scieee Open visual document viewer

Valstybinės kalbos tikriniai žodžiai ir jų rašyba

Kazimieras Garšva

Abstract

    Straipsnyje nagrinėjami pietryčių Lietuvos asmenvardžiai (jų kilmė, sandara, raida, vieta vardyno sistemoje), Lietuvos vardyno rašyba. Taip stengiamasi išsiaiškinti naujus duomenis apie Lietuvos tikrinius žodžius ir padedama gerinti su jais susijusius įstatymų projektus. Per 1000 metų iš kitų kalbų atkeliavę tikriniai žodžiai tapdavo lietuvių kalbos dalimi ir nuo kitų žodžių nebesiskirdavo fonetiškai, gramatiškai. Kaip ir kitose tautose, vietovardžiai į raštus pirmiau  pakliūdavo iš vietinių gyventojų, o asmenvardžiai – iš kitakalbių raštininkų, todėl jų daugiau yra nelietuviškos kilmės. Lietuvos vardynas yra Lietuvos Respublikos kultūros paveldas.

Full text

BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 KAZIMIERAS GARŠVA Lie u ių kalbos ins i u as VALSTYBINS KALBOS TIKRINIAI VOODŽIAI IR J RAŠYBA ESMINIAI VOODŽIAI: es a al língua, e i ica ie pala as, nomes pessoais, luga o a džiai, esc i a. ANOTACIA S aipsnyje examinam-se pie yčių Li uânia nomes pessoais (jos kilmė, sanda a, aida, luga a dyno sis emae), Li uânia a dyno esc i a. Assim es o ça-se escla ece no os dados sob e Li uânia ce as pala as e ajuda-se a melho a com eles elacionados p oje os de leis. Du an e 1 000 anos de ou as línguas a kelia am e i icas pala as o na am pa e da língua li uãs e de ou as pala as nebesiski a am one iicamen e, g ama iicamen e. Como e em ou as nações, localo á bios em aš us p imei oiau pakliūda o de locais habi an es, e pe son nji de ki akalbių aš ininkų, po an o deles mais são nelie u iškos o igem. a dynas da Li uânia é pa imónio cul u al da República da Li uânia. ABSTRACT O au ho o his a icle was in ol ed in he analysis o pe sons p ope names o Sou h Eas Li huania. In Li huania, mos place names a e o he Li huanian o igin, as hey we e named by he locals and only a e ha he place names came in o w i ing in a ious languages. The majo i y o pe sonal names (as in o he languages) in Li huania a e no en i ely o local o igin, as many Ch is ian and simila names and su names o igina ed om o he languages and by non-Li huanian sc ibes we e usually i s eco ded in o he languages. Bu e en hose pe sonal names now ha e Li huanian owels, consonan s, in lec ions, su ixes and a e conside ed Li huanian p ope nouns by he locals. ĮVADAS Obje i o do a igo discu i no os, p oblemá icos dados sob e Li uânia República da língua es a al nomes pessoais e sua esc i a em documen os pessoais. Analiza am-se pie yčių Li uânia nomes pessoais da ybos endências. Obje i os do a igo b e amen e esnag ina mais impo an es a uais pe sonagens e de alguns ou os ce os pala as de consumo, o og a ia KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 2 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 p oblemas e sua elação com a língua es a al sis ema e unciona im. Ago a p incipalmen e discu ida sob e pie yčių Li uânia a dyną, po an o ele aqui p incipalmen e e discu ido. Au o ius y a su inkęs daug duomenų apie pie yčių Lie u os a dyną i engia mokslo monog a ia nessa ema. Nes e a igo p incipalmen e in es igam-se pe sonagens, usados a ealinis (geoling is inis), g e inamasis, compa amasis, desc i omasis, socioling is inis, es a ís ico cien í icos mé odos. Es adoybná língua oi e é uma das mais impo an es condições de esgú io, i ência e sob e i ência da nação es a al, po an o já desde 1988 ano conside ado ques ão sob e isso oi mais a i amen e discu ida. E les e na Li uânia oi c iada e i o ial au onomia com ês línguas es aduais (ž . LR 9-314) e a é šiol aquelas idėjos neno ima enuncia , p epa ando Tau inių mažumų, Asmen a džių esc i a pe so em documen os leis e co esponden emen e en ando opis Es a ybinės kalbos įs a ymą, Lie u os Respublikos ci ilinį kodeksą. Já são Go e namen ais e sul-o ien ais Li uânia municapi ais n e imen os, pelos quais adicionalmen e es eu inham unções da língua es a al e á ias manei as incen i ada e in oduinėjama mul idiakalbys é. 1.PIETRYČI LIETUVOS NARDYNAS: KILM, SANDARA, RAIDA No Susla in am pie yčių Lie u os a dyne au o econheceu a é 99 po cen o. an igos lie u iškų anden a džių, 90 po cen o. nomes de luga es habi acionais (oikonimų), a é 40 po cen o. nomes pessoais. Mesmo mui o kadaise susla ėjusio Vilniaus ajão upelių, eže ų nomes o am ão pa lie u iški como em qualque ou o ajão da Li uânia. Juos compôs lie u iški pala as. Isso e a galūnių, p eesagų ediniai, u in ys a i ikmenų e em ou os luga es da Li uânia: Akmenė, Gi ai ė, Kuosinė, Plynis, Raudonė, Ringė, Ve žu a, Ving is (a pa i de on es s e imkalbių aqui es abelece andenžiai neki čiuo i e já išnykę, ž . Ju a dkš as 1985: 4651). Mui os e sudu inių upė a džių com segundo componen e -upis: Juodupis, Rudupis, Šal upis, Ve denupė, Vi šupis. En ep lenkiškai записаy ų e o icialmen e pa alelamen e a o ų oikonimų Vilniaus ajone lie u iškos kilmės o mą išlaikė 65,5 pe cen . nomes de luga es de habi ações, Šalčininkų . 59,6 pe cen . ne Cidade de Vilnius 45,5 po cen o. Dabo iniuose da República da Li uânia pe sonalônzios a espi a não qual no s ou as, e p óp ias das li u ias nau as passado. LDK esc i os usados la ynų, gudų, lenkų línguas, po an o suas nomes KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 3 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 li uãos e linha a não mui o exa amen e e sla ino. P o . Zigmas Zinke ičius obse ou que a exigência de esc e e lenkiškomis le as aplenkin as lie u iškas pie yčių Lie u os sla iakalbių e lie u ių pa a des é neko ek iškas, nele polonizacinių obje i os de ini i amen e nu au i ex-ocupada pa e da Li uânia é p ocu ado (Zinke ičius 2012: 351). Pie yčių Lie u os asmen a džiai pela p imei a ez o am cole ados, suno min i e publicados pe sonal a džius pama oi a s a ė į An ano Salio edaguo ame žodyne (Salys 1983: 305–488). Žodyno edak o ius susla in us pi mykš ę o m i p i ašė: man pa ece, que a um e dadei o li uano o seu pa a dė, es agado da nação op essão e ga go empos, não pode se o que p o undamen e sa a e po isso ca angu (Salys 1983: 6465). Passado o expi a do ul ima o da Polônia e não espe in klas ingo ul ima umo da Rússia podiam Li uânia kalbininkai e legislado es dize mais cla amen e, o que eles pensam sob e cidadãos da Li uânia nomes pessoais esc i a em es ado independen e. Todos os pe sonagens no mencionado diccioná io esc e e em li a iškomis le as, e po causa dos chamados lenkišk sob enomes não ei a quaisque exceções, po exemplo, o ex-ocupação polonesa insc i o Donowagis aisis o em Duona agis, Dwilewicz Gylys, Dziadulewicz Diedulis, Dzia łowski Genys, Dziedziukiewicz Diedžiuk, Dziedziul Didžiulis, Dzienowagis Dieno agis, Dziwal owski Gw in o DełwaGin a, Dieuwie agis a (Salys: 1983 34034). E podia do che e da KGB ussa Dze žinskio (o iginal de Vilniaus .) o sob enome naquele ocílio luga Li u iškai ecomendada esc e e Di žys, Di žius, Di žai is, Di žiūnas, Di žionis, Di žėnas ou Di žynas (dos se e o mas de sob enomes o p op ie á io escolhe a o ma p e e ida). Būding modo de sla inimo a dyno Li uãos pala as galūnių nume imas. No abalho Mokslo odos aqueles sob enomes e suas galūnhas o am es au ados em o mas an igas: Aleksin […] Aleks-ynas, Alksnin […] Alksn-inis, An ul […] An -ulis, Awgul […] Aug-ulis, Augun […] Aug-ūnas, Babul […] Bab-ulis, Baczul […] Bač-iulis, B uzgul […] B uzg-ulis, Bumbul […] Bumb-ulis, Biczel […] Bič-elis, Cze niel […] Če n-elis, Banel Baniel […], Banul […] Bal-iùlis, Banul […] Bal, Bal […] lius, Bils […] B, Blùsius, D il < D ylỹs, Gil < Gilỹs, Gi < Gi à, G yn < G nius, G odz < G úodis, Guž < Gùžas, H uzd < G ùzdas, Ke n < Ke nà, Ke ỹs, Kiek < Kekỹs, Kiel < K elė, Kielm < Kélmas, Kien < Kenà, Kodz < Kuodỹs, Kois < Kójis, Kus < Kus à, Naus < Saul Náucha, Rodz < Radỹs, < Sãkas, Sak < Še ulis, < 1 1 A igosnyje e i icio pala as ki chiuojam en ão, quando eles suki čiuo i na on e e quando impo an e isso acêncelha . KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 4 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 P onúncias ocais, d ibalsas, p iebalsas dicodyne ambém egula men e esc e e em abėcėle da língua li uânica e de aco do nossos equisi os de o og a ia. Na língua li a ia dis inguem-se longos e cu os ozes, po isso as o mas sulenkin as de sob enomes (Alejunas, Aleksiejunas, Aleksiunas, Bajo unas, Gasiunas e . .) esc i as Li u iškai: Aliejūnas, Aleksiejūnas, Aleksiūnas, Bajo ūnas, Gasiūnas (p iebalsius , ž ai kie ina, po an o Bajo iūnas aqui podia se coincidido com Bajo ūnu). A ižen e semelhan es pa a dės a i aisy os į A ižienį i . ., o sud ibalsin as e a s a y as į au en išką: Gieczys ašy as Gečys, Aszkiełojc Ožkelai is e pan. P iebalsiai , d an es i y inėse das línguas li uãs šnek ose luga esos podia se e ciados c, dz, mas podia se assim in e p e i e sla inan . Essas mudanças ambém dêsningas es a a em bend iná li uãos língua, plg. : Ciesiul Tiesiulis, Ciesiun Tiesiūnas, Ciuksza Čiukša, Cipko Čipkus, Ci il Či ylis, Ciunaj is Tijūnai is; Dziedziul Didžiulis, Dziaugis Džiaugys, Dzieguc Degu is. Reda y oai do e do se es o ça am apsiei i sem no as sla ichas p eesagas (cay onde deles e a e šnekamojoje calboje), po isso susla in o pa a des ecomend o consumi assim: Biciulewicz Bičiulis, Blusiewicz Blusius, Czepulkowski Čepulis, Czesnulewicz Česnulis, Cycynski Cicinas, Dwilewicz D ylys. Tendo dados que odo sob enê pode se aduzido em polkų língua, ecomendou pi minę (au en išką) o ma de sob enome: B zeski Be žinis, D ozd S azdas e . . Ago a endo mui o mais conhecimen os lingüo í icos, pode íamos p ecisa só da esc i a de alguns sob enomes: Biedulski Bėdùlis (Bėdùlis i e Vilniaus . pe o de Pabe žės e ebemoka Li u iškai), Dziewulski Die ùlis (De neulis), Smilgin Smilgnis (Rodūskas apyl. k. Smilių k. Smil is é neilginas), Vigul (ne S anulis, o S aniškis i e Die enių apyl.), Sza ejko Še eika (ne Ša eika), Sza Ši a eika (ne Ša a eika), Szyku Šiku is (ne T aku is), T ezoika T epš Šak. O dyno au o es suge i am muda algumas o ensi amen e chambanças, a neš ines pa a des (Kiaũličius, Visokogù skis), mas em suas ano ações nespė a conside ado. Poodyne p incipalmen e ap esen adas de documen os do egime da ocupação Polônia nu aši as pa ênedes, as quais uėjusių pessoas iden idade nãou indicada: as mesmas pa ênedes podia se e Li uães, e gudų, e lenkų, e u eišių ou ou as nacionalidades, po que odas ela lenkin as. Woodyne há po 6 000 pa žių, que são pe las da língua li uãs. Dêsningai os a s açando em pi mykš ę padė į (nu alius no o e a i icialínio sla inimą), mui os daqueles sob enomes coincidem com ago a usou-se sob enomes, e pa e deles a é são ex inguidas. Alguns daqueles sob enomes uncioná ios do KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 5 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 Ins i u o Li uanis ikos nespendeu inclui e em sob enomes, na Li uânia a o os a é 1940 ano, ka o eką, po isso elas mais a de nepa eco em Lie u ių pa a džių diccioná io e ago a são pa icula men e impo an es. An ano Salio edaguo o paodyno pa a des ap e ada a p epa eng i a e au os eas e n Li uania pasų sky iams, que cidadãos pudessem adqui i documen os mais apidamen e, escolhendo pa a si ap op iada pa a dės a ian e. A pala a não le an a adicionais exigências cien í icas, que se iam ag a adas o seu uso. Es e dicioná io de sob enomes do An ano Salio edaguo o Vilniaus s i ies ie o a džių žodyno (Salys 1983) di e e no que nele os sob enomes edac ados abėcėlės o dem, e não segundo alsčius, nos quais aqueles pe sonagens consumi . Es e nosso es udo inclui diccioná io e em cien i ica ci culação: pa a des começamos ki čiuo i (quai cla amen e conhecida, como isso aze ), indicamos seus da ybą, mo y ação (e imologiją), kilmę, papli imą. A a iamo paodyno pa enes são umkamienês (Úaka, Balsỹs, Daukšà), d ikamienês (Bùi- ydas, Dá - ydas) ou seus umpiniai, p iešdėlinės (Pa-ke ys, Pa-pinigis), p eesaginas (Bumb-ulis, Bu n-eikà, Deg-u is, D ū -elis, Dūd-ai is e . .). P iesaginių pa žių são p incipalmen e (na ala elas assim mul iplicadas e pa a c ianças, c ianças). Vien de sulie u in o k ikš a a džio Mã as com lie u iškomis p eesagoms cons i uídas des as pa a dés (be poloniza o ių записанных lenkiškais ašmenimis): Ma -ejko, Ma -uc, Ma -uk, Ma -ul-aniec, Ma -ul. Pie yčių na Li uânia p incipalmen e o am di undidas pa ões com p e egações -elis, -ulis, -ūnas e ou as, p z. : -ẽlis: B asel < B as-ẽlis, Bujel < Buj-ẽlis, Bukiel < Bùkelis, G ygiel < G ig-elis, G yszel < G iš-ẽlis, Ju el < Ju -elis, Ko del < Ka d-ẽlis, Kukiel < Kuk-ẽlis (< Kùkis), Ku miel < Ku mẽlis (i min Ki m-inas), Kuszel < Kuš-ẽlis, Ławcel < Lauc-lis, Macka Mackło < Mack-lẽlis, Masal < Mas-ẽlis, Paszū < Pa-škėlis, P < Pu al < P-lis, Szel < Szel < Šėlis <im->; -(i)ùlis: Kadziul < Kadž-iùlis, Kaziul < Kaz-iùlis, Ke ul < Ke -ùlis, Ku kul < Ku k-ùlis, Łabul < Lab-ùlis, Masiul < Mas-iùlis, Mažul < Maž-(i)ùlis, Pieczul < Peč-iùlis, S anul < S an-iùlis; -(i) nas: B asiun < B as-i nas, Česun < Čes-i nas, Gasiul < Gas-iùlis, Gilun < Gil-i nas, G yszun < G iš-i nas, Jackun < Jacknas, Jaczun < Jač-i nas, Jankun < Janknas, Mikun < Ka al-i nas, Kiežun < Kež-i nas, Meiljun < Mo iejnas, Mejłun < K alnas, Mieldun < Meldnas, Mikolajun < Ma ejnas, Na kun < No knas, Paciun < Poc-i nas, Pawl < Paul < i nas, Ma eun < Peč < nas, Pie > Pe kun <, Radzi < i nas; KAZIMIERAS GARŠVA. Vals ybinės kalbos ik iniai žodžiai i jų ašyba | 6 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 -ùkas: B aziuk < B az-iùkas, Daniuk < Dan-iùkas, G ysiuk < G is-iùkas, Macuk < Mac-iùkas, Masiuk < Mas-iùkas, Misiuk < Mis-iùkas; -ái is: G ygojc < G ig-ái is, Jankojc < Jank-ái is, Janukojc < Jan-uk-ái is, Ju kojc < Ju k-ái is, Klukojc < Kluk-ái is, Masojc < Mas-ái is, Vincelojc <-el-ái is; - is: Gi uc < Gi -ù is, Łabucù Łabudz < Lab-ù is, Ma uc < Ma -ù is, Pie uc < Pe -ù is, Sieku < Sek-ù is; - nas, -ónis: G ygianiec < G ig-ėnas, Masiulaniec < Mas-iul-ionis (i Masiulanis), Miežaniec < Miež-iónis, Oszkielaniec < Ožk-el-iónis, Pie ukaniec <-uk- Pe ónis, Szymaniec < Šimonis; -eikà: Masiejko < Mas-eikà, Ma ejko < Ma -eikà, Sudejko < Sud-eikà, Szadejko < Šad-eikà, Szawejko < Ša -eikà. 2. LIETUVOS VARDYNO RAŠYBA Nep iklausomas demok a inės Lie u os Respublikos ie o a džius, asmen a džius, ga ių, ju idinių asmenų pa adinimus acos uma esc e e a odos comp eendama als ybine lie u ių kalba. Nemuno iê, endo bal išką nome e luindo po eduzėjusímio e i ó io do es ado da Li uânia, Gudijoje é o icialmen e chamado não lie u iškai, e gudiškai, na a ual Ka aliaučiaus á ea usiškai. Análisamen e há e com Ne imi, que Gudijoje é chamada Vilija. E ninguém não queundžia, que lie u iški upė a džiai lá são esc i os nelie u iškomis le as e em ou as o mas, que subs i ui anden a džių apa ybės žymenys, ago a Seimo pi mininkės a ibuem a pe sonalidades (plg. Rašimai ė 2021: 6). Dalis aldininkų de á ias manei as cada ez mais p ocu a ex o qui Li uânia a dyną (ypač asmen a džius) e não conside a em linguagem specialis as a gumen s. Ex-sec e á io da comissão de linguagem d . P anas Kniūkš a ainda 2009, 2010 anos esc e eu que o apelido pessoal é pa e da linguagem, e não unikalus conc e os iden idade de pessoa (Kniūkš a 2013: 159169). aos cidadãos da República da Li uânia ale e ge alis p incípio das leis pe sonal a džius nos documen os esc e e em lie u iškais ašmenimis. Isso de odo não impede exp essa -se do su uci á io šeiminių e de o ki ų san ykių: juos odo ne pa a džių apa umas, o eisiniai ak ai i juos liudijan ys KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 7 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 kylančių documen os. Za es angei o casada li eu ê pode ica quie seu lie u išką pa a dę e po isso suas elações com su uok inio nem pouco nesikeičia, nesilpnėja. Se o sob enome de um cidadão da República da Li uânia nos documen os do nosso es ado o esc i o es animas le as do es ado, essa língua é usada como es a al. Assim en a-se e o na a padė ão, qual oi 19201939 anos, Polônia ocupa os eas e n Li uá. Lenkų, usų línguas uso nas pe aščias da Li uânia a ibu ų eles de oda Li uânia e debilpnin ų unidade do es ado. P anas Kniūkš a en a izou que ao sulenkin os nomes pessoais, nomes de uas, públicos zá a as pi šdami sulenkin us ie o a džius polkai Vilniaus k aš ą sa inasi abe amen e e conscien iamen e. Aqui pa a linguagem cla amen e kyšo poli ika (Kniūkš a 2013: 157). Na o icialie a osenoje pie yčių Lie u os aldininkai odo o empo įky iai escleisando al a dyną, Vilniaus k aš ą p ocu a mos a como esą nuo amžių lenkišką plo ą, ao qual necessá io p opo ciona especial s a usą. Esc ip u a de nomes e sob enomes de cidadãos li uanos em documen os lenkiška esc i a não é ão simples e inocal a coisa, como sujinam alguns nossos polí icos e jo nalis as (Kniūkš a 2013: 165). Gai inando okupações pada inos e es eu inando unciona imen o da es a al li uãs língua na Li uânia, zalojan a es a al língua sis ema oi om asi mui o planingų coo denados ações. P udimen o não agui ou e Vals ybinė lie u ių kalbos komisija ( oliau VLKK): conside ou não só ao sis ema de linguagem, mas ambém em 2009 anos Seimo Teisės i eisėsaugos p esiden e o mulo ę esą s aiga pasikei usią geopoli ica, economica e social Li huanian si uaciju (plg. Kniš a 2013: 150, 152), e čian neo icialie naukić s a usą als ybinės lie u ių kalbos. VLKK es a linguagem sis ema injus i icá el excepção o çada a suc ula semelhan e: a endiendo a a uais necessidades da sociedade, como se osse possí el nebesilaiky i Cons i uções, oca polí icas de língua das ins i uições do es ado, di icul a a na i idade língua ansmi i de ge ação de população a ge ação, oca a elação memb os da comunidade com sua língua e assim pažeis i ečdalį c i é ios de i alidade do idioma, 2009 m. 24 de ma ço. UNESCO Nyks ad con i mados a las de línguas do mundo. Visando obje i os não co esponden es à Cons i uição, dissemina-se e ce ca de 20 ciência als očių: esą nome, sob enê é não linguagem, e pa e da iden idade de pessoa e pa a dės esą ik lie u iškos, o ne lie u ių – ien nelie u iškos (užsienie iškos); asmen a džiai p incipal seu ma cou; li uãos esą apenas pa e p i ada da ida e po causa deles o iginalias o og a ias e a ies em di ei o decidi não sociedadeè, e pe sonalôndio sa ininkas e . . Po causa desses e os oi há mui o a isada (Ga š a 2014), mas sob e isso neno ime ou i em e aqueles KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 8 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 e os ainda se epe ojam. Li uã que ima aze mundo ilha, onde nebesilaikoma línguas es adís icas e só aqui u ilizadas al ez a é odo mundo o iginalios la yniško pag indo pa ybos com seus diak i iniais sinais. P esen es g ama icas das línguas li uanas não p esumoma quaisque esc i ybos isimčių. No a sob e es angei os au o es ci ação (DLKG 1994: 19) p i aši a sem des e seção au o es de conhecimen o, neap o a- a em nenhuma dos especialis as da língua sen êdi e nemcaim não se elaciona com documen os de esc i a de nomes pessoais dos cidadãos da República da Li uânia. Sob e a esc i a de nomes pessoais a é ago a publicamen e ge almen e incompe en es, paupe u iniamen e ebekalba ais ques ões pouco besio ien iojan es pessoas, exp essškian ys só nepg įs ą subjek y ią opinię. Po exemplo, na página web do Minis é io da Jus iça aindabesclbiama ex-minis o da jus iça Remigijaus Šimašiaus 2011 anos 24 d. língua de discussão de esc i a pessoal des e nome, na qual ele leccionou: mo e is esquece po es angei o, dano ou anglo, e ela em que escolhe , o que ama ė i mais: Li uã ou y ą, se ela elixida o nome do homem em Li uânia não pode se insc i a nem os documen os. Do e dadei o aquela sob enê se ia g a ada 2 exa amen e paga siui segundo a imą (causada 500 anos) e o sob enê do con idado niekaip não osse esboipoma. E se ele p ecisa e es angee ichas le as, skliaus elias pa a dê e imem ambém pode indica . Além disso, um con idado lie u a na Li uânia pode ia pe mi i se ica a me gau inę pa a dę ou a sua pa a de засписать сам. Reikė ų o hóspede espei a mui os di ei os de habi an es locais na Li uânia usa sua língua es a al, g ama ica, es a u mais e mokė i in eg eo is. Mas alguma exceção na esc i a, mais p ecisamen e, es anhos idiomas de esc i a e a ia dėsnių ans e ência em li uãs língua adicional esc i au signi ica iam sua uo imen o. Tão isimças cada ez mul iplica iam e mul iplica iam. Não sem undamen o sob e le as nu ašinėjimo p ojec ão em nomes pessoais P anas Kniūkš a esc e eu: p oje o é aldiškai šališkas, an ipilie iškas, ja omenei nenaudingas e mais impo an e an ikons i ucinis. A lei de Tokio não pode se ap o ada […]. Lúdna que a p essão não esis iu e com al pon o de is a espalhando p oje o se esignou Vals ybinė lie u ių kalbos komisija (Kniūkš a 2013: 150 151). A é ago a melho es á p epa ado o p oje o de documen os de esc i a de nomes pessoais Talkos, ao qual ap o a am 50 p o issionais kalbininkų, po 300 ou os diplomouo as ak y ių Lie u os Respublikos piliečių, Lie u ių kalbos ins i u as. 2016 me ų asa io 29 d. li uanis as, 100 000 em conclusão sob e p oje o de lei No. XIIP-3796, p epa ado Talkos ep esen an es, Ins i u as esc e eu: 2 Accesso na in e ne : www. m.l . KAZIMIERAS GARŠVA. As pala as e i icado as da língua es a al e sua o og a ia | 9 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.03 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 Nome (su nome) e pa da (pa a des) de um cidadão da República da Li uânia nos documen os pessoais de em se esc i os na língua es a al abėcėlės 32 le as segundo a a imą […]. As insc ições complemen a es nou a língua pode iam se insc i as: 1) passe ou as insc ições na p imei a página da secção; 2) do pessoal ca ele e de iden idade do ou o lado 3 do ca elho. Isso coincidia com as conclusões de uma discussão cien í ica de alhada o ganizada em 25 de ab il de 2014 pelo Ins i u e sob e a esc i a de nomes pessoais em documen os de pessoa: kalbinių a gumen ų, po que de e ia muda as disposições em igo sob e a esc i a de nomes pessoais em documen os de pessoa dos cidadãos da República da Li uânia não; esc e endo nelas pe son žius nelie u iškomis le as, se ia subs i uída abėcėlė da língua li a ians e des abilizada sis ema de esc i a. Ca u se ia panejado cons i ucionalcinis s a us da es a al língua li uãs, pažeis ed suas ca ac e i umas de esc i a e pe u bdi as adições de consumo. Diskusijoje pa icipou po 30 kalbininkų, suas conclusões Seimui, VLKK assinou discussões p esidinkai hab. d . Ona Alekna ičienė, p o . hab. d . Laima Kalėdienė, hab. d . Ri a Miliūnai ė, p o . hab. d . Se gejus Temčinas4. De aco do com a Cons i uição odos os nomes pessoais dos cidadãos da República da Li uânia em documen os de em se esc i os egula iga língua es a al: o icialia bend inês lie u ių kalbos abėcėle e não iolando eg as g ama icas ( ienaskai os a dininke ne umpinan a dų i pa a džių). Sua nacionalidade e nomes pessoais em língua es angei a pode indica -se documen os em insc i os suplemen a es. 1622 m. O in en á io da economia de Vilnius mos a que os nomes dos habi an es locais daquele empo e am Jonas, Ju gis (LVIŠ 70, 88), e os sob enomes D u elay is, Gudaycis, Ka ełay is, Sze muksz ay is, Łuksz elis, Rugielis, S o elis, Kuk onis, Kibilda e . . (LŠ 128, 60, 122, 88, 128, 56, 102, 114, VI 118). Ago a exige-se aos documen os esc e e não au en icas, e mudado os sob enomes D u eloic, Gudoic, Ka ełoic, Sze muksz oic (não Še mukš ai is), Łuksz ełło, Rugiel, S a el, Kuk an, Kibildo, po que assim essas sob enomes o ça am susla izadas no XIXXX a. Kokias conclusões sob e es es e semelhan es sob enomes em documen os VLKK eiks Seimui, se pedi em. cidadãos da República da Li uânia e seus giminés es angei os da Polônia, Komisija am lyg i nep ieš a a o (Pangony ė 2019). Gudija e . A é ago a o ibunal do dis i o de Klaipėda 2021 m. ejei ou eclamação de um cidadão li uano em seu pa a dėje luga de le a g ąžin i w, po que aquela le aem 1940 anos Mėmelio (i. y. Klaipėdos) apsk i yje ecebeu 3 acesso na in e ne : www.l s.l .