128 ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
Ins i u des langues Li uanies
Des eche ches scien i iques di ec ions: synaksines hié a chies,
lib es ieji an iniai p édica y ai.
dePik yVų ŽyMėjiMas
Lie uVių kaLboje
Ma king o depic i es in Li huanian ano acija dans l'a icle es examiné le lib e des ne ezul a inių
an inių p edika i ų (depik y ų) ma quemen dans les langues Li uaniennes, b iè emen e ue es
ai e de la épa i ion des depik y ų dans des a aux de linguis ique é angè e. depik y ai
a icle s'asso issen en deux g oupes − synaksiniens e séman iques, dé aillémen discu és
chaque g oupe des o mes d'exp ession. ise à mon e , en quoi les langues li huaniennes
depik y ai di è e des au es langues depik i us, e applé e les données, p ésen ées dans les
langues li huaniennes g amma icales e synaksès eche ches. basé pa équence, cons i uen
des o mes depik i es e des pa ies de langue, pa lesquelles elles éskien , hié a chies.
anno a ion he a icle deals wi h he ma king o seconda y non- esul a i e p edica es
(depic i es) in Li huanian language. in his a icle, depic i es a e di ided in o wo g oups:
syn ac ic depic i es and seman ic depic i es, each g oup is discussed in de ail: by e e y possible
o m o depic i e. in his a icle, i labou ed o show how depic i es in Li huanian language a e
di e en om depic i es in o he languages, and o supplemen he da a gi en in Li huanian
language g amma s and s udies o syn ax. based on he equency o he use o ce ain
depic i es, wo hie a chies a e gi en: a hie a chy o cases o depic i es and a hie a chy o
o ms o depic i es.
0. ĮVadas
La linguis ique Li uanienne s uc u ale e onc ionnelle ep ésen an les au eu s ( isés en p emie lieu
adelės Valeckienės a icle (1967), Li u iens kalbos g ama ika (1976), Daba inės lie u ių kalbos g ama ika
(1996)), on déjà examiné an inius esMiniai Žodžiai: an inis p edika y as, depik y as, depik y ų
žymėjimas. keyWo ds: seconda y p edica e, depic i e, ma king o depic i es. AL_L62_63_make as.indd
1286.17.08:24:08 Dans niues a aux (p.ex., Valeckienė 1967; ul ydas, ed., 1976; amb azas, ed., 1996) les
p édica i ines é aien considé ées non seulemen comme des signes his o iques p édica i s à gauche,
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
129s aipsniai a icles p e dika y us1, cependan ils dans leu s a aux ne ope aien pas le concep de
secondai e p édica ion: le éškinys syn ac ique du ni eau de la ph ase secondai e p édic i es leu é ai
ein au meilleu cas la pa ie de la ph ase ac ionmajodine ( a ininis p edika y inis pažyminys), mais
ne dai simplemen la pa ie sudu inienne du nom ou du su es in du supplémen . bene les p édica i s les
plus pa lés à considé e phénomène du ni eau de la ph ase n'a pe mis la liée d ilypio syn axique anc ée
dans la adi ion g amma icale li uanique concep ion2. dans les plus écen s a aux de syn axe (axelio
hol oe o e son co-au eu s e Lo e os p edica e modi ie s, pos nominal and pos e bal adjec i es
(nichols 1978b: 114; schul ze-be nd , himmelmann 2004: 60; himmelmann, schul ze-be nd 2005: 4 e en
Vaičiuly ės-semėnienės s aipsniai) ope uojama an inės p edikacijos są oka, be
1 užsienio mokslinėje li e a ū oje an iniai p edika y ai da adinami p aedica i um, p edica i e a ibu-
es, p edica i e adjunc s, cop edica es, cop edica i es, labeled adjunc s, a ibu es, p edica e nominals,
indiquée la li é a u e). Dans la langue Li uanie leu nomme u ilisé le e me a ininis pažyminys ne
con ien pas, ca , axelio hol oe o mo s, a ininis es kiek ienas pažyminiu einan is būd a dis (p edikacija
ik pe kel a į daik a a dinio junginio lygmenį), secondai e p edica i es pas pažyminys ce sens que a ec
daik a a diniu nesuda o daik a a dinio junginio (hol oe 2003: 74; hol oe 2009b: 99). Palyginus la no ion du
secondai e p édica i e us oiman dans la li é a u e é angè e a ec Li u iškoje adi iona ion
acquisilėjusia a ininio p édicinio pažyminio no ion, oi que la p emiè e dé iniezia p édica io
supplémen ai e du ni eau du sakinio, e la seconde pe cha men į, que p edika i us ė a in eg ali
eiksmažodinės azės ou même sakinio p edika o pa ie. bien que les pa isans de la concep ion du signe
p édica i e pa le d'une nou elle pa ie sépa ée de la ph ase, cependan ce nom es néanmoins o ien é
dans le signe […] comme si ce se ai une pa iculiè e a aiina du signe. en ai ce e pa ie de ph ase es
ès di é en e du signe (égalemen oi Labu is 1998: 250251). donc dans l'a icle es u ilisé le e me
p édica i .
2 d ilypio sin aksinio yšio koncepcija a mes ina dėl kelių p iežasčių. Pi ma, anks esniuose ling is i-
mais aussi comme des signes his o iques à gauche, ce qui con edisai les signes dé ini i s p ésen és:
puisqu'il é ai souligné que les p édica i s à deux ca ac è es: un a ec un ac eu ou un complémen
(šude jimas), un au e a ec un ac eu (de ) e un a ec un ac eu syn ac ique (sak) son considé és
comme des signes his o iques p édica i s. deuxièmemen , puisque dans les p écéden s a aux
linguis iques du p édica i na inium no inio des chapi iues on é é discu és seulemen les lib es
secondins p édica y ai, e on ai l'assump ion que eiksmazodį e p édica i u lie une ela ion
syn axique, e puisque ce e ela ion n'es ni de ina ion, ni ges ion, il a é é déc û u comme schliejimas.
aigi dans la g amma ique adi ionnelle ac ionmajo a i e p edica i appo a é é dé e miné
bū inieji, eiksmažodžio aldomi neap a iami, šiuose da buose bu o kalbama ik apie šliejimą. bu o
nesi emian mo osyn aksiniu signeu. dans les plus écen s a aux (Lie u ių kalbos g ama ikos da bų
se ijoje) shliejimo comme sin aksinės p iklausomybės yšio a é é abandonnée, ca il n'y a aucun
mo osyn aksinio signe, indiquan sin aksinį yšį, e įsi es a modi ica ion concep , qui pe me de
considé e comme p edica i ais nede i e linksniu de inamus, e linksniu p edika y us. Dans ce
a icle s'appuie l'app oche no a ice, i.e. l'on pense que les lib es secondai es p édica i a cons i uen
pas p édicika inį a ininą pažyminį ou une pa ie supplémen ai e du con e, e une sépa ą pa ie du
ni eau de la ph ase; syn ac iquemen ils dépenden seulemen du p incipal ac ionmawo , e
séman iquemen liés a ec le p incipal p edica o a gumen . donc dans l'a icle a iné pas du p édica
u ilisé du signe, mais depik y-
o e minas.
ALL_62_63_make as.indd 129 2011.06.17 08:24:08
130
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
ces a auxi ne comp ennen du phénomène mo osin aksės ou umes. Dans ce
a icle, es discu é les lib es ne ezul a ines an ines p édici us3 depik i ų
dénomina ion en langues Li uanies. ise à mon e , en quoi des Li uiniens langues
depik y ai di è e des au es langues depik i ų, e applé e les données, p ésen és des
y imuose. emian is dažnumu4, suda omos depik y ų o mų i kalbos dalių, ku-
Li uiniens langues g amma ices e synaksès ioms eiškiami depik y ai, hié a chies.
depik y ai5 dans la ph ase a doubleux liens: le lien syn axique es en e depic y o e p incipal p édica ,
séman ique en e depic y o e p incipal p édica a gumen , que déc i le depik y as6 (plg. schul ze-be nd ,
himmelmann 2004: 7477). ce depic y o le lien séman ique a ec du p incipal p édica a gumen u son des pa ies
(g amma iques onc ions). enco e un ès impo an c i è e, qui dis ingue les depic i us ( eiksmažodžio
ienas iš s a biausių k i e ijų, padedan is a ski i depik y us nuo ki ų sakinio
modi ika o ius7) des eiksmažodžių exigujamų a gumen ų ( aldinių), es le depik y o nebū inumas, plg. (1) Sū is
gulėjo šaldy u e į ynio as į popie ių e (2) Sū is gulėjo šaldy u e, (1) Juozas išėjo iš aka ėlio pik as i jų, bei
sakiniams Luiza a odo pa a gusi i Vaikas apy oju, padaly is i daik a a dis y a bū inieji p edika y ai i be
be be be bez nich: *Luiza a 3as abou p edika y, lais ( ezul a ne ez) an inis p edika y Vesla a Čižik-P okaše a
(2) Juozas išėjo iš aka ėlio, ku an ųjų sakinių esmė y a okia pa , kaip i pi mų-
2010.
4 a é é assemblé 991 depik i es exemple. ils on é é assemblés à pa i d'jono jablonskio Li huanian
language syn ax (1911) e Linksp ie e p ielinksnių (1928), jono balke ičiaus Daba inės lie u ių kalbos
sin aksės (1963), adelės Valeckienės 1967 me ų s aipsnio, Vi o Labučio Lie u ių kalbos sin aksės (1994) e 1992
me ų s aipsnio, Daba inės lie u ių kalbos sin aksės (1996), jono Šukio knygos linkniai i p ielinksniai:
a osena i no msų lie u ių holinių holinių suu au o iais, Vaičiuly ės-semėnienės i užsienio kalbinės
a ikulo google, ku ap a iama ema p edika ų, kauno eks ų iš daba inės lie u ių kalbos (h p:
www. igail.doni .l ) 5 depik y ai a icle en endus au sens la ge, i.e. ils comp ennen depic i us au sens
é oi e en i ybines secondai es p édica i s (plačiau oi Čižik-P okaše a 2010). 6 Plg. p edika i inis
pažyminys es lié pa doubles liens synaksiques a ec le a inien allan čiu sa a ankiškos leksinės eikšmės
eiksmažodžiu, a ec el eiksmažodį u inčiu eiksmažodiniu junginiu a ba ki ą a i inkamą unkciju u inčiu
žodžiu e a ec eiksminki a dininku a ba papildinio linksniais (Valecė 1967: 115); a ininis pažyminys es la
pa ie de ph ase, au même deg é de lec u e de la ph ase ayan d ilypius p ijungiamuosius lišius: a ec le
a inien e ensemble a ec ac ion ou supplémen ai e (amb azas, ed., 1996: 490);
lais ieux secondai es p edica i ai son des mo s p edica isés (būd a džiai, dali iai e daik a a džiai), qui
e ec uen dans la ph ase la onc ion du modi ia eu d'ac e- e be e pa iculie s séman ique ainsi que
yšiu susiję su ienu iš pag indinės p edikacijos a gumen ų“ (hol oe , Mikulskas b: 1).
mo osyn aksiniu 7 Valdymas e modi ica ion son en endus comme dans le a ail des a aux
kiniuose (plačiau ž . hol oe , judžen is 2003: 12–15; hol oe , judžen is 2005: 16).
g amma ikos Li uanien inALL_62_63_make as.indd 13017.06.2011.17 08:24 sou le p incipal a gumen du
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
131s aipsniai / a icles
odo i *Vaikas aps. kalbose, ku iose de inimas padeda susie i an inį p edika y-
p édica o, la combinaison es égalemen considé ée pa mi les c i è es les plus impo an s be nu odis,
qu'il es considé é comme un mo (plg himmelmann, schul ze-nd 2005: 62). En langage Li uanien, depik y o
gaisnis géné alemen choenkamus selon la ha monisa ion da iklio8 leisnie . depic y o de concilia ion a ec
le da icle de concilia ion e lè e le lien séman ique du ga ecle de concilia ion dans la ph ase, e non ne
indique que depic y a ec 2004: 82). Dans les pa oles Li uanies humo nis aide à é i e d ip asmybių,
de inimo da ikliu suda o daik a a dinį junginį (schul ze-be nd , himmelmann
clai emen mon an , a ec lequel dic ion du sen in depik y as es associé. E.g., dans la ph ase Je jeuneikį
iscoupe ai ž alų i ik ų clai emen il es mon é que déc ik y ai ž alų i ik ų déc i en l'obje di ec ,
e non le suje 9.
dans la li é a u e scien i ique é angè e depik y ai s'asso issen en g oupes
g ama inę unkciją sakinyje a lieka pag indinės p edikacijos a gumen as, ku į api-
selon ce, quelle qu'a ibue depik y as. le plus sou en indiquai que depik i ies
secondai es p édic i ai liées à un suje (angl. subjec ) ou un obje di ec (angl. di ec objec
)
(b own, Mille , ed. 1999: 325; Ma ušič, Ma in, Žauce 2003: 375; schul ze-be nd ,
himmelmann 2004: 72; himmelmann, schul ze-be nd 2005: 54; hol oe , Mikulskas b; Ša ić
2008: 297298). Il es à no e que les ésul a s de l'é ude son similai es à ceux de
l'é ude. des langues, dans lesquelles depic hi ai déc i aien un obje indi ec (angl.
indi ec objec ) ou olimesnį obje (angl. oblique), ou p elinksninę kons ukcję,
e a10. Habi uellemen a i me qu', pa exemple, en anglais le depik y e ne peu
déc i e l'obje indi ec (sakiniai (3), (5)) e p ielinksninės kons ukcijas (sakinys (4)),
įmanomi seulemen sakiniai, où les depik y ai liés au suje (sakiniai
(1), (5)) e indi ec emen obje (sakinys (2)):
8 puisque le secondai e p édica i es géné alemen linksnie combiné a ec le p incipal p édica a gumen ,
c'es le de nie de nie con ien de appele du ha monisa ion da ikliu (angl. ag eemen con olle , ag eemen
igge ), e le secondai e p édica i du ha monisa ion ga ikliu (angl. ag eemen a ge ). ils les appelle
Vaičiuly ė-semėnienė (2007b: 116117). su ces e mes concepp a à oi enco e co be (1998: 1; 2003: 110). 9Dans
ce a icle u ilisées les concep s de suje , di ec , indi ec e plus loin ain obje s co esponden angliškus
seman inius e minus subjec , di ec indi ec obligue objec ( oi aussi Mo kūnas, sud., amb azas, ed., 2008:
378, 515).
10 P z., albi ių ( a lpi ių) kalboje de inimo da iklis gali u ė i naudininko objek o a ki okio olimesnio
objek o o mą. naudininko objek o o mos de inimo da iklis andamas i g uzinų kalbose. aus alijos
dans les langues le dé ec eu de coo dina ion es sou en l'obje indi ec du passi e sen ence; dans les
langues ines aussi possible pa a i déc ic i e, déc i an a gumen , signi ian obje indi ec e (plus
oi schul zebe nd , himmelmann 2004: 7374; himmelmann, schul ze-be nd 2005: 54 e là indiquée
li é a u e). en langue c oa es depic y es peu déc i e u ilisa eu , aunagininko obje s e iceininko
en i onnemen (Ša ić 2008: 298), slo akų kalboje subjek ą, di ec inį objek ą, indi ek inį objek ą,
kons ukciją (Ša ić 2008: 298–299). aip pa y a i omanų bei albanų kalbose (ž . i imia 2005). slo-
p ielinksninę ėnų kalboje peu déc i e subjek ą, di ec inį e indi ek inį objek ą, kilmininko, įnagininko
objekus, a oundybę, p ielinksninę kons ukciju (Ma ušič, Ma in, Žauce 2003: 373375).
ALL_62_63_make as.indd 131 2011.06.17 08:24:08
132 ac a Linguis ica
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
Li huanica LXIILXIII
(1) Johni d ank he co ee i edi. (Ma ušič, Ma in, Žauce 2003: 376)
‚jonas isgė ée ca é pa a gęs‘
(2) John d ank he co eei ho i. (Ma ušič, Ma in, Žauce 2003: 376)
‚jonas isgė ée le ca é ka š ą‘
*I ga e Ma yi he mea hung yi. (i imia 2005: 21)
‚aš da iau mais o Ma ijai alkanai‘
*I alked o Suei d unki. (i imia 2005: 21)
‚aš pa léeuse a ec sju gi a‘
(5) Johni ga e Ma yj he co ee i edi/*j. (Ma ušić, Ma in, Žauce 2003: 376) jonas
donna à Ma ijai du ca é pa a gęs ‚ *pa a gusiai‘ ninko objek ą), exemple, dans la
ai, kad anglų kalboje depik y as negali nu ody i į ne iesioginį objek ą (naudi-
ph ase *The nu se ga e Johni he medicine illi ‚seselė da ė ais us jonui
nes eikam‘, susana o hs ein (1985) a expliqué en ce que le depic y peu indique à
l'agen ou pa ien ą (pa y ėją), mais pas à bene icien ą11. en ai plus un au eu
ou ni des excep ions (p.ex., Ma ušič, Ma in, Žauce 2003; himmelmann,
schul ze-be nd 2005).
ce aines langues on ce ains ai s, cons uc ions, moyens, qui pe me en de
dis ingue clai emen des desc ip i s des au es pa ies de la ph ase
(schul ze-be nd , himmelmann 2004: 8194). si se a usé déc ic i e a ec un au e de
combina ion da ique que suje , di ec ou indi ec obje , cela peu dépend e de
l'o a eu , con ex e, gen e, de ce que la pa le éc omoji, ou shnekamoji, du hème e
emos apasis a ion, mo s de l'o d e (plg. himmelmann, schul ze-be nd 2005: 54;
nichols 1982: 320). Dans le langage Li u iens depik y ai peu ê e o ien é non
seulemen à suje é e obje di ec é, mais e à d'au es obje s indi ec es ainsi que
olimesnius e en i onnemen s. allouan les onc ions g amma icales selon la langue
é ango y os adi ion, on peu di e que dans les langues Li uanies depik y ai peu
ê e liés séman iquemen a ec: a) suje , exemple. :
(6) De ous les mi acles, ap ès sep ynių pa s Ta aila įžo p esque
i an . DLK 12 b) un obje di ec , exemple. :
(7) Au p in emps dans le mois de ma s de nou eau ois-je Bilaišį Pe kūnėlį, pa e gusį, mais heu eux.
DLK
11 ainsi a é é expliquée depik i s adéquamums e gommečių langage (Wunde lich 1997). hube haide is (1985)
els cas on expliqué en ce que a dininkas e galininkas son s uc u ellemen linksniai, e naudininkas
leksinis (plus su ce oi Mülle 2001: 34). 12 depic y ai dans des exemples éliškin i. Pa yzdžių sou ces son
indiquées immédia emen ap ès exemple (šal inių są ašas es ou ni à la in de l'a icle a ec la li é a u e
są ašu). Pa yzdžiai be šal inio nuo odos y a sugal o i au o ės, u in ys nuo odą dLk paim i iš kauno Vdu
daba inės lie u ių kalbos eks yno, o u in ys amminimum in e ne ous pusės nuo odą iš žinia inklio
Google. ALL_62_63_make as.indd 132 2011.06.17 08:24:08

Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
133s aipsniai a icles / c) un
obje indi ec , exemple:
(8) Dansaba , di El idijus, moi déjà cessa oi e de sou ance, seulemen pe i sam je
a ais des e ibles dép essions. Main enan ça neliko. Je ai il į. DLK d) des obje s
plus loin ains, exemple. :
(9) Le sculp eu a a oué qu'il lui é ai di icile de c ée sculp u e humaine, don jamais
jamais ues i 13. DLK
(10) J'ai épondu moi, obse an en ces en an s cu iosi é neabo u. (11) ...bien de plan es me
connaissen pe sonnellemen comme e je les ai, je les ai moi-même passayées ou posées,
ce ains en son so is eux-mêmes e j'ai ai connaissance a ec elles enco e kūdikiais14...
(h p:// ol ikkon ak ai.blogas.l /k ieciu-i-s ecius-2.h ml) e) en i ybe, pa exemple. :
Rischia que me suis lâché ole e seulemen un pa um (12) à p iemenée apposū ai enco e chaude15.
puisque linksnis es l'un des p incipaux o males g amma icales onc ions de econnaissance c i è es,
depic y ai son abo dés non pas selon le da ik de ha monisa ion g amma icale onc ion, e selon les
o mels c i è es du da ik de ha monisa ion e ga ikli linksnius e o m (kaip e , exemple, déjà
men ionnés ancas Ma ušičius, a jana Ma ina e okas Žauce is (2003), oi du 15našą). dans les plus
g andes desc ip ions des p édic i es secondai es lib es de la langue li uanienne, les depik y es aussi
son discu és selon leu linksnį (Valeckienė 1967; ul ydas, ed., 13 su le kilmininko linksnia comme plus
loin ain obje ak a imą. hol oe didžiac (2009) . 14 depik y as indique dans p elinksninée
cons uc ion. 15 Plg. des exemples de langue Li uiniens a ec des exemples de langue slo ėnų (Ma ušič,
Ma in, Žauce 2003: 373374): subjec : Pe e i je dal Me i piško e es polomljeni. ‘Pe e i ga e Me a some
biscui s all b okeni (= back-so e). di ec objec : Pe e je dal Me i piško ei se polomljenei. Pe e ga e
Me a some biscui si all b okeni (= c umbled). indi ec objec : Pe e je dal Me ii piško e sej
polomljenii. Pe e ga e Me ai some biscui s all b okeni (= back-so e). da i e subjec : Budweise Vidui
ugaja pijanemui, ne pa udi eznemui. Pe e pu he biscui s in o he baske i all b okeni.
’Vidi may like budweise d unki, bu ce ainly no sobe i.’
Loca i e: Pe e je dal piško e koša icoi so polomljenoi .
geni i e: Sliki se je do aknil še seh mok ihi. he ouched he pain ingsi s ill all we i. ins umen al:
Mučil se je s seki oi que so opoi. he s uggled wi h he axei when i had al eady gone all blun i. des
exemples de la langue c oa es a ec des depik y ais, déc i inančiais suje , obje di ec , obje
indi ec , obje de įnagininko, lieu en i onnemen e p elinksninę kons ukciju, oi Ljiljana Ša ić
(2008: 298).
ALL_62_63_make as.indd 133 2011.06.17 08:24:08
134
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
1976). d'abo d selon le app ochemen da icle linksnie se a discu é synaksiniai
(de inamieji) depik y ai (a ejai, quand le app ochemen da ikli e le
app ochemen ga ikli linksniai coïnciden ), ap ès cela selon depik y o o meą
seman iniai depik y ai (a ejai, quand le depik y es o ien é e s l'un des
a gumen s du p edica e p incipal, dans ce ains cas combiné a ec lui génine e ou
nomb e, mais mo osyn axiquemen épliqué d'un au e p edica o p incipal, auquel il a gumen nu odo, gauche).
1. synaxniques dePik yVai
1.1. Va dininkas comme déjà a é é men ionné, l'un des plus sou en se p oduisan e
possibles dans beaucoup de langues depik i es es le lib e secondai e p édica , qui es
lié a ec le mo a dininku du suje du sen in. Pa ois en Li uanie ipiška o me du suje
es daik a a džio ou į a džio a dininkas, adinasi, e depik y as pou la de ina ion
gauna a dininko linksnį. Na dininko di e nie les lib es secondées p édica y ai
s'exp imien de di e ses pa ies de la langue:
• depik y as, iš eikš as būd a džiu, p z.:
(13) 100 g de g aines emplissen la moi ié d'un e e d'eau e dan ique, son laissés pas o ė i
demi-heu e, ap ès quoi éb inkusies g aines enco e chaudes k echiamas16...
(h p://www.ekopasaulis.com/index.php?59=1&new_id=833&page_n =) les ca ac è es e les
ca ac è es combinés des kalbinins son indiqués comme un g oupe, qui sou en comme des
depik y inieux pa des p edika y ai, au emen di , son des p o o ypes de depik y ai, ils
signi ien une condi ion physique ou émo ionnelle, 57, une si ua ion, une pos u e, une elgsena
(plg. himmelmann-schul z: 95; himmann-schul z: 978, 2005).
• depik y as, iš eikš as daly iu, p z.:
(14) De la ga e de chemin de e , palédisan Saulée, Ignas îjo liūdn e susimus ès. DLK des déi i ins
depik i es syn ac iques e séman iques p op ié és son les mêmes que e būd a dinių e
daik a a dinių an inių p edika i ų (nichols 1978b: 123124). En langage Li u iens dépi y ais considé y ini
seulemen les pa icipan s, auxquels éškiama будуena coïncida ela i emen emps a ec le p incipal
p edica o éškiamu eiksmu, e les pa icipan s, qui 16 au men ionne ce que passui o des cas, quand
du de inimo da ikliu a daik a a dinis junginys, e du de inimo ga ikliu būd a dis ou daly is. de els cas
le depic y humo nie es combiné a ec le p incipal mo de combinaison, e kinine e ou nomb e […] a ec
dépendom mo de combinaison, exemple /. : La plupa des illes é aien élėkées basos. je el bū į couls
ne alosiu oe i e mé (jablonsky 1911: 467). ALL_62_63_make as.indd 134 2011.06.17 08:24:08
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
135s aipsniai / a icles
eiškia an aeilį eiksmą, nesu ampan į su pag indinio p edika o eiškiamu eiksmu
(le plus sou en a enusį plus ô que du p incipal p edica o éškiam ac e), exemple. : De
e ou chez moi j'ai caché ous les bonbons. Il se é eilla isou lan que quelqu'un es
en é p o nonž akin as po e e a sigulée su so os (dLk ), considé y ini non
depik y ais, mais en i ybėmis (daugiau z . Valeckienė 1967: 110; si au as, g enda 1988:
p edika y iniais pažyminiais, aigi depik y ais, nelaiko i ne eikiamųjų esamojo
91). Valeckienė classe des pa icipan s nominai es e demi-deli ies, puisqu'ils quasimen
oujou s on pas l'é a , mais le second aeil de l'ac ion signi ica ion plus i acé,
coïncidan ela i emen au emps a ec le p incipal ac e de la ph ase (Valeckienė 1967:
111). Fou nisen quelques ph asiniai, exemple. : Senis ne demandeomas (= même lui e ne
demandeé) a si ėdo su le soolo pas langà. Ju as échappé du o os se ega de ,
kiamųjų esamojo laiko daly ių laiky i depik y ais iš ik ųjų negalima, nes jais okiais
comme boba spiegdama kulia (= spiegia e kulia) bedie į. nea ejais eiškiamas an aeilis
ac e es un ei de pe sonnes d'au e pe sonne / e ec ué. au des eche ches
supplémen ai es a in de dé e mine si dans les langues Li uanies semdaly iai
considé y ini depik y ais. Valeckienée donnée dans l'exemple Ju gis Ma ynai is se
damas labiau eiškia būseną (plg. nuobodžiau i ‚jaus i nuobodulį‘, LkŽ), nei an a-
ien à son cha iom ma ché, kiaulių aikš ėje, e nuobodžiaudan k am o šiaudą
pusdaly is nuobodžiaueilį eiksmą. les linguis es é ange s enden à considé e
pusdaly ius déik y ais. Pa exemple, johanna nichols (1978a: 330331) o me à sidja
‚sédissan ‘ sakinyje On spi sidja ‚jis sommeiga sédissan ‘ emps secondai e
p édica i 17. en langues Li uaniennes demi-dépic i s aussi pou aien ê e considé és
dépic s i s pou plusieu s aisons: du p incipal p edica e demi-dépic i pe sonnage
es le même, du poin de ue du emps deux é a s coïnciden , demi-dépic i es combiné
a ec le p incipal p edica a gumen e indique l'é a ca ac é is ique ai , l'é a du p edica p incipal éškiamo lo s de (schul ze-be nd , himmelmann 2004: 9799).
• depik y as, p ononcé chi es a džu, exemple. :
(15) Il ne oulai descend e e consen i que Skinde is soi le p emie in ib aû dans le sec e de la chamb e.
DLK els kelin iniai chi es e ges, comme pi mas, an as, qua ième e e c., sans dou e, son o ien és
dans le p incipal ac e pa icipan į, combinés a ec le p incipal p edica o a gumen u e eux éškiama
p op ié é ac uali momen du p incipal ac e. Dans les la yns, kelin iniai chi es e gis son combinés
a ec a gumen s, qu'ils déc i en , e ai és comme p édiky ai. dans d'au es langues, comme e.g.,
okiečių, p edicika y o onc ion kelin iniai skai e džiai žymimi aussi bien, comme e p o o ipiški
unkcijos aidmens 17 su un en an des demi-daly inių cons uc ions ê e, e.g., é an d i as,
é an amas, galimą ak uo ę comme depik y inę ž . Vaičiuly ė-semėnienė (2010). Elle a é é nommée la
meilleu e chan euse du monde.
ALL_62_63_make as.indd 135 2011.06.17 08:24:08 e signi ica ions18 de la ie in e psnio
ac a Linguis ica
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
Li huanica LXIILXIII 136
depik y ai (himmelmann, schul ze-be nd 2005: depik y ais (u ilisé p édica i
36). nichols (1981: 137–139) kelin inius skai a džius i būd a dį pasku inis laiko
a dažodžio (angl. p edica e nominal) e mime u, exemple., No e équipe a déma é en
nas). ji ski ia du seman inius ipus: laiko (angl. empo al ype) i e d ės (angl.
spa ial ype) ipus. Laiko ipo depik y ai nu odo eilę, seką, ku ia eiksmo daly iai
į aukiami į yksmą, p z., Люба первая вскочила в кабину ‚Liuba pi moji įšoko į
kabiną‘, o e d ės ipo depik y ai nu odo poziciją, ku ią daly iai įgauna eiksmo
p emiè e ‘Mūsų équipe a déma é en p emie ‘. kelin iniai chi es e ges son
considé és comme depik y ais (u ilisen du p édica i a ininio pažyminio,
supplémen ai e a ionio, depik y o e mes) e Valeckienės (1967: 9899), e kazio ul ydo
(1976: 447, 449450), e Vy au o amb azo (1996: 627), e Labučio (1998: 250), e
Vaičiuly ės-semnienė (2007b: 124).
• depik y as, iš eikš as į a džiu, p z.:
(16) Oui, ou le monde doi quelque pa i e, mais es -elle peu seule en e con e ou
p ie a ingieux pa soleil? DK els p éposés, comme un, ou , lui, à considé e depik i us, pa ce
qu'ils mon en clai emen l'o ien a ion e s l'a gumen du p edica o p incipal, son combinés
a ec leu s da iclés de ha monisa ion, aussi bien du ai qu'ils son des modi ia eu s lib es e
que pa eux échiamai inclus dans l'ac ion, els (apie depik i us da . himmelmann,
sa ybė ak uali pag indinio eiksmo me u. Į a džio depik y ais nu odomas daly ių,
schul zebe nd 2005: 35; boede 2005: 211; ku sche , genç, 254 2005:255; Mcg ego 2005). Les noms
son considé és depik y s e Valeckienės (1967: 9899), e ul ydo (1976: 447448, 450), e amb azo
(1996: 627), e Labučio (1998: 250), e Vaičiuly ės-semėnienėsb (2007: 124).
• depik y as, p ononcé pou un obje a a džiu, exemple. :
Didelė, enle ée une g ise se mėga e assaigubuse nooda skepe a, elle écla a dans kiemą, où au go e
où êgioi enco e maža me gai ė (17). (ul ydas, ed., 1976: 448) Plačiai znomi i depik y ai, é eikš i
daik a a džiais; els depic y ai ma quen la ie ou indiquen la empo elle ôle d'obje , ê esenà,
padė į (schul ze-be nd , himmelmann 2004: 95 ; himmelmann, schul ze-be nd 2005: 5758). sépa e
daik a a džius, a liekančius depik y o unkciju, du daik a a džių, a liekančių ki as g ama ines
onc ions, aide g ama iniai indicikliai. L. Vaičiuly ės-semėnienės opinion, g ama iniai indica eu s
enco e, déjà indique depik y o onc ion e peu aide depik18 e a schul ze-be nd e nikolaus P.
himmelmannas (2004: 120) é abli elle depik y o signi ica ions hie a chiją: būsena (angl. Condi ion
S a e) > quan i é (quan i y) > d augė (angl. Concomi ance) > LyginiMas (angl. Compa ison) > maniè e
(angl. Manne ) > Vie a (angl. Loca ion) > Laikas (angl. Time). su ous les possibles signi ica ions
dépi y o oi himmelmann, schul ze-be nd (2005: 29). ALL_62_63_make as.indd 136 2011.06.17 08:24:08
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
143s ai sniai a icles /
1.6. Le Vie nan se encon e dans ce aines langues e le loci eu lienie dépi i us,
mais, comme e dans le cas du įnagininko, ce lienie dépi i us acquie géné alemen
pas pa sui e de la concilia ion a ec la p incipale p édica ion a gumen ( okių
depik i ų exemples se on donnés plus a d). mais dans les langues, įmanomi e
lie u ių kalboje, kaip i , p z., slo ėnų (ž . 15 išnašą) i k oa ų (ž . Ša ić 2008: 298)
de inamieji ie nieka depik y ai ( els cas ne son men ionnis ni Valeckienės
s aipsnyje (1967), ni Li uiniens kalbos g ama ikoje (1976), ni Daba inės lie u ių
kalbos g ama ikoje (1996), ni Lie u ių kalbos enciklopedijoje (2008)). leu acco dez
ès peu, exemples de a ec loci ai e depik y ais ou é seulemen 5. ils, comme
i anksčiau iš a dy ais a ejais, iš eiškiami į ai iomis kalbos dalimis, p z.:
• depik y as, iš eikš as būd a džiu, p z.:
(59) Risčia que pasleidau ole i e seulemen un pa apu p iemenée a sidū iai enco e chale e.
• depik y as, iš eikš as daly iu, p z.:
(60) Laiške enco e enco e nea plėš ame slypėjo baisi nou elle.
• depik y as, é eikš kons ukcija a ec comme, exemple. :
(61) Juk Lie u oje kaip demok a inėje als ybėje u ė ų bū i žodžio lais ė .
els de inamuosius depik i us mini e Vaičiuly ė-semėnienė; selon leu
in e connexion a ec en i ybine signi ica ion gaisnie elle les appelle en i ybiniais
(ad e bialiniais) (Vaičiuly ė-semėnienė 2007b: 116). ésumés des cas de
consomma ion de syn axinai es dépi i es linksnių e o mes ou nissen -
mi 1 len elėje.
1 Len eLė. synaksiniai depik y ai de inimo
ga iklio o me depik y o (de inimo ga iklio)
di e nis de ou nom. gen. da . acc. ins .
Loc.
a ibu is 128 25 28 67 52 255
126 pa icipan 104 24 11 81
52 227 num a dis 28 2 6 52 43
Į a dis 36 9 15 15 1 76
obje s a a dis 20 311 18 7
59 comme +
obje s a a dis 64 9 6 40 6 1
comme + a ibu is 6 1 2 9
du o al 386 72 228 26 5795
ALL_62_63_make as.indd 143 2011.06.17 08:24:09

144
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
ac a Linguis ica Li huanica LXII–LXIII
2. seMan iniai dePik yVai depik y ai ne son pas oujou s combinés a ec la p incipale
p édica ion a gumen u di e niu. ces dépi i es, comme e ipiški (de inamieji)
dépi i is, son liées à l'un des p incipaux a gumen s de p édica ion, mais
mo osyn axically appa enimi au emen que l'a gumen ag énie : ils peu en ê e
p ononcés du déik a a d e du nomb e a d dans un locininku ou un signi ie ku, un
padaly iu, p elinksnine ou daik a a dine kons ukcija (nagįnagininkas ou kilmin a ec
mo s). un au e ai , pe me an de els p édic i s de considé e des depik i es, es
que dans ce ains cas els dépic i is a ec les a gumen s de la p incipale p édica ion
son combinés pa en ine e apie ou nomb e (ce se a pa lé plus loin). si le combinemen
en endions un sens la ge23, comme déc i dans le chapi e 2.5, els dépic i es aussi
pou ions considé e de inamaisiais (sin axisiais). ne pas ous ici examinés dépu y ais
mon en la combina ion kinimini e puisque ou nomb e, dans ce a ail ous
dépu y ais, o ien e és e s un seul p incipal p édica a gumen s de, mais
mo osyn axiquemen éskiés d'au es açons que ypiquemen (de ina eu )
dépu y eu, i. e. nede (siau ąja sens), se on appelés dépu y ais séman iques24. de
plus, els p édic i s complè en de maniè e signi ica i e la p édica ion p incipale e ,
con ai emen aux p édic i s essen iens, peu en ê e omis, ce qui inci e les considé e comme des p édic i s lib es25.
2.1. P edika y ai, eiškiami daik a a džio įnagininku e liées a ec une au e linksnį
con enan čiu de inimo da ikliu (habi uellemen , comme mon en assemb i
exemples, a ec le suje du sen in), son considé és depik y ais e é ange s, e
plus écemmen des a aux de langue li au es, plg. :
(62) 1976 m. s'en es allé chez y ą en JAV e complè les g e as de Bos on Li huanian
ensemble. T a aille compagnie d'assu ance in o ma icien p og ammeuse. Élè e deux
sœu s. DLK (63) Douze è es le jou juod a niais laks ė, nui a ec des humains dans une mon agne i o.
(balke ičius 1963: 109)
(64) Les a aux des alkininkų ne de aien s ig i. A i ais seul ou en oupe, o gi ais du pe ies, insc i ais
dans le li e de la econs uc ion Bel ede io e ... jusqu'à p omp e encon e. (dLk ) 23 da plg. himmelmanno
i schul ze-be nd eiginį: ag eemen , as usually unde s ood, in ol es he ca ego ies o gende , numbe and
o case (himmelmann, schul ze-be nd 2005: 62). 25 hol oe as e Mikulskas indiquen que dans ce ains cas
24 Šį e miną Vaičiuly ė-semėnienė a oja ik an iniams p edika y ams, iš eikš iems daik a a dinėmis
a p ielinksninėmis kons ukcijomis, į a dy i (Vaičiuly ė-semėnienė 2007b: 116).
passéus déc ik y ą les ph ases pou aien ê e considé ées e minées seulemen a ec didelėmis condi ions,
puisque l'o d e des mo s sakiniuose a spindi au e, que o iginalal sakinių, ak ualiąją skaidą (hol oe , Mikulskas
a 3: en ai dé e minan , si le depic y es lib e, ou essen iel a é é p is en comp e à ce que le sen inx, passé le
depik y ą, es e en e mes de s uc u e e de sens, uni e s e is, égulie s, ou pas. Plg. su nichols (1981: 17):
he emo al o non-go e ned p edica e nominals a ec s he communica i e s uc u e and comple eness o
sense, bu does no ende he cons uc ion ung amma ical.
ALL_62_63_make as.indd 144 2011.06.17 08:24:09
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
145s aipsniai / a icles
P edika y ai p og ammeo oja, juod a niais, žmonėmis, gangs dans ces sen ences se aien
considé és comme depik y ais e nichols (1978b: 122), e schul ze-be nd a ec himmelmannu 87:488), e
Win ied boede io (2005: 20 e Vaičiuly ės-semėnienėsb (2007: 117), e hol oe o su Mikulsku (b: 45; hol oe
2008: 123)26. Vaičiuly ė-semėnienė indique que le usage du de ina eu e ou du įnagininko es un
indica eu o mel, que dans la ph ase un modiika o iumi allan a dažodis peu ê e depik y us
(Vaičiuly ė-semėnienė 2007b: 117). nichols aussi dis ingue įnagininką comme pa iculiè emen p iemonę
žymė i secondai es p edica i us usų kalboje (ž . nichols 1978b, 1981). hol oe as a i me que malg é
les limi es lexicales ne oi base, pou quoi de els įnagininkus de ions les econnaî e des
ges mažodžių aldomaisiais bū inaisiais p edika y ais: bien que a ec ce ains ges mažodžiais ce
įnaginink es éguliè emen u ilisé, il n'es pas leu exigé (hol oe , amulionienė 2005: 135). de plus, e
dans d'au es langues exis e une endance aux secondai es p édica i s d'obje a zio au secondai e
p édica i se a choisi le de inamasis, ou noninasis ag énis, es séman ique, e non syn axnique27
(enco e su ce e ques ion oi ilip 2001: 34). els dans les langues usses28 les ac eu s qui
žymė i įnagininku. nichols (1978b: 124) mano, kad ak o ius, nulemian is, a
in luencen le de i edemen nede lingu: emps du e be e e be, si le e be es posi i ou néga i ,
o d e des mo s, giminė, pa ie du langage, qui signi ie l'exécu ion d'un seconda y p edica i ,
l'a gumen p incipal, auquel es a aché le p edica i , linksnis (ma que des dépi i ums dans les
signes de emps di é en s, oi plus schul ze-be nd , himmelmann: 8788; himmelmann,
schul ze-be nd 2005: 6465; Valčiuly ė-semienėb: 121; he inga 2009: 49; 2009: 49; 2009: 49; 2009: 49; 2009: 49;
2009: 49; 2009: 49; 2009: 49; 2009: 49; 2009: 49; 2009: 49; 2009: 45; 2009: 49; 2009: 50; 2009: 50; 2009: 50; 2009: 50; 2009: 60;
2009: 60; 2009: 60; 2009: 60; 2009: 60; 2009: 60; 2009: 60; 1999: 60; 1999: 60; 1999: 60: 60; 1999; 1999: 60: 60; 1999; 1999: 60:
60; on ne sai pas commen , leu a is, con ien de ai e un seul įnagininką sans dépendan s mo s.
3–4 i en nu ody ą li e a ū ą). okie depik y ai andami ne ik su p edika ais,
27 he ac o s de e mining he choice o ag eemen s. non-ag eeing case a e sub le and p ima ily
seman ic a he han syn ac ic (nichols 1978b: 124); cop edica es may o may no be mo phologically
dependen on he con olle (a wo d is mo phologically dependen on ano he i i akes i s
mo phological o m om he la e by go e nmen o ag eemen ), depending on language ypology 28
and he mo phological na u e o he cop edica e i sel “ (nichols 1978a: 331).
ge das hen schelis (2005) nus a ė p edika y ų hie a chiją – pi min is (d a i k a a d ž i o ) p e d i k a y a s <
a n i n i s p e d i k a y a s (< d e p i k y a s < k o m p l e m e n a s ) – pagal ku ią, kuo dešiniau hie a chijoje ski iamas
p edika y as, uo dažnesnis daik a a džio įnagininkas. daugiau ž . Vaičiuly ė-semėnienė (2007a).
uses kalboje a dažodiniai an iniai p edika y ai son dansnagininko linksnio ou de inami su de inimo
da ikliu.
ALL_62_63_make as.indd 145 2011.06.17 08:24:09
146 ac a Linguis ica
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
Li huanica LXIILXIII
a u29, mais peu a oi e un des p o o ipiškiausių depik y o signi ica ions: de
ie in e psnio (sakinys (65)), onc ions, aidmens (sakiniai (62), (68)), quan i é,
collec i yškumo (sakinys (64)), sepisa issemen (sakinys (66)) ainsi que ce ains
é ésos (sakinys (67))30. Depik y es de l'Ennagisseu peu en ê e liés a ec le
suje e u ilisa eu e objec s du galeneu , exemple. :
• depik y as apibūdina subjek ą:
(65) Piemene elle enkinosi guoliu geldoje. (Šukys 1998: 235) (66) Pi mokai a en
pai es. ( aduc ion de himmelmann, schul ze-be nd 2005: 35)31
• depic y es déc i l'obje du béné iciai e:
(67) Di icu i e Moscou iengungiu.
• depik y as apibūdina galininko objek ą:
(68) Le di ec eu us son mailužè embauché sec é ai e. (hol oe , Mikulskas b: 4)
els depik y as oujou s combinés a ec le p incipal p edica o a gumen u
nomb eciumi, géné alemen e kinine.
2.2. Vie nieks aussi es connu comme l'un des depik i es indicikls (ž . schul zebe nd , himmelmann 2004:
8890, 115117; himmelmann, schul ze-be nd 2005: 3839). Vie nik depik y ai ne déc i pas ou le lieu de la
si ua ion, comme dans le cas des ci cons ances, e ép eškia un p incipal a gumen de p édica ion,
exemple, dans la sen ence Vi ėjas pa uošė iščiuką saldžia ūgščiame padaže indique la condi ion du
iščiuko, e ne di om pas que l'ac ion lui-même se p odui padaže (plus oi Šelmann, schul ze-be nd
2005: 3839, 65; himma ić 2008: 322). els p edika y ai Valeckienės s aipsnyje (1967: 100101) e Li uanien
kalbos g ama ikoje (ul ydas, ed., 1976: 451452) aussi son considé és comme p edika y iniais
pažyminiais, adinasi, depik y ais, o Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (1996) e Lie u ių kalbos
enciklopedijoje (2008) nemenimi. Depic y s du Vie nik peu en ê e exp imée p o o ipiškiausia
signi ica ion de l'é a (sakiniai (69), (71)), signi ica ion de quan i é (sakiniai (70), (72)), signi ica ion du
in e alle de ie (sakinys (73)). 29 Vaičiuly ė-semėnienė (2007a: 86) enduse à pense que a ec
onc ionna ion signi ica ions des ac ionsmajodžiais u ilisés les įnagininkai considé y ini de ces
ac ionsmajodžių complemen ais, délinsiés, donc, indispensables p édic i s. p i a ée e Mikulskas elle
(2007: 126, 130). Plus a d p oposée els p édica i s de considé e des in e médiai es en e les lib es e
les bū inųjų secondai es p édica i es (hol oe , Mikulskas b 5). au o ée endue ces p édica i s à
considé e lib esisiais, ca les passan sakiniai ne de iennen pasisyklingi e sans sensmemen
(égalemen oi 25 isnašą), e pa io us dans la ph ase p edika y as papildo, é i ien la p incipale
pensée de la ph ase (plg. ai ą, qu'izaga a 521 įnagininko p edika y as).
sakinio su eiksmažodžiu di ba, pa eik o ienoje dLk dalyje, ik ke u iuose sakiniuose bu o pa a -
30 depik y ų eikšmių hie a chija pa eik a 2.1 sky iuje, 18 išnašoje.
31 adjon s de la épa i ion de quan i é (angl. dis ibu i i y) aussi son considé és dépik y s (ž . himmelmann, schul-
ze-be nd 2005: 35; ku sche , genç 2005: 254; Vaičiuly ė-semėnienė 2007b: 124–125).
ALL_62_63_make as.indd 146 2011.06.17 08:24:09
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
147s aipsniai a icles /
(69) S o i bois baimėj (plg. issigandęs) jusqu'au ma in. (Šukys 1998: 312) (70)
Penkiese įžo ils plen u. (amb azas, ed., 1996: 423)32 Vie ininko depik y ai
peu ê e liés a ec le suje , u ilisa eu e galininko obje s e p ielinksnine
kons ukcija p z. :
• depik y as apibūdina subjek ą:
(71) Monika é eilla dans la chaleu , aux g ands e o s se déba assée du ê e, e puolè che che un homme.
(ul ydas, ed., 1976: 452)
• depic y es déc i la en i é du béné iciai e:
(72) Peu -elle d iese, ise ou penkiese i e dans h i e e maisoni se a ideš i, di Danielius.
DLK
• depik y as apibūdina galininko objek ą:
(73) Fo man une idéalis e monde ue, beaucoup con ibuè en les enseignan s, classees amis,
pa ole en, ceux qui me supo jeunesse (plg. jauną)33. DKL
• depik y es déc i la p ielinksniné cons uc ion:
(74) Les yeux ega den e ne se ega den pas en ces mon agnes ayons du soleil. (Šukys 1998: 320)
2.3. À ces séman iques depik i es on peu a ibue e p édica i s, éskiams des subdi isions. jonas
jablonskis e jonas balke ičius di isio p edica i us discu en a ec les de inamaisiais galininko e kilmininko
p edica i is e les considè en comme su es iniais supplémen ai es (ž . jablonskis 1911: 472474; balke ičius
1963: 193195). Valeckienė (1967: 114115) els p édica i s considè e sépa émen dans le cas de p édica i ines
ma ques des a osens34. V. Labu is les considè e comp es is supplémen ai es, il éc i : y a complexes
composi es supplémen ai es, o man un second p édici i cen é. un el obje composi i cons i ue
p incipalemen kilminink ou galininkas a ec un suballi iu ou sa posi ioni ion pa a ojamu eikiamosios ūšies
daly iu (Labu is 1994 ii: 5758, 1998: 276277). 32 le nomb e cinq se considè e depic i e pe me plusieu s ai s:
p emiè e, l'o ien a ion du nomb e à l'a gumen du p edica p incipal (subjec à ils), e non à l'é énemen
(g įžo); deuxièmemen , c'es que, ela i emen au emps, depik y u éškiama bićeena coïncide a ec le
p incipal p edica éškiam ges u; oisième, le chi e n'es pas un e be equis, e donc, pas nécessai e;
qua ième, chi eux a ec e be nesuda o d'obje a nominal conjugu; penk a, pa ph ase, ca ac é is ique
des éels dépic i es: Ils įžo plen u e Ils é aien penkiese; sies a, place du nomb e dans la ph ase. su des
depic i ins chi es a džius aussi oi schul ze-be nd , himmelmann į a dį me, indique son pa icula i é:
supo moi, quand je é ais jeune. 34 de els cas ne son men ionnés ni Li uiniens langues g ama ikoje (1976), ni
2004: 108 ; boede 2005: 212; Mcg ego 2005: 178–196; Ša ić 2008: 320–321.
33 Šiame sakinyje jaunys ėje nė a eiksmažodžio supo eikalaujamas a gumen as. Šis ie ininkas apibūdina
Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (1996), ni Lie u ių kalbos encyclopedijoje (2008).
ALL_62_63_make as.indd 147 2011.06.17 08:24:09
148 ac a Linguis ica
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
Li huanica LXIILXIII
À ces su es inai es supplémen ai es V. Labu is p opose a ibue e isus
supplémen ai es a ec double yšio būd a diškaisiais žodžiais, . y. cons uc ions
a ec d ejybiniais linksniais. puisque ous les cas men ionnés de l'a icle au o ées
son considé és depik i us, c'es e p édica i us, exp èsus sub il iais, au o ée
iai y a nebū ini, eiksmažodžio ne eikalaujami, kad jais nu odoma daik o, bū ybės
būsena yks a uo pa me u, kaip i pag indinis eiksmas, kad jie y a o ien uo i į
enduse a ibue à des depik i es. ce, que subalypag oundin du p edica o a gumen ,
(de inamuosius) an inius p edika y us. be o, jiems būdinga p o o ipiškiausia
indique subaly ies simili ude en ypiques syn axinai es depik i es é éses
signi ica ion. Ces so es depik y ai su ou liées a ec galininko e kilmininko obje s, peu indique e en suje , exemple. :
• depik y as apibūdina subjek ą:
(75) Toli, bene an ame ma ių šone, oi p aplaukian plus g ands ai es. (ul ydas, ed., 1971:
395)
• depic y e déc i l'obje du éminink:
(76) Niekas ue son meš an (plg. mi š ančio). (Šukys 1998: 120)
• depik y as apibūdina galininko objek ą:
(77) Pama ė žibu ėlį é incelan (plg. é incelan ). (Labu is 1998: 277) (78) Quand ema qué la
mon e au mušus (plg. mušusį) isai nelaiku, me saisi des plaisi s. (ul ydas, ed., 1971: 392)
2.4. P edica wai, qu'ils cons i uen daik a a dinės (įnagininko ou kilmininko a ec dépendomis mo s) ou
p ielinksninės kons ukcijas, a. Valeckienės aussi son considé és p édica i iais pažyminiais, ai e
depik y ais (ž . Valeckienė 1967: 100101)35. dans les g ammai es de la langue Li uanie els p édic i ais son
a ibués à nede35 Valeckienė indique qu'il y a de els p édic i ins pažyminių, qui se signi ien
daik a a dinėmis e p éelinksninėmis cons uc ions e su nomininku de l'ac e ne séjou nen e ne
signi ien é éses, seulemen indiquen , commen se dé oule l'ac ion du con e (Valeckienė 1967: 112113).
Valeckienė p opose les eni des en i onnemen s. On ou ni els exemples: Sp andą sa ajam nusuksiu,
epa eina seulemen sans che al. Pa è en Djiugas chez ides-mes mains, ou e sa jou née iūsą
okie ukui endus. semble que dans les deux cas discu é cons uc ions de ai ê e considé ées
depik y inées, ca elles plus liées a ec les suje s sakinių que a ec eiksmažodžiais. Dans le p emie cas
p édica i e ne déc i pas le mode de pa cou s, e indique ce qui se a, si le homme pa eis seul, sans che al.
dans le second cas indique- -on que djiugas pa ai chez e , en plus, il ien n'a ai . Plg. a ec boede io donné
de l'exemple, dans lequel la cons uc ion à mains ides es décimée a ec le da ikli de la ha monisa ion e
considé ée comme depik i e: Tk enis ana pa i sacem kac-s xel-ca iel-s e ga is um eb ‚aš nemůžu izleis i
ge emo d'un homme el que u be aišių (à mains ides) ‘ (boede 2005: 203) e a ec Coline sak-š il-ian-ad
mo idajis es enu a ec emme e en an s (boede 2005: 22), dans lequel la cons uc ion à emme e aikais
es égalemen considé ée comme depik ine signi ica ion ( oi schul ze-be nd , 2004: 1101; himmelmann,
schul ze-be nd 2005: 3637). ALL_62_63_make as.indd 148 2011.06.17 08:24:10

Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
149 a icles ins aipsniai des p edika inių a ininių pažyminių (ž . ul ydas, ed., 1976: 451454;
amb azas, ed., 1996: 490491) 149 / 36. Labu is (1994 ii: 41-42) ac ion du daik a a dines
cons uc ions considè e supplémen ai e a iniu. Vaičiuly ė-semėnienė (2007b: 116) les
appelle séman iques depik y ais, e hol oe as e Mikulskas ces p édica i es depik y ais
ne considè e. ils p oposen de els compounds appele des en i onnemen s o ien és,
puisque leu o ien a ion s'exp ime seulemen séman iquemen , e non
mo osyn aksiquemen (hol oe , Mikulskas b: 34). a ec eux ne con eni pe me quelques
ai s: p emiè e, ces cons uc ions signi ica ion, deuxièmemen , quelque ois à ue
ha monisa ion nomb eciumi e , oisième, déjà men ionnée o ien a ion dans le p incipal
p edica o a gumen . P z., dans la sen ence Déjà une bonka enai aplup a ê e e
é auk u kamščiu (Valeckienė 1967: 100) il es é iden que cons uc ions aplup a ê e e
é auk u kamščiu econnaî le suje de la sen ence bonka, e ne indique la açon de
s a ion. si ce sen ine e suje uniscai e o me la emplacions o me plu iskai e, ce e des
daik a a dines cons uc ions de aien ê e pa a o es plu iskai e: Jau d i bonkos s o i
aplup om hâ es e ex auk em kamščiais. daik a a dines cons uc ions o ien a ion dans
suje à dans ce e sen ence aki aizdi, déliéani, d'un el ype cons uc ions laiky ines
depik y ais. pou le app ochemen chi eumi enco e plg.: (79) Keis ai ou dai a ec shi a
ba zda (plg. nenusisku ęs). Queis ai a odo e a ec ces ba zdomis /.
(80) Ensui e à nou eau di icilemen a siége, nuslinko dans onią, d'où įžo a segio u
chala u. DLK Pasqua les pa ien s di icilemen a siėlė, nuslinko dans onią, d'où įžo
a segio ais chala ais /. (81) Beaucoup en è en chez b isés des coeu s. ( e imas de
boede 2005: 207) Boikinas įžo chez sudoužy a s dimi.
elles cons uc ions peu en signi ie émo ionnelle ou psichiné é a à (sakiniai
(81), (82), (88)), é aizdą (sakiniai (80), (83), (84), (85), (86)), d agę ned agę (sakiniai (89),
(87)). Ces cons uc ions son considé ées depik y s e des langues é angè es,
exemple, nichols (1978a: 330); Mülle (2001: 2); schul ze-be nd , himmelmann (2004:
8990); (2005 en ield: 387, 389); (2005 boede : 220223); Ša ić (2008: 321322). Ces
ep ésen ic y es peu en ê e de di é en es o mes e liées à le suje , du mo minque e galinin-
ko objek ais:
• depik y as apibūdina subjek ą, kons ukcija iš eikš a kilmininko linksniu:
(82) Publiée a ec les en an s elle en e oujou s chez elle de bonne humeu (plg. di e ma).
• depic y es déc i le suje , cons uc ion ép ims a dansnagininko humo niu:
(83) De sous le li le ga çon a é é ex ai nu, s'a ach an les mains e les jambes (plg. supančio as), skudu ais
zakimš a bouna. DLK 36 Li uiniens langues encyclopedia (2008) (sky ius pa ašy as amb azo) p ielinksninės
kons ukcijas nelaiomos nede inamaisiais a ininiais pažyminiais (Mo kūnas, sud., amb azas, ed., 2008: 536537).
ALL_62_63_make as.indd 149 2011.06.17 08:24:10
150 ac a Linguis ica
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
Li huanica LXIILXIII
• depik y as apibūdina subjek ą, kons ukcija iš eikš a p ielinksnine kons ukcija:
(84) Ji be akinių (plg. besišypsan i) a odo jaunesnė.
• depic y es déc i l'obje du galenaa , cons uc ion ép ou is a kilmininko aleg niu:
(85) Nous ega dan à la ois en la p oche e en la loimuji son passé, oyons e ici e là de
els mêmes gens que e nous mêmes, ou, au emen di , là nous mêmes nous oyons,
seulemen un peu d'un au e guise (plg. changemen s). (ul ydas, ed., 1976: 452)
• depic y es déc i l'obje du galenaa , cons uc ion ép éss a aunagenaa
humo niu:
(86) Sou en (Monika) Kaziuką ou ai zasi e kusį, papumpusiais paakiais. (Valeckienė 1967:
100)
• depic y es déc i le galenaa obje , cons uc ion é eikš a p ielinksnine
kons ukcija:
(87) Alo s ous le pain mangè en sans beu e (plg. un). (amb azas, ed., 1996: 627) (88) Lui
é ai klaikiai baisu, que mamą é eža sans consciences (plg. apalpusią), que... O si mama
numi s? DLK
• depik y as apibūdina kilmininko objek ą, kons ukcija iš eikš a p ielinksnine
cons uc ion:
(89) Ju as ne abandonée elle a ec aiku nepames e a ec penkiais. (Valeckienė
1967: 100) Tous déc i end in s séman iques depik i es linksnių e o mes des
cas de consomma ion son p ésen és 2 ableulée.
2 Len eLė. seman inai es
depik y ai de idepik y o
o me cons uccija nimo de da ik
linksnis
(de inimo ga iklio) di e nis
lio iso daik . /
ins .
Loc. Padadaik a . kons . P ielinksn.
ly is
kons . chose. skai . gen. ins . gen.
acc. ins .
nom. 22 26 32 2 29 12 317 116 gen. 20 1 21 da . 2 2 4 acc. 333 2 8 3 55 du o al 27 34 355 4 37 12 321 a é é
é abli que depik y ai son le plus sou en exp imés su le nomina eu linksniu (386 exemples),
combien iau galininku (231 exemples), enco e iau įnagininku (111 exemples), le plus ečiausiai
au es linksniais: kilmininku (88 exemples), naudininku (78 papadaly iais (55 exemples). aigi, nous
ob enons elle depik i es o mes hie a chie: a d i n i n k a s > g a l i n k a s > dans n a g i n k a
37 41 36 196
ALL_62_63_make as.indd 150 2011.06.17 08:24:10
Ma ijampolės apsk i ies asmen a dinės
kilmės ag onimų da ybos b uožai
151s aipsniai / a icles
3 . iŠVados du 991 ecueilli des depik i ines an ines p edika i es exemple de 795
exemples son sin aksinių depik i ų, e 196 seman inių depik i ų. Hédiniquemen , les
langues li huaniennes p incipalemen u ilisés ypiniai sin aksiniai (de inamieji) an iniai
p edika y ai (ž . 1 de inimas linksniu laiky inas ypiniu depik y ų aiškos būdu, mais
i 2 len eles).
pas condi ion nécessai e, ca esma e de els secondines p edikacijos cas, don aiška
n'es pas de inima. e synaksiques, e séman iques dans le cas des depic i ums la plus
impo an e leu séman icine in e connec ion a ec le suje , obje ou en i onnemen
(en d'au es e mes, concep uelle in e connec ion a ec é é en , ce que déc i s es
ac ionmajo ou son a gumen ) e non pas depic y o combina ion ou séman iques.
nede inimas linksniu su eiksmažodžio a gumen u, kas isų pi ma p iklauso nuo
s > k i l m i n k a s > n a u d i n k a s > p a d a l y i s > i e i n k a s. D'où, les plus aė ines o mes
depic y e son du nom, du galininko ou du įnagininko linksniai, e le moins aė ine du ice
joknis
yzdžiai) bei ie ininku (42 pa yzdžiai). gali bū i iš eikš i i belinksne o ma –
( oi Tableel 3ę).
Įdomi e depik i ų ép eu eška dalimis du langage. la plupa des exemples a é é ecueillie a ec des
desc ip i s, des adjec i s p ononcés (255 exemples) e des pa icipan s (227 exemples), un peu moins
a ec des desc ip i s, des cons uc ions p ononcées comme + obje a a dis adjec i (135 exemples)
e des seuls obje s a a dis (120 exemples), enco e moins a ec des noms p ononcés (76 exemples) e
des di isi ins (55 exemples), le moins de su noms (46 exemples), des cons uc ions numé ales (41
exemples) e des p élins (36 exemples). il es possible de o me elle pa ie de la langue hie a chie: b
ū d a d i s > pa icipan > k a i p + daik a a dis b ū d a d i s > d a i k a a d i s > dans a d i s > p
a d a d a l y i s > s k a i a d i s > d a i k a a d i n ė k o n s u k c i j a > p i e l i n k s n i n i n e k o n
e k o n s u k k k c i j a. Hé éniquemen , des dialec es li uaniens depik y ai son le plus sou en
eiškiami non seulemen būd a džiais e pa icipan s, mais e daik a a džiais e cons uc ions
comme + daik a a dis.
la langue li a ienne di è e de beaucoup de langues en ce qu'il y u ilise des lib es
ne ezul a iniai an iniai p edika y ai (depik y ai), p ononcis i non seulemen di e s
pa ies du langage (būdžiais, pa icipa ions, nomb es a džiais, in ou nimen s,
obje a a džiais, sub il iais), mais e di e s linksniis ( a dininku, kilmininku, naudininku,
ALL_62_63_make as.indd 151 2011.06.17 08:24:10
152 ac a Linguis ica Li huanica LXIILXIII ku e localininku) e cons uc ions
VesLaVa ČiŽik-P okaŠeVa
(daik a a dinėmis, p ielinksninėmis e comme + 2. sin aksiniais depik y ais
ai y inen s seulemen elles cons uc ions d'objec a a dieu ou d'a ibu i e
daik a a dis / būd a dis). ski ingai nuo anks esnių da bų, ku iuose daugiau a
mažiau ap a as depik y ų žymėjimas, nus a y a, kad:
1. sin aksiniai (de inamieji) depik y ai, no s i e ai, be gali bū i įnagininko i
ie ininko linksnių o mos (ž . sky ius 2.5, 2.6);
a ec comme, qui ne signi ien pas de compa aison; 3. de ous les meilleu s
synaksiniai depik y ai peu en ê e exp imés pa di e ses pa ies de la langue
(būd a džiais, pa icipan s, skai a džiais, į a džiais, daik a a džiais; oi 2
chapi es e 1 ablelę);
4. seman iniais depik y ais laiky inos ne ik daik a a dinės (įnagininko a kil-
galininku, įnagininku a ec le mo dépendomu), mais aussi p ielinksninės
kons uk ions,inkonagininkas a ininkas (nesude in linksniis a ec le p incipal p edica o
a gumen auquel il es o ien é) e di isions (ž . chapi es 3); 5. les séman iques
dépi y es son le plus sou en exp imés dik a o džiais e sub ili iais, quelque moins
dik a o diques e p élinksninées cons uc ions; peu 3 Len eLė. ha monisa ion da iklių
bū i iš eikš i i skai a džiais (ž . 3 sky ių i 2 len elę).
e ga iklių linksniai e o me ha monisa ion ga iklio ha monisa ion ga iklio o ma
linksnis kons ukcija nom. gen. da . acc. ins . Loc. Padaly is De ou nom. gen. da . acc.
ins . Loc. gen. ins . gen. acc. ins .
+ comme
daikkons-
daik a . būd . / a .
.
P ielink.
kons .
du da ikle de concilia ion
aleg nis nom. 22 29 2 71 2 29 315
12 317 502 gen. 63 20 9 1 93 da . 72
2 2 6 82 acc. 18633 36 42 2 8 3283
ins . 20 6 26
Loc. 4 1 5
Du o al 315 63 72 186 47 41 55 71 9 6 42 6 1 4 37 12 321 991
135 41 36
ALL_62_63_make as.indd 152 2011.06.17 08:24:10