S aipsniai / A icles 11
DARIUS IVOŠKA
Ins i u ü li auische Sp ache
ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3898-0000
Wissenscha liche Fo schungs ich ungen: His o ische
Onomas ik, Bal isch-slawisch-deu sche Sp achkon ak e.
DOI: doi.o g/10.35321/all88-01
SOZIALER STAND UND
IDENTIFICAÇÃO VON
FRAUEN IM PREUSSEN
DES 14.16. JHS. AUFGRUND
DER DOCUMENTE DES
GERTSCHEN ORDENS
P ūsijos mo e ų socialinė padė is
i jų iden i ika imas XIV–XVI a.
Vokiečių o dino dokumen uose
ANNOTATION
A mulhe ennennung e -iden i icação nas on es his ó icas pa icula men e nos mideal e nais
kanzleidokumen en do Alemão O den e do início mode no az um enômeno o a, que a pa i do
no pon o de is a de mui as disciplinas cien í icas o çungsbedü ig é. O ema não é apenas o
obje o de pesquisa da nomeologia, diz espei o mas ambém a ge al linguís ica, his ó ia,
sociologia, an opologia u.a. No p esen e esboço é en ado, o schwe punk no duplolei aspec o a
con empla . Po um lado, é in e essan e, se as mulhe es nos documen os his ó icos po seus
e en ualmen e g a ados nomes são iden i icá eis, po ou o lado su ge a ques ão, como seu
s a us social e a mulhe ennennung ou -iden i icação co elacionam. SCHÜSSELWÖRTER:
mulhe es(namen)e wähnung, F auennennung, idade média, Sozials and.
DARIUS IVOŠKA
12 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
ANNOTATION
The naming and iden i ica ion o women in his o ical sou ces, especially in he chance y
documen s o he Teu onic O de (he ea e – DO) o he Middle Ages and he ea ly mode n
pe iod, cons i u es a phenomenon ha is in need o esea ch om he poin o iew o many
academic disciplines. The opic is no only he subjec o esea ch in onomas ics, bu also
conce ns gene al linguis ics, his o y, sociology, an h opology and o he s. In he p esen pape ,
i is a emp ed o app oach his opic in wo ways. On he one hand, i is in e es ing o see
whe he he women in he his o ical documen s a e iden i iable by hei possibly eco ded
names; on he o he hand, he ques ion a ises as o how hei social s a us and he naming o
iden i ica ion o women co ela e. KEYWORDS: men ion o womens (names), naming o women,
Middle Ages, social s a e.
I. ENTROITANDO
Obje o da p esen e in es igação consis e nas especialidades de as mulhe esund
da sua nomene êncio como dis in i o deles social es ande nos documen os
his ó icos do Alemão O dem (DO). Po azões p agmá icas, oi mas não apenas
es i o às on es do O denszei , mas ambém uma on e dos empos do início do
Ducado
P ußen he a engugado.
Ao ma e ial empí ico e suas on es Pa a a in es igação o am
in encionalmen e os documen os his ó icos manusc ip os e imp essos do DOs
bem como os do pe íodo p ecoce-he cogânico da P ússia. Po quais azões os
documen os em alemão e la im da O densund He zog umskanzlei o am
escolhidos e qual papel eles desempenham nas pesquisas namenkundlichen,
P ússia e Li uânia, bem como as línguas em que os espec i os documen os
beda es hie keine speziellen E klä ung, weil die ühe His o iog aphie
o am edac ados, já o am discu idos á ias ezes (Blažienė, 2016: 209; I oška,
2017: 63; 2019: 9899; 2020: 133135). O Haup ko pus das es o çadas on es azem as
p i ilégios do DOs, a im do 14. Começo do 15. Jhs. o am exibidos.
P edominan emen e a a-se de as mansch i lichen em alemão e la im
e as en hand es en, a cu as en adas nos egis os inancei os, a e me ke
sob e mise en es habi an es da cidade Königsbe g nos e igos da
o denskanzlei bem como a
S aipsniai A icles 13 /
Soziale S and und Iden i izie ung on F auen im P eußen
des 14.–16. Jhs. au g und de Dokumen e des Deu schen O dens
En adas sob e axableigen es mo ado es do ös lichen eile de He zog um
P ußen nos Tü kens eue -Regis e n1. O ca á e e p opósi o dos acima gennados
documen os apon am sem sua especial a aliação nele, que eles mui as
in o mações sob e os mo ado es do P ußenlandes, cujas a i udes en e si e com
a o dens e galização bem como suas habi aund a i kei sums ände be em. Tais
a iados es oques de in o mação são pa a as in es igações de nume osas á eas
especializadas in e essan es e essenciais.
Ao p ojec o
Já o í ulo da con ibuição e ela, que se a a, em g ão omado, não de mulhe ennames, mas
de mulhe ene wähnungen e pa a a daí esul an e nennungshäu igkei de nomes emininos no
a de medie al e logo depois. Na ideia o ma e ial his ó ico-nomencundá io de um al ângulo de
is a a pa i de conside a , é o au o do ensaio após a exaus i a a aliação do con ex o
ex alinguís ico, no qual ele se encon a, eio. Nomes his ó icos mesmos, sua
nennungshäu igkei , - a iie ung, adap ação aos pa adiggma a de uma língua es angei a u.a.
são exp essac ä ige e oneões. Há mas mui os casos, quando uma pessoa á ias ezes é
mencionada nos documen os his ó icos, qualque caso com di e en es Appella i a designado
(p obá elmen e de pa ciais iden i icaçãog andes), com o nome mas não nomeado.
P ecisamen e ais enômenos p o ocam um al e na i es, se da onomas ica análise de
mulhe ene wähnungen como indício seu socials andes em p ußenland do 14.16. Jhs. colocado. 1
A on e desc ição segue no capí ulo F auenund F auennamene wähnungen in den
Dokumen en des Deu schen O dens und des He zog ums P eußen in dem 1416. Jh.
Fo schungske n ab ennendes Fo schungs o haben.
Zum Ziel des o liegenden Au sa zes wi d eine k i isch-übe blickha e
DARIUS IVOŠKA
14 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
II. FRAUENUND
FRAUENNMENERWÄHNUNGEN IN
DEN DOCUMENTEN DES DEUTSCHEN (Documen os do alemão)
ORDENS UND DES HERZOGTUMS
PREUSSEN IN DEM 14.16. JH.
Com a in enção c onologicamen e a p oblemá ica das
mulhe ennamene wähnungen como indício de seu papel social a explo a ,
o am inicialmen e as ôn e es on es do 14. Jhs. elei o, seguido pelos
pos e io es do 15. e 16. Jhs.
1. ORDENSFOLIANTEN NR. 105, 107 En e as mais an igas e ações das mulhe es
espec i amen e Mulhe ennames aplicam os nos p i ilegios do DOs documen ados
casos. T a a-se aqui pa a as O dens olian es N . 105 e 107 (no Wei e en OF). Ambos
olian es são basicamen e cole a de p i ilégio. O OF 105 con ém inclusi e ambém
documen os de ou os ca á e como desc ições de on ei a in e nas e
ex e nas do O denss aa e, a ados espec i amen e. Aco do en e o DO e os
bispos de Samland e E mland e c. O que mas mui o nú ilis pa a as onomas icas
pesquisas é e ao OF 105 adicionado sido, é o chamado Hochmeis e egis e . Eben os
hand es en (P i ilegions) são os melho es Fo schungsgegens ände pa a a
Namenkundle , po que elas não só as O sbzw. Nomes de pessoa con êm, mas
ambém um mui o alioso con ex o com exaus i os dados adicionais c ia . Des a
manei a ambém êm as elações en e os p i ilegiados em cima, ais como
ossas elações de pa en esco, que pa a es a in es igação êm sido
pa icula men e ú eis.
Não pode de modo algum se di o, que F auene wähnungen no OF 105und 107 sejam
nume osos. No OF 105 há odo caso dois casos documen ados. Na p imei a
e ência a a-se de uma mui o abb e iada hand es e, de ido ao qual o ma shall
do DOs Ru he de Elne no ano 1373 o (OF 105 106 , s. Abb. 1) ou o ga a inha 2
B üde n Pimenen, Wisselgin und ih em Ne en 6 Hoken Land zu Lekeniken2
Löcknicken, K . Ge dauen (Ge ullis 1922: 87).
S aipsniai A icles 15 /
Soziale S and und Iden i izie ung on F auen im P eußen
des 14.–16. Jhs. au g und de Dokumen e des Deu schen O dens
Figu a 1, OF 105 106
O sob inho é como wes [e ] on de Pimenen e Wisselgin designado, seu nome não é
mencionado, como ambém o nome de sua mãe. Os nomes das pessoas do sexo
masculino são em ais documen os quase semp e buquegados, com exceção deles
dos não plená ios sucesso es e he dei os. Po an o, pode-se conclui , que a
amília da i mã de dois i mãos não inha ido nenhum ma u ei o, che e de amília.
Como o ne e pelo menos uma condição do u u o he dei o p eencheu (mãe do
gêne o e a) ele conseguiu em as hand es e como p i ilegiado di e o depois seus
oncles. Sua mãe oi apenas mencionada, pa a ossas elações de pa en esco en e
os oncles e o sob inho po azões de iden i icação, indica . A mulhe , como um
he edi a iamen e desau o izado sujei o, oi com seu nome não nomeado, embo a
ela e en ualmen e i esse que p eenche o papel do che e de amília.
No OF 105 há ambém um caso especial, no qual uma mulhe é mencionada, cujo
nome ambém es á documen ado. O 1392 da ado documen o é po azões
obscu as en e o ap esen e 1262 e o subsequen e 1286 da ados documen os
comple amen e de ou o ipo inse ido. A E ame owe Ge d ud jun o com
I em one We nhe , que uma e e na lâmpada em um Königsbe ge hospi al no dia
da san a Ge ud cu bu nen (OF 105 29 29 , s. Abb. 2) p ome e am
Figu a 2, OF 105 29 29
O nome da homenageada mulhe é nes e caso mencionado, po que ela a pessoa
di e a de con a o em o aco do com o Ra hmann da cidade Königsbe g sido. É
uma das mais an igas mulhe ennamene wähnungen nos documen os do DOs.
Keine ou os F auenbzw. suas nomene wähnungen são no OF 105 a encon a .
DARIUS IVOŠKA
16 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
Ein ande e O dens olian , de unge äh dieselbe Zei spanne um ass , nämlich
OF 107, übe lie e auch einige Zeugnisse übe F auen. Zunächs geh es um
1396 e wähn e K e schme s Haus au, die zusammen mi ih em Mann als eine
Begüns ig e angegeben wi d, ih Name abe ehl . Die K e schme amilie soll
in Samland a Gi mow3 habi ado e de o samländischen Vog Johan on Lo ich 20
Mo gen Acke ecebidos e em (OF 107 301 , s. Abb. 3)
Figu a 3, OF 107 301
O nome do K e schme s He mann é o único nome documen ado de odos os bene iciá ios. Os
nomes da mulhe e ou os he dei os não são indicados. Pa icula men e no á el é aqui o
a o de que a dona de casa ge almen e é mi e wähn e seja di e amen e após o p incipal
bene iciá io 1339 I em dedim idelibus no iß ni wex e ilio a iß sui u heyken none
ih em Mann. Übliche weise we den in den Hand es en nu die E ben und
Nachkommen männlichen Geschlech s genann , on denen nu die, die bei
de P i ilegienauss ellungs- und dem Ve gabeak p äsen gewesen wa en, z.B.
ncoß in campo Gi dewi higen4 [...] (OF 105 240 ). Nesse ex a o é isí el, que ninguém além do
p incipalbeliehenen no hand es en ex oi insc i o. A à da o diná ia hand es en o mel
pe encen e ne ação de di ei os he dei os e descenden es é ambém omi ida. Um
au ên ico exemplo de uma ípica hand es e no sen ido da beliehenennennung se ia 1376 [...]
mi willen uni me egebi eg[e ] o lien nd gebin uni[ ]n ge uwen Jacob Smalken n
wiekan den b ud[e ]n nd ine ech en e ben n nochkomelingen d ei hacke gauladin5 [...] (OF
czu 105 68 ). A g asse linha masculina dos bene iciá ios e descenden es é mui o cla amen e,
os nomes de he dei os de segunda angue al ez an o chamados como ambém omi idos
se em. Mulhe es são em ais documen os apenas excepcionalmen e mi zen adas.
3 Ge mau, K . Fischhausen, Ki chspiel Ge mau (Blažienė 2000: 41).
4 Ge eniken, no Samland (PUB III 234), Falsch de Ge ullis (1922: 40) como Gi deni higen lidos. 5
Gauleden, K . Wehlau (Blažienė 2005: 60).
S aipsniai / A icles 17
Soziale S and und Iden i izie ung on F auen im P eußen
des 14.–16. Jhs. au g und de Dokumen e des Deu schen O dens
No OF 107 há ainda um peculia egis o, que no ano 1388 oi g a ado e de ido ao qual [...]
i mão Johan de Lo ich Voy cu Samland êm dado gegeb[e]n Ma yn uma ouwe cu
Slakalaux6 com ij hoken acke do elbe si uado e êm ei o que mb willen wenne owe
a m waß und o ich en de acke wu de o wu en nd nß do dyn wu de on nd im do
cwenep ien hok cum ech e al i ß hand e e gleichen abb di di diß gu i i gegeben [...] (OF
107 , s. 183).
Figu a 4, OF 107 183
Independen emen e da pob eza e necessidade da mulhe , é ela à época a única
possuido a do bem e de odos os di ei os com ela elacionados sido. Isso ambém
não oi, po ém, mo i o na adjudicação de odos os di ei os de posse ao senho
Me yn o nome da ex-possei o a a indica . É p eciso sublinha , que não só o bem,
mas ambém a mulhe mesma após a hand es en e leihung sob posse Me yns
chega am. Isso é um plausí el e edic o sob e o s a us social das mulhe es ao
im do medie al. As úl imas ka gen en adas da o denskanzlei no OF 107
conce nem uma iú a, que po 1400 en a em um cu es egis e e jun o com seu
ilho como possuido in de dois huben land oi designado, pa a a qual ela não inha
nenhuma hand es enu kunde (OF 107 1 , s. Abb. 5)
Figu a 5, OF 107 1
6 Schlakalken, K . Fischhausen, Ki chspiel S . Lo enz (Blažienė 2000: 144).
DARIUS IVOŠKA
18 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
No sen ido disso, oi p e is o o hand es en ex exibi , a a és de um i ula
ipo Ve me k Kyne wy we com I em one (OF 107 3 , s. Abb. 6) oi ei o, o ol
pe maneceu mas azio.
Figu a 6, OF 107 3
Es e caso é ex ao dina iamen e, po que a denúncia Ibidem Kyne eyne wi ewe com
I e[m] one (OF 107 1 ) o nome Kyne pa ece con e , sob e o que se ambém das
in o mações Reinhold T au manns (1925: 45) pode julga . En e ou as e ocações do
nome Kynne le ou o au o ambém nolens su ge aqui a ques ão, se Kyne é um
den e mein lichen F auennamen Kyne an, spa e abe beliebige Kommen a e
übe den e en uellen geschlech so ien ie en Namengeb auch aus. Volens
masculino ou eminino nome? A ques ão pa ece nunca an es colocada e a ada e
sido. As únicas obse ações e anedo ações sob e sua eminine na u eza dá o
e ei o e edi o do Ma ienbu ge T essle buches dos anos 13991409 D . E ich
Joachim e o e ei o do Kon en üh ungsbuchs de Elenden B ude scha on
Königsbe g-Löbenich (14771523) Die e Heckmann. A a és das insc ições Joachims
no pessoaund o s egis e do T essle buches Judekynne = Jüdin (MTB 619) exis em
nenhuma dú idas, que ele ambas as pala as pa a conside a sinônimos. Vgl. ambém
Kuwe kynnen = Ku innen, Ku ische F auen (MTB 624). E ide-se que -kynne como um
su ix ou um sou e änes Mo phem é conside ado, que o signi icado ‘F au de e
ca ega . Isso é mais a de ambém de mui as ou as mulhe ene ências
disce ní el. Heckmann (2000: 25) man ém -kynne inequi ocamen e pa a um
emdsp achlichen
Su ix, que segundo ele, in F auennamen, como z. B. P ewschkynne ou Ly awekynne em
luga de P ewszsche e Ly awesche p ecisou e sido usado. As obse ações são
mui o akku a , o que se ambém pelas ex ac os a pa i dos T essle buchein ägen,
como 1407 do auwen Mackynnen Su willen mumen (MTB 434) bejahen deixa.
Isso é embo a c edí el, coloca mas ce as ques ões em conexão com as
en adas em os Sc ip o es Re um P ussica um (no A segui SRP).
S aipsniai A icles 19 /
Soziale S and und Iden i izie ung on F auen im P eußen
des 14.–16. Jhs. au g und de Dokumen e des Deu schen O dens
Na Ch onic Wigands on Ma bu g é, en e ou as coisas, ambém de um
caminheise (um caminheise in?) chamado Kynne be ich e : 1386 [...] Bunse,
Rexa, Ma yco, Kynne nd Da ge wellin ü en on Mislo czü
Susükendo [...] (SRP II 668669), Eykin nd syn b ude , Mase, Sko z, Bunse, Kynne,
1386 [...] an de Wisle czwe mile obinwendig Ragni dy wege gancz s, als sy
Da ge, Rexa, Ma eiko nd Paül habin lasin czeichen [...] (SRP II 67131), [...] Desin êm
ido embo a P eiwus, des com u s dyne Ragni , Zanda e Kinnen on de Balge,
Claus, Wi semund nd Lailicke on Ragni [...]
(SRP II 673), 1394 [...] Zanda nd Kinne s deme cmi amp czu Syn hen im gebi e Balge
êm dese wege gegangn in he xciiij ja e ken Weduckeln [...] (SRP II 678), Pode-se aí
assumi m que en e mui os homens, que aos O densb üde es os caminhos de
P ússia pa a Li auen mos a am, ambém uma mulhe inha sido? Isso é
di icilmen e possí el, po que as mulhe ene ências nos documen os do DOs
semp e ce ei as em seu gêne o indica i as denominações con inham7. Se é mas
possí el, que um homem o nome inha possuído, que sob e a appella i e signi icado
‘F au, Ga in de e ia basea , é uma pe gun a, que ainda p ecisa se a espos a.
2. MARIENBURGER TRESSLERBUCH
DER ANHRE 13991409 E DAS
GROSSE ZINSBUCH DES DEUTSCHEN
RITTERORDENS 14141438
Uma ou a on e, que ela i amen e nume osas mulhe eswomenções o nece,
é Ma ienbu ge T essle buch dos anos 13991409 (no Wei e en MTB). T a a-se
aqui da e são imp essa do O dens olian en no 140 uma de não mui os a é hoje
p ese ados coleções documen ais inancei os do DOs. No egis o sob e
endimen os e despesas do DOs se ão as
Mulhe es mais equen emen e do que an e io men e mencionado:
No ano 1400, em a auwe a Tzippelynsdo no gebi e a Os e ode [...] com i en kynde n o DO 15 Ma k
dado (MTB 45). 1403 em Kunne Pauwil Ruszen wyp 7 indicações sob e o sociais espec i amen e.
Familys and, como nos casos Kyne eyne wi ewe com I e[m] one (OF 107 1 ), deß me cene s haw aw
(OF 89K 19 ), do auwen Mackynnen Su willen mumen (MTB 434) u.a. acompanham quase odas
mulhe eswähnungen nos u cunden[s] medie ais do
DOs.
DARIUS IVOŠKA
26 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII
Blažienė G asilda 2017: Al p eußische Eigennamen als Quelle de al p eußischn Lexik.
Incon i Bal is ici in Pisa. S udi e saggi, Pisa: Joke , 6385. Diehlmann Hans Heinz 2008: Die
Diehlmann Hans Heinz 2006: Die Tü kens eue im He zog um P eußen 1540/2,
Memel – Tilsi , Hambu g: Ve ein ü Familien o schung in Os - und Wes p eußen.
Tü kens eue im He zog um P eußen 1540/3, Ragni Ins e bu g Geo genbu g und Saalau,
Hambu g: Ve ein ü Familien o schung in Os und Wes p eußen.
Ge ullis Geo g 1922: Die al p eußischen O snamen, Be lin, Leipzig: Ve einigung
wissenscha liche Ve lege Wal e de G uy e & Co. GZB Das g osse Zinsbuch des
Deu schen Ri e o dens (1414138), h sg. P. G. Thielen, Ma bu g: N. G. Elwe Ve lag,
1958.
Heckmann Die e 2000: O Kon en üh ungsbuch de Elenden B ude scha on
Königsbe g Löbenich (14771523), Cologne, Weima , Viena: Böhlau Ve lag. I o
Da iuskaus 2016: Obse ações pa a a p oblemá ica dos o snomes bál icos a
oes e do Weichsel. Ac a Linguis ica Li huanica 74, 208225. I oška Da ius 2019:
Li auische his o ische pe sonennamen in dem Ma ienbu ge T essle buch de
Jah e 13991409. Ac a Linguis ica Li huanica 81, 97109. I oška Da ius 2020: Sob e a
ques ão dos p óp ios nomes bál icos do e i ó io Ragni e Tilsi nos
documen os de O dens do 14.15. do século. Ac a Linguis ica
Li huanica 83, 132150.
MTB O Ma ienbu ge T esslebuch dos anos 13991409, h sg. de A chi a h D . Joachim,
Königsbe g In P ußen: Ve lag on Thomas & Oppe mann, 1898. OF O dens olian es do
seg edo S aa sa chi ,,P eußische Kul u besi z (im
Tex OF 105, OF 107, OF 89k).
PUB III P eußisches U kundenbuch, Bd. 3, L g. 1:351341, edi ado no enca go da His o ische
Kommission ü os und wes p eussische Landes o schung, h sg. de M. Hein, Ma bu g: N.
G. Elwe Ve lag, 1944. SRP II Sc ip o es Re um P ussica um, As on es his ó icas da
p ussica p é- empo a é ao im da o denshe ship, Bd. 2, h sg. de T. Hi sch, D . M. Töppen,
D . E. S ehlke, Leipzig: e lag de S. Hi zel, 1863. T au mann Reinhold 1925: As
al p eußischen Pe sonennamen, Gö ingen:
Vandenhoeck & Rup ech .
S aipsniai / A icles 27
Soziale S and und Iden i izie ung on F auen im P eußen
des 14.–16. Jhs. au g und de Dokumen e des Deu schen O dens
P ūsijos mo e ų socialinė padė is
i jų iden i ika imas XIV–XVI a.
Vokiečių o dino dokumen uose
SANTRAUKA
Vėly ųjų idu amžių a anks y ųjų naujųjų laikų mo e ų į a dijimas i jų iden i ika imas
is o iniuose šal iniuose, o ypač Vokiečių o dino kancelia iniuose dokumen uose, y a ne ieną
mokslo s i į dominan is enomenas. S aipsnyje nag inėjamas ne ik mo e ų į a dijimas a du,
be i a do san ykis su mo e s s a usu i iamuoju laiko a piu. Pasi ink a empi inė medžiaga
leidžia leng ai i nuosekliai pama y i kalbamosios p oblema ikos dinamiką. Pas ebė a, kad XIVXVI
a. pe íodo esminių pokyčių mo e ų į a dijimuose a dais a jų ki imo laiko a ž ilgiu, jie labiau
iden i ika ime ne yks a. Kaip pa odė ch onologinis y imas, mo e ų a dai, kaip pag indi-
nis jų iden i ika imo būdas – gana e as eiškinys, ypač lyginan su y iškų a dų paminė-
jimu. Gausesni mo e ų a dų paminėjimai kai ku iuose dokumen uose ne odo endencijos
p iklauso nuo pas a ųjų paminėjimo aplinkybių bei dokumen ų paski ies. Pas ebė a, kad
inansiniuose dokumen uose, ypač kons a uojančiuose įsipa eigojimus i įsiskolinimus, mo e ų
a dai minimi dažniau nei p i ilegijose a mokėjimo, do anojimo ak uose. Apsk i ai
dokumen uose mo e ys minimos ais a ejais, kai jos y a ienin elės a sako ės, a ba jų a dai
padeda iden i ikuo i y us ap ašomojo pobūdžio paminėj, pa yzdžiui, 1373 me ais b oliams
Pimenen i Wisselginbei ski ian žemės sūnėnui, šisiku iden i ojamas kaip minė ų b olių sese s
sūnus wes [e ] on on Pimenen e
Wisselgin OF 105 106 . Išanalizuo a medžiaga leidžia da y i iš adą, kad mo e ys, kaip i y ai,
minimos ais a ejais, kai jų a sakomybė sąlyginai okia pa i kaip y ų, pa yzdžiui, našlė,
aldan i jai p iklausan į u ą, nepilnamečio ( y iškos giminės) pa eldė ojo mo ina a pan.
Ki ais a ejais y ai bu ę pag indiniai sando ių subjek ai a a sako ai, odėl šiuose
dokumen uose bū en jie i į a dijami. Žinoma, a min ina i ai, kad mo e s socialinis aidmuo
idu amžių isuomenėje bei ka alikų bažnyčios laikysena mo e s a ž ilgiu kalbamaisiais
laikais aip pa p isidėjo p ie gana san ū aus mo e ų minėjimo is o iniuose dokumen uose.
Į eik a 2023 m. maio 22 d.
DARIUS IVOŠKA
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Lie u a
da ius.i [email protected]