BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
KAZIMIERAS GARŠVA
Lie u ių kalbos ins i u as
VALSTYBINS KALBOS TIKRINIAI VOODŽIAI IR J RAŠYBA ESMINIAI VOODŽIAI: es a al
língua, e i ica ie pala as, nomes pessoais, luga o a džiai, esc i a.
ANOTACIA
S aipsnyje examinam-se pie yčių Li uânia nomes pessoais (jos kilmė, sanda a, aida, luga a dyno
sis emae), Li uânia a dyno esc i a. Assim es o ça-se escla ece no os dados sob e Li uânia ce as
pala as e ajuda-se a melho a com eles elacionados p oje os de leis. Du an e 1 000 anos de ou as
línguas a kelia am e i icas pala as o na am pa e da língua li uãs e de ou as pala as
nebesiski a am one iicamen e, g ama iicamen e. Como e em ou as nações, localo á bios em aš us
p imei oiau pakliūda o de locais habi an es, e pe son nji de ki akalbių aš ininkų, po an o deles mais são
nelie u iškos o igem. a dynas da Li uânia é pa imónio cul u al da República da Li uânia.
ABSTRACT
O au ho o his a icle was in ol ed in he analysis o pe sons p ope names o Sou h Eas Li huania. In
Li huania, mos place names a e o he Li huanian o igin, as hey we e named by he locals and only a e
ha he place names came in o w i ing in a ious languages. The majo i y o pe sonal names (as in o he
languages) in Li huania a e no en i ely o local o igin, as many Ch is ian and simila names and su names
o igina ed om o he languages and by non-Li huanian sc ibes we e usually i s eco ded in o he
languages. Bu e en hose pe sonal names now ha e Li huanian owels, consonan s, in lec ions, su ixes
and a e conside ed Li huanian p ope nouns by he locals.
ĮVADAS
Obje i o do a igo discu i no os, p oblemá icos dados sob e Li uânia República da língua
es a al nomes pessoais e sua esc i a em documen os pessoais. Analiza am-se pie yčių Li uânia
nomes pessoais da ybos endências. Obje i os do a igo b e amen e esnag ina mais
impo an es a uais pe sonagens e de alguns ou os ce os pala as de consumo, o og a ia
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 2 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
p oblemas e sua elação com a língua es a al sis ema e unciona im. Ago a p incipalmen e
discu ida sob e pie yčių Li uânia a dyną, po an o ele aqui p incipalmen e e discu ido.
Au o ius y a su inkęs daug duomenų apie pie yčių Lie u os a dyną i engia mokslo
monog a ia nessa ema. Nes e a igo p incipalmen e in es igam-se pe sonagens, usados
a ealinis (geoling is inis), g e inamasis, compa amasis, desc i omasis, socioling is inis,
es a ís ico cien í icos mé odos.
Es adoybná língua oi e é uma das mais impo an es condições de esgú io, i ência e
sob e i ência da nação es a al, po an o já desde 1988 ano conside ado ques ão sob e isso
oi mais a i amen e discu ida. E les e na Li uânia oi c iada e i o ial au onomia com ês
línguas es aduais (ž . LR 9-314) e a é šiol aquelas idėjos neno ima enuncia , p epa ando
Tau inių mažumų, Asmen a džių esc i a pe so em documen os leis e co esponden emen e
en ando opis Es a ybinės kalbos įs a ymą, Lie u os Respublikos ci ilinį kodeksą. Já são
Go e namen ais e sul-o ien ais Li uânia municapi ais n e imen os, pelos quais adicionalmen e
es eu inham unções da língua es a al e á ias manei as incen i ada e in oduinėjama mul idiakalbys é.
1.PIETRYČI LIETUVOS NARDYNAS: KILM, SANDARA, RAIDA
No Susla in am pie yčių Lie u os a dyne au o econheceu a é 99 po cen o. an igos
lie u iškų anden a džių, 90 po cen o. nomes de luga es habi acionais (oikonimų), a é 40 po
cen o. nomes pessoais. Mesmo mui o kadaise susla ėjusio Vilniaus ajão upelių, eže ų nomes
o am ão pa lie u iški como em qualque ou o ajão da Li uânia. Juos compôs lie u iški
pala as. Isso e a galūnių, p eesagų ediniai, u in ys a i ikmenų e em ou os luga es da
Li uânia: Akmenė, Gi ai ė, Kuosinė, Plynis, Raudonė, Ringė, Ve žu a, Ving is (a pa i de on es
s e imkalbių aqui es abelece andenžiai neki čiuo i e já išnykę, ž . Ju a dkš as 1985: 4651).
Mui os e sudu inių upė a džių com segundo componen e -upis: Juodupis, Rudupis, Šal upis,
Ve denupė, Vi šupis. En ep lenkiškai записаy ų e o icialmen e pa alelamen e a o ų oikonimų
Vilniaus ajone lie u iškos kilmės o mą išlaikė 65,5 pe cen . nomes de luga es de habi ações, Šalčininkų . 59,6 pe cen . ne
Cidade de Vilnius 45,5 po cen o.
Dabo iniuose da República da Li uânia pe sonalônzios a espi a não qual no s ou as, e p óp ias
das li u ias nau as passado. LDK esc i os usados la ynų, gudų, lenkų línguas, po an o suas nomes
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 3 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
li uãos e linha a não mui o exa amen e e sla ino. P o . Zigmas Zinke ičius obse ou que a
exigência de esc e e lenkiškomis le as aplenkin as lie u iškas pie yčių Lie u os sla iakalbių e
lie u ių pa a des é neko ek iškas, nele polonizacinių obje i os de ini i amen e nu au i
ex-ocupada pa e da Li uânia é p ocu ado (Zinke ičius 2012: 351). Pie yčių Lie u os asmen a džiai
pela p imei a ez o am cole ados, suno min i e publicados pe sonal a džius pama oi a s a ė į
An ano Salio edaguo ame žodyne (Salys 1983: 305–488). Žodyno edak o ius susla in us
pi mykš ę o m i p i ašė: man pa ece, que a um e dadei o li uano o seu pa a dė, es agado da
nação op essão e ga go empos, não pode se o que p o undamen e sa a e po isso ca angu (Salys
1983: 6465).
Passado o expi a do ul ima o da Polônia e não espe in klas ingo ul ima umo da Rússia podiam
Li uânia kalbininkai e legislado es dize mais cla amen e, o que eles pensam sob e cidadãos da
Li uânia nomes pessoais esc i a em es ado independen e. Todos os pe sonagens no mencionado
diccioná io esc e e em li a iškomis le as, e po causa dos chamados lenkišk sob enomes não
ei a quaisque exceções, po exemplo, o ex-ocupação polonesa insc i o Donowagis aisis o em
Duona agis, Dwilewicz Gylys, Dziadulewicz Diedulis, Dzia łowski Genys, Dziedziukiewicz Diedžiuk,
Dziedziul Didžiulis, Dzienowagis Dieno agis, Dziwal owski Gw in o DełwaGin a, Dieuwie agis a
(Salys: 1983 34034). E podia do che e da KGB ussa Dze žinskio (o iginal de Vilniaus .) o sob enome
naquele ocílio luga Li u iškai ecomendada esc e e Di žys, Di žius, Di žai is, Di žiūnas,
Di žionis, Di žėnas ou Di žynas (dos se e o mas de sob enomes o p op ie á io escolhe a o ma
p e e ida). Būding modo de sla inimo a dyno Li uãos pala as galūnių nume imas. No abalho
Mokslo odos aqueles sob enomes e suas galūnhas o am es au ados em o mas an igas: Aleksin
[…] Aleks-ynas, Alksnin […] Alksn-inis, An ul […] An -ulis, Awgul […] Aug-ulis, Augun […] Aug-ūnas, Babul […]
Bab-ulis, Baczul […] Bač-iulis, B uzgul […] B uzg-ulis, Bumbul […] Bumb-ulis, Biczel […] Bič-elis, Cze niel […]
Če n-elis, Banel Baniel […], Banul […] Bal-iùlis, Banul […] Bal, Bal […] lius, Bils […] B,
Blùsius, D il < D ylỹs, Gil < Gilỹs, Gi < Gi à, G yn < G nius, G odz < G úodis, Guž < Gùžas,
H uzd < G ùzdas, Ke n < Ke nà, Ke ỹs, Kiek < Kekỹs, Kiel < K elė, Kielm < Kélmas, Kien < Kenà,
Kodz < Kuodỹs, Kois < Kójis, Kus < Kus à, Naus < Saul Náucha, Rodz < Radỹs, < Sãkas, Sak <
Še ulis, <
1
1
A igosnyje e i icio pala as ki chiuojam en ão, quando eles suki čiuo i na on e e quando impo an e isso acêncelha .
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 4 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
P onúncias ocais, d ibalsas, p iebalsas dicodyne ambém egula men e esc e e em abėcėle da
língua li uânica e de aco do nossos equisi os de o og a ia. Na língua li a ia dis inguem-se
longos e cu os ozes, po isso as o mas sulenkin as de sob enomes (Alejunas, Aleksiejunas,
Aleksiunas, Bajo unas, Gasiunas e . .) esc i as Li u iškai: Aliejūnas, Aleksiejūnas, Aleksiūnas,
Bajo ūnas, Gasiūnas (p iebalsius , ž ai kie ina, po an o Bajo iūnas aqui podia se coincidido com Bajo ūnu). A ižen e semelhan es
pa a dės a i aisy os į A ižienį i . ., o sud ibalsin as e a s a y as į au en išką: Gieczys ašy as
Gečys, Aszkiełojc Ožkelai is e pan.
P iebalsiai , d an es i y inėse das línguas li uãs šnek ose luga esos podia se e ciados c, dz,
mas podia se assim in e p e i e sla inan . Essas mudanças ambém dêsningas es a a em
bend iná li uãos língua, plg. : Ciesiul Tiesiulis, Ciesiun Tiesiūnas, Ciuksza Čiukša, Cipko Čipkus, Ci il
Či ylis, Ciunaj is Tijūnai is; Dziedziul Didžiulis, Dziaugis Džiaugys, Dzieguc
Degu is.
Reda y oai do e do se es o ça am apsiei i sem no as sla ichas p eesagas (cay onde deles
e a e šnekamojoje calboje), po isso susla in o pa a des ecomend o consumi assim:
Biciulewicz Bičiulis, Blusiewicz Blusius, Czepulkowski Čepulis, Czesnulewicz Česnulis, Cycynski
Cicinas, Dwilewicz D ylys. Tendo dados que odo sob enê pode se aduzido em polkų língua,
ecomendou pi minę (au en išką) o ma de sob enome: B zeski Be žinis, D ozd
S azdas e . .
Ago a endo mui o mais conhecimen os lingüo í icos, pode íamos p ecisa só da esc i a de
alguns sob enomes: Biedulski Bėdùlis (Bėdùlis i e Vilniaus . pe o de Pabe žės e ebemoka
Li u iškai), Dziewulski Die ùlis (De neulis), Smilgin Smilgnis (Rodūskas apyl. k. Smilių k. Smil is é
neilginas), Vigul (ne S anulis, o S aniškis i e Die enių apyl.), Sza ejko Še eika (ne Ša eika), Sza
Ši a eika (ne Ša a eika), Szyku Šiku is (ne T aku is), T ezoika T epš Šak. O dyno au o es
suge i am muda algumas o ensi amen e chambanças, a neš ines pa a des (Kiaũličius,
Visokogù skis), mas em suas ano ações nespė a conside ado. Poodyne p incipalmen e
ap esen adas de documen os do egime da ocupação Polônia nu aši as pa ênedes, as quais
uėjusių pessoas iden idade nãou indicada: as mesmas pa ênedes podia se e Li uães, e gudų, e
lenkų, e u eišių ou ou as nacionalidades, po que odas ela lenkin as. Woodyne há po 6 000
pa žių, que são pe las da língua li uãs. Dêsningai os a s açando em pi mykš ę padė į (nu alius
no o e a i icialínio sla inimą), mui os daqueles sob enomes coincidem com ago a usou-se
sob enomes, e pa e deles a é são ex inguidas. Alguns daqueles sob enomes uncioná ios do
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 5 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Ins i u o Li uanis ikos nespendeu inclui e em sob enomes, na Li uânia a o os a é 1940 ano,
ka o eką, po isso elas mais a de nepa eco em Lie u ių pa a džių diccioná io e ago a são
pa icula men e impo an es. An ano Salio edaguo o paodyno pa a des ap e ada a
p epa eng i a e au os eas e n Li uania pasų sky iams, que cidadãos pudessem adqui i
documen os mais apidamen e, escolhendo pa a si ap op iada pa a dės a ian e. A pala a não
le an a adicionais exigências cien í icas, que se iam ag a adas o seu uso. Es e dicioná io de
sob enomes do An ano Salio edaguo o Vilniaus s i ies ie o a džių žodyno (Salys 1983) di e e no
que nele os sob enomes edac ados abėcėlės o dem, e não segundo alsčius, nos quais aqueles
pe sonagens consumi .
Es e nosso es udo inclui diccioná io e em cien i ica ci culação: pa a des começamos
ki čiuo i (quai cla amen e conhecida, como isso aze ), indicamos seus da ybą, mo y ação
(e imologiją), kilmę, papli imą.
A a iamo paodyno pa enes são umkamienês (Úaka, Balsỹs, Daukšà), d ikamienês (Bùi- ydas,
Dá - ydas) ou seus umpiniai, p iešdėlinės (Pa-ke ys, Pa-pinigis), p eesaginas (Bumb-ulis,
Bu n-eikà, Deg-u is, D ū -elis, Dūd-ai is e . .). P iesaginių pa žių são p incipalmen e (na ala elas
assim mul iplicadas e pa a c ianças, c ianças). Vien de sulie u in o k ikš a a džio Mã as com
lie u iškomis p eesagoms cons i uídas des as pa a dés (be poloniza o ių записанных
lenkiškais ašmenimis): Ma -ejko, Ma -uc, Ma -uk, Ma -ul-aniec, Ma -ul. Pie yčių na Li uânia
p incipalmen e o am di undidas pa ões com p e egações -elis, -ulis, -ūnas e ou as, p z. :
-ẽlis: B asel < B as-ẽlis, Bujel < Buj-ẽlis, Bukiel < Bùkelis, G ygiel < G ig-elis, G yszel <
G iš-ẽlis, Ju el < Ju -elis, Ko del < Ka d-ẽlis, Kukiel < Kuk-ẽlis (< Kùkis), Ku miel <
Ku mẽlis (i min Ki m-inas), Kuszel < Kuš-ẽlis, Ławcel < Lauc-lis, Macka Mackło <
Mack-lẽlis, Masal < Mas-ẽlis, Paszū < Pa-škėlis, P < Pu al < P-lis, Szel < Szel < Šėlis <im->;
-(i)ùlis: Kadziul < Kadž-iùlis, Kaziul < Kaz-iùlis, Ke ul < Ke -ùlis, Ku kul < Ku k-ùlis, Łabul <
Lab-ùlis, Masiul < Mas-iùlis, Mažul < Maž-(i)ùlis, Pieczul < Peč-iùlis, S anul < S an-iùlis; -(i)
nas: B asiun < B as-i nas, Česun < Čes-i nas, Gasiul < Gas-iùlis, Gilun < Gil-i nas, G yszun <
G iš-i nas, Jackun < Jacknas, Jaczun < Jač-i nas, Jankun < Janknas, Mikun < Ka al-i nas,
Kiežun < Kež-i nas, Meiljun < Mo iejnas, Mejłun < K alnas, Mieldun < Meldnas, Mikolajun
< Ma ejnas, Na kun < No knas, Paciun < Poc-i nas, Pawl < Paul < i nas, Ma eun < Peč <
nas, Pie > Pe kun <, Radzi < i nas;
KAZIMIERAS GARŠVA. Vals ybinės kalbos ik iniai žodžiai i jų ašyba | 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
-ùkas: B aziuk < B az-iùkas, Daniuk < Dan-iùkas, G ysiuk < G is-iùkas, Macuk < Mac-iùkas, Masiuk <
Mas-iùkas, Misiuk < Mis-iùkas; -ái is: G ygojc < G ig-ái is, Jankojc < Jank-ái is, Janukojc <
Jan-uk-ái is, Ju kojc < Ju k-ái is, Klukojc < Kluk-ái is, Masojc < Mas-ái is, Vincelojc <-el-ái is;
- is: Gi uc < Gi -ù is, Łabucù Łabudz < Lab-ù is, Ma uc < Ma -ù is, Pie uc < Pe -ù is, Sieku <
Sek-ù is;
- nas, -ónis: G ygianiec < G ig-ėnas, Masiulaniec < Mas-iul-ionis (i Masiulanis), Miežaniec <
Miež-iónis, Oszkielaniec < Ožk-el-iónis, Pie ukaniec <-uk- Pe ónis, Szymaniec < Šimonis;
-eikà: Masiejko < Mas-eikà, Ma ejko < Ma -eikà, Sudejko < Sud-eikà, Szadejko < Šad-eikà,
Szawejko < Ša -eikà.
2. LIETUVOS VARDYNO RAŠYBA
Nep iklausomas demok a inės Lie u os Respublikos ie o a džius, asmen a džius, ga ių,
ju idinių asmenų pa adinimus acos uma esc e e a odos comp eendama als ybine lie u ių
kalba. Nemuno iê, endo bal išką nome e luindo po eduzėjusímio e i ó io do es ado da
Li uânia, Gudijoje é o icialmen e chamado não lie u iškai, e gudiškai, na a ual Ka aliaučiaus á ea
usiškai. Análisamen e há e com Ne imi, que Gudijoje é chamada Vilija. E ninguém não queundžia,
que lie u iški upė a džiai lá são esc i os nelie u iškomis le as e em ou as o mas, que
subs i ui anden a džių apa ybės žymenys, ago a Seimo pi mininkės a ibuem a pe sonalidades
(plg. Rašimai ė 2021: 6).
Dalis aldininkų de á ias manei as cada ez mais p ocu a ex o qui Li uânia a dyną (ypač
asmen a džius) e não conside a em linguagem specialis as a gumen s. Ex-sec e á io da comissão
de linguagem d . P anas Kniūkš a ainda 2009, 2010 anos esc e eu que o apelido pessoal é pa e da
linguagem, e não unikalus conc e os iden idade de pessoa (Kniūkš a 2013: 159169). aos cidadãos da
República da Li uânia ale e ge alis p incípio das leis pe sonal a džius nos documen os esc e e
em lie u iškais ašmenimis. Isso de odo não impede exp essa -se do su uci á io šeiminių e de o
ki ų san ykių: juos odo ne pa a džių apa umas, o eisiniai ak ai i juos liudijan ys
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 7 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
kylančių documen os. Za es angei o casada li eu ê pode ica quie seu lie u išką pa a dę e po
isso suas elações com su uok inio nem pouco nesikeičia, nesilpnėja. Se o sob enome de um
cidadão da República da Li uânia nos documen os do nosso es ado o esc i o es animas le as
do es ado, essa língua é usada como es a al. Assim en a-se e o na a padė ão, qual oi 19201939
anos, Polônia ocupa os eas e n Li uá. Lenkų, usų línguas uso nas pe aščias da Li uânia a ibu ų
eles de oda Li uânia e debilpnin ų unidade do es ado. P anas Kniūkš a en a izou que ao
sulenkin os nomes pessoais, nomes de uas, públicos zá a as pi šdami sulenkin us ie o a džius
polkai Vilniaus k aš ą sa inasi abe amen e e conscien iamen e. Aqui pa a linguagem cla amen e
kyšo poli ika (Kniūkš a 2013: 157). Na o icialie a osenoje pie yčių Lie u os aldininkai odo o
empo įky iai escleisando al a dyną, Vilniaus k aš ą p ocu a mos a como esą nuo amžių
lenkišką plo ą, ao qual necessá io p opo ciona especial s a usą. Esc ip u a de nomes e
sob enomes de cidadãos li uanos em documen os lenkiška esc i a não é ão simples e inocal a
coisa, como sujinam alguns nossos polí icos e jo nalis as (Kniūkš a 2013: 165). Gai inando
okupações pada inos e es eu inando unciona imen o da es a al li uãs língua na Li uânia,
zalojan a es a al língua sis ema oi om asi mui o planingų coo denados ações. P udimen o não
agui ou e Vals ybinė lie u ių kalbos komisija ( oliau VLKK): conside ou não só ao sis ema de
linguagem, mas ambém em 2009 anos Seimo Teisės i eisėsaugos p esiden e o mulo ę esą
s aiga pasikei usią geopoli ica, economica e social Li huanian si uaciju (plg. Kniš a 2013: 150, 152),
e čian neo icialie naukić s a usą als ybinės lie u ių kalbos.
VLKK es a linguagem sis ema injus i icá el excepção o çada a suc ula semelhan e: a endiendo a
a uais necessidades da sociedade, como se osse possí el nebesilaiky i Cons i uções, oca
polí icas de língua das ins i uições do es ado, di icul a a na i idade língua ansmi i de ge ação
de população a ge ação, oca a elação memb os da comunidade com sua língua e assim pažeis i
ečdalį c i é ios de i alidade do idioma, 2009 m. 24 de ma ço. UNESCO Nyks ad con i mados a las
de línguas do mundo. Visando obje i os não co esponden es à Cons i uição, dissemina-se e ce ca
de 20 ciência als očių: esą nome, sob enê é não linguagem, e pa e da iden idade de pessoa e
pa a dės esą ik lie u iškos, o ne lie u ių – ien nelie u iškos (užsienie iškos); asmen a džiai
p incipal seu ma cou; li uãos esą apenas pa e p i ada da ida e po causa deles o iginalias
o og a ias e a ies em di ei o decidi não sociedadeè, e pe sonalôndio sa ininkas e . . Po
causa desses e os oi há mui o a isada (Ga š a 2014), mas sob e isso neno ime ou i em e aqueles
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 8 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
e os ainda se epe ojam. Li uã que ima aze mundo ilha, onde nebesilaikoma línguas
es adís icas e só aqui u ilizadas al ez a é odo mundo o iginalios la yniško pag indo pa ybos
com seus diak i iniais sinais. P esen es g ama icas das línguas li uanas não p esumoma quaisque
esc i ybos isimčių. No a sob e es angei os au o es ci ação (DLKG 1994: 19) p i aši a sem des e
seção au o es de conhecimen o, neap o a- a em nenhuma dos especialis as da língua sen êdi e
nemcaim não se elaciona com documen os de esc i a de nomes pessoais dos cidadãos da República
da Li uânia. Sob e a esc i a de nomes pessoais a é ago a publicamen e ge almen e incompe en es,
paupe u iniamen e ebekalba ais ques ões pouco besio ien iojan es pessoas, exp essškian ys
só nepg įs ą subjek y ią opinię. Po exemplo, na página web do Minis é io da Jus iça
aindabesclbiama ex-minis o da jus iça Remigijaus Šimašiaus 2011 anos 24 d. língua de discussão de
esc i a pessoal des e nome, na qual ele leccionou: mo e is esquece po es angei o, dano ou anglo,
e ela em que escolhe , o que ama ė i mais: Li uã ou y ą, se ela elixida o nome do homem em Li uânia
não pode se insc i a nem os documen os. Do e dadei o aquela sob enê se ia g a ada
2
exa amen e paga siui segundo a imą (causada 500 anos) e o sob enê do con idado niekaip não
osse esboipoma. E se ele p ecisa e es angee ichas le as, skliaus elias pa a dê e imem ambém
pode indica . Além disso, um con idado lie u a na Li uânia pode ia pe mi i se ica a me gau inę
pa a dę ou a sua pa a de засписать сам. Reikė ų o hóspede espei a mui os di ei os de
habi an es locais na Li uânia usa sua língua es a al, g ama ica, es a u mais e mokė i
in eg eo is.
Mas alguma exceção na esc i a, mais p ecisamen e, es anhos idiomas de esc i a e a ia dėsnių
ans e ência em li uãs língua adicional esc i au signi ica iam sua uo imen o. Tão isimças cada
ez mul iplica iam e mul iplica iam. Não sem undamen o sob e le as nu ašinėjimo p ojec ão em
nomes pessoais P anas Kniūkš a esc e eu: p oje o é aldiškai šališkas, an ipilie iškas, ja omenei
nenaudingas e mais impo an e an ikons i ucinis. A lei de Tokio não pode se ap o ada […]. Lúdna que
a p essão não esis iu e com al pon o de is a espalhando p oje o se esignou Vals ybinė lie u ių kalbos komisija (Kniūkš a 2013: 150
151).
A é ago a melho es á p epa ado o p oje o de documen os de esc i a de nomes pessoais
Talkos, ao qual ap o a am 50 p o issionais kalbininkų, po 300 ou os diplomouo as
ak y ių Lie u os Respublikos piliečių, Lie u ių kalbos ins i u as. 2016 me ų asa io 29 d.
li uanis as, 100 000 em conclusão sob e p oje o de lei No. XIIP-3796, p epa ado Talkos ep esen an es, Ins i u as esc e eu:
2
Accesso na in e ne : www. m.l .
KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua
o og a ia | 9 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03
BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204
Nome (su nome) e pa da (pa a des) de um cidadão da República da Li uânia nos documen os
pessoais de em se esc i os na língua es a al abėcėlės 32 le as segundo a a imą […]. As
insc ições complemen a es nou a língua pode iam se insc i as: 1) passe ou as
insc ições na p imei a página da secção; 2) do pessoal ca ele e de iden idade do ou o lado
3
do ca elho.
Isso coincidia com as conclusões de uma discussão cien í ica de alhada o ganizada em 25 de ab il de
2014 pelo Ins i u e sob e a esc i a de nomes pessoais em documen os de pessoa: kalbinių a gumen ų,
po que de e ia muda as disposições em igo sob e a esc i a de nomes pessoais em documen os de
pessoa dos cidadãos da República da Li uânia não; esc e endo nelas pe son žius nelie u iškomis
le as, se ia subs i uída abėcėlė da língua li a ians e des abilizada sis ema de esc i a. Ca u se ia
panejado cons i ucionalcinis s a us da es a al língua li uãs, pažeis ed suas ca ac e i umas de
esc i a e pe u bdi as adições de consumo. Diskusijoje pa icipou po 30 kalbininkų, suas
conclusões Seimui, VLKK assinou discussões p esidinkai hab. d . Ona Alekna ičienė, p o . hab. d . Laima
Kalėdienė, hab. d . Ri a Miliūnai ė, p o . hab. d . Se gejus Temčinas4. De aco do com a Cons i uição
odos os nomes pessoais dos cidadãos da República da Li uânia em documen os de em se esc i os
egula iga língua es a al: o icialia bend inês lie u ių kalbos abėcėle e não iolando eg as g ama icas
( ienaskai os a dininke ne umpinan a dų i pa a džių). Sua nacionalidade e nomes pessoais em
língua es angei a pode indica -se documen os em insc i os suplemen a es.
1622 m. O in en á io da economia de Vilnius mos a que os nomes dos habi an es locais daquele
empo e am Jonas, Ju gis (LVIŠ 70, 88), e os sob enomes D u elay is, Gudaycis, Ka ełay is,
Sze muksz ay is, Łuksz elis, Rugielis, S o elis, Kuk onis, Kibilda e . . (LŠ 128, 60, 122, 88, 128, 56,
102, 114, VI 118). Ago a exige-se aos documen os esc e e não au en icas, e mudado os
sob enomes D u eloic, Gudoic, Ka ełoic, Sze muksz oic (não Še mukš ai is), Łuksz ełło,
Rugiel, S a el, Kuk an, Kibildo, po que assim essas sob enomes o ça am susla izadas no
XIXXX a. Kokias conclusões sob e es es e semelhan es sob enomes em documen os VLKK eiks
Seimui, se pedi em. cidadãos da República da Li uânia e seus giminés es angei os da Polônia,
Komisija am lyg i nep ieš a a o (Pangony ė 2019).
Gudija e . A é ago a o ibunal do dis i o de Klaipėda 2021 m. ejei ou eclamação de um
cidadão li uano em seu pa a dėje luga de le a g ąžin i w, po que aquela le aem 1940 anos Mėmelio (i. y. Klaipėdos) apsk i yje ecebeu
3
acesso na in e ne : www.l s.l .