S aipsniai / A icles 9
ROLANDAS KREGŽDYS
Lie u os kul ū os y imų ins i u as
Les di ec ions de eche ches scien i iques: ieille eligion
bal es e my hologie, šal inio y a; compa a i amoji bal es e
au es langues indoeu opées g amma ica, é imologie.
BALT MITONIM KILM:
VAK. BL. PARUBI(J)USGR
(G[R]UBRIUM, PERGRUBRIUS
K IRT. ); LIE. MASELIS
O igin o he Bal ic My honyms: Wes Bal .
Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium, Pe g ub ius, e c.),
Li h. maselis
ANOTACIJA
S aipsnyje pa eikiama XVI a. p adžios aka ų bal ų eligijos i kul ū os šal inyje Sū-
deux li esgelée men ionos mi ologemes Pa g ubij (A, B), Pa g ubius (B, C) e ses a ian s
(G ub ium [A], Gub ium [C], Pe g ub ius [D, ε] e k .) ainsi que Li u iens Užga ėnių
pe sonnage dans a dijimo maselis (LKŽe) ak og a inė e e imologinė analizė. B e emen
é isés le sou ce de la cul u e bal es occiden ales Sūdu ių knygelė ak og aphie
pa icula i és ainsi que le phénomène Azazelio (Užga ėnių judėjo kaukės p asmė). ESNIMIAI
VOIX: mi onimas; eonimas; semi isme; Sūdu ių knygelė; Pa g ubij, Pa g ubius, Pe g ub ius,
G ub ium; Ce n'es pas une ques ion de sa oi si l'on peu en a i e à quelque chose. maselis.
ANNOTATION
The a icle deals wi h he e ymological analysis o he Wes Bal ic my hologeme Pa g ubij
(A, B) Pa g ubius (B, C), including i s al e na i e o ms G ub ium (A), Gub ium (C), Pe g ub ius
(D, ε), e c., and Li huanian my honym maselis / ‘a man d essed in he clo hes o
Sh o e ide mumme s.
I also p esen s a sho e iew o he ealia conce ning The Ya igian book and in oduces
he so called Phenomenon o Azazel (name o he place o he powe o which one
ROLANDAS KREGŽDYS
10 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII o he goa s in he Temple se ice o he Day o A onemen
has o be sen ), i.e. a scapegoa icon e lec ed in he da a collec ed in he Dic iona y o
Li huanian Language, which is also aced in Sh o e ide i es ha las ed h ee day be o e he
Len en as which begins on Ash
Wednesday (Sh o e Tuesday in Li huania).
KEYWORDS: my honym, heonym; Heb aism; “The Ya igian book”; Pa g ubij,
Pa g ubius, Pe g ub ius, G ub ium; maselis.
0. ĮVADAS. SŪDUVIŲ KNYGELĖS FAK-
TOGRAFIJOS YPATUMAI. AZAZELIO
FENOMENAS (UŽGAVĖNIŲ JUDĖJO
KAUKS PRASM)
Dans l'un des plus signi ica i s ( ac og aphie au hen ici é aspek u) des sou ces de
cul u e bal es occiden ales Sūdu ių knygelėje1 (apie-le e li e . plačiau oi
K egždys 2009) les données ou nies son pa iculiè emen 2 impo an es, ma
pio bal ų eligijos i mi ologijos y ėjų (dažnai i kū ėjų esp. kabine inės mi-
beaucoup des ep ésen an s de la plus a dée éc o a ologie des) ėmėsi
pa passacolim du monumen men ionné, ci an d'au es unes in e p é a ions
(pa y, su les données de la di ini é en ques ion, selon Inges Ma ša Lukija, ou ni
pa P ae o ijus, emdamasis Johanno Mele ijaus [Maleckio] e Ma ino
Mu inijaus] [MP I 645]]. Hence, la seule sou ce iable, auquel on peu s'appuye ,
econs uisan ak. bl. Pa g ubi(j)us au hen ique s uc u e g aphemée esp. aid
e ymologique, signi ica ion du mi onimo (apie séman iques econs uisables de la
aleu du mo dé e minan l'impo ance plus la ge oi B éal 1964: 4856; Mailhamme
2013: 56, 2013a: 20, 23, 25, 27) e onc ions es seulemen Sūdu bookgelė.
1 Ou les in idèles sūdu iens sac i ice du chêne a ec ous les i es qu'ils on e ec ués (De nglaubigen
Sudauen ih e bockheiligung mi samb ande n Ce emonien, so sie zu b auchen gep lege h), éc i
en i on 15201530 m. Le lieu de éc i u e anonyme d'un magasin en langue okiech e les da es exac es de
c éa ion ne son pas non plus connus (BRMŠ II 123).
2 Il au eg e e que e à l'heu e ac uelle il se p oduise enco e des jeunes che cheu s, i in
a sainiai é aluan la ak og aphie des sou ces éc i es, plg., pa exemple, Vy au o Rinke ičiaus (2015:
21) nai us eiginį, ne a Knygelės publika imu pasi ūpino i jos p a a mę ( ačiau nebū inai i pa į
pa ašgelės knyą) eks ė Je onimas Maleckis.
Idan d'ê e é i é de els a i ma ions anach onis es, accen uée que Wilhelmas Mannha d s
(1936: 306) déjà au débu du XX s. a gumen uo ai p ou a, e Ingėša Luki ė (BRMŠ II 125) une ois de
plus, en s'appuyan su 179 p incipes d'analyse ex ologique, jus i ia l'a i ma ion que Je onimas
Maleckis ne publiai jusqu'alo s que des nuo ais épli us d'un au eu inconnu (pl. oi K egžys: 2009180).
A icles A icles A icles 11 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Il au aussi a i e l'a en ion su une ex êmemen impo an e pa icula i é
duomenų pa ikimumo k i e ijų, nus a omą emian is empo aliniu aspek u: iš
ac og aphie de ce e sou ce des connus (deja, pas de ous les su i an s) 10
pe ašų (žymų didžiosiami A, B, C, D, E, F, G, H, J, K) e E pe ašo du second a ian e
ε 5 pe spaudų (a, b, c, d, e) a ibués aux us imiens son les exemplai es de la main
1) A, a ba I K olian o 736a lp.; eks as nuo 724a iki 738 lp. – pa s e -
du ieux ing A, B, C: les plus anciens pe ašas3, p o essionnels (da oi . K egždys
2009: 176);
2) B, ou I E 36 olian o 724a lp., ééc i p o essionnels copyo ojo4; 3) C, ou Cod.
Guel . 14. 11 Aug. 4 (pages: ol. 1-17)5, es signi ica i emen p as é ieu es de
quali é: mul i ude lakūnų, e ce aines pages en géné al son dingue. Selon
Wilhelmo Mannha d (1936: 238239), sa aleu im k a adaliais menkesnė nei
A e B a ian s ( oi aussi 6 izn.).
Ki i, ou plus écen es édi ions *R (D, E, F, G)6, J e les plus anciennes ainsi que ces
g oupes de hyb idino a ian K pe ašai, bien e de meilleu es condi ion physiques
isi [ž . K egždys 2009: 176–177]), be ne okie pa ikimi ak og a ijos aspek u
esp. dėl galimų ino acijų, suku ų juos pe ašiusių i sa aip medžiagą in e p e-
(isqua ne a usių mi ologijos y ėjų7 (plčiau ž . K egždys 2009: 176183). Ainsi basé su
pe ašų p ésen és in o ma ion de la c édibili é c i è e, alableiausia esp.
au en iškiausia es A, B e C nuo ašų ak og a ija. Ja, appa y , de ai se base ,
econs uisan ak. bl. Pa g ubi(j)us o maliąją p oly ę ( esp. dé e minan eonimo
e imologiją) ainsi onc ions de di ini é e la possible subo dinacinę posi ion de son
aka ų bal ų pan eono.
3 Folian ą sunume a o Kaspa as Hennenbe ge is. son i e o iginal es De nglaubigenn/Suda en ih e
bock/heiligung mi samb /ande n Ce emonienso sie zu b auchen gep lege h; [725a lp.]: De
Suda enn/wou schai y, welche /Ih en Bock heilige . Jusqu'à la II-ojo gue e mondiale il a é é conse é à la
biblio hèque de la ille Gdansko, donné G ala h gou e neu de e e. Ac uellemen le plus p écieux A
nuo ašas es LMAGBR (Ms. 1277; mk . n . 716). 4 De unglaubigen Su/dauen ih e Bockheiligung mi samp
ande n Ce emonien so/ sie zu b auchen P legenn / /; De unglaubigen Su/dauen ih e Bockheiligung mi
samp ande n Ce emonien so/ sie zu b auchen P legenn; (725 lp.) De Sndauen woü sch/kai y, welche
ih en Bock heilige . Ce ansc ip ion a é é conse é à la biblio hèque de la ille de Gdansko, ac uellemen
LMAGBR (Ms. 1271; mk . n . 711). 5 De Sudawen Bockheyligung und ande Ce emonien de selbenn,
conse é Wol enbü elio ducogo Augus o biblio ekoje Vokie ijoje manusc ip a Augus ea kon oliu e. *6R
signe ma quimi a di esnie pé iode manusc i s a ian es. Selon W. Mannha d (1936: 239240), ces
ansc ip ions au poin de ue édi o ial compa in ini a ec C nuo ašu, ma dans elles, comme e
la e ame, il n'y a en ées, de ce aines pa ies.
7 Pa exemple, pe ašo K, ou I E 20 olian o (P uische Ch onica), main enan LMAGBR (Ms. 1279;
mk . n'exis e), au eu ce ains épisodes ex êmemen éla gi , sa aip ein e p é an déjà jusqu ol ži-
no ą in o maciją. Jame die ų a dų i unkcijų a dijimas i in komplikuo as dėl kelių ank aš-
čių lyginimo i mėginimo pa eik i ieną a ian ą.
ROLANDAS KREGŽDYS
12 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Au , dans ce a icle g ildenama, mi onimo lie. maselis ‘Užga ėnių cos umes pe si engęs žmogus
(LKŽe) p oblème d'o igine lié a ec le phénomène Azazelio (ž . plus loin), ma lo s de ce e ê e,
éan l'hi e e ses palydo us ho s de la cou , a é é a endasi s'a anchi de ous les malheu s
possibles, lian leu genez ne pas à ses ac i i és ( esp. nulem ą causes du milieu), mais à des
ac eu s ex é ieu s ( esp. s e im aučių į aka), . y. y. ape cep inos a mako (g . a maκός), ou
a pi kimo ap aiskos (da adim Azazelio9). Analyuojan mi onimo lie. maselis genezę, nécessai e
de souligne que No s XVIIXVIII c. dans les éc i s e non men ion pe si enginėjimas, cependan
dans ce ains des documen s de ce emps s'acco de le démon (iš e in a mon R. K.) desc ip ion
ès p oche Užga ėnių pe si engėlio pa eikslui (Sk odenis 2009: 11). D'où, on peu p udemmen
espé e , que a mako phénomas (apie lui oi 8 Vieno 200 puolusių angelų adų a do Azazelis (i
ses a ian s: Hazazelis, Azaelis, Azozelis) esp. s. heb . lzEaz; )[; >, minimo Enocho I-ojoje, ou
É hiopie, li ege (En I 1236 [ ai un des plus impo an s, apokalipses egzegezei ski ų eikalų,
8 išn.) supona o pejo a y inės kono acijos (ma y , i unkcijos) Užga ėnių
da ojamų An osios Š en yklos pé iode (ž . EJ VI 442443, 608 šiol.)]), l'o igine jusqu XIX n'es
é élée. Pa conséquen mi onimas es classé aux appelia i s, plg. mi ologemos e imologijos
in e p é a ion moyensus: 1. ‘solid + o us; 2. ‘ožys es so i;
3. "cancella ion; 4. ‘ožys + Die as (plačiau oi Klein 1987: 468; Sh eynbe gъ 1878: 346]). Il oško
žmonių duk e ų (En I 6.4), enseña les hommes le mé ie ka ybos, e mo e is puoš is (En I 8.12).
Fa mako onc ion (apie la plus plačiau oi Ha ison 1913: 45; Ba on 1918: 186) es men ionnée
dans la li é a u e abbinis ine, Biblijoje a amėjų kalba e Kunigų knygoje (16.810, 21 [ž . Da idson 1971: 63; EJ
II 763]). Il es impo an de no e que
9 Ses ca ac é is iques e indoeu opéens, pa exemple, elles adi ions paisė helėnai (plačiau
oi Ha ison 1913: 4445; Bu ke 1977: 76 6466; Came on 2004: 181; Doughe y 2006: 20; G a 2009: 88;
oi enco e EJ II 540 763), omėnai (Duns an 2011: k ; Kuipe 2011: 162; Mali z 2005: 69; oi enco e
Adkins, Adkins 2004: 325) e . Plus a d, ce phénomène a é é appliqué, pou jus i ie jui s na ion
ex e mina ion (plg., pa exemple, é acua ion de Espagne [1492 m. (Beke 2008: 90)], de P ahos [1400
m.], de Maino [1420, 1438, 1462 m.] e k . illes e É a s [ž . EJ VII 523]; pog omus empi e usse e
holocaus à).
S aipsniai / A icles 13
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
pe sonnage (?) judėjo10 e iologiją11, nulem ą ep ésen an s de ce e eligion
de c oyance é i és p o anacijos12.
10 S asio Sk odenio (2009: 37) e A ūno Vaicekausko (2009: 92) décla en qu'ils é aien les seuls
p incipaux Užga ėnių pe si engėlių, pa iculiè emen Žemai ijoje.
Plg. exclusi inum semi ų au ybės žmonių demoniza imą Velykų š en ės me u aipai Žemai ijoje
(plačiau ž . Sk odenis 2009: 1112, 42), qui, enka apgailes au i, jusqu šiol puoselėjamas Pie ėnuose
(Mažeikių .). Saugo ami des c oix Nuk užiuo ojo Jėzaus église, ce illage habi an s, déi engés
solda s e žydais elykžydžiais, les de nie s s'e o cen de nuwe oi de l'obje sac aliojo, que son
ne oleaien e neu u a dy ų ch é iens dieu de la ésu ec ion. Les mêmes ne le éalisan pas, les
pa icipan s de ladi e ê e pu sui la adi ion an isémi e appa ue au Moyen Âges de la di ama ion
du sang ch é ien (aspec es de la eligion des jui s) (ž . 12 išn.). 11 Ce ains Užga ėnių es i es e
kaukių che cheu s, appa emmen , oulan jus i ie é angim aučių pe sonažų pajocié ou mékinam
image dį, o mulen con adiccinius a i ma ions, supojančius aiškias an asmago ijas, plg.: ...>
s e imšalių kaukės ne eė au inės p iklausomybės, a é é un moyen seulemen con e<p iešai s e im
[…] iš yškin i sa as. Ses o igines […]žydo […] kaukės n'é aien d'aucun ca ac è e na ional des
eiškėjos, e leu pi minėje séman ikoje glūdi my inis a é é donné leu s ca ac é is iques e hniques
aizdinys, susijęs su žemiškomis a požemio die ybėmis – p o ė ių d asiomis, namus a laukus
globojančiomis die ybėmis“ (Sk odenis 2009: 39) // „<…> žydo, čigono, ubago pe sonažams
ou p o essionnelles e lé e leu éminda (Vaicekauskas 2009: 69). Tokies a i ma ions menką
ondemen ali é peu a gumen e Užga ėnių es i i é des pa icipan s egsena žiemos e ses
palydo ų (pe si engėlių) a ymu lauk esp. no u a si a i i malio (Azazelio enomenas). Nekyla des
dou es, que s e im aučių pe sonažų in odukcija es a dly a, ma y , nulem a médié ies c éée
šmeižikiška judėjų nau as eligijas i kul u e e inimo ideologija (ž . 12 izn.), plg. Užga ėnių žydo
kaukės ypa ybę, sie iną a ec ch é iens sangu di amacija į nosį į aisy ą inu ę a ada ą, laquelle
pe i engėliai, bačiuodami les mains des habi an s du illage, les achudžiai įdu da o (Vaicekauskas 2009:
9293). 12 Les Moyen Âges on é é o mulés 2 p incipaux c i è es ( eligieuses mo i a ions), lėmę
neapykan ą judėjams: 1) accusa ion du meu e de Jésus Ch is (ž . Beke 2008: 90); 2) ch é iens de
sang, ne a nécessai e deuxjopoms cé émonies, di amacija 2a) a é é a i mée que ils a an Pesachą
(judėjų Elykas esp. s. heb . esah esp. xs; P,,pa asa io es i é, céléb é le 1521 d. nisano [ esp. 10 d. 11
d'a il.] mois, minin les jui s émancip inimen de l'escla age d'Égyp e; Pesacho sac i iéis animal [džn.
a inėlis, plg. s. heb . esaim esp. ~yxis; )P. ‘Pesacho a inėliai, ė iukai; 3ème ai é de Mišna (B own,
D i e , B iggs 2000: 1980; oi aussi EJ XVI 56) e k . (aki aizdi aidinga aliuzija į judėjų auko o Pesacho
a inėlio k aują [plg. s. heb . ām esp. ~D;) ‘Pesacho a inėlio k aujas (B own, D i e , B iggs 2000:
(B own, D i e , B iggs ibd.; da ž . EJ XV 678–683)]) pag obia i nužudo k ikščionių aiką
535538)], au momen de l'o age chos ą į specialų indą au ę, plg. s. heb . sa esp. @s; ‘dubuo, au ė
[ž . B own, D i e , B iggs 2000: 1705 1706]), don le sang son pila dans apeigines pains ešlą (plg. subs .
lie. mãcas 2 [pp . pl.] ‘ elykinis k ie inių mil ų p ėskas plonas paplo ėlis [ eliginėje žydų bui yje]
[LKŽe] < jdš. mace esp. hcm ‘bemielės ešlos paplo ėlis, kepés de k ie inių, miežinių, k ie inių
spel os, uginių ou a žinių a ines; seule espèce de pain, consommée pa Pesachą ← s. heb . maccāh
esp. hC; )m; ‘bemièle duona ou a agas [Wein eich 1977: 199; B own, D i e , B iggs 2000: 1432; Klein
1987: 374; Wol 1998: 62; enco e oi Veliko sky 1952: 42; EJ XIII 689690]); 2b) on égalemen é é accusés de
la sain e c oix, de la Communion e ch é iennes sain es imagedus mušimu i e e badymu inimis,
jusqu'à ces commençaien à sau aille (ž . Anglickienė 2004: 45; oi aussi 10 izn.).

ROLANDAS KREGŽDYS
14 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
1. VAK. BL. PARGRUBI(J)US (G[R]UBRIUM,
PERGRUBRIUS IR KT.) ETIMOLOGIN
RAIDA
1A. FORMALIOJI MITONIMO ANALYZ L'analyse a é é éalisée à l'aide de
S'appuyan Sūdu ių knygelėje p ésen és c i è es de c édibili é des données (ž .
0 chapi es), nécessai e e ec ue eonimo a ian s o maliąją ( esp.
g apheminę) analyse, . i. dis ingue l'ancien esp. au hen iškiausią mi onimo
s uk ū inę ly į, e lek uojamą A, B, e C pe ašuose. Vėlesniè es magasinale
manusc ip i s a ian es p ésen és des o mes de mi onime non-con o mi és
impo an s, dé e minan ca ac é ingus mo du changeimus e leu s
dėsningumų sekas. Du o al dans ce e sou ce (pe ašues e pe sp udues) men ionnés 17 eonimo o msų, 3 d'en e eux hipoko is ikai (ž . len elę)13.
Mi onimo
ly is
Pe ašo / pe spaudo
a ian as
W. Mannha d o eikalo paginacija /
pe ašo(-ų) au o ius
Pa g ubij A, B 247 p o essionnelus copijui eu
Pa g ubius B, C 247 p o essionnelus copiju eu (A, B),
inconnu (C) /
G ub ium A13 249 p o essionnelus pho ocopia eu /
Gub ium C 249 non connu /
Pe ub ius D, εg 246 Johanas F eibe gas (D), inconnu (ε) Pe g ub i D,
E, ε 247 Johanas F eibe gas (D), Ch is ophas Janas on Weissen elis
(E), inconnu (ε) Pe g ub ium *R, E, J, a 249 247, Ch is ophas Janas on
Weissen elis / 249 es égalemen connu sous le nom de Pe g ub ius.
(E), Ma haejus Waisselis (J)
Pe g ub iüs E246 Ch is ophas Janas on Weissen elis Pe g ubij F
247 Hansas on K ey zenas Pe g ubium F 249 Hansas on
K ey zenas Pe g ubius F, G, a, b, c, d 246, 247 Hansas on K ey zenas
(F) / / Lukas
Da idas (G)
Pe gub i J247 Ma haejus Waisselis 13 Viačesla I ano as e Vladimi as Topo o as (MM II 302)
quelquekoděl au lieu de o me G ub ium, ou nissen leu p op e suggés o a ly į ‡ G ub ius,
a i man qu'elle es cap ée dans des sou ces de le es a di es (kokies, nenu odoma), bien que
el gî ne soi men ionné pas seulemen dans les pe ašues de Sūdu knygelė. /
bei pe spauduose, be i ėlesnių au o ių eikaluose (ž . oliau).
S aipsniai / A icles 15
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Mi onimo
ly is
Pe ašo / pe spaudo
a ian as
W. Mannha d o eikalo paginacija /
pe ašo(-ų) au o ius
Pe gub ium J247, 249 Ma haejus Waisselis
Pe g ib ius J246 Ma haejus Waisselis / qui es égalemen connu sous le nom de Pe gub ium
Pe gub ius K246 inconnu
Gube ium K249 inconnu
Pe g ub ij a, b, c, d 247
Su la base de l'examen du mi onime g apheminium di e si ica ion de an les
pa icula i és (liignan seulemen s uc u ellemen di e en ines o même
hand aščio ly is [ž . len elę]), il es possible dis ingue egzogenines e
endogenines ypes de pe u ba ions (akcen uo in, que leu é iologie peu ê e
e na u el. Resp. supposée des consomma eu s de la ieille eligion des
auspina eu s, e a dly a, a ibuable lapsus calami, . y. à des e eu s de ansc ip ion; exacli leu dé e mina ion, appa emmen , ne peu [ž .
1 schemą]):
I. exogènes chai os:
I.1. a e ezė (supona usi hypoko is ikus): a) G ub ium A ( Pa g ubij A) ←
*Pa -g ubius (dėl sonan o epen ezės oi II.3.1 ipą); b) Gub ium C ( Pa g ubius
C) ← *G ubium ← *Pa -g ubius (dėl sonan o me a ezės ž . II.1 ype); c) Gube ium
K ( Pe gub ius K [dėl sonan o me a ezės ž . II.1 ipą]) ← *Pa -g ubius (dėl
epen ezės ž . II.3.1 ipą) ← *Pa g ub/īs (plg. Pa g ubij A, B Pa g ubius /
B, C);
II. changemen s endogènes:
II.1. dis ancinė sonan ų me a ezė: Gub ium C (← *Pa -g ubium [ž . I.1 ypeą])
Pa g ubius C ← *Pa g ubīs (plg. Pa g ubij A, B/ Pa g ubius B, C); II.2. Il es
nécessai e de dis ancinai es assimilia ions supposées chi os: Pe g ib ius J
(← *Pe g -ub -i-us [ eg esy ioji]) Pe g ub ium J;
II.3. i egulia iosios chai os:
II.3.1. pa a inių ( esp. nee imologinių) sons de epen ezée: a) Gube ium K Pe gub ius
K; b) G ub ium A ( Pa g ubij A) ← *Pa g ubius ← *Pa g ub/īs; bius (plg. Pa g ubius
II.3.2. ga sų abso bcija: Pe gub i / Pe gub ium J (↔ Pe g ub ium J) ← *Pe g u-
b ius (plg. Pe g ib ius J [dėl dis ancinės asimiliacijos ž . II.2 ipą]) ← *Pa g u-
B, C [dėl sonan o epen ezės ž . II.3.1 ipą]) ← *Pa g ub/īs; D, E, ε Pe g ub ium *R, E,
II.3.3. analogijos suponuo os kai os: Pe g ubius D, ε / Pe g ub iüs E / Pe g u-
J, a Pe g ubij F b i Pe g ubium F Pe g ubius F, G, a, b, c, d Pe gub i J Pe gub ium
J, Pe g ib ius J, Pe gub ius K, Pe g ub ij a, b, c, d Pa g ubij A, B Pa g ubius B, C ←
*Pa g ub/īs a ec la p emiè e sonde du / /
ROLANDAS KREGŽDYS
16 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII šaknies balsio kai a -a- > -ema y , selon
analogie a ec p . pe cunis ‘pe kūnas14
E 50 (pou ce e leksemes oi PEŽ III 265266).
S'appuyan su les é ablis dèsignums d'au es u ilisa ions du mi onime, on peu a i me a ec
p udence que ou es les ly is apposées supposen p oly é *Pa g ubis: Vėlesni au eu s (aupa a an
aussi Sūdu ių knygelės *R a ian ų pe ašinė ojai [ž . len elę]) nu odo leu p op e in e p é é
mi onime ly is (ka aisemen selon leu mo phologie, en u ilisan le sys ème de déclinaciné de la
langue kai ama): Mal ocis-Sandeckis o m sk. sgg ub io (pe da Sk. II [BRM II 20], [BR IIM II] 48), Pe Pe
Pe da us Pe ijko g ub ium g us (nom de géné ique), Jonas [BR II] 145, 145, 156, 156, 156, 156, 156, 156, 156,
Jonas B e kūnas – Pe g ub ius (nom. sg. [BRMŠ II 307]), Aleksand as Guagni-
nis – Pe g ubiusa (gen. sg.), Pe g ubi (nom. sg.), Pe g ubios, Pe g ubiusie ( oc. sg.
156, 156, 156, 156, 156, 156, 156, e 16]. 1 SHEMA. Vak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium, Pe g ub ius e k .)
g apheminių kai ų sis eminė sklaida
6
II.3.3. Il es nécessai e de analogies supposées chu es: Pe g ubius D, ε Pe g ub iüs E Pe g ub i D,
E, ε Pe g ub ium *R, E, J, a Pe g ubij F Pe g ubium F Pe g ubius F, G, a, b, c, d Pe gub ium J,
Pe g ib ius J, Pe g ub ius K, Pe g ub ij a, b, c, d Pa g ubij A, B Pa g ub ius B, C PE *Pa g ubis
a ec le p emie analogio sando - balaksious / a- > - pe me , E 14 E 50 (d'ap ès l'exemple de ce e
leksplica ion selon la loi de Pe gub ia III, 265). Su la base é ablis des mi onimo d'au es
dėsningumes, on peu p udemmen a i me que ou es les ly is discu ées supposen p oly é
*Pa g ub/īs: 1 SHEMA. Vak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium, Pe g ub ius e k .) g apheminių kai ų
sis eminė sklaida
Les au eu s les plus anciens ( aip pa e Sūdu ių knygelės *R a ian ų pe ašinė ojai [ž . len elę]) indiquen sa aip
in e p é é ly is du mi onime (pa ois keisdami leu mo phologie, kai ydami mo s selon le sys ème déclinaciné du
langage u ilisé): Jonas Maleckis-Sandeckis III ou ni la o me Pe g ub (da . [BRŠ II 203]), B e kūnas Pe g ub ius
(nommée sg [BRŠ II 307]), Pe g ub ij (gen. sg], Pe g ub ium (BRŠ II 582]), Pe as Ch is opho as N. Pe gub io (nomm. [BRŠ II
Aleksand as Guagninis – Pe g ubiusa (gen. sg.), Pe g ubi (nom. sg.), Pe g ubios, Pe g ubiusie ( oc.
sg. [BRMŠ II 482]), Mo iejus S ijko skis – Pe g ubius (nom. sg.), Pe g ubiusa (gen. sg.),
Pe g ubios, Pe g ubiusie ( oc. sg. [BRMŠ II 512, 515–516]), Jonas Lasickis – Pe g ub io (da . sg.),
72]), Ma hias Pe gub ius (nomm. 144) e Wol gang S. S. Schube (nomm. 144) on le plus puissan accen du li e.
ak. bl. *Pa g ub/īs p .
pe cunis ‘pe kūnas
pe - < pa egzogeninės
kai os analogija β
a e ezė α
5
G ub ium αβ3
Pa g ubij Pa g ubius / Ce qui es
Pe gub ius β1β5
me a ezée β1
Gub ium αβ1
Gube ium αβ3
endogènes chai os
epen ezée β3
Pe g ubius /
Pe g ub iüs Pe g ub i /
Pe g ub ium es une espèce d'oiseau qui se ou e dans l'océan A lan ique.
Pe g ubij Pe g ubium / Ce qui es
Pe g ubius Pe gub i es un oiseau à ou u e.
Pe gub ium,
Pe g ib ius,
Pe gub ius, Pe g ub ij
β5…
abso p ion β4
assimilacion β2 / Ce e mé hode es u ilisée pou dé ec e la p ésence de bac é ies dans le co ps humain.
Pe g ib ius β2β3
Pe g ub ium β3β5
Pe gub i Pe gub ium β4β5 /
A icles A icles A icles 17 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Wol gangas Ch is opho as Ne elho s as – Pe gub io (abl. sg. [BRMŠ III 72]),
Ma as P e o ijus Pe gub ius (nom. sg.), Pe gub io (da . sg.), Pe g ub ii (gen. sg.),
Pe g ub ius (nom. sg.), Pe g ub io (da . sg.), Pe g ub io (nom. sg.), Pe gib ius (gen. sg.),
Pe gube is (nom. sg. nom de l'š en é) (BRŠ III 104, 121, 134, 142, 147, 14 17, 183, 197), Lau encijus
Pe g ube is (bis. M. B [BR 456]), S . S . S . S ende is Pe ggub is (nom. sg. IV 199] [M. B ]).
Teodo as Na bu as (1835: 5861) indique les noms de di ini é de sexe eme iškos G ubi e
Pe g ubie. 1B. VAK. BL. PARUBI(J)US (G[R]UBRIUM, PERGRUBRIUS IR KT.) KILMS APRAŠAS
Riman as Balsys (2006: 5760) lis e ès dé aillémen ous les ligshiolinius âginims é élés pa
les déba s des dieux bal es du soi : a) M. P e o ijus o me la Pe gub ius condui de: a1) e b.
lie. ‡ pagube u15 (plg. Wiespa ie, Diewe, pagu-be u/ main enan lauka mana e c. p is ok nous, i.
e. He Go , je z he-/be ich an ode will {be}a bei en meinen Acke Viešpa ie Die e,
main enan commenceudu ou ke inu įdi b i son champ [MP III 500501; enco e oi / BRMŠ III 183,
289]); a2) déside a i inio ac ionmawodu Pe gū be ū (plg. du ch pe a yk, įdi bk me ce e
e e bien; pe gubyk, iszgubyk man ge ai, Kne e ihn woll du ch pe minkyk ją bien (MP III
264265; oi aussi BRMŠ III 141, 256); b) Simonas Daukan as (1993: 78) mi onimą in e p è e comme
e b. lie. pa ė i e sub. lie. g aūdas dū inį; c) T. Na bu as (1835: 58), a ibuan sūdu ių die ą
Li uiniens dei ėms (ž . 1a posky į), indique son p op e c ééą p oly ę ‡ G ubios og od
„pe gube u di wą“ / „Ich will je zo den Acke du cha bei-/ en lassen“ – „no-
iu daba lauką įdi b i“; „pe gubyk ą em“ i. e. „A bei mi die E de gu
kwia owy i owocowy; d) Algi das Julius G eimas (1990: 454455), besi éan is Mikalojaus Akelaičio
spėjimu su la possible mi onimo sąsają a ec e b. lie. g ub ie ‘g ub i (d'ailleu s, du de nie
au eu us kažkodėl nemini), p é end que la di ini é nom à besoin kildin i de sub. lie. g os
‘plain ieux g uod, du oid s'es iguisée e e luoba, o mé du ai de l'eau gelée pašalo g âce;
15 I. Lukšai ės eigimu (MP I 645), du mo de langue li oue, galėjusio suponuo i mi onimą
Pe gub ius, M. P e o ijus nepa eikė.
ROLANDAS KREGŽDYS
24 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
343]), don l'o akul sain celui ąžuolą ( παλαιὰ φηγός) ce ains che cheu s
appellen la plus ancienne place de sak alinių i uali és Heladoje (plačiau oi
Ha ison 1913: 22, 31, 34; Lhô e 2006: 4956). Dans ce e loco ée oyageuda o helėnai,
no in ys connaî e l'a eni , mé ny i dieux a o ancemen e pan.
P anachauda o zyniai e zynès, éc i s dans les sou ces é ènés pa plusieu s
hie onimais: 1) g . ἀνιπτόπους ‘Dzeuso o akulo zynys Dodonėje nebaunan pas
kojos; 2) g . Σελλοὶ ἀνιπτόποδες ‘Dodonès habi an s au och ones, soupinęsi
Dzeuso o akulu nepaunan ys kojų; 3) g . Τόμουροι ‘Dodonės Dzeuso žyniai (←?
*Τομάρουροι [Chan aine IV1 1124) [su šaknies -άρ- abso bcija] < op. g . Τόμαρος
‘Toma o le mon Dodonėje [Pape II 1540] [? < op. g . Τόμις Τομεύς Τομεῦς Τόμοι
i k . [ž . Pape ibd.] + g . ρος [jon. ορος] ‘kalnas [ki aip explique Hjalma F iskas
(II 909): τομάρ-ουροι ορος ‘sa gas] ~ Τοῦμοραι ‘Dodonės Dzeuso o akulas [Pape
ibd.] / ~); 4) g . πέλειαι ‘žynės a ei ies spėjikės (? Dodonėje) ← πέλεια ‘ amsios
colo is sau ish ca elis (Columba oenas) (ž . Il 16. 234 131, 1171, 1380, 1563; plus loin
oi K egždys 2012: 117, 161, 221, 495496; LS Крегждис 2011: 284). Ils požemio25
Dzeuso26 esp. Ζες καταχθόνιος (Pape I 441; enco e oi Лосев 1957: 46, 123; Иванов
1994: 19, 332; enco e oi K egždys 2012: 92, 138, 487488) olie spėda o, basdamiesi
Dodonės ąžuolo lapų šlamėjimu (Кагаровъ 1913: 104).
similai emen dieux olon é aiškinda o esp. spėda o a ei į, onddamiesi ąžuolo27
deus ōbus (~ lo. Jū[p]pi e ) lapų šlamesiu e cel es (Phy hyon, Soes, Bennigho 2002:
91; oi aussi Labai Filipbee 1961 43,: 75). Telle man ikos i uages (bū imo de bois
euilles) bu e e e i alikes habi ées des égions, cependan dans les éc i s omėnų
son en egis és seulemen le éci de l'a eni spėjimą, basé opolio, e non ąžuolo
euilles di é en es nuances (Штаерман 1987: 271). Les allemands du No d c oyaien
que leu sain asis uosis (a bo i ae axis mundi = s. isl. Yggd asill) annonce su la in
du monde ses euilles d ebėjimu e šlamėjimu (ž . Da idson 1990: 191; enco e oi
K egždys 2012: 266, 327, 430, 470).
D'ailleu s, comme e les ieux p ūsų, helėnų sac i ica ion i uel égalemen ca ac é is iques du
sang (e des gens) sac i ices, auxquelles on che chai é i e de asies puolimo (plg. mi ą 25 T. y.
luna inės, e non solia inės die ybės, plg. u anis inės s e os Dzeuso epi e us: Ζες
νεφεληγερέστικτα ‘Dzeusas debesų inkėjas, Ζες οράνιος ‘dangias Dzeusas (ž . Il. IV 30;
Od. I 63; Pape I 442).
26 Similai e é iologie di ini é, pa exemple, Di ą (lo. Dīs Dīs pa e ) ‘Plu onas esp. požemio
die s lo. Di(ē)spi e ‘Jupi e is; Plu onas, ga bino e i alikai (plačiau z . K egždys
2012: 373).
27 Plg. s. b e . [s.] ko n / da ‘ąžuolas, ai . dau ‘ . p., gal. *de a, *d(e) ullia ‘ . p. (ž .
Pede sen 1909: 144; Ma aso ić 2009: 91; IEW 214217; Buck 1988: 4849; Gamk elidze, I ano II 525526;
Luch 2007: 401402, 404).

S aipsniai / A icles 25
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
su pik ąjį demoną Fo ban ą [g . Φόρβας (ž . Pape II 1643)], i an usį ąžuole e kabinusį assassinées
pe sonnes ê e su ses shakų [Кагаровъ 1913: 107]). Le é é en my hologique he olė men ionnemen
pou ai égalemen ê e lié à la sphè e d'ac i i é du dieu Pe kūno, ma požemio Dzeuso ( esp. ch oninės
s e os die o) é iologie (ž . K egždys 2012: 92, 138) suppose la di ini é luna inę p o ohelėnų, s imulan ses
onc ions p oche des Li uaniens Mėnuli, qui ...<>. s imulen les plan es su la su ace de la e e, ąs y
egebų aug (JBR II 26; oi aussi K egždys 2012: 23). Ey ų bal ai (li au iai) da žo es sėjo e plan ino pe
delčią, que leu s châ eaux ( esp. šaknia aisiai) se ai solides, i. i. onc ioncinei a ibu ion de
jeunesa es 2 SCHEMA. Vak. bl. *Ga bu /īs onc ions e iologija 2002: 91; enco e oi . Philip 1961: 43, 75).
Telle man ikos i uages (bū imo de bois euilles) bu e e e i alikes habi ées des égions, cependan dans
les éc i s omėnų son en egis és seulemen le éci de l'a eni spėjimą, basé opolio, e non ąžuolo
13
ąžuolo27 – deus ōbus (~ lo. Jū[p]pi e ) – lapų šlamesiu i kel ai (Phy hyon, Soesbee, Bennigho
euilles di é en es nuances (Штаерман 1987: 271). Les allemands du No d c oyaien que leu sain asis
uosis (a bo i ae axis mundi = s. isl. Yggd asill) in o me de la in du monde ses euilles d ebėjimu e
šlamėjimu (ž . Da idson 1990: 191; enco e oi . K egždys
2012: 266, 327, 430, 470).
D'ailleu s, comme e les ieux p ūsų, helėnų sac i ian i e égalemen ca ac é is iques du sang
(e des gens) sac i ices, auxquelles on che chai é i e de asies o ensimo (plg. mi ą su
pik ąjį demoną Fo ban ą [g . Φόρβας (ž . Pape II 1643)], i en usį ąžuole e kabinus nužudį
pe sonnes su la ê e de son shakų [Кагаровъ 1913: 7 10].
27 Plg. s. b e . [s.] ko n / da ‘ąžuolas, ai . dau ‘ . p., gal. *de a, *d(e) ullia ‘ . p. (ž . 1909 Pede sen: 144;
Ma aso ić 2009: 91; IEW 214217; Buck 1988: 4849; Gamk elidze, I ano II 525526; Luch 2007: 401402, 404).
Mėnulis luna inė di ini é A
Jū(p)pi e ‘déu des dams Bα la
Jū(p)pi e S ygius = Plu o Aαβ
C delčia žolė α ąžuolo euilles
šlamėjimas β Ζες χθόνιος Bαβ
égé a ion de la pa ie sou e aine des plan es
paλαιὰ φηγός kel ų deus ōbus bl.
Rickoio š en ykla Ζεὺς καταχϑόνιος Aαβ
lapai β égé a ion de la su ace
š en asis ąžuolas – a bo mundi
*‘medis – bū ėjas, bu ų medis’ β
ge as de lius
ak. bl. *Ga bu /īs ABαβ
des plan es ege acija i alikų
*pe kus ‘Pe kūno medis = ąžuolas
„p i e čia aug i lapus i žolę“
„ a ai žiemą lauk“
p . Pa ollo Aβ
bū imen de euilles du a b e
bal ų g iausmo die as Pe kūnas Bα
aguo as Pe kūnas Aα
e ilinė unkcija α man inė unkcija β
Ζεὺς νεφεληγερέτης / οὐράνιος Bα
agai Saulė solia inė die ybė B
o acule Dodonès
jauna is
ROLANDAS KREGŽDYS
26 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII a é é a ibuée bonne égé a ion de la pa ie
supe icielle des plan es, a delčios požeminės pa ies (ž . JBR II 177). Su la base des
men ionnés a gumen s, il es possible de o mule a sa gią bal ų g iausmo die o
dualis inės kong uencinės genezės p elaidą (plg. Li uanien g iausmo die o Pe kūno
e aguo o Pe kūno aguo o senio [? p Pa ulo] sąsają, basé iden išku i alikų
Jū(p)pi e ‘dangaus die as Jū(p) pi e S ygius ‘lo zemezimo mundo Jupi e is =
Plu o gene ine kong uencija]), plg. dans les ieilles p iè es Li uaniennes au jeune
lune men ionnemen non du Dieu, e Pe kūno oyau é (ž . K egždys 2012: 138, 373).
Ilgaini my honimo onc ioncinée mo i a ion pou ai ê e oubliée (kaip Pe kūno
dualis inė genezė, dend oniminis e e en as bei luna iniu kul o adicija) en
aison onimo i in gausių ono ak inių kai ų, supona usių sensminious élémen s
s uc u els yšio p a adimą bei eligijskej p . Be esne ičius 1995: oi 103118).
Pa conséquen eonimas p is de pe ce oi e comme commencemen de
égé a ion (impulsé donne Pe kūno p in aniis žaibas), e de la écol e di ini é
(luna inio kul o eminiscencija).
Résiumuan , il es possible ai e a sa gią p éludà, que ak. bl. *Ga bu /īs (→
*Pa g ub/īs) ‘dieu, é acuan l'hi e , o çan à pousse des euilles e de l'he be
e dé e minan la bonne écol es (< *‘medis bū ėjas, bu ų medis) es l'un des
nomb eux Pe kūno epi e ų (da bū is G eek, ž : 1990 45 suponuojan ys i in
a chajiškos sak alinį unkcijos e e en ą man onimin o emą, ga bin ą i
helė, dendalik, no d ge manų (galų i i alikų). Dès lo s, ce mi onissemen es possible
bū ų p iski i bal ų i iš a dy ų ide. au ų izomi ologemoms.
2. LIE. MASELIS ‘UŽGAVĖNIŲ PAPROČIAIS
PERSENGS HOMEG
LKŽe nu odoma, kad y ų aukš aičių pane ėžiškių plo e – Šedu os apylin-
kėse es consommé (a kadaise a o as) Užga ėnių es i es pa icipan io
pe si engėlio į a dijimas maselis. S'appuyan p ésen é au p ésen é
lexiquog aphe du gen e (nenu odoma, que le mo soi skolinys), le mo
lie u ių leksikos eldiniams. P i a i okiam sp endimui nė a leng a dėl ke-
suda y ojai le a ibue lies aisons: 1) supposonue y ų aukš aičių plo e
appaukissan assimiliacinio su . lie. -ala- > -ela- (ž . Ska džius I 175176) usage cas,
. y. вести ce mo depuis sub. lie. mãsalas 3b (sm.) ‘kas kuo masinan , p ieullas;
d ėseliena aux chassés des bê es allio i DŽ; LL 272; ‘an kabliuko kabinamas
nou i u e aux poissons allio i meške iojan š (LKŽe) ne doi pas en aison de
elle conno a ion onc ionnelle Užga ėnių š en ės pe sonažo manque de
ixa ion; 2) en e oi dans le cas doybinium al e nan sub. lie. masẽnis, -ė 2 (smob.)
‘k a s ma si na Als, J (LKŽe) esp. e b. lie. mãsin i (-y i), -ina, -ino K, masn i, -na, -no 1. ( .)
A icles A icles A icles 27 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
‘ au k i dans s a e, i l io i, ž a ė i, gu ndy i Jms, K e k . ; 2. ( e l.) ‘ ok š i
ko, susi ilio i J; 3. ( .) ‘kalbin i, appele , k ies i à soi, illiojan kuo B s, Sln , J, M.
Valanč, S. Dauk e k . ; 4. .) ‘essaye d'éloigne , ex ai e G dm; 5. ( .) ‘žadin i
no ą kuo, donan pamėgin i Kal; 6. ( ., in .) ‘men io i, omudinė i D. Pošk, Skd,
D , Pln, Kam, J, ( .) ‘e zin i, yčio is G 20 (LKŽe) su . -el edinį (plačiau oi
Ska džius I 176177, 235) aussi bien impossible non seulemen à cause sub. lie.
masẽnis, -ė séman iques di é ences e ec ués des i uels aspec u, mais e en
aison déjà men ionné de ce e ê e pe sonnages nūdingo onc ionninio
hype onimo ‘ ilio ojas, menagis, om ikas ou e zin ojas (ž .
Vaicekauskas 2009: 6768).
Déciding leksemos lie. maselis p oblème d'o igine, l'a en ion a i ine dans
iden iškos mo ologinės s uk ū as pa a des lie. Masẽlis (LPŽ II 171) u ilisa ion au
même dans la même zone dialec ale, i. i. y ų aukš aičių pane ėžiškių plo e
Pumpėnuose (Pas alio .), Pane ėžyje, Raguelyje (Pane ėžio oje), Žeimelyje
(Pak uojo .). Li u iens pa žių žodyno (LPŽ II 172) au eu s de eigim, ce onym peu
ê e edam de hipoko is ikų: le. (← Maś a d. le. Ma eusz), o. Maaß, Maas (← a d. o.
Thomas). De ces deux discu ables su nomes d'o igine in e p é a ion des a ian es
plus iable se ai le second, ma hypo heses au eu s nepaaiškino ( esp.
neilius a o al e na i s exemples) spėjamo sla izmo ika y inių ś → s kai os.
Néanmoins e ge manisme a osenes spėjimu c oi e ê e ès di icile, ma
possible ce e su nomée é hiologique ondemen lie. maselis ‘Užga ėnių cou umes
žmogus’ ( okia hipo ezė kažkodėl apsk i ai nes a s oma) nesuponuoja okiečių
au ybės pe sonažo – okio šios š en ės daly io nemini joks e nologas.
Remian is os ne pag indinio Užga ėnių š en ės pe si engėlio, judėjų au-
pe si engés ybės pe sonažo, s a u lo s de céléb a ion on é é ê imos e
ep ésen an s de ce e na ion imi uojančios kaukės (pa yčin, p ekei io
[Be esne ičius 2005:7; 39 plus la ge oi 0 posky į, 10 изn.]), il es possible éme e
a sa gią p éludà su le semi isme, e non ge manisme (ma y , e non sla isme [ž .
jad] aupa a an a os e lexes), . y. y y y supo inas e og ada ionis: a d. Massel (plg. a d.
Sam Massell, J . [EJ XIII 667] < ak. jdš. massel maššel ‘laimė, sėkmė /; é oiléynas
[plg. Lö zsch 1992: 115116] y / jdš. mazal esp. lzm ‘ . p. [wwa;)ja;dla;)s. 2011: 354,
569] < . heb . mazzāl esp. lZ; )m; ‘plane a; é oile; succès; o un [S e n 2000: 129;
Jas ow II 755]) → lie. maselis ‘Užga ėnių cou um očiais ans i engés homme.
3. APIBDRINIMAS
Su la base des p incipes de l'é ude conséquen aliose esp. s uc u elle de
l'é ymologie (apie les plačiau oi Mailhamme 2013: 4, 2013a: 9, 11]), a an soume an
ROLANDAS KREGŽDYS
28 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII ca ac é es d'o igine conc è es de lekseme, il
au eni comp e: (1) de la sou ce dans laquelle le mo es men ionné,
pa icula i és o maliuoses espec i . l'app écie selon les p incipes de la
mé hodologie de é i ica ion; (2) des di é ences s uc u elles du même mo
a ian de, s'e o çan de dé e mine la o me o iginale; (3) o maliennes
g amma icos ac o isan p edisponan le impo ance, idan se ai é i ée
sys ème de langue nebūdingų ac s cons a a ion ou o mulo ions.
La o ma ion des conjoin s lexicog aphiques, disposi i e ia s uc u els
leksiniens lizdų (ž . Co se iu 1967: 297; Mailhamme 2013: 3; enco e oi Bussmann
2006: 673674) sys ème, basé sélec i emen ma quan e su ou indiquan une de e
de mo s d'o igine é angè e ( ondemen é hiologique), es en pa ie yding,
supposan une é en uelle mis i ica ion des mo s g įs us e l'in oduc ion de
mo s dans la base du lexique.
4. IŠVADOS
1. Sūdu ių knygelėje men ion mi ologema ak. bl. Pa g ubi(j)us (e ses a ian es
G[ ]ub ium, Pe g ub ius e k sp.), suponė ina, suponuoja elle aidée
é ymologique: ak. bl. *Pa g /īs ‘dieu, chassan l'hi e , o çan à pousse les
žolę bei lemian is ge ą de lių’ ← *Ga -b ub/īs ‘ . p.’ ← *Ga -b u /īs ‘ . p.’ ←
*Ga -bu /īs *‘medis – bū ėjas, bu ų medis’ ← p . ga ian ‘medis’ E 628 + p .
*bu - *‘bū imas, spėjimas; ženklas’.
euilles e 2. Vak. bl. *Ga bu /īs (→ *Pa g ub/īs) ‘dieu, é a an l'hi e , o çan
à pousse des euilles e de l'he be e demian is boną de lių (< *‘medis bū ėjas,
bu ų medis) es l'un des nomb eux Pe kūno epi e ų. 3. Semema *‘medis
bū ėjas, bu ų medis suponuoja man inės unkcijas sak aliną e e en ą
dend oniminį o emą, ga bin ą e helėnų, kel ų, šiau ės ge manų (peu ê e e
i alikų).
4. Lie. maselis ‘Užga ėnių pap očiais pe si engęs žmogus es semi isme,
es inas du a d. jdš. Massel.
LITERATŪRA
Adkins Lesley, Adkins Roy A. 2004: Handbook o Li e in Ancien Rome. New
Yo k: Fac s On File, Inc.
Anglickienė Laima 2004: Judėjų į aizdis lie u ių olklo e: idu amžiškų p ie a ų
a spindžiai. – Tau osakos da bai 21(28), 41–53.
Baldžius Juozas 2005: Rink iniai aš ai. E nologijos i au osakos ba uose. Vilnius:
Lie u ių li e a ū os i au osakos ins i u as.
S aipsniai / A icles 29
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Balsys Riman as 2006: Lie u ių i p ūsų die ai, dei ės, d asios: nuo apeigos iki p ie a o.
Klaipėda: Klaipėdos uni e si e o leidykla.
Ba on Geo ge A. 1918: The Religion o Is ael. New Yo k: The Macmillan Company.
Beke A i 2008: Chosen: he his o y o an idea, he ana omy o an obsession. New Yo k:
Palg a e Macmillan.
Be esne ičius Gin a as 1995: Bal ų eliginės e o mos. Vilnius: Tau a.
Be esne ičius Gin a as 2004: Lie u ių eligija i mi ologija. Sis eminė s udija. Vil-
nius: Ty o alba.
Be esne ičius Gin a as 2005: Medi acija, kon empliacija, eks emalios būklės:
Lie u a i Ry ai. – Kul ū ologija 12, 397–416.
Be neke E ich 1896: Die p eussische Sp ache. Tex e, G amma ik, e ymologisches Wö -
e buch. S assbu g: Ve lag on Ka l J. T übne .
Běťáko á Ma a E a, Blažek Václa 2012: Encyklopedie bal ské my ologie. P a-
ha: Lib i.
Blažek Václa , Běťáko á Ma a E a 2014: P ussian *G ub ius ‘god o sp ing
and ege a ion’ in pe spec i e o he I alic pan heon. – Bal is ica 49(2), 345–356.
Blažienė G asilda 2005: Bal ische O snamen in Os p eußen. S u ga : F anz S ei-
ne Ve lag.
B éal Michael 1964: Seman ics: S udies in he Science o Meaning. New Yo k: Do e
Publica ions.
BRMŠ I–IV – Bal ų eligijos i mi ologijos šal iniai, sud. No be as Vėlius. Vilnius:
Mokslo i enciklopedijų leidykla ( . 1–2), Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as
( . 3–4), 1996–2005.
B own F ancis, D i e R. S., B iggs Cha les 2000: Enhanced B own-D i-
e -B iggs Heb ew and English Lexicon, wi h an appendix con aining he Biblical A amaic,
based on he lexicon o William Gesenius as ansla ed by Edwa d Robinson, by F ancis B o-
wn, wi h he coope a ion o S. R. D i e and Cha les A. B iggs. Based on he 1906 edi ion
o iginally published by Cla endon P ess: Ox o d. Washing on (elec onic edi ion).
B ückne Alexande 1904: S a oży na Li wa. Wa szawa: D uk K. Kowalewskiego.
Buck Ca l Da ling 1988: A Dic iona y o selec ed Synonyms in he p icipal Indo-Eu-
opean Languages. Chicago & London: The Uni e si y o Chicago P ess.
Būga I–III – Kazimie as Būga. Rink iniai aš ai 1–3, sud. Zigmas Zinke ičius. Vil-
nius: Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla, 1958–1961.

ROLANDAS KREGŽDYS
30 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Bu ke Wal e 1977: G iechische Religion de a chaischen und klassischen Epoche.
S u ga & Mainz: Ve lag W. Kohlhamme .
Bussmann Hadumod 2006: Rou ledge Dic iona y o Language and Linguis ics. Lon-
don and New Yo k: Rou ledge.
Came on Alan 2004: G eek My hog aphy in he Roman Wo ld. Ox o d & New Yo k:
Ox o d Uni e si y P ess, Inc.
Chan aine I–IV1–2 – Pie e Chan aine. Dic ionnai e é ymologique de là langue g e-
cque. His oi e des mo s. Pa is: Édi ions Klincksieck (1 (A–Δ) – 1968, 2 (E–K) – 1970, 3
(Λ–Π) – 1974, 4(1) (P–ϒ) – 1977, 4(2) (Φ–Ω e index) – 1980).
Cose iu Eugenio 1967: Lexikalische Solida i ä en. – Poe ica 1, 293–303.
Daukan as Simonas 1993: Būdas seno ės lie u ių, kalnėnų i žemaičių. Vilnius:
E hnos.
Da idson Gus a 1971: A Dic iona y o Angels: Including he Fallen Angels. New
Yo k: F ee P ess.
Da idson H. R. Ellis 1990: Gods and My hs o No he n Eu ope. London: Penguin
Books.
Delama e Xa ie 2003: Dic ionnai ede la langue Gauloise. Une app oche linguis ique
du ieux-cel ique con inen al. Pa is: Edi ions E ance.
Dini Pie o Umbe o 2000: Bal ų kalbos. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidy-
bos ins i u as.
Dini Pie o Umbe o 2010: Elemen i di mi ologia bal ica. – Poli emo 10, 101–126.
Dini Pie o Umbe o 2014: Founda ions o Bal ic Languages. Vilnius: Vilnius
Uni e si y.
Doughe y Ca ol 2006: P ome heus. London & New Yo k: Rou ledge Taylo &
F ancis G oup.
Duns an William E. 2011: Ancien Rome. Lanham & Plymou h, UK: Rowman &
Li le ield Publishe s, Inc.
Dusbu gie is Pe as 2005: P ūsijos žemės k onika. Vilnius: Ve sus au eus.
D Ž I–II – Die eniškių šnek os žodynas 1–2. Au o iai: Laima G umadienė, Danguolė
Mikulėnienė, Kazys Mo kūnas, Aloyzas Vidugi is. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as,
2005–2010.
S aipsniai / A icles 31
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
EJ I–XXII – Encyclopaedia Judaica 1–22. F ed Skolnik, Edi o in Chie . Michael Be en-
baum, Execu i e Edi o . De oi & London: Thomson & Gale, USA; Ke e Publishing
House L D., Je usalem, 2007.
F isk I–III – Hjalma F isk. G iechisches E ymologisches Wö e buch 1–3. Heidel-
be g: Ca l Win e Uni e si ä s e lag, 1960.
Gamk elidze, I ano I–II – Thomas V. Gamk elidze, Vjačesla V. I ano . Indo-Eu-
opean and he Indo-Eu opeans. A Recons uc ion and His o ical Analysis o a P o o-Lan-
guage and a P o o-Cul u e 1–2. Be lin & New Yo k: Mou on de G uy e , 1995.
Ge ullis Geo g 1922: Die al pp eußischen O s namen. Be lin und Leipzig: Ve eini-
gung wissenscha liche Ve lege .
G a F i z 2009: Apollo. London and New Yo k: Rou ledge.
G eimas Algi das Julius 1990: Tau os a min ies beieškan . Vilnius & Chicago:
Mokslas.
G unau Simon 1876: P eussishe Ch onik. Die p eussischen Geschich sch eibe des XVI
und XVII Jah hunde s. Bd. 1, he ausg. on M. Pe lbach. Leipzig: Ve lag on Duncke
& Humblo .
Ha ison Jane Ellen 1913: The Religion o Ancien G eece. London: Cons able &
Company LTD.
IEW – Julius Poko ny. Indoge manisches e ymologisches Wö e buch 1–2. Be n und
München: A. F ancke AG-Ve lag, 1959–1969.
Il. – Ὁμήρου ‘Ἰλιάς’
Jas ow I–II – Ma cus Jas ow. A Dic iona y o he Ta gumim, The Talmud Babli and
Ye ushalmi, and he Mid ashic Li e a u e. London & New Yo k: Luzac & Co., G. P. Pu -
nam’s Sons, 1903.
JBR I–V – Jonas Balys. Raš ai 1–5, pa . Ri a Repšienė. Vilnius: Lie u ių li e a ū os
i au osakos ins i u as, 1998–2004.
JBŽ I–III – Jokūbas B odo skis. Lexicon Ge manico=Li h anic m e Li h anico=-
Ge manic m. Rank aš inis XVIII amžiaus žodynas, 1–3, pa . Vincen as D o inas. Vil-
nius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2009.
Kabelka Jonas 1982: Bal ų ilologijos in oduc ion. Vilnius: Mokslas. E nes Klein 1987: A
cop ehensi e e ymological Dic iona y o he Heb ew Language o
Reade s o English. Je usalem & Tel A i : Eisenb auns.
Kolczyński Ja osław 1996: T ójnożna koza. Uwagi o symbolice ójnożności. –
E hnog a ia Polska 40(12), 81107.
ROLANDAS KREGŽDYS
32 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
K egždys Rolandas 2009: Sūdu ių knygelė aka ų bal ų eligion e cul u e sou cenis. pa ie
I: o malioji analyse. Li uanis ica 55 (34 [7980]), 174187. k oniką e au es in e p é a ions
K egždys Rolandas 2009a: P . Romow pagal Pe o Dusbu giečio „P ūsijos žemės
his o iques jusqu'à nos emps ( oponimo e imologinė analizė, localisa ion). Ancienne
cul u e bal es 8. Vilnius: K on a, 122187. K egždys Rolandas 2010: M. S yikowskio magasin
K onika Polska, Li ewska, Żmódzka i wszys kiej Rusi eonimai: Chau i a i. Ac a
Linguis ica Li huanica 6263, 5081. K egždys Rolandas 2011: Bal iškųjų eonimų pe eikimo e
die ų unkcijų nus a imo p oblema ika Jano Łasickio eikale De diis Samagi a m
cæ e o mque Sa ma a um, & also um Ch is iano um. I em de eligione A menio um:
Salaus, Klamals, A laibos, Tawals. Pe spec i es o Bal ic Philology II. Poznań: Wydawnic wo
Rys, Kuipe Ka hleen 2011: Ancien Rome: om Romulus and Remus o he Visigo h
101–121.
K egždys Rolandas 2012: Bal ų mi ologemų e imologijos žodynas I: K is bu go su a is.
Vilnius: Lie u os kul ū os y imų ins i u as.
in asion. New Yo k: Rosen Educa ional Se ices, LLC. Kuza inis Kazys 1964: P ūsų pa le.
Vilnius: Vilniaus É a pédagogique ins i u .
Lau inkienė Nijolė 1990: Mi o a š ai ai Li uiniens dans les chansons calendo isées.
Vilnius: Vaga. LE IXXXVII Encyclopédie Li uanien 137. Bos on: Li uanien encyclopédies
édi eu , 19531985.
Lhô e É ic 2006: Les lamelles o aculai es de Dodone. Genè e: D oz. LKŽe Li uiniens
langues dicynas ( . 120, 19412002) élec onique a ian . Seconde publica ion
élec onique. Red. kolegija: G. Nak inienė e k . Vilnius: Li u iens Ins i u de langue,
2013.
LMAGBR Biblio hèque de Gdansko de l'Académie polonaise des sciences
Rank aščių chapi e. Lö zsch Ronald 1992: Duden Jiddisches Wö e buch (2., du chgesehene Au lage).
Mannheim & Zü ich: Duden e lag.
LP IŽII Dic ionnai e des p énoms Li uiniens 12. Vilnius: Mokslas, 19851989. Luch Ma ina 2007:
De G undwo scha z des Al i ischen. Inaugu al-Disse a ion zu E langung de
Dok o wü de de Philosophischen Fakul ä de Rheinischen
F ied ich-Wilhelms-Uni e si ä zu Bonn. Il a é é nommé p o esseu à l'Uni e si é
F ied ich-Wilhelms à Bonn e a é é nommé p o esseu à l'Uni e si é F ied ich-Wilhelms à Bonn. Bonn: Rheinischen F ied ich-Wilhelms-Uni e si ä . LVŽ III... Dic ionnai e des lieuxnoms Li uiniens 12. Vilnius: Li u iens langue ins i u ,
2014…
A icles A icles a icles 33 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Mailhamme Robe 2013: In oduc ion: E ymology beyond wo d his o ies. –
Lexical and S uc u al E ymology. Beyond Wo d His o ies. Ed. Robe Mailhamme ,
Bos on & Be lin: Wal e de G uy e , Inc., 17. Il es à no e que l'acco d de coopé a ion a é é signé pa les deux pa ies.
Mailhamme Robe 2013a: Towa ds a amewo k o con ac e ymology. Lexical and
S uc u al E ymology. Beyond Wo d His o ies. Ed. Robe Mailhamme , Bos on &
Be lin: Wal e de G uy e , Inc., 931. Il a é é décla é pa le minis è e de la Dé ense qu'il n'y a ai pas de p eu e qu'il s'agissai d'une aude.
Mali z Jü gen 2005: Ne o. Ox o d: Blackwell Publishing. Mannha d Wilhelm 1936:
Le o-P eussische Gö e leh e. Riga: He ausgegeben on de
Le isch-Li e ä ischen Gesellscha .
Ma aso ić Ranko 2009: E ymological dic iona y o p o o-Cel ic. Ma aso ić Ranko 2009: E ymological dic iona y o p o o-Cel ic. Ma aso ić Ranko 2009: E ymological dic iona y o p o o-Cel ic. Ma aso ić Ranko 2009: E ymological dic iona y o p o o-Cel ic. Ma aso ić Ranko 2009: E ymological dic iona y o p o o-Cel ic. & Leiden Bos on:
B ill.
Mažiulis Vy au as 1966: P ūsų langues monumen lai. Vilnius: Min is. Mažiulis
Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų
kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Mažiulis Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Vilnius: Vilniaus uni e si yd uk.
Mie zyński An oni 1900: Romowe. Poznań: D uka nia dziennika poznańskiego.
MP IIV Ma as P e o ijus. P ūsijas įdomybės, ou P ūsijos egykla 14. Pa engée Ingė
Lukšai ė. Vilnius: P adai ( . 1 1999), édi eu de l'ins i u d'his oi e de Li uanie ( . 2
2004, . 3 2006, . 4 2011).
Na bu Teodo 1835: Dzieje s a oży ne na odu li ewskiego. Tom 1. Mi ologia li ewska.
Wilno: A. Ma cinowski.
Od. μήρου δυσσείη
Pape III D . W. Papes Wö e buch de g iechischen Eigennamen 12 (I: ακ; II: λω).
B aunschweig: D uck und Ve lag on F ied. Bieweg & Sohn, 1911. Pede sen Holge 1909:
Ve gleichende G amma ik de kel ischen Sp achen. Pede sen Holge 1909: Ve gleichende
G amma ik de kel ischen Sp achen. Pede sen Holge 1909: Ve gleichende G amma ik de
kel ischen Sp achen. Pede sen Holge 1909: Ve gleichende G amma ik de kel ischen
Sp achen. E s e Band. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und
Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Einlei ung und Lau leh e. Gö ingen: Vandenhoeck e Rup ech . PEŽ IIV Vy au as Mažiulis. Le dic ionnai e de l'é ymologie de la langue p ussienne 14. Vilnius: Mokslas ( . 1), Mokslo e encyclopedijų édykla ( . 2, 3), Mokslo e encyclopedijų édi ions ins i u ( . 4), 19881997.
Phy hyon John R., Soesbee Ree, Bennigho Mike 2002: Cel ic Age. Roleplaying he My hs,
He oes and Mons e s o he Cel s. Vi ginia Beach: A alanche P ess
LTD.
P zyby ek Rozalia 1993: O snamen bal ische He kun im südlichen Teil Os p eußens.
S u ga : F anz S eine Ve lag.