empo s a ūs, pailgėję. As joias inicialmen e nulinkę, em seguida s a ūs LF III 398,
400. Dois nomes de gências de plan as indicam o local de c escimen o da plan a: lo .
Lee sia a ene (: a as g io ys + -enė), plg. awēnis P 122; a enė (I ) [auga] em
pân anos luga es, cos as LBŽ 242; a enė BVŽ 174; lo . Leo ia kelmene (: kelmas +
-enė), plg. gêlmina P 65; lo . Leo ia lub ica d ebulinė gels uolė auga pa ieniui,
g upelėmis, d ėgnuose, žolė uose miškuose, gos a ąžuolo, sk oblo, eglės bend iją
LGA 514; um edinys compos o in oduijando a peculia idade in e na da plan a:
lo a d. Vale ianella sul ene (: sul ys + -enė), plg. kłàjnis P 252; sul enė (I , Mln) LBŽ
365; sul enė BVŽ 307; des e plan a s o i e sul ingi olhas. Apon ada os L. I inskios
com p e ei a -enis, -enė compos os gencios nomes, pode-se no a que eles di e em
do P igim ūmenėje L. I inskios o necidos nomes, o mesmo nome de gen es em
ambas as on es é só gniauž enis, de uma gênesis de nome di e en e a enė Žagas
e a enis P , e ainda ês nomes básicos pala as as mesmas, di e em só p ies:
laiškenis Žagas e laiške is P , siau enis Žas e siau onis P , aškenis Žas e oskuon
P . Be eik pusė ap a as plan as e cogumelos genčių a dų (11 a dų) de Žolyno
en ou em cogumbis, lo . Hel ella al y ė, lo . My ica so a as, lo . Spa ganium
210 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
šiu pis, lo . Ligula ia ligulia ija, lo . Leo ia gels uolė, lo . Malaxis gedu is, lo .
Meessia mesija, lo . Ophioglossum d iežlielė, lo . Pulsa illa šilagėlė). L. I inskis com
p e ei o enis, -enė p incipalmen e edinių suda ė e P igim ūmenėje (plačiau ž .
Aukso iū ė 2000: 82). Žolyne com L. I inskio e e ência inclui no e p eesagas -ena
LBŽ, įsigalėjo a osenoje, o 12 genčių a dų daba a ojami ki okie
(lo . Ce in he – ce in ė, lo . Cla a ia – žaga ūnas, lo . Cop inus – mėšla
ediniai, maio ia deles pama iniai pala as e mo y acija aiškūs: lo . Ce a ia
ke pena (: ke pė + -ena); plg. sklejdmēnis P 76; ke pena (I , Mln) (lo . ce a mažas
odinis skydas; alguns espécies suplachš yn ka na panašus į skydą) LBŽ 81; ke pena
Pa meliaceae amilia ke pių gen is VLEe; es a mo i ação do nome eia-se com a
axonomine dependência; lo . Hieo ochloa žal ena (: žal as + -ena), plg. żalwēnis P
123; zub ažolė (G ), sin. žal enė (I ) (g . ie os san oas, chlóe želmuo, žolė) 169 LBŽ;
s umb a zolė BVŽ 155; o nome indica a co da plan a; lo . Myosu us s ugena (:
s ugus s iukas + -ena), plg. s ūgu as P 161; y as segundo o ex e io da plan a
sinaisį aisių a pos o mą; lo . Polygonum ie ena (: ie ė medžio su ie ėjimas,
gumbas LKŽe + -ena), plg. ùg is P 157; ūg is, sin. ie ena (I ) (g . polys mui os e
gony a icula is, bamblys; s iebas da plan a b iskamen e bambliuo as) LBŽ 270;
ūg is BVŽ 237, edinio mo i y acija elacionada com a ca ac e ís ica ex e na da
plan a apa ência do s iebo da plan a; lo . Radiola g io ena (: g io a + -ena); plg.
p òlinis P 167; lo . Radiola linoi des lininė ža o ūnė (P) (lo . adiola mažybinė o ma
da pala a adius spindulys; plan a spinduliškai šakojasi) LBŽ 291; ža o ūnė BVŽ 249;
lo . Myosú us minimus – mažoji s ugena (I ) „(g . mys – pelė i u a – uodega;
aisių a pa panaši į pelės uodegą)“ LBŽ 228; s ugena BVŽ 201; a das suda-
nome o mado lo . Scilla g e ena (: g e a eilė, bū ys+ -ena), plg. skièło is P 132;
scylė (P), sin. g e enė (do g . schizein spli i, po que as mêsingias olhas do
cebūnėlo acilmen e um do ou o a skyla) LBŽ 315; scylė BVŽ; scylė žiedai susi elkę
žiedyns iebio i šūnėje į 270 kekes, ečiau pa ieniai VLEe; o nome, p esumi elmen e,
indica íedes e a p óp ia na u eza do c escimen o da plan a, pois ge almen e não
só íedei susi elkę em kekes, mas ambém bú eliais, e não po um es a plan a
c esce;
a siž elgian į augalo augimo ie ą, nes jis auga d ėgnose (laikinai užliejamose)
nedidelėse andens elkinių pak ančių, laukų, ganyklų, keliukų lomose;
217Te minologia | 2020 | 27 lo . Cy isus palepš is (: pa- + lėpš i, lėpš a iž i, gleb i),
plg. pāgausis P 206; palėpš is (I , Mln) LBŽ 114; aips as BVŽ 106; aips as gausiai
šako as a bus o. Junos galhos b iauno os, às ezes spa nuo os e des. Lapai
ilapiai. Flo ei po uma ou po algumas susi elkę olhas pažas yse. Vainikėlis
b ilhan emen e ama elo, às ezes pú pu a ou la anja, mais a amen e de á ias
co es VLEe; lo . Hypochae is on ei ais (: pa- + siena), plg. kòliē is P 260;
džiugūnė (PR), sin. on eis (I , Mln), posainis (I , S ) (g . hypo po, de ido i choi os
pa šas; es es plan as pa šai bem ėda) LBŽ 176; džiugūnė BVŽ 160; lo . Psallio a
paplempis (pa- + plempė lo . Collybia plempė (R, Ml, N, I , K) LBŽ 99)), campeão, plg.
nuome ìnis P 68; Psallió a campés is al gomasis pie ag ybis, sin. paplempis (I ),
šampinjonas (I ) LBŽ 283; es a gangis de cogumelos assim in i ulada ma y de ido à
semelhança em ou a cogumbą. Po um as a an esdėlių p oi be edinių: lo .
Genis a p oži nis (: p o- + ži nis), plg. āips as P 206; p oži nis (I ) LBŽ 152;
p oži nis pupinių (Fabaceae) amília plan as de gen is <...>. Faisius linijiška, čiau
quase apsk i a ankš is VLEe; o gêne o é assim nomeado de ido à semelhança dos
u os com ou o de ou a plan a da mesma amília; lo . Lase pi ium begalis (be-
+ galas), plg. begālis, begalinis P 194; begalis (I , Mln), sin. begalinis (Alk, I , S ) LBŽ
190; begalis BVŽ 172; begalis lapai duka plunksniški. Žiedynai com sk ais ėmis.
Jiedas b an i, ečiau aus i ou gels i, d ilyčiai. F isius gels ai uas. Žydi em
julho ugpjúcio mês. C esce em lo es as, a bus os VLEe; edinio mo i ação
neaiški. An esdėlių edinių não há gausu e P igim ūmenėje, onde da iausias
p e idėlis ambém es á pa- (ž . Aukso iū ė 2000: 98102). Palyginus discu iamus
dian edėlių edinos com P igim ūmenėje o necidos nomes e , que apenas um
nome a ampa begalis. Ago a usam-se apenas dois genciais nomes usados begalis e
p oži nis.
Galūnių ediniai
Tan o mesmo, como e an esdėlių edinių, Žolyne é e L. I inskio suda y ų galūnių
edinių. Tokios podem se conside ados só ês -is galūnės edinius e po um
-as e -a galūnių edinį: lo . Co ina ius nuosėdis (: nusėdo + -is), plg. wilk ùmina
P 68; nuosėdis (I , Mln) šių ungos aisinė gal u ė ilgesnį empo ica
ne wo klišku dangalu com ko u sujun a LBŽ 105; lo . Co ina ius p aes ans
comomasis sedėdis LGA 357; cogumelo gênico nome mo y acija nebaški; lo .
Lysimachia šilingis (: šilingas + -is), plg. ògaunis P 219; šilingė (I ) LBŽ 208; šilingė;
po ais ė BVŽ 186; šilingė VLEe; edinho cons i uído segundo a semelhança da
o ma de isias a mone á;

Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
lo . S a io es aga is (: aga as lo . T ápa ná ans aga as (I , B) LBŽ 350 + -is), plg.
asz ej, àga āj P 120; lo . S a ió es aloides alijošinis aš ys (I ), sin. aga is LBŽ
335336; aš ys BVŽ 288; o nome indica semelhança a ou a plan a, pois ambas as
plan as c escem na água; lo . Nymphea gludas (: glūdus nuošalus + -as), plg. lièpis P
176; água lelija, sin. glūdas (I , S ) LBŽ 236, lilija de água BVŽ 207; a mo i ação do nome do
gêne o é di ícil de aça ; lo . Cicu a nuokana (: nukano i nužudy i + -a), plg. siù minīs
P 191, lo . Cicú a i ósa poisingoji nuokana (I ) elho poisono plan a LBŽ 89; nuo kana
VLEe; edinio undinis pala a indica a p incipal peculia idade in e na da plan a e seu
e ei o ao homem.
Sob e L. I inskio naujada ą nuokana já es á esc i a e es e nome de plan a
į ai iai a aliado. Be ndas Gliwa es e nome explicou como p ecei os nuoi
šak nies -kan- kamuo i, a gin i, naikin i edinį, a mo i ação esan i kuo, que
kankina (plačiau ž . Gliwa 2002: 35). Šį B. Gliwos spėjimą po causa da al a
de análise mo ológica c i ica Rolandas K egždys, ele desde kaną
conside a p e i ício ediniu (plčiau ž . K egždys 2011: 141142). Te minólogo
J. Klima ičiaus opinem, nuokana zemaičio I inskio pada y a is nukano i
nužudy i (kano i naikin i; kanuo i, plg. da nukanė i nusibaig i) (Klima ičius
2010: 149). J. Klima ičiaus ap esen ou explicação con ence.
Dū iniais Žolyne ap esen ada 13 L. I inskio suda y ų dū inių. Como obse a A.
G i ėnienė, paudindo as plan as jus amen e equen emen e e é le an ado não
um, mas pelo menos dois algum qualque a ibu os impo an es, das quais
impossí el exp essa com uma pala a básica, po an o dū inia é mui o
con enien e ins umen o de açanha de pala as (G i ėnienė 2006: 123). De ynių
L. I inskio Žolyne pa eik ų dū inių i sandai, e mo y acija aiški: lo . Cimi uga
blakežude (: blakė + žudy i), plg. błākżudé P 162; lo . Cimi úga oe ida blakėžudė
smi duolė (I ) (lo . cimex blakė, uga bėgimas; a plan a em biau os chei o e é
usada na blakėms naikin i) LBŽ 89; blakėžudė BV Ž 86; dū inis indica a plan a
des inação ele é usado naikin i blakėms; lo . Cynosu us kie a a pe (: kie as +
a pa), plg. lièpo is P 125; lo . Cynosú us c is á us simples kie a a pė [I , Mln]
LBŽ 113; kie a a pė iename ė a ba daugiame ė žolė 580 cm de al u a com mui o
densa únicašale a pa VLEe; a plan a é nomeada segundo a ca ac e ís ica da
a pa;
219Te minology | 2020 | 27 daugiame ė žolė, exauginan e šakniagumbį e longos laibas
lo . Fica ia – š i iešis (: š i ė i, š i a + iešis „ iešu as“ LKŽe?), lo . Ficá ia a
nunculoides ž . Ranúnculus Ficá ia – ėd ynas š i iešis (I ) „(lo . icus – yga;
augalo šakniagumbiai panašūs į ygas)“ LBŽ 292; š i iešis BVŽ 131; š i iešis
p idė ines šaknis. Lapai sul ingi, sod iai e de. Às ezes olhas pažas ise o mam
gumbelos, pelos quais š i iešis mul iplica-se ege a i amen e. S iebas gulsčias ou
pagulęs. Vainiklapias sa amen e ama elas VLEe; lo . Fica ia e na p ima e ais
š i iešis Lapų lakš ai sul ingi, s o oki, b iskiai e de, blizgan ys, a si iebalais
изтеp i. […]> Vainiklapiai-nek a inės […] gel oni, blizgan ys LF III 408; a apa ência das
olhas e žiedos da plan a e le e-se em doi ação doa i; lo . Li hospe mum
kie ag udis (: kie as + g ūdas), plg. g ājwas P 232; kie a g ūdis (I ) (g . li hos oola,
ped amen a e spe ma sėkla; em du e as, como ped enį, semen es) LBŽ 200;
kie ag ūdis BV 180; dū inys indica a ca ac e ís ica das semen es sua du e ude;
lo . Lycogala pien audis (: mienas + audas), plg. audmēné P 59; lo . Lycóga la
epidénd um audenė (I , S ), sin. pien audis (I , Mln) (g . lykos lobkas e gala leenas
<...>). An pū ančių medžių, s uob ių, kelmų equen emen e encon ado
glei iag ybis LBŽ 206; lo . Lycogala epidend um u ulinė audenė e aliai <...> jauni
o anžiškai ožiniai, sub endę gels ai udi, gels ai pilki, apaugę aus ai udomis
ka pu ėmis, idinė masė skys a, minkš a, ožinės spal os LGA 526; o ungo é
in oduzido pela co glei ūno; lo . Luna ia pla aukšle (: pla us + aukšlys), plg.
pła nkśz is P 176; blizgė (P), sin. pla aukšlė (I ) LBŽ 204; blizgė (lo . luna mėnulis;
aisiai apsk i i i blizga kaip mėnulis) BVŽ 183; blizgė aisius didelė pailga a ba be eik
apsk i a ankš a ėlė. Seus conj a os suby após pe manece blisgan i pa a a
VLEe; o gênis da plan a nomeado indicando a ca ac e ís ica do iso e sua
semelhança a aukšlį; lo . Onopo don pik adagis (: pik as + dagys), plg. pìk dājgis P
254; lo . Ono pó don Acán hium ka dažolė (DS), sin. pik adagis g . akan hia dyglys,
dygliuo as plan a LBŽ 239; lo . Onopó dum ka dažolė BVŽ 209; a plan a é encaminhada
po seu p incipal a ibu o dyglius; lo . O ni hogalum paukš piene ( (: paukš is +
leenas), plg. gēl as P 132; O ni hógalum umbellá um skė inė paukš pienė (I ) (g .
o nis, o ni hos paukš is e gala lei e; cíedos da plan a b ancos como lei e) LBŽ 241;
paukš pienė BVŽ
211; dū inys cons i uído seguindo la inišką nome da plan a e sua mo i ação žiedų
co da semelhança com a co do lei e; BVŽ 294; linlapis quase odas linlapias são
lo . Thesium – lino ie is (: linas + ie a), plg. linòwie is P 153; Thésium eb ac
eá um – plikažiedis linlapis (PR, F), sin. lino ie is (I , Mln) LBŽ 345; linlapis
semi pa asi i as, de ou as plan as as aízes siu bia andenį e ma e iais
mine ais VLEe; dú inio p imei o sandas indica semelhança em liná, po ém do
segundo sando mo i uá elis sinais neaiškus.
220 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
T ijų dū inių não só neaiški da ybos mo y acija, mas e não comple amen e cla os
dū inių sandai: lo . C a aegus sabinkaulis (: subinė? + kaulas), plg. kaulēnis P 202;
gudobelė (P), sin. kaulinis (I , G ), sabinkaulis (Mln из I ), subinkaulis (I ) LBŽ 107; gu
dobelė BVŽ 99; lo . Meli is medumele (: medus + mėlė mėlyna spal a или mėlės
dažinė mėlžolė LKŽe), plg. mèdūnis P 231; Meli is Melissophýllum melisalapė me
dumėlė (I ) LBŽ 218; medumėlė (g . meli a или melissa bi ė) BVŽ 193; lo . Lis e a
d iguone (: d i + guonia gal a? ), plg. b āśzis P 141, d iguonė (I ) LBŽ 200; d iguonė
BVŽ 180; lo . Lis e a co da a ši dinė d iguonė lapai 2 quase con ainiai, bekočiai,
ši diškai kiaušiniški ou ši diškai kiaušiniškai ikampiški, buki ou apybukiai, mui o
umpu smaigaliu besibaigiančiomis i šėmis LF II 581582; dinio segundo sando
mo y acija neaiški, nes speciesis ši dinė d iguonė em dois la gos olhos.
Minė inas e um hib ido, cujo p imei o sandad é apólino: lo . Taxus ysmedis (:
ysas ( us. тисс) + medis)), plg. cìcas, cico mēdis P 144; lo . Táxus baccá a
kukmedis (Mln), sin. ysmedis (I ) LBŽ 342; kukme dis kukmedinių (Taxaceae)
amília spygliuočių isžalių ezes ou a bus os gen is. 8 espécies.
Dis ibuído no hemis u ulio No e. C esce a é 32 m de al u a VLEe.
Apibend inando apa usos L. I inskio compos os dū inius pode no a -se, que
quase de odos dū inių segundoas sanda é daik a a dinis, só po um dū inį
encon ado com an oju eiksmažodiniu (blakėžudė) e būd a diniu (pien
audis) sandais. P incipalmen e dū inių com segundo o daik a a diniu sandu
es á e P igim ūmenėje (84%), aigi o mesmo polinkis isí el e examinando
Žolyne o necus nomes de plan as e cogumelos genčių. Dū inių com o segundo
daik a a dinio sandu p imei o sandas ambém ge almen e é daik a a dis, só
qua o de p imei o sandas é būd a dis (kie ag ūdis, kie a a pė, pik adagis e
pla aukšlė) e encon ado po um dū inį com o p imei o eiksmažodinio e
a d a dinio sandais (š i iešis e d iguonė).
13 Do L. I inskio dū yba manei a cons i uídos nomes de plan as e cogumelos
genciais de Žolyno em ou as on es e minog á icas en ou e a osenoje
adquilhou se e nomes: blakėžudė, d iguonė, kie ag ūdis, kie a a pė,
medumėlė, paukš pienė, š i iešis.
Ap a us Žolyne ela ados L. I inskio naujada us e , que p incipalmen e
encon ado p iesagų edinių (62) e dū inių (13). Pe cen ina no osada ų
exp essi a segundo da ybos o man us pode se is o 2 imagemle.
221Te minologija | 2020 | 27
2 pa . L. I inskio naujada ai pagal da ybos o ma us (p oc.)
Ab e ia u as de plan as e cogumelos de ab icação obscu a Žolyne são
nomes de plan as e cogumelos de gência, cujos aiba e mo y ação não
ébaški, ais nomes são 27. P imei o de udo menciona-se 11 géncios nomes,
us ojamų na a ual bo anikos nomenkla ū oje, a maio ia deles p eessagas o -
maliai galima išski i, ačiau pama iniai žodžiai neaiškūs:
lo . Cephalan he a – ga benis, plg. gałwòmīn is P 141; ga benis (I , Mln) LBŽ
79; ga benis BVŽ 76; lo . Clinopodium dašis; lo . Clinopódium ulgá e ž . Sa u éja
ulgá is LBŽ 96, lo . Sa u éja dašis (I ) LBŽ 312; dašis BVŽ 276; lo . Gymnadenia
plau e is, plg. plîn is P 140; plau e is (I , Mln), sin. pluo e is
LBŽ 161; plau e is BVŽ 147; lo . Lejeunia plojene, plg. wieno aźis P 100;
įgaub alapė plojenė (I ) LBŽ 193; plojenė BVŽ 174; lo . Mon ia menu a, plg.
szal ēné P 184; menu a (I , Mln), sin. menu as (I , S ) LBŽ 225; menu a BVŽ 198;
lo . Neslia p ožikle, plg. g udēné P 176; Néslea paniculá a p ožiklė LBŽ; p ožiklė
BVŽ 205; lo . Onosma liesmuo, plg. lièsmuō P 233; liesmuo LTB; lo . Polypodium
še e, plg. kojùminis P 114; še ė (I ) LBŽ 272; še ė lo . Sc ophula ia
be idis, plg. opējnis P 222; be idis (I ) LBŽ 317; be idis
BVŽ 238;
222 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
BVŽ 271; lo . Sesle ia mieli as, plg. mièli is P 126; lo . Seslé ia cae úlea mėli as (I ,
Mln) LBŽ 321; mėli as BVŽ 275; lo . S e ia pa enis, plg. gajūs as P 236; lo .
Sweé ia pe énnis plu iame is pa enis [I ] LBŽ 337; pa enis BVŽ 289.
Às ago a usadas desse g upo genčių nomes pode se a ibuído mais um
nome, cujo só mudou giminė:
lo . Melica – s iepsnis, plg. s ièp is P 125; lo . Mélica nú ans – s iepsnė (I )
LBŽ 217; s iepsnė VLEe.
Ki i neaiškios da ybos plan as e cogumelos genčių nomes na a ual a oseną
não auk i: lo . Co emium kaine, plg. gàlwie is P 51; lo . G a iola gauk as, plg.
jāuk as P 222; lo . G a iola o icinális ais inė ai iny ė (P), sin. gauk as (I ) LBŽ
160; ai iny ė VLEe; lo . Lepidium ložukas, plg. żażùkas, skāminas P 177; pipi nė (P),
sin. lažukas (I , S ), ložukas (I , Mln) LBŽ 195; pipi nė BVŽ 175; lo . Majan hemum
miejugas, plg. pādziaugsmis P 131; lo . Maján hemum bi ó lium medu ė, sin.
miejūgas (I ) LBŽ 210; lo . Maián hemum medu ė BVŽ 188; lo . Ma chan ia apižele,
plg. ìwai is P 99; lo . Ma chan ia polymó pha pa p as oji ma šancija LBŽ 213;
ma šan ija BVŽ 190; lo . Mo chella gma e, plg. b ìdiēlus P 65; b iedžiukas, sin.
gma ė (I ) LBŽ 225; lo . Mo chella esculen a comomasis b iedžiukas LGA 490; lo .
Osmunda klas o as, plg. oglēnis P 115; lo . Osmúnda egális ka ališka sis
kles ė as (I ), sin. klas o as (Mln) LBŽ 242; osmunda BVŽ 214; lo . Peucedanum
g inu as, plg. ka ējnis P 194; salia as (P) LBŽ2; 25 salia as BVŽ 222; lo . Sagi a ia
ily e, lo . Sagi á ia sagi i ólia papliauška, sin. ily ė (I ) LBŽ 306; lo . Sagi a ia
papliauška BVŽ 262; lo . Splachnum p as us, plg. pumpù iēźis P 105; lo . Spláchnum
ampulláceum mėšlius papu žandis LBŽ 332; mėšlius BVŽ 285; lo . S u hiop e ys
spa menas, plg. ugniè is, ugnies papa is P 115; lo . S u hióp e is ge mánica ž .
Onocléa S u hióp e is LBŽ 336; jonpapa is, sin. spa menas papa uolis (I , Mln)
LBŽ 238, lo . Tage es k onis, plg. maśziēs as P 257; se en is LBŽ 340; se en is
BVŽ 291;

223Te minologia | 2020 | 27
lo . Teesdalia – in us, plg. sī ps as P 178; lo . Teesdália nudicáulis – smil yni
nė pašuolė (P), sin. jodalis (I , S ), in us (I , Mln) LBŽ 342–343; pašuolė
BVŽ 292; lo . T apa aga as, plg. àga as P 199; lo . T ápa ná ans aga as (I , B),
sin. aga ūnas (I , S ) LBŽ 350; aga as BVŽ 299.
P ie neaiškių genčių a dų menė inas mais um nome de gen ia, po que
não conseguiu de e mina , qual plan a ou ungo nomeado po es e
nome: lo . Machaloca pus liemuone.
Palyginando Žolyno nomes com aqueles mesmos nomes de plan as, o necidos
P igim ūmenėje, pode no a -se que apenas dois nomes coincidem aga as e
liesmuo. Te minologiza plan as e cogumelos nomes genciais Um dos L. I inskio das
ciências na u ais nomenkla ú icos denominações de c iação manei as oi
šnekamosios linguagem pala as e minologizando (plačiau s . Aukso iū ė 2000:
7568). De e minologizadas plan as e cogumelos nomes p incipalmen e menė ini
dū inia. 11 sudu inos plan as e cogumelos nomes de L. I inskis omou de
šnekamosios linguagem: lo . Dac ylis šunažole, plg. piewēnis P 125; šunažolė (I ,
Mln), sin. pamienis (I , S ) LBŽ 115; šunažolė VLEe; šunžolė s . (1) DŽ, OGLII26, NdŽ, KŽ,
LTEXI14, šùnažolė (1) BŽ136, M , R , EncVI281, LBŽ bo . a pinių šeimos žolė,
inkan i pa a a alimen ação (Dac ylis): Pap as oji šunažolė (D. glome a a) LFII233.
Ši ą g olę šùnažole chama Kp LKŽe; šunažolė BVŽ 107; lo . Filipendula ingio ykš e;
ingio ykš ė LBŽ 143; ingió ykš ė s . (1) DŽ1, D skŽ, ingio ýkš ė (1) DŽ, NdŽ;
EncVIII190 1. D skŽ bo . e škė inių amília pas ų plan a (Filipendula): Vinkšnalapė
ingio ykš ė (F. ulma ia) M . Pelkinė ingio ykš ė (F. ulma ia) LBŽ. Pie inė
ingio ykš ė (F. hexope ala) LBŽ. Plikalapė ingio ykš ė (F. denuda a) š.
Vingio ýkš ės k epia, cheia pakalnė S n. c esce na Li uânia pie inė ingio ykš ė e
pelkinė ingio ykš ė LTEXII282 LKŽe; ingio ykš ė BVŽ 132; lo . F aga ia žiemuoge,
plg. żēmuogé P 203; žemuogė LBŽ 145; žmuogė s . (1) KBII98, K, Jn, K. Būg(K ), Š, NdŽ,
KŽ, žémuogė (1) Š, DŽ, NdŽ, T , E ž, Dkš, Smln, Aln, žemuog (3b) B s, Vkš 1. SD1138,
SD287, R, R123, MŽ, MŽ161, Su , Kos137, P, F, N, M, Mi II138, L, LL176, ŠT54 bo .
e škė inių šeimos sel agem e cul u al he bal plan a, edogas audan is sul onas
u (F aga ia) LKŽe; zemuogė; b aškė BVŽ 133; na p imei a sande dú inio esc i o
díbolex ie mais p o a elmen e é co ek ū os e o, pois ais o mas do nome
des a plan a não encon a; lo . Fuma ia ž i ble u e, plg. źwi błā u é P 175;
ž i blia ū ė (I , Mln, Rk) LBŽ 147; ž blia ū ė s . (1) DŽ, NdŽ, ž i bli ū ė (1) NdŽ, KŽ,
S ; M , ou e melonais žiedais (Fuma ia): Vais inė ž i blia ū ė (F. o icinalis)
LFIII476
224 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
LBŽ, EncVIII703, LEV427, B s bo . da žų pik žolė pilkai žaliais lapais, aus ais
LKŽe; ž i blia ū ė BVŽ 135; lo . Gnaphalium ka pede, plg. kā piedé P 255; ka pėdė (I )
LBŽ 158; k pėdė s . (1) bo . 1. N, K, P, M , DŽ, EncIX198, Yl, Skd g aižažiedžių gen ies
auga las (Gnaphalium): K pėdės gel onai žydi, nuo gel os gydo J. K pėdės ganyklo[je]
kuone an bako kups o auga Žgč. Ka pėdė ik oji (G. dioecum) F. Gels oji ka pėdė (G.
lu eo-album) LKŽe; pūkelis BVŽ145; lo . Me ulius lapelaižis, plg. gajdkojis, łapièlājźis
P 66; obag ybis, sin. lapė laižis (I ) LBŽ 220; laplaižis sm. (1) bo . 1. Kos86, J, Š s, V ,
T al g y bas, gaidukas, udukė, o e ai ė (Can ha ellus ciba ius): Še algum
laplaižis, como lepšis Lk . Laplaižiai c esce a búmoms K . Vienų laplaižių p isi inkęs,
nenhum único ba a yko Tl. 2. NdŽ, LBŽ obag ybis (Me ulius): Lapėlaižis aša očius
(M. lac ymans) M LKŽe; lo . Na dus b iedgau e, plg. b ìdgāu is P 127; lo . Ná dus
s ic a b iedgau ė (I ) LBŽ 231; b iedgau ė BVŽ 202; b edgau ė s . (1), b iedgaũ ė (2)
z . b iedgau is: b edgau ę pjau i eik, kai asa Šll. B iedgaũ ė al e a nãoikiusi,
menkai ėdama, c esce secus kęsais Š LKŽe; b iedgau ė BVŽ 203; lo . Phalus
kiaulg ybis, plg. kaułāg ibis P 62; lo . Phállus impúdicus ž . I hý phallus impúdicus
LBŽ 254, poniabudė (S), sin. kiaulg ybis (I , Mln) LBŽ 181; lo . Phallus impudicus
pap as oji poniabudė LGA 470; kiaũlg ybis sm. (1) NdŽ bo . 1. LBŽ, M poniabudė
(I hyphallus impudicus) LKŽe; dėl no o ungo de luzes co es assim pode iam se
mo i ados e paniabudės (Phallus impudicus) nomes kiaulbudė <...>, kiaulg ybis
(Lubienė 2015: 141); lo . Sedum d ugežole, plg. d ūžmas P 187; šilokas (Pe , d ), sin.
d ugenis (I ), d ugiažolė (I ), iebunis (I ) LBŽ 318; d ùgiažolė s . (1), segundažolė (1)
bo . 1. M , Ak, I šilokas (Sedum): D ùgiažolės mažukės, gel onos, c esce an di onų
Al . Šieme pakupy poucos o am segundosžolių Kp LKŽe; BVŽ šilokas 272; lo . Suillus
šilba a ykis; lo . Suillus cas áneus ž . Bolé us cas áneus LBŽ 337, sandil yninis
ba a ykas, sin. šilba a ykis (Mln) LBŽ 51; šlba a ykis sm. (1) J, DŽ, B s, Yl, Rdn, K š,
S l, Šll, S d, G nk, K s, Sk b, Ppl, B ž, šilba a ykis (1) Lk , Bsg, šilba a ỹkis (2) KŽ;
Kos152, L bo . 4. LBŽ, NdŽ, KŽ a eil yninis ba a yk (Gy opo us cas aneus) LKŽe; lo .
Gy opo us cas aneus sandil yninis šašė kiaulpienė [Mln], sin. kiaulpienė (I , R, S, V)
LBŽ 342; kiaulpienė BVŽ 292; kiaũlpienė s . (1) NdŽ, K , Lkž, Pn, G g, Lk , Š s, kiaulpinė (2)
BŽ314; M bo . plan a da amília g aižažiedžių (Ta axacum): Pik šašė kiaulpienė (T.
o icinale) LBŽ. Majoji kiaulpienė (T. le iga um) P. Sna LKŽe; kiaulpienė BVŽ 292.
šilba a ykis LGA 47;
lo . Ta axacum – kiaulpiene, plg. jòs uwis P 257; lo . Ta áxacum o icinále – pik 
LKŽe duomenimis, p ie L. I inskio e minologizuo ų genčių a dų gal-
bū galima p iski i i šiuos a dus:
225Te minologia | 2020 | 27 lo . Aga icus plempė, plg. plàuskis P 67; plepė s . (2) K,
plémpė (1) BŽ104 1. R, K, LBŽ bo . al lakš abudžių amília cogybas (Collybia): Plepių,
udmėsių, s o kočių bei ba a ykų sua pa a ão mui o p isi o ė K.Donel. Tokių
dailių pa sinešiau plepių K č LKŽe; lo . Aga icus a ensis di inis pie ag ybis LGA
212; lo . Ca lina sausažiedis, plg. sàusūnis P 254; sausažiedis (I , Mln) LBŽ 73;
sausažiedis 1. sausas žiedas: Kas ou a ikiai, ži nikai, į ai iažiedžiai ijoklių
a peliai e ūks ančiai ki okių žiedų i sausažiedžių Vaižg. 2. DŽ bo . plan a da
amília g aižažie džių, cujo žiedo sk ais ė de sausos lapelos (Ca lina):
Pap as asis sausažiedis (C. ulga is) LBŽ LKŽe; ka lina BVŽ 71; lo . Myoso is
miegažole, plg. miniè inis P 232; nemi šėlė (I ), sin. miegažolė (P, I , Pn), minė enė
(I ) LBŽ 227; miegažolė 1. LBŽ uodoji d ignė (Hyoscyamus nige ). 2. M , LBŽ, NdŽ
nemi šėlė, neužmi š uolė (Myoso is) LKŽe; nãož mi š uolė BVŽ 200; lo . Cal ha
pu ena, plg. pu ēné P 161; lo . Cál ha palús is pu iena lukš a [Mln], sin. pu ena
(Bz, Mln), pu enė (Alk, S ), LBŽ 63; pu ena s . (BzF160, M , LBŽ) LKŽe; pu iena BVŽ 62;
lo . Ulmus guoba, plg. wìnkszna P 147; gúoba s . (1) B , Dkš, Pj , Plk, Vl, J b, Gl, Ūd,
Vs, Ds, guobà (2) J, J. Jabl, (4) DŽ, S 1. bo . inkšna, ski ps as (Ulmus): Gúoba pa ėsį
az Dkš. Gúobos žie ė doonai kep i J. Desde gúobos ca nas plėšia J. Gúoba neauga
em didį medį Klp. Gúobos ka nos nes ip ios B ž. Guobos madei a mui o di žingas
Rg . Quem lá es á de pé an e gúoba? J b. Pa si ežiau duas gúobas de bosco Žsl.
Toda pakelka gúobom assen ada Vl. Pilnos pak iū ės guob p iaugę S LKŽe.
Alguns quais nomes de plan as genciais L. I inskis podia pega não só a
pa i daquele empo šnekamosios linguagem podia eles encon a em
elhos dicioná ios. Com que ocodynais L. I inskis u iliza a, pode descob i
a pa i de seu 1868 m. usų kalba esc i o ca a a Vasilij Kulin. Laiške L.
I inskis esc e e sob e a compilação do dicioná io Li uãos žemaičių:
<...> eu já há mui o empo decidido a ealiza es e milžinišká abalho, mas ele conclui ainda p ecisa
nemáža empo, é p eciso seleciona pala as de já p en i ados e exis en es nos manusc i os
dicioná ios, sob e eles eu ecen emen e ecebi conhecimen o: 1. Milkaus, 2. Neselmano, 3. Haako, 4.
Si ydo, 5. Manusc i o do Ve doino Rygoje, 6. O mesmo Kazanėje, 7. kun. Juškos, 8. kun. Miežinio. Do
p imei o eu já saquei pala as. Espe a-se necessá io abalho de ou os, auksčiau menė ųis em
e a a me desconhecidas pala as e comeca com seus au o es2 (I inskis 1995: 483). 4. K. Si ydo
polkųlo ynųlie u ių linguas dicciona . No 5° núme o p o a elmen e ma cado M. Miežinio di ados de
2 L. I inskio laiške minimi šie žodynai: 1. Ch. G. Milkaus lie u ių– okiečių i okiečių–lie u ių kalbų žo-
dynas, 2. G. H. F. Nesselmano lie u ių kalbos žodynas, 3. T. V. Haacko lie u ių– okiečių kalbų žodynas,
línguas li uãsla iaslenkų usas, no 6° A. Ugianski di ados de línguas li uanas, e no 7-° A. Juškos
di ados Słownik polskoli ewski (18531854) (I inskis 1995: 568).
226 Albina Aukso iū ė Lau yno I inskio nomes de plan as e cogumelos
Po ilo Ma ulionio Žolyne: Lau yno Roko I inskio
210-osioms gimimo me inėms
L. I inskio e minologizuo ais nomes de plan as e cogumelos genciais laiki ini e
es es, ainda de indoeu opães ou bal os p okalbių a ėję nomes: lo . Dygi a ia
so a; só a s . (1) K, K. Būg, R , DŽ, NdŽ, P L, so à (3) K. Būg (K ), (4) NdŽ, so os pl.
SD73,290, R, MŽ, D. Pošk, Kos53 bo . 2. pi š uo ė (Digi a ia): Laukinė só a (So os
laukinės P) (D. sanguinalis) BŽ492; M . So a pi š uo ė (D. ischaemum) LBŽ.
Raudonoji so a (D. sanguinalis) LBŽ LKŽe; so a EŽDB; lo . Linum linas, plg. lìnas
P 167; lnas sm. pp . pl. (4) SD131, K bo . iboš is e aliejinis plan a (Linum): Linai
cul i ados na Li uânia desde os elhos empos sp. Ilgūnėliai linai e s iukūnėliai
G ž. Miško bū ė[je] linų nesėk T š. Linai como ū a c ualia o š. Kapia gi linai
(dideli, g ažūs) Z . nossos linai de pequenos saibėgo, mas didzes nepa ijo
( idu iniški) MŽ. A eu não disse a ie, me gelė: neik pa linos laukelį JD179 <...>
LKŽe; linas, linai Sabaliauskas 1990: 41; lo . Pinus pušis, plg. pùśzis, kwājé P 143;
pušs s . (4) 1. KlG62, SD346, MŽ120, B, P, Su , N, K, Sln , Šln, Jnš bo . semp e
he iuojan e á o e com ilgais Kalninė pušis (P. mon ana) P.Sna . Pap as oji
pušis (P. sil es is) P.Sna . P askaldyk de os de pušis JI315 <...> LKŽe; pušis
spygliais i ap aliais kanko ėžiais (Pinus); o medžio kamienas: Ked inė pušis
(P. cemb a) M . Miškinė pušis (P. sil es is) M . Juodoji pušis (P. nig a) LBŽ.
Sabaliauskas 1990: 4243; lo . Rubus a ie e, plg. awiè é P 203; a i ė s . a ie (3b)
Dsn, Nj k ū minis plan a com u os doces (Rubus (2), seu uoga: A i ês c esce
gi ios e soduas ou da žuas Dkš. A ie lė zaliam sode žydėjo (d.) Ds. K ūmas
a iečių SD141. Ge uoginė a ie ė (R. occiden alis) š. K ūminė a ie ė (R.
uc icosus) LBŽ <...> LKŽe; a ie ė Sabaliauskas 1990: 154. Palyginus
e minologizuo us nomes com P igim ūmenėje o nec os daqueles
panu odi em com L. I inskio e e ência. A maio pa e dos skolinių L. I inskis
podia pega a pa i daquele empo šnekamosios linguagem ou encon a nos
čių genčių a dais ma y i, kad šiek iek daugiau nei pusė jų su ampa.
Šiame posky yje eikė ų ap a i i skolin us genčių a dus, ku ie Žolyne
elhos esc i os. Ras i
9 ais nomes: lo . Allium blodus as, plg. błodūs as, bładūs as, czesnākas P 132;
česnakas (P), sin. blodus as (I ) LBŽ 15; blodus as (l. plodzis ) sm. Mi I223 česnakas:
Jadindo anas (ki mėles) desce , boink ožkos pieną com blodus ais (česnakais)
IM1851,45 LKŽe; česnakas VLEe; lo . Cen au ea osilka, plg. g asēné P 254; bajo ė
(P, K ), sin. šim e ūnis (I , S ) LBŽ 77; × osilkà (b us. вaciloк, l. wosiłka) s . (2) NdŽ,
F nW, (4) K, KI705, R , F nW, NdŽ, KŽ, oslka (1) LzŽ, G až, õsilka (1) JT24, osylkà
(2) Plšk; Lex55, SD183, SD154, Q305, R229, BS154, MŽ, MŽ306, P, N, M,