239Te minologie | 2021 | 28
doi.o g/10.35321/ e m28-11
XIX a. pab. – XX a. p . d ižodžiai
noms composés a ec le p incipal
dėmeniu liga e daly iu eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0002-8679-3253
ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d en ma iè e de d oi s de l'homme.
L'a icle ai e dans le XIX a. pab. XX a. p . popula a inamojoje medicinos aš ijoje (en
li esgose, knygelėse, laik aščių i kalendo u a ikliose) a o i d ižodžiai sudė iniai
pa adinimai su osno iniu dėmeniu liga i daly iu eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis.
Explicés ces dėmenes aiškos ca ac é is iques e p incipal dėmen liga onc ion
séman ique, aussi bien g ildenamas di é en e aiškos pa icipan io choix, noms de
e miniškumo ques ion. Les nommines son discu é dans des g oupes sépa és, qui
dis inguées selon ce, quelle so e de (ne eikiamosios ou eikiamosios) e quelle aiškos
o me (pa as osios ou į a džiuo inės) pa icipan s son on les ê emen s
appa enomiji. P édigan de ces dėmenes aiškos ipas Dl n k ← Dk liga, o po ipis
Dl n k(pp ) ← Dk liga. Bunjus le subjec i nual io nomnimes le p incipal dėmuo liga le plus
sou en exécu en le suje unc ion. La plupa des dénomina ions ne son e mes, ca
ils ne nommen ija concep okų, leu dépendomasis dėmuo ma que la empo aine
pa icula i é. ESMINIAI VOODŽIAI: medicina, d ižodis composi i nom, e mas, p incipal
dėmuo, dépendomasis dėmuo, daly is, seman inė unkcija.
ABSTRACT Il es à no e que
L'a icle analyse wo-wo d composi e names wi h liga as he head elemen and dependen elemen s
exp essed by pa iciples, which we e used in he medical ex s o he la e 19 h cen u y ea ly 20 h
cen u y w i en in a popula sci he head elemen liga and add esses he ques ion o he choice o he
en i ic s yle (books, bookle s, newspape and calenda a icles). I explains he
speci ic ea u es o exp ession o hose elemen s and he seman ic unc ions o
pa iciples o di e en exp ession and he a ibu ion o he names unde analysis o e ms. The
names a e discussed in he amewo k o di e en g oups o med ĮVADINS PASTABOS Dans ce a icle
pou sui iama XIX a. pab. XX a. p . d ižodžių sudė inių pa adinimų ( oliau eks e a ojamas su umpin
240 Palmi a Zemle ičiū ė XIX a. pab. XX a. p . d ižodžiai sudė iniai pa aon he basis o he
dinimai su pag indiniu dėmeniu liga i daly iu
eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis
oice (passi e o ac i e) and he o m o exp ession (simple o p onominal) o he
pa iciples, which a e used as dependen elemen s. The dominan ype o hei exp ession
is Dl n k ← Dk liga, and he dominan sub ype is Dl n k(pp ) ← Dk liga. The names wi h he
shade o he subjec a e mos widesp ead: he head elemen liga usually plays he unc ion
o he subjec . Mos names a e no e ms, as hey do no speci y concep s, and hei
dependen elemen deno es a empo a y quali y. KEYWORDS: medicine, wo-wo d composi e
name, e m, head elemen , dependen elemen , pa iciple, seman ic unc ion.
e minus pa adinimas) a ec p incipal dėmeniu liga analizė. Ce e ois son abo dés des noms, don
pé iode mojo popula a inamies de médecine aš ies li es, li es, jou naux e calend ie s a icles (ž .
Šal inių są ašą). Reminde a que le XIX a. pab. XX a. p . de la p esse so i beaucoup non pé iodines e
pe iodines p esse, dans lesquelles médecine e san é žinias populia emen lec é non seulemen médecins,
p iklausomieji dėmenys eiškiami daly iais1. Medžiaga su ink a iš kalba-
mais e au es p o essions ep ésen an s. Ils y i ai éagiée à ce momen -là si ua ion de san é eali és,
i. i. éc i e els ques ions, qui anuome é aien eux opsius. L'un de els g ande mo bidi é des gens. Ainsi, on
comp end que le hème des maladies é ai bene populai eusi e demandusi. Pa conséquen e des
nommemen s de maladies dans ces édi ions en e e gauss e ils di e se on an signi ica ions, an
aiškos aspec s. Ti iamasis obje , compa é a ec dénominimen s a ec p incipal dėmeniu liga e
būd a džiu eiškiamais dépendomaisiais dėmenimis, negausus. Les sou ces men ionnées ou e 43
dénomina ions (les a ian es2 nescociuojami), don appa enomieji dėmenis exp exp exp es i
pa icipan s. L'objec i de l'a icle é abli ces noms séman iques e dépendoman s des ê emen s des
aiškos pa icula i és. Il isan soule és els asks: 1) assemble d ižodžius composi e noms a ec le
p incipal dėmeniu liga e daly iu eiškiamais p iklau1 À p opos du XIX a. pab. XX a. p . d ižodžius composi e
noms a ec le p incipal dėmeniu liga e būd a džiu eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis. Zemle ičiū ė
2020: 233257. 2Va ian es ici son considé ées les dénomina ions, don les appa enomieji dėmenys
di é emmen g aphiquemen en o mi i, exemple.: apk echiama apk ecziama liga, limpanėjusi
limpanczioji liga, zak ečiama użk ečema użk ečiama liga, zašisenėjusi użsisenėjusi / / użsisenėjusi liga.
241Te minologija | 2021 | 28 somaisiais dėmenimis de XIX a. pab. XX a. p .
popula a inančių médecines li es, li es e jou naux e calend ie s a icles;
2) subdi ise ces dénomina ions en g oupes selon ce qu'une espècies e quelle
o me aiškos des pa icipan s signi ien les dépendomies d essées; 3)
dé ini au sein de ces g oupes des ypes e po ipius de aiškos appa enan
aux ê emen s; 4) éclai ci quelles onc ions séman iques empli le p incipal
demeume; 5) posse oi la ques ion de e minali é de di é en es aiškos
pa icipan de choix, dénomina ions. les appella ions son p ésen és
Ap a ian uos pa adinimus emiamasi ap ašomuoju anali iniu, seman inės,
s uk ū inės, ans o macinės analizės, aip pa skaičia imo me odais. Pa-
éc i u e o iginalalo a ec des données bibliog aphiques ab é ia ion du sou ce,
année de publica ion, numé o (jei pé iodiinis édinys) e page. Les p énoms
son éc i s cu si emen , e leu s dépendomiei dėmenys dis ingués
demijuodžiu š i u. Medžiagoje, comme déjà men ionnée, passen iko
a ian s, alo s ils son p ésen és ap ès pas i ojo b ūkšnio, cependan de
els dėmenų a ija imo cas as a jus e quelques. Ilius aciniai sakiniai
ex es son éc i s smulkesniu š i . Les données quan i a i es son
ou nies dans le ableau. In oduc a ex es agmen de, dans lesquels son
pa a o i examinés nommés. DIVIOJIAI SUDTINIAI PONDINMAI SU
BACKGROUNDINIU DÉMENIU LIGA, KURI PRIKLAUSOMIEJI DÉMENYS La ligue, qui a é é c éée pa le gou e nemen amé icain, a é é c éée pou sou eni la dé ense des d oi s de l'homme.
REIŠKIAMI DALYVIAIS Ces dénomina ions (žodžių junginiai) appa iennen
nusakomųjų (apibūdinamųjų) a ibuu inių junginių po ipiui. Selon les ai s
séman iques p édominan s c'es le desc ip i e ec i des mo s combinés
(Bune ičiū ė 1998: 34). Ypa ybės u ė ojas (pag indinis dėmuo) eiškiamas
abs akčiuoju daik a a džiu, e p iklausomasis dėmuo daly iu. La
signi ica ion p incipale de els noms es a ibuu ine, mais en aison de la
na u e ac ionmajodine du ê emen appa enan en leu p o ondeu
appa aî enco e des supplémen ai es subjec i s e obje iniens e lal ies,
qui éme gea en changean la cons uc ion daik a a dine en ac ionmajodine
(ž .: LKG III; Bune ičiū ė 1998: 34; Bučienė 2007: 229: 20), plg.: kimbama liga e liga
kimba, limpama liga e limpa (subjek inis ligaal is), liga e zagydoma liga
(objek ina ligaal is). Dans de elles dénomina ions, le p incipal a deau
signi ica i ombe à l'appa enance dėmeni (apib ėžiančiajam composan ). Il
dis ingue signi ica i s au p incipal dėmeniu (app éhézian composan ) les
signes du deno a o éškiamo (ž . Пуя 2012: 75).
Palmi a Zemle ičiū ė XIX a. pab. XX a. p . d ižodžiai sudė iniai pa aPagal ce,
dinimai su pag indiniu dėmeniu liga i daly iu
eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis
quelle so e de pa icipa ions signi ie un appa enomasis dėmuo,
dis inguen deux p incipaux noms de aiškos ypes a ec nonikiamosios e
eikiamosios ūšies daly iais eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis; 242
sépa é le aiškos ipą cons i uen nomsimys, don dépendomasis dėmuo
eiškiamas eikiamybės pa icipan s. Les deux p emie s ypes aiškos
son enco e di isés plus inemen en po ipius, selon la o me aiškos du
dépendomjo dėmens, i. y. si dépendomasis dėmuo es le simple ou į a džiuo inis pa icipan
( oi Tableel 1ę).
Tableau 1. S uc u el modèle Dl ← Dk liga aiškos ypes e po ipions e leu numé ique e pe cen age
exp essionska RAIŠKOS RAIŠKOS SKAITIN IR PROCEN-
TIPAI
POTIPIAI
TIN IŠRAIŠKA La Commission a égalemen mis en œu e des mesu es isan à assu e la p o ec ion des d oi s de l'homme dans les É a s memb es.
Dl n k ← Dk liga 22 (51 % )
Dl n k(pp ) ← Dk liga 15 (68 %)
Dl n k(į a dž) ← Dk liga 7 (32 %)
Dl k ← Dk liga 18 (42 % )
Dl k(pp ) ← Dk liga 16 (89 %)
Dl k(į a dž) ← Dk liga 2 (11 %)
Dl k ← Dk liga 3 (7 %)
1. Denomina ions composé ées a ec le p incipal dėmeniu
liga, don appa enomieji dėmenis signi ien
nonikiamosios ūšies pa icipan siais
Ras i 22 els nommés, qui se son di isés en deux ypes selon
appa enomojo dėmens aišką. On acco de des noms a ec sim as aisiais e
į a džiuo iniais nonikiamosios ūšies pa icipan siais eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis (ž . 1 len elę).
1.1. Les composi és nommées a ec le p incipal dėmeniu liga e p as aisiais
neikiamosios ūšies pa icipan iais eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis.
Ces nommés cons i uen la majeu e pa ie d'en e elles as a 15 (ž . 1
ableelę). Sepa és plusieu s g oupes selon ce que la onc ion suje , obje ou
ci cons ance juninyje accompli le p incipal dėmuo liga. 1.1.1. Subjec i
a spal io nommés. Ce po ūšio e ec i déc édia ion de compoiniai ma quen
daik o pa icula i é, quilancée de son p op e ac emo. Dans celui-ci agi , eiké,
243Te minologija | 2021 | 28
a eju ypa ybės u ė ojas y a ak y us. Daik as y a oks dėl o, kad pa s
exe çai ou e a (Bučienė 2007: 20). Vy auja dénominimi, dans lesquels le
p incipal démuo liga es suje .
Liga (subjek as) gali:
apk ės i apk ečiama liga S k 1921 6 2 apk ecziama liga L AK 1886 (1885) /
(liga apk ečia), isbe i isbe iamos boles i UL 6, 1914 Vl 18, 1914 Gl 5,
1915 70 2 (liga izbe ia), kib i kimbama liga Dž 3 (liga kimba), lip i limpama
liga S k 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1,
1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 2, 2, 1, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 3, 2, 2, 3,
2, 3, 3, 3, 4, 4, 4, 4, 4, 5, 5, 5, 5, 5, 5, 6, 6, 6, 6, 7, 7, 7, 7, 7, 7, 7, 8, 7, 8, 8, 8, 9, 9, 9, 9,
9, 10, 11, 11, 11, 11, 11, 11, 11, 11, 11, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12,
12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13,
13, 13, 13, 13, 13, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14,
14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14,
14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14,
14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14,
14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 15, 15, 15, 15, 15, 15, 16, 16, 16, 16, 16, 16, 16,
16, 16, 16, 16, 16, 16, 16, 16, 16, 16, 17, 17, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19,
19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19,
19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19,
19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19,
19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19,
19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19,
19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19
1.1.2. Obje inium a spal io nommées. Objec i es signi ica ions e lal į a
ceux e ec i déc édia ion des mo s combinés, qui signi ien daik o
pa icula i é, qui su gençan de au e daik o e ec ués, e ec ués ou
equis e ec ue ac ion. Ypa ybės u ė ojas ne a aille pas, es passi , i.
i. eçoi pa icula i é de le pays, de au e daik o ac ion (Bune ičiū ė 2007:
21). Des nomadinissemen s, don le p incipal dėmen lig es l'obje , bienokai moins.
Lig (objek ą) peu : écu e écu ydoma liga DMS 1912 89, Si 1915 5
(ischydo ligą), écu i écu oma liga Lie K 1918 77 (pagydo ligą),
neišcy i i neišcydoma liga VŽ 226 1906 3, DMS 1912 35, S k 32 1912 8
(neišgydo maladies), nesuskai y i nesusnumé ables maladies Žin 1911 124
(nesuskai o ligų), neužsik ės i neužsik ečiama liga DMS 1912 62
neužsik ečiama liga S k 1909 5 3 (liga neužsik ečiama), zaleis i 1899 liga
RAK 1895 11 (užleis i ligą),

Palmi a Zemle ičiū ė XIX a. pab. XX a. p . d ižodžiai sudė iniai
dinimai su pag indiniu dėmeniu liga i daly iu
eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis
pa aužsendin i użsendin a liga Žin 1911 127 (užsendin i ligą), užsik ės i
użsik ečiama liga DMS 1924 1912 89 (liga užsik ečiama). 244 1.1.3.
Aplinkybinium a spal io nommées. Décou e un nom, p o oque mo )
a p ku io pag indinio i p iklausomojo dėmens es i aplinkybiniai san y-
kiai, p z., mi š ama liga KŽP 1904 9 (liga, nuo ku ios mi š ama, ku i
(p iežas ie appo s).
1.2. Des composi és nommées a ec le p incipal dėmeniu liga e į a džiuo iniais
neikiamosios ūšies daly iais eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis. Ces
noms de noms ou és deux ois moins seulemen 7, leu s appa enominies
êmenes signi ien dans a džiuo iniais nonikiamosios ūšies pa icipan s
(ž . 1 ableelę). 1.2.1. Subjec i a spal io nommés. La plupa ou e des mo s
subjec i s combinés. (suje ) peu : izbe i izbe iamosios liga Žin 1911 173, Šl
liga 18 280 (liga išbe ia), lip i limpamoji liga KD 1905 2, 2, 2, 2, 3, 2, 7, 7, 7, 7, 7, 2, 2, 3, 2,
3, 3, 3, 3, 3, 4, 3, 4, 4, 4, 4, 5, 10, 10, 10, 10, 10, 10, 10, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 13, 13,
13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 13, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 14, 15, 15,
15, 15, 16, 16, 16, 17, 17, 17, 17, 18, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 19, 21, 21, 21, 21, 21,
22, 22, 22, 22, 22, 22, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 23, 24, 24, 24,
24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24,
24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 24, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25,
25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25,
25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 25, 26, 26, 26, 27, 27, 27, 27, 27, 27,
27, 28, 29, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31,
31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31,
31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31,
31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31,
31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31, 31,
LA 1917 3 4, UkK 1917 (1916) 70, UkK 1918 9, AVKV 1918 (1917) 57,
ŪK 1920 55 (liga užk ečia).
1.2.2. Aplinkybinium a spal io nommées. Apa iqua un nom, en e lequel
ê menes exis e des appo s en i ybiniens, e.g., liegamoji liga DMS
1912 85 (liegue, de laquelle imme sommeigs, qui se mani es e somguis umu).
2. Des noms composé és a ec le p incipal dėmeniu Ces, comme e a an cela
liga, ku ių p iklausomieji dėmenys eiškiami
eikiamosios ūšies daly iais
discu és les noms, subdi isés en deux ypes selon l'appa enan dėmens
aišką ( okių pa adinimų as a 18). 1891 - Ski a es nommée pou les noms de
245Te minology | 2021 | 28 a ec des simplesisiais e į a džiuo iniais
eikiamosios ūšies esamojo laiko (main plupa ) pa icipan s eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis (ž . 1 ableelę).
2.1. Des composi és nommées a ec le p incipal dėmeniu liga e pap as aisiais
eikiamosios ūšies daly iais eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis.
Vy auja nommés, don appa enomasis dėmuo eiškiamas pap as aisiais
eikiamosios ūšies dali iais ( as a 16 de els nommemen s) (ž . 1 len elę).
2.1.1. Subjec i a spal io nommés. Ces compoiniai signi ien des ela ions
signi ia i es a ec subjec i e signi ica ions e lal iu (LKG III 229). Le
ma é iau d'é ude con i me ce a i ma ion absoliu i de els noms
majo i é son subjec i s mo s de junginiai, i. i. le p incipal leu démuo liga es suje .
Liga (subjek as) gali:
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de noms de
noms de noms de noms de noms de noms.
1912 DMS 17 (liga zasisenėjo).
2.2. Des composi és nommées a ec le p incipal dėmeniu liga e
į a džiuo iniais eikiamosios ūšies daly iais eiškiamais p iklausomaisiais
dėmenimis. Ce ype de nommages ne son ou és dans les sou ces
é udiamuosies deux subjec i s des mo s combinés, don le p incipal démuo liga es suje . Ligue
(suje ) peu :
Palmi a Zemle ičiū ė XIX a. pab. XX a. p . d ižodžiai sudė iniai pa alip i
dinimai su pag indiniu dėmeniu liga i daly iu
eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis
limpančioji liga KD 32, S k 1910 4 1, Lie K 1915 69 limpan czioji liga LAK 52, 1885 V
1899 12 184 (liga limpa), užsisenė i użsējisenji liga DMS 1912 49
užsisenejusioji liga SK 1901 246 3 /
(liga засisenėjo).
Apibend inan ce qui di é é au p emie e au second chapi es de l'a icle,
on peu a i me que p édominen les dénominimai, où le p incipal dėmuo liga
exécu en le suje onc ion. Liga peu e ec ue begalę di e ses ac ions
des apk ės i, a sika o i, įsike ė i, įsisenė i, įsišakny i, išbe i, kib i,
naikin i, (ne)lip i, (ne)užk ės i, nublokš i, (nu)silpnin i, pa baig i, pasenė i,
p isimes i, pul i, užsideg i, užsisenė i, mais le plus sou en liga peu isbe i,
lip i, zak ės i. Les nomadinimai, don le p incipal démen o liga exécu e l'obje
onc ion, peu se di e, nebūdingi. Ligą peu gué i , (ne)ischu ye , éscai y i,
zaleis i, zassendin i. Ra es cas, où en e dénomina ions dėmenes se
son iklos o en i ybiniai (p iežas ies) ela ions.
3. D ižodžiai sudė iniai pa adinimai su ieni dėmeniu liga, don dépendomieji
dėmenis eiškiami subūd a dėjusiais p iesaga - inas eikiamybės daly iais
A ski ą ipą suda o pa adinimai, don p iklausomieji dėmenis eiškiami
subūd a dėjusiais p iesaga - inas eikiamybės dali iais (ž . 1 len elę). Les
pa icipan s d'une écip oci é ma quen géné alemen des pa icula i és
qui naissen de l'ac ion equise à e ec ue , mais il exis e aussi de els
p éci és p écep es edinių qui n'on pas de signi ica ion de l'ac ion equise
à e ec ue , ils ma quen simplemen des pa icula i és liées à une ac ion
sou en e ec uée, pe manen e ou possible à e ec ue (LKG II 347).
Junginiai a ec eikiamybės daly iu signi ie signesimuosius appo s,
géné alemen a ec obje ines signi ica ions a spal iu (LKG III 230). À de els
pou ai ê e a ibué eje à des noms, pa exemple: mo ina liga S k
1914 3 10, pasibjau ė ina liga DMS 31, pasibaisē ina liga DMS 1912 dėmeniu liga
1912 34.
4. D ižodžių sudė inių pa adinimų su pag indiniu
di é en es aiškos dali io, einančio p iklausomu dėmeniu, ques ion de choix
Dans ce e sec ion son abo dés les cas où concu encen mu uellemen
des noms de dépendomie de ype eikiamosios e ne eikiamosios dali ijos,
pa exemple: limpbe ian i liga e limpbe iama liga, kimban i liga e kimbama
liga, limpbe ian i liga e limpbe iama, nelimpan i liga e nelimpama liga, e
247Te minologie | 2021 | 28 pa icipan s de la o me simple e en a džiuo ine,
exemple: isbe iama liga e isbe iamoji liga, limpama liga e limpamoji liga,
limpan i liga e limpančioji liga, nelimpama liga e nelimpamoji liga, zak ečiama
liga e zak ečiamoji liga. Comme on oi de donnés des exemples, le plus sou en
é udiamuosiè es sou ces a ia o in eccinée maladie en a dijan ies
dénomina ions pa icipan siais en allan an s appa enomés dėmenų aiška.
Pou quoi ex es au eu s choisissaien u ilise he e odes aiškos daly ius,
quoique nominé są oka é ai la même? Takį ques ion soule e quelquein ou
sensueuse pou plusieu s aisons. XIX a. pab. XX a. p . popula a ini ai es de
médecine e san é les au eu s de l'objec i le plus impo an é ai
s iechiamasis ansmiskines connaissances. Les au eu s, man ina, son
consciencieusemen ne choisi en pas, quel pa icipan à u ilise . Le plus
sou en ils éc é aien , comme payaien , peu -ê e même nusiègeaien dans
d'au es au eu s des ex es. Une, ce qui leu é ai pa iculiè emen
impo an , c'es éc i e à un simple lec eu comp éhensama langue, aigi
lie u iškai, a kalbinės plonybės ba gu bau ūpėjo. Veikiamosios ou
nonekiamosios ūšies, simplesies ou į a džiuo inės o mes pa icipan į
au eu s le plus p obablemen choisda osi spon aniquemen . Cela en émoigne,
pa exemple, le ai que même dans une même publica ion le même au eu éc i an su la même maladie usâ de di é en es aiškos pa icipan s (ž . 1, 2 e 3 igu es).
1 ig. F agmen a ec maladies in ec ieuses dénomina ions lymphamas maladies, limpamosios maladies
(Kol 1915 3) 2 ig. F agmen e a ec maladies in ec ieuses dénomina ions in ec ieamoji liga,
in eck ečiama liga (A 1910 19 69) 3 pa . F agmen e a ec noms de maladies in ec ieuses limpan ende
lig, limpan i lig (Lie K 1917 69, 70) Ainsi, au moins quį nuoseklumą ou endance ici di icile se ai à oi .
D'au e pa , de els concu encens pa icipan s a osens cas ne son pas beaucoup dans la
ma iè e é udiée.
Palmi a Zemle ičiū ė 254 XIX a. pab. XX a. p . d ižodžiai sudė iniai pa a-
dinimai su pag indiniu dėmeniu liga i daly iu
eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis
Карлова Татьяна Михайловна 2009: Особенности перевода терминологических атрибутивных словосо-
четаний в технических текстах. – Научные чтения. Сборник материалов научнопрактической кон
ференции профессорскопреподавательского состава Сыктывкарского лесного института по итогам
научноисследовательской работы в 2008 году, ответственный редактор В. В. Жиделева, ответствен-
ная за выпуск А. М. Попова, Санкт-Петербург: Сыктывкарский лесной институт - филиал государ-
ственного образовательного учреждения высшего профессионального образования «Санкт-Петер-
bu gskaja d ža na lezo echnička akademija имени С. М. Кирова, 254258. Accès su in e ne :
h pswww.elib a y. u/download://elib a y_25434368_58853127.pd .
Левенкова Анна Юрьевна 2015: Степень устойчивости терминологического словосочетания. – Науч
ный альманах 7(9), Тамбов: ООО Консалтинговая компания Юком, 13941400. Accès in e ne :
h pswww.elib a y. u/download://elib a y_24068596_53596169.pd . Mançae a Ayna No die na 2007:
Te minnologhiques mo ssoche a ion. Ling aUni e sum 1, Грозный: Scien i ic-исследовательский
кружок Lingua-uni e sum, 5355. Access su in e ne : h ps://www.elib a y.
udownload/elib a y_26258070_59569985.pd .
Подолина Оксана Владимировна 2017: К вопросу о специфике термина и особенностях его функцио-
нирования в языке. – Проблемы модернизации современного высшего образования: лингвистические
aspec s: ma é iaux III In e na ionale scien i ique-mé odique con é ence: 2 omes, Omsky
автобронетанковый инженерный институт, Москва: ООО «Издательство Ипполитова», 84–88.
Accès in e ne : h pswww.elib a y. u/download://elib a y_29175260_13434274.pd .
Подолина Оксана Владимировна 2018: Аспекты изучения терминологических словосочетаний (ТС) в
лингвистической литературе. – Проблемы модернизации современного высшего образования: лингви
s yques aspec s: ma é iaux IV In e na ionale scien i ique-mé odique con é ence, Omsk:
OO Izdaтельство Ипполитова, 7579. Accès su in e ne : h pswww.elib a y. u/download/
elib a y_34890372_50252206.pd .
Пуя Фазели 2012: Синтаксический способ образования политических терминов в современном рус-
ском языке. – Веснік БДУ. Серыя 4: Філалогія. Журналістыка. Педагогіка 1, Минск: Белорусский
uni e si é gou e nemen al, 7478. Accès su in e ne : h pswww.elib a y. u/h psdownload/elib a y_
21812920_82597329.pd . 21812920_82597329.pd . 21812920_82597329.pd . 21812920_82597329.pd .
Сабанчиева Асият Камиловна 2016: Особенности терминов как специальных лексических единиц (на
exemples de e mes sphè e as onomie). Philologie: scien i iques eche ches 4, 314324. DOI:
10.7256/2305-6177.2016.4.20476. Accès su in e ne : h ps://nbpublish.com/lib a y_ge _pd .
php?id=39409.
Тимофеева Надежда Павловна, Огнева Татьяна Николаевна 2018: Особенности синтаксической дери-
вации в отраслевой терминологии. – Язык и мир изучаемого языка: сборник научных статей, ред.
совет: А. А. Зарайский, Е. А. Елина, С. П. Хижняк, Саратов: Саратовский социально-экономиче-
ский институт (филиал) федерального государственного бюджетного образовательного учреждения
высшего образования «Российский экономический университет им. Г. В. Плеханова», 29–38.
Accès in e ne : h pswww.elib a y. u/download://elib a y_35002042_35737893.pd . TWO-WORD
COMPOSITE NAMES OF LATE 19Th EARLY 20Th CENTURY WITH liga AS hEAD ELEMENT AND
DEPENDENT ELEMENTS Exp essed bY PARTICIples
Summa y
L'a icle analyse wo-wo d composi e names wi h liga as he head elemen and dependen
elemen s exp essed by pa iciples, which we e used in he medical ex s o he la e 19 h
cen u y ea ly 20 h cen u y w i en in a popula scien i ic s yle (books, bookle s, newspape
and calenda a icles). I was ound ha he dependen elemen s o hose names a e
exp essed by passi e and ac i e pa iciples, as well as he adjec i ized pa iciples o
necessi y wi h he su ix - inas, bu he la e o m o exp ession is no e y common. The
pa iciples o bo h ypes a e exp essed by simple and p onominal o ms. Dependen
elemen s exp essed by simple passi e o ac i e pa iciples p e ail.

Te minologie | 2021 | 255 28
Th ee ypes o exp ession o dependen elemen s we e singled ou : Dl n k ←
Dk liga, Dl k ← Dk liga, Dl k ← Dk liga. The dominan ype is Dl n k ← Dk liga.
Fou sub ypes o exp ession we e dis ingued wi hin he i s wo ypes: Dl n k(pp ) ←
Dk liga, Dl n k(į a dž) ← Dk liga, Dl k(pp ) ← Dk liga, Dl k(į a dž) ← Dk liga. The
dominan sub ype is Dl n k(pp ) ← Dk liga.
I was asce ained ha he head elemen liga plays h ee seman ic – subjec , objec
and ad e bial modi ie – unc ions. The wo d ph ases wi h he shade o he subjec
p e ail. In o he wo ds, he head elemen liga usually plays he unc ion o he subjec , i.e., i
akes an ac i e posi ion. A e we ans o m he noun cons uc ions unde analysis in o
e bal ones, we can see ha liga is used in combina ion wi h wen y in ansi i e e bs; lip i
and заk ės i a e mos common. Cases whe e he abo emen ioned elemen plays he unc ion
o he objec o ad e bial modi ie a e indi idual only. L'analyse de he names wi h he
pa iciples o di e en exp ession (ac i e and passi e oice, simple and p onominal o m)
comme leu s élémen s dépendan s suppose que he au ho s o he ex s in ques ion
choisi en speci ic pa iciples spon anémen plu ô que consciemmen ; hey usually w o e
as hey knew o saw in he ex s o o he au ho s. Thei p incipal aim was o ende
subjec -speci ic knowledge o an o dina y eade in he unde s andable language o , in
o he wo ds, hey we e mo e p eoccupied wi h he con en a he han o m ela ed
linguis ic sub le ies. As ega ds he a ibu ion o names o e ms, wo g oups o names
s and ou . The names o he i s g oup can be conside ed p ope e ms, as hey deno e
medical concep s and hei dependen elemen exp esses a dis inc i e speci ic quali y. The
ph ases wi h he dependen elemen s exp essed by ac i e pa iciples used in he medical
ex s o he pe iod unde analysis can be a ibu ed o e ms as well. The e ms comp ising
he second g oup a e imp ope e ms; hey ha e no connec ion wi h he medical concep ,
whe eas hei dependen elemen deno es a empo a y quali y, which is only ele an in a
speci ic ex .
Gau a 2021-04-19
Palmi a Zemle ičiū ė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. paché palmi a.zemle[email p o ec ed]