S aipsniai / A icles 9
ROLANDAS KREGŽDYS
Lie u os kul ū os y imų ins i u as
Di ecciones de in es igaciones cien í icas: ieja eligión bal os
y mi ología, šal inio y a; compa aguji bal os y o os
indoeu opeos lenguas g ama ica, e imologija.
BALT MITONIM KILM:
VAK. BL. PARUBI(J)USGR
(G[R]UBRIUM, PERGRUBRIUS
K IRT. ); LIE. MASELIS
O igin o he Bal ic My honyms: Wes Bal .
Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium, Pe g ub ius, e c.),
Li h. maselis
ANOTACIJA
S aipsnyje pa eikiama XVI a. p adžios aka ų bal ų eligijos i kul ū os šal inyje Sū-
du bookgelė mencionos mi ologemos Pa g ubij (A, B), Pa g ubius (B, C) y sus a ian es
(G ub ium [A], Gub ium [C], Pe g ub ius [D, ε] y k .) así como lie u ių Užga ėnių pe sonažo
į a dijimo maselis (LKŽe) ak og a inė bei e imologinė analizė. B e emen e se esumen los
asgos de la ac og a ía de la uen e de cul u a bal os occiden ales Sūdu ių knygelė así
como el enómeno Azazelio (Užga ėnių judėjo kaukės p asmė). WORLDES ESMINIAI:
mi onimas; eonimas; semi ismo; Sūdu ių knygelė; Pa g ubij, Pa g ubius, Pe g ub ius,
G ub ium; and he o he species o he genus Pa g ubij, Pe g ub ium, Pe g ub ium and o he species o he genus Pa g ubij; and he o he species o he genus Pa g ubij, Pe g ub ium and o he species o he genus Pa g ubii. maselis.
ANNOTATION
The a icle deals wi h he e ymological analysis o he Wes Bal ic my hologeme Pa g ubij
(A, B) Pa g ubius (B, C), including i s al e na i e o ms G ub ium (A), Gub ium (C), Pe g ub ius
(D, ε), e c., and Li huanian my honym maselis / ‘a man d essed in he clo hes o
Sh o e ide mumme s.
I also p esen s a sho e iew o he ealia conce ning The Ya igian book and in oduces
he so called Phenomenon o Azazel (name o he place o he powe o which one
ROLANDAS KREGŽDYS
10 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII o he goa s in he Temple se ice o he Day o A onemen
has o be sen ), i.e. a scapegoa icon e lec ed in he da a collec ed in he Dic iona y o
Li huanian Language, which is also aced in Sh o e ide i es ha las ed h ee day be o e he
Len en as which begins on Ash
Wednesday (Sh o e Tuesday in Li huania).
KEYWORDS: my honym, heonym; Heb aism; “The Ya igian book”; Pa g ubij,
Pa g ubius, Pe g ub ius, G ub ium; maselis.
0. ĮVADAS. SŪDUVIŲ KNYGELĖS FAK-
TOGRAFIJOS YPATUMAI. AZAZELIO
FENOMENAS (UŽGAVĖNIŲ JUDĖJO
KAUKS PRASM)
En uno de los más signi ica i os ( ac og a ía au en icidad aspek u) de las uen es
de cul u a bal as occiden ales Sūdu ių knygelėje1 (apie él y li e . plačiau éase
K egždys 2009) los da os p esen ados son de especial2 impo ancia, ma muchos de
pio bal ų eligijos i mi ologijos y ėjų (dažnai i kū ėjų esp. kabine inės mi-
los ep esen an es de la época más a día de la esc i u aa ología) ėmėsi
mencionado monumen al epasacajim, ci ados o os ieni in e p e aciones (pa y,
da os sob e la discu ida di inidad, según Inges Ma asha, p opo cionados po
P ae o ijus, emdamasis Johanno Mele ijaus [Maleckio] y Ma ino Mu inijaus] [MP
I 645]]. Teniendo en cuen a, la única uen e con iable, al cual se puede basa ,
econs uyendo ak. bl. Pa g ubi(j)us au en ica es uc u a g a emina esp.
e imologicamen e aid, mi onimo signi icamien o (apie seman ines de la
econs uccion de la palab a de la de e minación de la impo ancia más
ampliamen e éase B éal 1964: 4856; Mailhamme 2013: 56, 2013a: 20, 23, 25, 27) y unciones es sólo Sūdu bookgelė.
1 O los in ieles sūdu ios sac i icio de ciego con odos los i os que ellos ealiza on (De nglaubigen
Sudauen ih e bockheiligung mi samb ande n Ce emonien, so sie zu b auchen gep lege h), esc i o
al ededo de 15201530 m. El luga de esc i u a anónimo de ienda en lengua okiečių y la echa exac a de
c eación ambién se desconocen (BRMŠ II 123).
2 Tenemos que lamen a nos que y en es e momen o oda ía se apa en a a los jó enes
in es igado es, i in a sainiai alo ancias esc i inas uen es ak og a ía, plg., po ejemplo,
Vy au o Rinke ičiaus (2015: 21) eiginį nai ų, ne a Knygelės publika imu pasi ūpino e jos p a a mę
( ačiau nebū inai i pa į pa ašgelės knyą) eks ė Je onimas Maleckis.
Idan ado se e i ase ales a i maciones anach onis inas, acen úe que Wilhelmas Mannha d s (1936:
306) ya a p incipios del XX a. a gumen uo ai demos ó, y Ingėša Luki ė (BRMŠ II 125) una ez más,
basándose en 179 p incipios de análisis exológica, undamen ó la a i mación de que Je onimas
Maleckis sólo emi ió has a olos iempos nuo a el kel publi us de un au o desconocido eikalą (pla. éase K egždys: 2009180).
A ículos A icles 11 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
También hay que llama la a ención a una eminen emen e impo an e pa icula idad
duomenų pa ikimumo k i e ijų, nus a omą emian is empo aliniu aspek u: iš
ak og a iná de es e uen e de los conocidos (deja, no de odos los
sob e i ien es) 10 pe ašų (žymų didžiosiomis A, B, C, D, E, F, G, H, J, K) y E pe ašo
secunda io a ian e y ε 5 pe spaudų (a, b, c, d, e) con iimios se asignan a los
1) A, a ba I K olian o 736a lp.; eks as nuo 724a iki 738 lp. – pa s e -
ejemplio ías de la mano del anciano A, B, C: pe ašas p o esionalis as 3, (da e . K egždys
2009: 176);
2) B, o I E 36 olian o 724a lp., eesc i o p o esional copijuo ojo4; 3) C, o Cod.
Guel . 14. 11 Aug. 4 (pagas: ol. 1-17)5, es signi ica i amen e p as e io es de
calidad: mul i ud de lakūnų, y algunas páginas en gene al son dingę. Según
Wilhelmo Mannha d (1936: 238239), su aducción im cua adaliais menkesnė nei
A y B a ian ų ( ambién é. 6 izn.).
Ki i, o más ecien es edacciones *R (D, E, F, G)6, J y más an icuados y es os g upos del
híb ido a ian e K pe ašai, aunque y mejo es condiciones ísicas (isliko no a usių
isi [ž . K egždys 2009: 176–177]), be ne okie pa ikimi ak og a ijos aspek u
esp. dėl galimų ino acijų, suku ų juos pe ašiusių i sa aip medžiagą in e p e-
mi ologijos y ėjų7 (plčiau ž . K egždys 2009: 176183). Así basado pe ašų p esen ados
in o mación c i e io de con iabilidad, alo issima esp. au en iškiausia es A, B y C
nuo ašų ak og a ija. Ja, apy , debe ía apoya se, econs uyendo ak. bl.
Pa g ubi(j)us o maliąją p oly ę ( esp. es ableciendo eonimo e imologiją) así
unciones de di inidad y posible posición subo dinacinę de su aka ų bal ų pan eono.
3 Folian á sunume a o Kaspa as Hennenbe ge is. su í ulo o iginal es De nglaubigenn/Suda en ih e
bock/heiligung mi samb /ande n Ce emonienso sie zu b auchen gep lege h; [725a lp.]: De
Suda enn/wou schai y, welche /Ih en Bock heilige . Has a la II-oyo gue a mundial ue gua dado en la
biblio eca de la ciudad Gdansko, donado G ala h gobe nado de ie a. Ac ualmen e más alioso A
nuo ašas es LMAGBR (Ms. 1277; mk . n . 716). 4 De unglaubigen Su/dauen ih e Bockheiligung mi samp
ande n Ce emonien so/ sie zu b auchen P legenn / /; (725 lp.) De Sndauen woü sch/kai y, welche ih en
Bock heilige . Es e ansc i o ue gua dado en la biblio eca de la ciudad de Gdansko, ac ualmen e
LMAGBR (Ms. 1271; mk . n . 711). 5 De Sudawen Bockheyligung und ande Ce emonien de selbenn,
conse ado Wol enbü elio ducogo Augus o biblio ekoje Alemania manusc ip a Augus ea kon oliu e. *6R
señallu ma cimi a dly esnio pe iodo manusc ip iniai a ian es. Según W. Mannha d (1936: 239240), es as
ansc ipciones edi o ialmen e pun o de is a compa in ini con C nuo ašu, ma en ellas, como y úl ima, no
hay en adas, de algunas pa es.
7 Po ejemplo, pe aso K, o I E 20 olian o (P uische Ch onica), aho a LMAGBR (Ms. 1279; mk . no),
au o algunos episodios eno memen e ensanchia, sa aip ein e p e ándose ya has a ol ži-
no ą in o maciją. Jame die ų a dų i unkcijų a dijimas i in komplikuo as dėl kelių ank aš-
čių lyginimo i mėginimo pa eik i ieną a ian ą.
ROLANDAS KREGŽDYS
12 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
O a, en es e a ículo g ildenama, mi onimo lie. maselis ‘Užga ėnių cos umb es pe si engęs
žmogus (LKŽe) p oblema de o igen elacionado con Azazelio enomenu (ž . más adelan e), ma
du an e es a ies a, ejando el in ie no y sus palydo us del kiemo, ue espe asi deshace se de
odas las posibles maldades, elacionando su genez no con sus ac i idades ( esp. nulem ą medio de
los ac o es), sino desde los ac o es ( esp. s e im aučių į aka), . y. y. a a és de los a mako
(g . a macos), o a pi kimo ožio (da d. Azazelio). Analizándose mi onimo lie. maselis genezę, es
necesa io en a iza que No s XVIIXVIII a. en esc i os y neminación pe si enginėjimas, sin emba go
en algunos de los documen os de ese iempo se acue da el demonio (iš e in a mi R. K.) desc ipción
muy ce cano Užga ėnių pe si engėlio pa eikslui (Sk odenis 2009: 11). Teniendo en cuen a es o, se
puede cau elosamen e spė i, que a mako enomenas (apie él z . 8 Vieno 200 puolusių angelų adų
a do Azazelis (i sus a ian ų: Hazazelis, Azaelis, Azozelis) esp. s. heb . lzEaz; )[; >, minimo
Enocho I-ojoje, o E iopías, lib oje (En I 1236 [ ai uno de los más impo an es, apokalipses
8 išn.) supona o pejo a y inės kono acijos (ma y , i unkcijos) Užga ėnių
egzegezei ski ų eikalų, da ojamų An osios Š en yklos pe íodo (ž . EJ VI 442443, 608 šiol.)]), el
o igen has a XIX no es á a skleis a. Po lo an o mi onimas se a ibuye a apelia i os, plg.
mi ologemos e imologías de explicación modos: 1. ‘sólido + ue e; 2. ‘ožys se ue;
3. Cancelación; 4. ‘ožys + Die as (plačiau ž . Klein 1987: 468; Штейнбергъ 1878: 346]). Él oško
pe sonas duk e ų (En I 6.4), enseñé homb es ga ybos ama o, a muje puoš is (En I 8.12).
Fa mako unción (apie ją plačiau é. Ha ison 1913: 45; Ba on 1918: 186) mencion en la li e a u a
abinis ía, Biblijoje a amėjų kalba y Kunigų knygoje (16.810, 21 [ž . Da idson 1971: 63; EJ
II 763]).
9 Sus ca ac e ís icas y indoeu opeíes, po ejemplo, ales adiciones paisė helėnai (plačiau ž .
Ha ison 1913: 4445; Bu ke 1977: 76 6466; Came on 2004: 181; Doughe y 2006: 20; G a 2009: 88; e
más EJ II 540 763), omėnai (Duns an 2011: k ; Kuipe 2011: 162; Mali z 2005: 69; e más Adkins, Adkins
2004: 325) y. Más a de es e enómeno ue apoyada, pa a jus i ica judíos nau o
eks e minación (plg., po ejemplo, expulsión de España [1492 m. (Beke 2008: 90)], de P ahos [1400
m.], de Maino [1420, 1438, 1462 m.] y k . ciudades y es ados [ž . EJ VII 523]; pog omus en impe io uso
y holokaus ą).
S aipsniai / A icles 13
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
pe sonaje (?) judėjo10 e iología11, de e minem ą de los ep esen an es de
es a eligión p o anación12.
10 S asio Sk odenio (2009: 37) y A ūno Vaicekausko (2009: 92) a i man, ellos ue on unos de los
p incipales Užga ėnių pe si engėlių, especialmen e Žemai ijoje.
Plg. exclusi inio semi ų au ybės žmonių demoniza imą Velykų ies a du an e ambién Žemai ijoje
(plačiau ž . Sk odenis 2009: 1112, 42), que, enka apgailes au i, has a šiol puoselėjamas Pie ėnuose
(Mažeikių .). Saugodami c uzes Nuk užiuo ojo Jėzaus iglesia, habi an es de es e pueblo,
disi engadas soldados y žydais elykžydžiais, los úl imos se es ue zan nue a desde el sag alio
obje o, que su no oba an y no es o die an c is ianos dios de la esu ección. Mismísimos eso no
comp endiendo, mencionadas ies as pa ícipes pęsia medie iesamen e su gida c is iana sang e
di amación (judėjų eligiones aspek u) an isemi ina adición (ž . 12 izn.). 11 Algunos In es igado es
de Užga ėnių es i as y maukių, al pa ece , que iendo jus i ica alienim aučių pe sonajejų
pai icoada o desp ecinama imagendį, o mulan a i maciones con adiccinius, supojančius aiškias
an asmago ijas, plg.: ...> s e imšalių kaukės ne eiškė au inės p iklausomybės, a medida que e a
sólo con a<p iešai s e imas sa as iš yškin i. Sus o ígenes […]žydo […] kaukės no e an de algún
ca ác e nacional de eiškėjos, y sus pi minėje seman ikoje glūdi mi inis ue o o gado sus
aizdinys, susijęs su žemiškomis a požemio die ybėmis – p o ė ių d asiomis, namus a laukus
globojančiomis die ybėmis“ (Sk odenis 2009: 39) // „<…> žydo, čigono, ubago pe sonažams
ca ac e ís icas é nicas o p o esionales e leja su ísaizda (Vaicekauskas 2009: 69). Tokios eigines
menką azonabilidad se puede a gumen a Užga ėnių es i idad de pa icipan es egsena žiemos y
sus palydo ų (pe si engėlių) a ymu lauk esp. no u a is a i el malio (Azazelio enomenos). No queda
dudas de que s e im aučių pe sonajų in odukcija es a dly a, ma y , nulem a medie ies c eada
šmeižikiška judėjų nau os eligiones y cul u a e aluación ideología (ž . 12 izn.), plg. Užga ėnių žydo
kaukės ypa ybę, sie iną con c is ianos sang e di amacija į nosį į aisy ą inu ę a ada ą, median e la
pe si engėliai, besčiuodami las manos de los habi an es del pueblo, las paudžiai įdu da o
(Vaicekauskas 2009: 9293). 12 Medie ales ue on o mulados 2 c i e ios p incipales ( eligiones
mo i aciones), lėmę neapykan ą judėjams: 1) acusación de asesina o de Jesús C is o (ž . Beke 2008:
90); 2) c is ianos sang e, ne a eque ido d ejopom i oigoms, di amacija 2a) ue a i mada que ellos
an es Pesachą (judėjų Eelykas esp. s. heb . esah esp. xs; P,,pa asa io es i é, celeb ado el 1521 d.
nisano [ esp. 10 d. ma zo 11 d. ab il.] mes, minin judeos libe ada inimien o de egip o escla i ud;
Pesacho sac i icadois animal [džn. a inėlis, plg. s. heb . esaim esp. ~yxis; )P. ‘Pesacho a inėliai,
ė iukai; El 3o a ado Mišnos (B own, D i e , B iggs 2000: 1980; ambién é EJ XVI 56) y k . (aki aizdi
engaidinga aliuzija a judíos sac io o Pesacho a inėlio k aują [plg. s. heb . ām esp. ~D;) ‘Pesacho
(B own, D i e , B iggs ibd.; da ž . EJ XV 678–683)]) pag obia i nužudo k ikščionių aiką
a inėlio k aujas (B own, D i e , B iggs 2000: 535538)], sac i icación du an e eleg ą en specialų indą
au ę, plg. s. heb . sa esp. @s; ‘dubuo, au ė [ž . B own, D i e , B iggs 2000: 1705 1706]), cuyo sang e
ienen pila en apeigines duonos ešlą (plg. subs . lie. mãcas 2 [pp . pl.] ‘ elykinis k ie inių mil ų p ėskas
plonas paplo ėlis [ eliginėje žydų bui yje] [LKŽe] < jdš. mace esp. hcm ‘bemielės ešlos paplo ėlis,
kepados de k ie inių, miežinių, k ie inių spel os, uginių o a žinių ha inas; única especie de pan, se
come du an e Pesachą ← s. heb . maccāh esp. hC; )m; ‘bemielė panona o pas agas [Wein eich 1977: 199;
B own, D i e , B iggs 2000: 1432; Klein 1987: 374; Wol 1998: 62; ambién ž . Veliko sky 1952: 42; EJ XIII
689690]); 2b) ambién ue on acusados de la san a c uz, Comunión y c is ianos san os imágenesdos
mušimu i e y badymu inimis, has a es os empezėdané a sang a (ž . Anglickienė 2004: 45; ambién
éase 10 izn.).

ROLANDAS KREGŽDYS
14 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
1. VAK. BL. PARGRUBI(J)US (G[R]UBRIUM,
PERGRUBRIUS IR KT.) ETIMOLOGIN
RAIDA
1A. FORMALIOJI MITONIMO ANALIS
Basándonos Sūdu ių knygelėje en los c i e ios de con iabilidad de los da os (ž . 0
capí ulos), es necesa io ealiza eonimo a ian os o maliąją ( esp.
g apheminę) análisis, i. e. dis ingui la más an igua esp. au en iškiausia mi onimo
s uk u ū inę ly į, e lexuojama A, B, y C pe ašuos. Vėlesniuose eikalo
manusc i os a ian es en los p esen ados mi onimo o mas de disc epancias
impo an es, de e minando ca ac e ingus palab a ki imus y sus dėsningumų
sekas. Del o al en es a uen e (pe ašuas y pe sp uduas) mencionan 17 eonimo o mų, 3 de ellos hipoko is ikai (ž . len elę)13.
Mi onimo
ly is
Pe ašo / pe spaudo
a ian as
W. Mannha d o eikalo paginacija /
pe ašo(-ų) au o ius
Pa g ubij A, B 247 p o esionalus kopijuo ojas
Pa g ubius B, C 247 p o esionalus kopijuo ojas (A, B),
no se sabe (C) /
G ub ium A13 249 p o esionalus copiado /
Gub ium C 249 no conocido /
Pe ub ius D, εg 246 Johanas F eibe gas (D), no se sabe (ε) Pe g ub i
D, E, ε 247 Johanas F eibe gas (D), Ch is ophas Janas on
Weissen elis (E), no se sabe (ε) Pe g ub ium *R, E, J, a 249 Ch is ophas
Janas on Weissen elis /
(E), Ma haejus Waisselis (J)
Pe g ub iüs E246 Ch is ophas Janas on Weissen elis Pe g ubij F
247 Hansas on K ey zenas Pe g ubium F 249 Hansas on
K ey zenas Pe g ubius F, G, a, b, c, d 246, 247 Hansas on K ey zenas
(F) / / Lukas
Da idas (G)
Pe gub i J247 Ma haejus Waisselis 13 Viačesla as I ano as y Vladimi as Topo o as (MM II 302)
algúnkodėl luga de la o ma G ub ium, p opo cionan su p opia suge encia ly į ‡ G ub ius, alegando
que es á ija en a dy uos uen es de esc i u a (kokios, nenu odoma), aunque al ly is no es á
mencionado no solo en Sūdu knygelės pe ašuas /
bei pe spauduose, be i ėlesnių au o ių eikaluose (ž . oliau).
S aipsniai / A icles 15
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Mi onimo
ly is
Pe ašo / pe spaudo
a ian as
W. Mannha d o eikalo paginacija /
pe ašo(-ų) au o ius
Pe gub ium J247, 249 Ma haejus Waisselis
Pe g ib ius J246 Ma haejus Waisselis / ambién conocido como Pe gub ium
Pe gub ius K246 no conocido /
Gube ium K249 no conocido /
Pe g ub ij a, b, c, d 247
Basándonos en el discu ido mi onimo g a eminio a iación mani ies iais
peculia idades (liginando sólo es uc u almen e di e en ines o mismo
man aščio ly is [ž . len elę]), se puede dis ingui egzogenines y endogenines
es uc u ines kai ų ipos (akcen uo ina, que su e iología puede se y na u al
esp. suponuo a de los consumido es de la an igua eligión de los igno an es, y
a dly a, a ibuida lapsus calami ipo, . y. pe esc i o io; exacli su de e minacia, al pa ece , no puede [ž .
1 schemą]):
I. cai os egzogénicas:
I.1. a e ezė (supona usi hipoko is ikus): a) G ub ium A ( Pa g ubij A) ←
*Pa -g ubius (dėl sonan o epen ezės ž . II.3.1 ipą); b) Gub ium C ( Pa g ubius C)
← *G ubium ← *Pa -g ubius (dėl sonan o me a ezės ž . II.1 ipą); c) Gube ium K (
Pe gub ius K [dėl sonan o me a ezės ž . II.1 ipą]) ← *Pa -g ubius (dėl
epen ezės ž . II.3.1 ipą) ← *Pa g ub/īs (plg. Pa g ubij A, B Pa g ubius /
B, C);
II. cambios endógenicas:
II.1. El Consejo de Adminis ación dis ancinė sonan ų me a ezė: Gub ium C (←
*Pa -g ubium [ž . I.1 ipą]) Pa g ubius C ← *Pa g ubīs (plg. Pa g ubij A, B/
Pa g ubius B, C); II.2. El dis ancinas asimiliaciones supusio as cai os:
Pe g ib ius J (← *Pe g -ub -i-us [ eg esi ioji]) Pe g ub ium J;
II.3. La Comisión conside a que las medidas adop adas po el Es ado miemb o no cons i uyen ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. i egulia iosios cai os:
II.3.1. El Consejo de Adminis ación pa a inių ( esp. nee imologinių) sonos
epen ezė: a) Gube ium K Pe gub ius K; b) G ub ium A ( Pa g ubij A) ← *Pa g ubius
II.3.2. ga sų abso bcija: Pe gub i / Pe gub ium J (↔ Pe g ub ium J) ← *Pe g u-
b ius (plg. Pe g ib ius J [dėl dis ancinės asimiliacijos ž . II.2 ipą]) ← *Pa g u-
← *Pa g ub/īs; bius (plg. Pa g ubius B, C [dėl sonan o epen ezės ž . II.3.1 ipą]) ←
II.3.3. analogijos suponuo os kai os: Pe g ubius D, ε / Pe g ub iüs E / Pe g u-
*Pa g ub/īs; D, E, ε Pe g ub ium *R, E, J, a Pe g ubij F b i Pe g ubium F
Pe g ubius F, G, a, b, c, d Pe gub i J Pe gub ium J, Pe g ib ius J, Pe gub ius K,
Pe g ub ij a, b, c, d Pa g ubij A, B Pa g ubius B, C ← *Pa g ub/īs con el p ime sando de / /
ROLANDAS KREGŽDYS
16 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII šaknies balsio kai a -a- > -ema y , según
analogia con p . pe cunis ‘pe kūnas14
E 50 (po es a leksema éase PEŽ III 265266).
Basándonos en los es ablecidos désningumas de o os usos mi onimo, puede deci se con cau ela que
odas las abo dos ly is suponúa p oly ę *Pa g ubīs: Vėlesni au o es ( ambién y Sūdu ių knygelės *R
a ian ų pe ašinė ojai [ž . len elę]) nu odo su p opio in e p e ado mi onimo ly is (ka aismai
hei mo ologija, kai damien acco ding o he declinacinę sys em o he keisamos language):
Mal ocis-Sandeckis o m sgg ub io (pe da us sg. 58 [BRM II 20], [BR II II II II II II II]), Pe Pe Pe da us
Pe ijko […]g ub ium (pe da us sg]), Jonas (nom.) [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB]
Jonas B e kūnas – Pe g ub ius (nom. sg. [BRMŠ II 307]), Aleksand as Guagni-
nis – Pe g ubiusa (gen. sg.), Pe g ubi (nom. sg.), Pe g ubios, Pe g ubiusie ( oc. sg.
[GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB]
[GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] [GB] 1 SHEMA. Vak. bl.
Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium, Pe g ub ius y k .) g a eminių kai ų sis eminė sklaida
6
II.3.3. El Es ado miemb o en que se encuen e la emp esa debe á p esen a una decla ación de
con o midad con el a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. la analogía supusidas cani os:
Pe g ubius D, ε Pe g ub iüs E Pe g ub i D, E, ε Pe g ub ium *R, E, J, a Pe g ubij F Pe g ubium F
Pe g ubius F, G, a, b, c, d Pe gub ium J, Pe g ib ius J, Pe g ub ius K, Pe g ub ij a, b, c, d
Pa g ubij A, B Pa g ub ius B, C PE *Pa g ubis con el p ime sando analógico - balaksio / a- / < -
pe me y , change wi h E14 E45 E. (pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe
pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe pe leks his lemos a, a, b, c, d < < 265 < 26). Basándonos
es ablecidos mi onimo ki imų dėsningumas, se puede cau elosamen e alega , que odas discu as
ly is suponuoja p oly ę *Pa g ub/īs: 1 SHEMA. Vak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium, Pe g ub ius y k .) g a eminių kai ų sis eminė sklaida
Los au o es más leales ( aip pa y Sūdu ių knygelės *R a ian ų pe ašinė ojai [ž . len elę]) indican sa aip
in e p e ado ly is mi onimo (ka ais keisdami jų mo ologiją, kai ydami žodžius pagal a ojamos kalbos deklinacinę
sis emą): Jonas Maleckis-Sandeckis III p opo ciona o mą Pe g ub ium (da . [BRŠ II. 203]), B e kūnas Pe g ub ius (nom.
sg [BRŠ II. 307]), Pe g ub ij (gen. sg.), Pe g ub ium (BRŠ II. 122] 58), Pe g ub ium (nom. sg. [BRŠ II. 72]), Wol gang
Aleksand as Guagninis – Pe g ubiusa (gen. sg.), Pe g ubi (nom. sg.), Pe g ubios, Pe g ubiusie ( oc.
sg. [BRMŠ II 482]), Mo iejus S ijko skis – Pe g ubius (nom. sg.), Pe g ubiusa (gen. sg.),
Pe g ubios, Pe g ubiusie ( oc. sg. [BRMŠ II 512, 515–516]), Jonas Lasickis – Pe g ub io (da . sg.),
Ne elho s Pe g ub ium (nom. sg. 149) Pe g ub ium (nom. 149) P ecos en, que es el más pode oso de los lib os, se
puede deci que ue el más pode oso; éase el g .
ak. bl. *Pa g ub/īs p .
pe cunis ‘pe kūnas
pe - < pa egzogenines
kai os analogija β
a e ezė α
5
G ub ium αβ3
Pa g ubij Pa g ubius /
Pe gub ius β1β5
me a ezė β1
Gub ium αβ1
Gube ium αβ3
endogénicas cai os
epen ezė β3
Pe g ubius /
Pe g ub iüs Pe g ub i /
Pe g ub ium / / ambién
Pe g ubij Pe g ubium / ambién
Pe g ubius Pe gub i ambién conocido como Pe g ubius
Pe gub ium,
Pe g ib ius,
Pe gub ius, Pe g ub ij
β5…
abso ción β4
asimiliación β2
Pe g ib ius β2β3
Pe g ub ium β3β5
Pe gub i Pe gub ium β4β5 /
A ículos A icles 17 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Wol gangas Ch is opho as Ne elho s as – Pe gub io (abl. sg. [BRMŠ III 72]),
Ma as P e o ijus Pe gub ius (nom. sg.), Pe gub io (da . sg.), Pe g ub ii (gen. sg.),
Pe g ub ius (nom. sg.), Pe g ub io (da . sg.), Pe g ubio (da . sg.), Pe g ubio (nom. sg.),
Pe gib ius (gen. sg.), Pe gube is (nom. sg. IV [š en ė pa adinimas]) (BRŠ III 104, 121, 134, 142, 147,
14 17, 183, 197), Lau encijus Pe g ube is (bis. sb [Macc. sg. 456]), F F F F id ichas
Pe gube is Pe gb [nom. sg. 199]). Teodo as Na bu as (1835: 5861) indica mo e iškos ly ies
die ybės nomb es G ubi e Pe g ubie. 1B. VAK. BL. PARUBI(J)US (G[R]UBRIUM, PERGRUBRIUS IR
KT.) KILMS APRAŠAS Riman as Balsys (2006: 5760) enume a muy de alladamen e odos los
ligšiolinius in en o de e ela el o igen del nomb e de la di inidad bal os de las aka as en
discusión: a) M. P e o ijus o mą Pe gub ius lle a de: a1) e b. lie. ‡ pagube u15 (plg.
Wiespa ie, Diewe, pagu-be u/ aho a lauka mana e c. p is ok nos, i. e. He Go , je z he-/be
ich an ode will {be}a bei en meinen Acke Viešpa ie Die e, aho a empezadu o ke inu įdi b i su
campo [MP III 500501; da z . / BRMŠ III 183, 289]); a2) dezide a i o del ad e bo Pe gū be ū (plg.
du ch pe a yk, įdi bk me esa ie a bien; pe gubyk, iszgubyk man ge ai, Kne e ihn woll
du ch pe minkyk ją dob ze (MP III 264265; ambién é. BRMŠ III 141, 256); b) Simonas Daukan as
(1993: 78) mi onimą in e p e a como e b. lie. po ė i i sub. lie. g ūdas dū inį; c) T. Na bu as
(1835: 58), a ibuy ás sūdu ių die ą lie u ių dei ėms (ž . 1a posky į), indica su p opio c eu ą
„pe gube u di wą“ / „Ich will je zo den Acke du cha bei-/ en lassen“ – „no-
iu daba lauką įdi b i“; „pe gubyk ą em“ i. e. „A bei mi die E de gu
p oly ę ‡ G ubios og od kwia owy i owocowy; d) Algi das Julius G eimas (1990: 454455),
basi ándose Mikalojaus Akelaičio spėjimu sob e la posible mi onimo sąsają con e b. lie.
g ub ie ‘g ub i (po cie o, úl imo au o ious kažkodėl nemini), a i ma, que di inidad nomb e
la necesi a kildin i de sub. lie. g uas ‘placčiaos g uodos, de la helada helada ie a luoba,
o mados po el deshielo de agua pašalo g acias; 15 I. Lukšai ės eigimu (MP I 645), de la palab a
de la lengua li uanas, galėjusio suponuo i mi onimą Pe gub ius, M. P e o ijus nepa eikė.
ROLANDAS KREGŽDYS
24 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
34,3]), cuya o akulá san o ąžuolą ( παλαιὰ φηγός) algunos in es igado es llaman
pačia más an icuada de los sac alinių o iciigos Heladoje (plačiau ž . Ha ison 1913:
22, 31, 34; Lhô e 2006: 4956). En es a locali é iauda o helėnai, quin ys conoce el
u u o, me ece diosos a o ancía y pan. P onoschauda o zynia y zynės,
esc i o ios uen es nomb ados po a ios hie onimais: 1) g . ἀνιπτόπους
‘Dzeuso o akulo zynys Dodonėje nepalan ando cojos; 2) g . Σελλοὶ ἀνιπτόποδες
‘Dodonès habi an es au óc onai, ūpinęsi Dzeuso o akulu neplaunan ys kojų; 3)
g . Τόμουροι ‘Dodonės Dzeuso žyniai (←? *Τομάρουροι [Chan aine IV1 1124) [su
šaknies -άρ- abso bcija] < op. g . Τόμαρος ‘Toma o mon aña Dodonėje [Pape II
1540] [? < op. g . Τόμις Τομεύς Τομεῦς Τόμοι i k . [ž . Pape ibd.] + g . ρος [jon.
ορος] ‘kalnas [ki aip explica Hjalma F iskas (II 909): τομάρ-ουροι ορος ‘sa gas] ~
Τοῦμοραι ‘Dodonės Dzeuso o akulas [Pape ibd.] /]); 4) g . πέλειαι ‘žynės a ei ies
spėjikės (? Dodonėje) ← πέλεια ‘ amsios colo os sil es is ca elis (Columba
oenas) (ž . Il. 16. 234 131, 1171, 1380, 1563; pl. K egždys 2012: 117, 161, 221, 495496; LS
Крегждис 2011: 284). Ellos požemio25 Dzeuso26 esp. Ζες καταχθόνιος (Pape I 441;
ambién z . Лосев 1957: 46, 123; Иванов 1994: 19, 332; ambién z . K egždys 2012: 92,
138, 487488) olí spėda o, basándose Dodonės ąžuolo lapų šlamėjimu (Кагаровъ
1913: 104).
simila es a la olun ad de los dioses aiškinda o esp. spėda o a ei į, basdamiesi
ąžuolo27 deus ōbus (~ lo. Jū[p]pi e ) lapų šlamesiu y cel as (Phy hyon, Soes,
Bennigho 2002: 91; ambién éase Labai Filipbee 1961 43,: 75). Talos man ikos de
i uigos (bū imo de á bol hojas) bu a y en i alikos habi ados á eas, sin emba go en
los esc i os omėnų es án egis ados sólo el cuen o de la u u a spėjimą, basado
opolio, y no ąžuolo hojas di e en es onalidades (Штаерман 1987: 271). Los alemanes
del no e c eían que su san oasis uosis (a bo i ae axis mundi = s. isl. Yggd asill)
anuncia sob e el in del mundo sus hojas d ebėjimu y šlamėjimu (ž . Da idson 1990:
191; ambién é K egždys 2012: 266, 327, 430, 470).
Po cie o, como y senos p ūsų, helėnų sac i icio i ual ambién ca ac e ís icas de sang e (y
de pe sonas) sac i icios, con las cuales se p ocu ó e i a espasios puolimo (plg. mi ą 25 T. y.
luna inės, o no solia inės die ybės, plg. u anis ines s e os Dzeuso epi e us: Ζες
νεφεληγερέστικτα ‘Dzeusas debesų inkėjas, Ζες οράνιος ‘dangios Dzeusas (ž . Il. IV 30;
Od. I 63; Pape I 442).
26 Simila es e iologías di inidad, po ejemplo, Di ą (lo. Dīs Dīs pa e ) ‘Plu onas esp.
požemio diwas lo. Di(ē)spi e ‘Jupi e is; Plu onas, ga bino y i alikai (plačiau ž . K egždys
2012: 373).
27 Plg. s. b e . [s.] ko n. / da ‘ąžuolas, ai . dau ‘ . p., gal. *de a, *d(e) ullia ‘ . p. (ž .
Pede sen 1909: 144; Ma aso ić 2009: 91; IEW 214217; Buck 1988: 4849; Gamk elidze, I ano II 525526;
Luch 2007: 401402, 404). El nomb e de los au o es de es e lib o es el siguien e:

S aipsniai / A icles 25
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
sob e el maligno demoną Fo ban ą [g . Φόρβας (ž . Pape II 1643)], habi usį ąžuole y kabinusį asesiny ų
pe sonas cabeza en sus šakų [Кагаровъ 1913: 107]). El mencionamien o del e e en e mi ológico jolė
ambién pod ía se asociado con la es e a de ac i idades del dios Pe kūno, ma požemio Dzeuso ( esp.
ch oninės s e os die o) e iología (ž . K egždys 2012: 92, 138) suponía p o ohelėnų luna iną die ybę, sus
unciones p óximas al Li uano Mėnuli, que […]...>. es imula en la supe icie de la ie a las pa es
ege ales, ąs y s i egebų bei a pų aug (JBR II 26; é ambién K egždys 2012: 233). Ey ų bal ai (li au iai)
da žo es sėjo y plan ino pe delčią, que sus aíznys ( esp. šaknia aisiai) ue a sólidas, i. i. a ibución
uncioncinei de la jo ena e 2 SCHEMA. Vak. bl. *Ga bu /īs unciones e iología 2002: 91; más é. Filip 1961:
43, 75). Talos man ikos de i uigos (bū imo de á bol hojas) bu a y en i alikos habi ados á eas, sin emba go
en los esc i os omėnų es án egis ados sólo el cuen o de la u u a spėjimą, basado opolio, y no
13
ąžuolo27 – deus ōbus (~ lo. Jū[p]pi e ) – lapų šlamesiu i kel ai (Phy hyon, Soesbee, Bennigho
ąžuolo hojas di e en es onalidades (Штаерман 1987: 271). Los alemanes del no e c eían que su san o
uosis (a bo i ae axis mundi = s. isl. Yggd asill) anuncia sob e el mundo acabigo sus hojas d ebėjimu y
šlamėjimu (ž . Da idson 1990: 191; aún é. K egždys
2012: 266, 327, 430, 470).
Po cie o, como y iejos p ūsų, helėnų sac i icio i o ambién ca ac e ís icas sang e (i de
pe sonas) sac i icios, con las que se p ocu ó e i a espasios puolimo (plg. mi ą sob e pik ąjį
demoną Fo ban ą [g . Φόρβας (ž . Pape II 1643)], i iusį ąžuole y kabinus nužudį de pe sonas a
cabeza en su shakų [Кагаровъ 1913: 107]).
27 Plg. s. b e . [s.] ko n. / da ‘ąžuolas, ai . dau ‘ . p., gal. *de a, *d(e) ullia ‘ . p. (ž . 1909 Pede sen: 144;
Ma aso ić 2009: 91; IEW 214217; Buck 1988: 4849; Gamk elidze, I ano II 525526; Luch 2007: 401402, 404).
Mėnulis luna inė die ybė A
Jū(p)pi e ‘déu deldiego Bα
Jū(p)pi e S ygius = Plu o Aαβ
C delčia he olė α ąžuolo hojas
šlamėjimas β Ζες χθόνιος Bαβ
ege ación de la pa e bajoeminia de las plan as
paλαιὰ φηγός kel ų deus ōbus bl.
Rickoio š en ykla Ζεὺς καταχϑόνιος Aαβ
lapai β ege ación de la
š en asis ąžuolas – a bo mundi
*‘medis – bū ėjas, bu ų medis’ β
ge as de lius
ak. bl. *Ga bu /īs ABαβ
supe icie de las plan as i alikų
*pe kus ‘Pe kūno medis = ąžuolas
„p i e čia aug i lapus i žolę“
„ a ai žiemą lauk“
p . Pa ollo Aβ
bū imo de á bol hojas
bal ų g iausmo die as Pe kūnas Bα
aguo as Pe kūnas Aα
e ilinė unkcija α man inė unkcija β
Ζεὺς νεφεληγερέτης / οὐράνιος Bα
agai Saulė solia inė die ybė B
o aculo Dodonesa
jo a is
ROLANDAS KREGŽDYS
26 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII ue a ibuida buena ege ación de la pa e
supe icial de las plan as, a delčios požeminės pa es (ž . JBR II 177). Basándonos a
mencionados a gumen os, se puede o mula a sa gią bal ų g iausmo dii o
dualis inės kong uencinės genezės p elaidą (plg. lie u ių g iausmo dii o Pe kūno y
aguo o Pe kūno aguo o senio [? p Pa ulo] sąsają, basado iden išku i alikų
Jū(p)pi e ‘dangaus die as Jū(p) pi e S ygius ‘lo del mundo sub e áneo Jupi e =
Plu o gene ine kong uencia]), plg. en las iejas o aciones Li uanas a la luna nue a
mención no de Dios, y Pe kūno einalidad (ž . K egždys 2012: 138, 373).
Ilgaini el mi onimo uncionciné mo i acia pudo se ol idada (caip Pe kūno
dualis inė genezė, dend oniminis e e en as bei luna inio kul o adicija) debido
onimo i in gausių ono ak inių kai ų, supona usių signi icancio de los elemen os
es uc u inos yšio p a adimą bei eligioneskoj p . Be esne ičius 1995: z
103118). Po lo an o eonimas omado a pe cibi y como ege ación comienzos
(impulsą p opo ciona Pe kūno p ima e ainis žaibas), y cosechaus di inidad
(luna inio cul o eminiscencia).
Reziumando, se puede hace a sa gią p elaidą, que ak. bl. *Ga bu /īs (→
*Pa g ub/īs) ‘dios, expulsando el in ie no, o zando a c ece hojas y hie ba y
de e minando buena la de ías (< *‘medis bū ėjas, bu ų medis) es uno de
muchos epi e os Pe kūno (da . g imas, ž .: 1990 45 suponuojan es a chaicísimas
unciones sak alinį e e en ą man oním o emą, o namen o y helė, cel a,
no e ge manų (galų i i alikų). Po lo an o, es e mi onío puede
bū ų p iski i bal ų i iš a dy ų ide. au ų izomi ologemoms.
2. LIE. MASELIS ‘UŽGAVĖNIŲ PAPROČIAIS
PELENGS HOMOG
LKŽe nu odoma, kad y ų aukš aičių pane ėžiškių plo e – Šedu os apylin-
kėse es consumido (a cadaise a o as) Užga ėnių es i es pa icipio
pe si engėlio į a dijimas maselis. Basándose p esen ado es e géne o
lexicog a ico ap ašu (nenu odoma, que la palab a ue a skolinys), el dicodyno
lie u ių leksikos eldiniams. P i a i okiam sp endimui nė a leng a dėl ke-
suda y ojai lo a ibuye lių p iežasčių: 1) suponuo i y ų aukš aičių plo e
pasacindo asimiliacinio su . lie. -ala- > -ela- (ž . Ska džius I 175176) caso de
consumo, i. y. es i es e palab a desde sub. lie. mãsalas 3b (sm.) ‘kas kuo masinam,
obligas; d ėseliena a los cazados iñedos luio i DŽ; LL 272; ‘an kabliuko kabinamas
comida a peces luio i meške iojan š (LKŽe) no debido a al conno ación
uncional Užga ėnių š en ės pe sonažo al a de ijación; 2) islumb a se
p esen e c eybinio al e nan ą sub. lie. masẽnis, -ė 2 (smob.) ‘k a s ma si na Als, J
(LKŽe) esp. e b. lie. mãsin i (-y i), -ina, -ino K, masn i, -na, -no 1. ( )
A ículos A icles 27 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
‘ au k i en s a e, i l io i, ž a ė i, gu ndy i Jms, K y k . ; 2. ( e l.) ‘ ok š i ko,
susi ilio i J; 3. ( .) ‘kalbin i, adin i, k ies i al sués, iliojan kuo B s, Sln , J, M.
Valanč, S. Dauk y k . ; 4. .) ‘ a a se de ex ae , ex ae G dm; 5. ( .) ‘žadin i
no ą kuo, daodan pamėgin i Kal; 6. ( ., in .) ‘menguo i, engaudinė i D. Pošk, Skd,
D , Pln, Kam, J, ( .) ‘e zin i, yčio is G 20 (LKŽe) su . -el edinio (plačiau ž .
Ska džius I 176177, 235) ambién no puede no solo debido sub. lie. masẽnis, -ė
seman ís icas di e enciaciones ealizados de o icios aspek u, pe o y debido ya
mencionado es a es i idad pe sonajes noūdingo uncionalcinio hipe onimo
‘ ilio ojas, menagis, enga ikas o e zin ojas (ž .
Vaicekauskas 2009: 6768).
Deciendo leksemos lie. maselis p oblema de o igen, a ención llam inas en iden iškos
mo ologicas es uc u a de pa a des lie. Masẽlis (LPŽ II 171) consumo en la misma
zona dialec ís ica, i. i. y ų aukš aičių pane ėžiškių plo e Pumpėnuose (Pas alio .),
Pane ėžyje, Raguelyje (Pane ėžio oje), Žeimelyje (Pak uojo .). Lie u ių
pa a džių žodyno (LPŽ II 172) au o ios eigimu, es e onimas puede se edado de
hipoko is ikų: le. (← Maś a d. le. Ma eusz), o. Maaß, Maas (← a d. o. Thomas). De
es os dos discu ibles apellidos de o igen de la explicación de las a ian es con iime
más se ía el segundo, ma hipózesa au o es nepaaiškino ( esp. neilius a o
al e na i as ejemplos) spėjamo sla izmo ika y inių ś → s kai os. Sin emba go y
ge manismo a osenes spėjimu con ia a se muy di ícil, ma posible es e
apelledes e iologico undamen o lie. maselis ‘Užga ėnių cos umb ejas
žmogus’ ( okia hipo ezė kažkodėl apsk i ai nes a s oma) nesuponuoja okiečių
au ybės pe sonažo – okio šios š en ės daly io nemini joks e nologas.
Remian is os ne pag indinio Užga ėnių š en ės pe si engėlio, judėjų au-
pe si engęs ybės pe sonažo, es a us du an e la ies a ue on es imos y
ep esen an es de es a nación imi uojančios kaukės (pa yčin, p ekei io
[Be esne ičius 2005:7; 39 más amplamen e éase 0 posky į, 10 izn.]), puede escala se
a sa gią p elaidá sob e semi ismo, y no ge manismo (ma y , y no sla ismo [ž . jd]
an e io men e a osenos e lexos), . y. y supo inas e og adizías: a d. Massel (plg. a d.
Sam Massell, J . [EJ XIII 667] < ak. jdš. massel maššel ‘laimė, sėkmė /; es ellaynas
[plg. Lö zsch 1992: 115116] y / jdš. mazal esp. lzm ‘ . p. [wwa;)ja;dla;)s. 2011: 354,
569] < . heb . mazzāl esp. lZ; )m; ‘plane a; as e iza; éxi o; pa imonio [S e n 2000:
129; Jas ow II 755]) → lie. maselis ‘Užga ėnių cos umb ejas asi engęs žmogus.
3. APIBENDRINIMAS
Basándose en consecu en ualiosa esp. es uc u alés de la e imología de
es udio p incipios (apie ellos plačiau é. Mailhamme 2013: 4, 2013a: 9, 11]), an es p esen ando
ROLANDAS KREGŽDYS
28 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII ca ac e ís icas de o igen conc e as
leksema, es necesa io ene en cuen a: (1) la uen e en la que se menciona la
palab a, peculia idades o maliuosas esp. e alua lo según los p incipios de
me odología e i ica i a; (2) las di e encias es uc u ales de la misma palab a,
a ando de de e mina la o ma p ima ia; (3) la g ama ica o malicia
ac o an e p edisponencio impo ancia, idan se ía e i ada sis ema de lengua
noūdingos hechos cons a ación o o mulaociones.
La o mación de conjunciones lexicog á icas, basada dispozi y ia es uc u ales
leksinių lizdų (ž . Co se iu 1967: 297; Mailhamme 2013: 3; ambién éase Bussmann
2006: 673674) sis ema, selec i amen e ma cando y o indicando una deuda de
palab as de o igen ex aña (e iologicamen e undamen ada), es en pa e yding,
suponiendo una posible mis i icación de las palab as g įs us y in oducción de
aducciones en la base del léxico he edado.
4. IŠVADOS
1. Sūdu ių knygelėje mencion mi ologema ak. bl. Pa g ubi(j)us (y sus a ian es
G[ ]ub ium, Pe g ub ius y k sp.), suponė ina, suponuoja al aidom e imológica:
ak. bl. *Pa g /īs ‘dios, que despoja el in ie no, que hace c ece las hojas y 2.
žolę bei lemian is ge ą de lių’ ← *Ga -b ub/īs ‘ . p.’ ← *Ga -b u /īs ‘ . p.’ ←
*Ga -bu /īs *‘medis – bū ėjas, bu ų medis’ ← p . ga ian ‘medis’ E 628 + p .
*bu - *‘bū imas, spėjimas; ženklas’.
Vak. bl. *Ga bu /īs (→ *Pa g ub/īs) ‘dios, esco a án el in ie no, o zando a
c ece hojas y hie ba y demian is ge ą de lių (< *‘medis bū ėjas, bu ų medis)
es uno de muchos epi e os Pe kūno. 3. Semema *‘medis bū ėjas, bu ų medis
suponuoja man ines unciones sak alinį e e en ą dend oniminį o emą,
ga bin ą y helėnų, kel ų, šiau ės ge manų ( al ez y i alikų).
4. Lie. maselis ‘Užga ėnių pap očiais pe si engęs žmogus es semi ismo,
es inas de a d. jdš. Massel.
LITERATŪRA
Adkins Lesley, Adkins Roy A. 2004: Handbook o Li e in Ancien Rome. New
Yo k: Fac s On File, Inc.
Anglickienė Laima 2004: Judėjų į aizdis lie u ių olklo e: idu amžiškų p ie a ų
a spindžiai. – Tau osakos da bai 21(28), 41–53.
Baldžius Juozas 2005: Rink iniai aš ai. E nologijos i au osakos ba uose. Vilnius:
Lie u ių li e a ū os i au osakos ins i u as.
S aipsniai / A icles 29
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Balsys Riman as 2006: Lie u ių i p ūsų die ai, dei ės, d asios: nuo apeigos iki p ie a o.
Klaipėda: Klaipėdos uni e si e o leidykla.
Ba on Geo ge A. 1918: The Religion o Is ael. New Yo k: The Macmillan Company.
Beke A i 2008: Chosen: he his o y o an idea, he ana omy o an obsession. New Yo k:
Palg a e Macmillan.
Be esne ičius Gin a as 1995: Bal ų eliginės e o mos. Vilnius: Tau a.
Be esne ičius Gin a as 2004: Lie u ių eligija i mi ologija. Sis eminė s udija. Vil-
nius: Ty o alba.
Be esne ičius Gin a as 2005: Medi acija, kon empliacija, eks emalios būklės:
Lie u a i Ry ai. – Kul ū ologija 12, 397–416.
Be neke E ich 1896: Die p eussische Sp ache. Tex e, G amma ik, e ymologisches Wö -
e buch. S assbu g: Ve lag on Ka l J. T übne .
Běťáko á Ma a E a, Blažek Václa 2012: Encyklopedie bal ské my ologie. P a-
ha: Lib i.
Blažek Václa , Běťáko á Ma a E a 2014: P ussian *G ub ius ‘god o sp ing
and ege a ion’ in pe spec i e o he I alic pan heon. – Bal is ica 49(2), 345–356.
Blažienė G asilda 2005: Bal ische O snamen in Os p eußen. S u ga : F anz S ei-
ne Ve lag.
B éal Michael 1964: Seman ics: S udies in he Science o Meaning. New Yo k: Do e
Publica ions.
BRMŠ I–IV – Bal ų eligijos i mi ologijos šal iniai, sud. No be as Vėlius. Vilnius:
Mokslo i enciklopedijų leidykla ( . 1–2), Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as
( . 3–4), 1996–2005.
B own F ancis, D i e R. S., B iggs Cha les 2000: Enhanced B own-D i-
e -B iggs Heb ew and English Lexicon, wi h an appendix con aining he Biblical A amaic,
based on he lexicon o William Gesenius as ansla ed by Edwa d Robinson, by F ancis B o-
wn, wi h he coope a ion o S. R. D i e and Cha les A. B iggs. Based on he 1906 edi ion
o iginally published by Cla endon P ess: Ox o d. Washing on (elec onic edi ion).
B ückne Alexande 1904: S a oży na Li wa. Wa szawa: D uk K. Kowalewskiego.
Buck Ca l Da ling 1988: A Dic iona y o selec ed Synonyms in he p icipal Indo-Eu-
opean Languages. Chicago & London: The Uni e si y o Chicago P ess.
Būga I–III – Kazimie as Būga. Rink iniai aš ai 1–3, sud. Zigmas Zinke ičius. Vil-
nius: Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla, 1958–1961.

ROLANDAS KREGŽDYS
30 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
Bu ke Wal e 1977: G iechische Religion de a chaischen und klassischen Epoche.
S u ga & Mainz: Ve lag W. Kohlhamme .
Bussmann Hadumod 2006: Rou ledge Dic iona y o Language and Linguis ics. Lon-
don and New Yo k: Rou ledge.
Came on Alan 2004: G eek My hog aphy in he Roman Wo ld. Ox o d & New Yo k:
Ox o d Uni e si y P ess, Inc.
Chan aine I–IV1–2 – Pie e Chan aine. Dic ionnai e é ymologique de là langue g e-
cque. His oi e des mo s. Pa is: Édi ions Klincksieck (1 (A–Δ) – 1968, 2 (E–K) – 1970, 3
(Λ–Π) – 1974, 4(1) (P–ϒ) – 1977, 4(2) (Φ–Ω e index) – 1980).
Cose iu Eugenio 1967: Lexikalische Solida i ä en. – Poe ica 1, 293–303.
Daukan as Simonas 1993: Būdas seno ės lie u ių, kalnėnų i žemaičių. Vilnius:
E hnos.
Da idson Gus a 1971: A Dic iona y o Angels: Including he Fallen Angels. New
Yo k: F ee P ess.
Da idson H. R. Ellis 1990: Gods and My hs o No he n Eu ope. London: Penguin
Books.
Delama e Xa ie 2003: Dic ionnai ede la langue Gauloise. Une app oche linguis ique
du ieux-cel ique con inen al. Pa is: Edi ions E ance.
Dini Pie o Umbe o 2000: Bal ų kalbos. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidy-
bos ins i u as.
Dini Pie o Umbe o 2010: Elemen i di mi ologia bal ica. – Poli emo 10, 101–126.
Dini Pie o Umbe o 2014: Founda ions o Bal ic Languages. Vilnius: Vilnius
Uni e si y.
Doughe y Ca ol 2006: P ome heus. London & New Yo k: Rou ledge Taylo &
F ancis G oup.
Duns an William E. 2011: Ancien Rome. Lanham & Plymou h, UK: Rowman &
Li le ield Publishe s, Inc.
Dusbu gie is Pe as 2005: P ūsijos žemės k onika. Vilnius: Ve sus au eus.
D Ž I–II – Die eniškių šnek os žodynas 1–2. Au o iai: Laima G umadienė, Danguolė
Mikulėnienė, Kazys Mo kūnas, Aloyzas Vidugi is. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as,
2005–2010.
S aipsniai / A icles 31
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
EJ I–XXII – Encyclopaedia Judaica 1–22. F ed Skolnik, Edi o in Chie . Michael Be en-
baum, Execu i e Edi o . De oi & London: Thomson & Gale, USA; Ke e Publishing
House L D., Je usalem, 2007.
F isk I–III – Hjalma F isk. G iechisches E ymologisches Wö e buch 1–3. Heidel-
be g: Ca l Win e Uni e si ä s e lag, 1960.
Gamk elidze, I ano I–II – Thomas V. Gamk elidze, Vjačesla V. I ano . Indo-Eu-
opean and he Indo-Eu opeans. A Recons uc ion and His o ical Analysis o a P o o-Lan-
guage and a P o o-Cul u e 1–2. Be lin & New Yo k: Mou on de G uy e , 1995.
Ge ullis Geo g 1922: Die al pp eußischen O s namen. Be lin und Leipzig: Ve eini-
gung wissenscha liche Ve lege .
G a F i z 2009: Apollo. London and New Yo k: Rou ledge.
G eimas Algi das Julius 1990: Tau os a min ies beieškan . Vilnius & Chicago:
Mokslas.
G unau Simon 1876: P eussishe Ch onik. Die p eussischen Geschich sch eibe des XVI
und XVII Jah hunde s. Bd. 1, he ausg. on M. Pe lbach. Leipzig: Ve lag on Duncke
& Humblo .
Ha ison Jane Ellen 1913: The Religion o Ancien G eece. London: Cons able &
Company LTD.
IEW – Julius Poko ny. Indoge manisches e ymologisches Wö e buch 1–2. Be n und
München: A. F ancke AG-Ve lag, 1959–1969.
Il. – Ὁμήρου ‘Ἰλιάς’
Jas ow I–II – Ma cus Jas ow. A Dic iona y o he Ta gumim, The Talmud Babli and
Ye ushalmi, and he Mid ashic Li e a u e. London & New Yo k: Luzac & Co., G. P. Pu -
nam’s Sons, 1903.
JBR I–V – Jonas Balys. Raš ai 1–5, pa . Ri a Repšienė. Vilnius: Lie u ių li e a ū os
i au osakos ins i u as, 1998–2004.
JBŽ I–III – Jokūbas B odo skis. Lexicon Ge manico=Li h anic m e Li h anico=-
Ge manic m. Rank aš inis XVIII amžiaus žodynas, 1–3, pa . Vincen as D o inas. Vil-
nius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2009.
Jonas Kabelka 1982: Bal os ilologías in oducción. Vilnius: Mokslas. E nes Klein 1987: A
cop ehensi e e ymological Dic iona y o he Heb ew Language o
Reade s o English. Je usalem & Tel A i : Eisenb auns.
Kolczyński Ja osław 1996: T ójnożna koza. Uwagi o symbolice ójnożności. –
E hnog a ia Polska 40(12), 81107.
ROLANDAS KREGŽDYS
32 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIII
K egždys Rolandas 2009: Sūdu ių knygelė aka ų bal ų eligiones y cul u a uen e. pa e I:
o malioji análisis. Li uanis ica 55 (34 [7980]), 174187. c oniką y o as his ó icas
K egždys Rolandas 2009a: P . Romow pagal Pe o Dusbu giečio „P ūsijos žemės
in e p e aciones has a nues os iempos ( oponimo e imologinė analizė, localización). La
an igua cul u a bal os 8. Vilnius: K on a, 122187. K egždys Rolandas 2010: M. S yikowskio
ienda K onika Polska, Li ewska, Żmódzka i wszys kiej Rusi eonimai: Chau i a i. Ac a
Linguis ica Li huanica 6263, 5081. K egždys Rolandas 2011: Bal iškųjų eonimų pe eikimo y
Die ų unkcijų nus a imo p oblema ika Jano Łasickio eikale De diis Samagi a m
cæ e o mque Sa ma a um, & also um Ch is iano um. I em de eligione A menio um:
Salaus, Klamals, A laibos, Tawals. Pe spec i es o Bal ic Philology II. Poznań: Wydawnic wo
Rys, Kuipe Ka hleen 2011: Ancien Rome: om Romulus and Remus o he Visigo h
101–121.
K egždys Rolandas 2012: Bal ų mi ologemų e imologijos žodynas I: K is bu go su a is.
Vilnius: Lie u os kul ū os y imų ins i u as.
in asion. New Yo k: Rosen Educa ional Se ices, LLC. Kuza inis Kazys 1964: P ūsų habla.
Vilnius: Vilniaus es a al pedagógico ins i u o.
Lau inkienė Nijolė 1990: Mi o a š ai ai lie u ių kalendo inėse dainose. Vilnius: Vaga.
LE IXXXVII Enciclopedia Li u ias 137. Bos onas: Enciclopedia Li uánea Edi o ial,
19531985.
Lhô e É ic 2006: Les lamelles o aculai es de Dodone. Genè e: D oz. LKŽe Lie u ių
kalbos žodynas ( . 120, 19412002) a ian e elec ónico. Segunda edición elec ónica.
Red. kolegija: G. Nak inienė y k . Vilnius: Li u ians idioma ins i u o, 2013.
LMAGBR Academia de Ciencias de Polonia Biblio eca Gdansko Rank aščių sky ius.
Lö zsch Ronald 1992: Duden Jiddisches Wö e buch (2., du chgesehene Au lage).
Mannheim & Zü ich: Duden e lag.
LP IŽII Dicciona io de apellidos Li uáneos 12. Vilnius: Mokslas, 19851989. Luch Ma ina 2007:
De G undwo scha z des Al i ischen. Inaugu al-Disse a ion zu E langung de
Dok o wü de de Philosophischen Fakul ä de Rheinischen
F ied ich-Wilhelms-Uni e si ä zu Bonn. Bonn: Rheinischen F ied ich-Wilhelms-Uni e si ä .
LVŽ III... Dicciona io de los luga eso ies li uanos 12. Vilnius: Ins i u o de la lengua Lie u ių,
2014…
A ículos A icles 33 /
Bal ų mi onimų kilmė: ak. bl. Pa g ubi(j)us (G[ ]ub ium,
Pe g ub ius i k .); lie. maselis
Mailhamme Robe 2013: In oduc ion: E ymology beyond wo d his o ies. –
Lexical and S uc u al E ymology. Beyond Wo d His o ies. Ed. Robe Mailhamme ,
Bos on & Be lin: Wal e de G uy e , Inc., 17. La Comisión conside a que las medidas adop adas po el Es ado miemb o en cues ión no cons i uyen ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado.
Mailhamme Robe 2013a: Towa ds a amewo k o con ac e ymology. Lexical and
S uc u al E ymology. Beyond Wo d His o ies. Ed. Robe Mailhamme , Bos on &
Be lin: Wal e de G uy e , Inc., 931. La Comisión conside a que las medidas en cues ión no cons i uyen ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado.
Mali z Jü gen 2005: Ne o. Ox o d: Blackwell Publishing. Mannha d Wilhelm 1936:
Le o-P eussische Gö e leh e. Riga: He ausgegeben on de
Le isch-Li e ä ischen Gesellscha .
Ma aso ić Ranko 2009: E ymological dic iona y o p o o-Cel ic. Leiden & Bos on:
B ill.
Mažiulis Vy au as 1966: P ūsų lengua monumen lai. Vilnius: Min is. Mažiulis
Vy au as 2004: P ūsų kalbos is o inė g ama ika. Vilnius: Vilniaus uni e si yk
publicka.
Mie zyński An oni 1900: Romowe. Poznań: D uka nia dziennika poznańskiego.
MP IIV Ma as P e o ijus. P úsijas įdomybės, o P ūsijos egykla 14. Pa engė Ingė
Lukšai ė. Vilnius: P adai ( . 1 1999), Ins i u o de his o ia de Li uania edi o ial ( . 2
2004, . 3 2006, . 4 2011).
Na bu Teodo 1835: Dzieje s a oży ne na odu li ewskiego. Tom 1. Mi ologia li ewska.
Wilno: A. Ma cinowski.
Od. μήρου δυσσείη
Pape III D . W. Papes Wö e buch de g iechischen Eigennamen 12 (I: ακ; II: λω).
B aunschweig: D uck und Ve lag on F ied. Bieweg & Sohn, 1911. Pede sen Holge 1909:
Ve gleichende G amma ik de kel ischen Sp achen. Pede sen Holge 1909: Ve gleichende
G amma ik de kel ischen Sp achen. Pede sen Holge 1909: Ve gleichende G amma ik de
kel ischen Sp achen. Pede sen Holge 1909: Ve gleichende G amma ik de kel ischen
Sp achen. E s e Band. Einlei ung und Lau leh e. Gö ingen: Vandenhoeck y Rup ech .
PEŽ IIV Vy au as Mažiulis. P ūsų lenguaje e imologías dicciona io 14. Vilnius: Mokslas ( . 1), Mokslo y enciklopedías edi o ial ( . 2, 3), Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación ( . 4), 19881997.
Phy hyon John R., Soesbee Ree, Bennigho Mike 2002: Cel ic Age. Roleplaying he My hs,
He oes and Mons e s o he Cel s. Vi ginia Beach: A alanche P ess
LTD.
P zyby ek Rozalia 1993: O snamen bal ische He kun im südlichen Teil Os p eußens.
S u ga : F anz S eine Ve lag.