188 Jolan a Gai eny ė-Bu le |
cu en ... In e nacional Con e ência
Cien í ica Cu en ends in e minology
JoLAN A gAi ENY Ė-BU LER
Ins i u o das línguas Lie u ių
2006 m. Nos dias 910 de no emb o Be zsenyio Dánieli koledže Som ends in e minology
mokslinė kon e encija Cu en ly a o p anešėjai om wel e Eu opos šalių Veng ijos,
(Šiuolaikinės e minologijos k yp ys), onde daba hėjuje, Veng ijoje, yko medna odinė
Li uânia, La ijos, Es ijos, Danijos, Š edijos, I alias, Aus ia, Belgium, Olandijos,
Slo ėnijos, Slo akijos and om I an. O abalho da Con e ência endeu-se dois dias
ijose secções: Te minology and ansla ion (Te minologia e e imas), Na ional
e minologies and e minology policies (Tau inas e minologias e e minologia polí ica) e
Te minog aphy and LSP lexicog aphy (Te minog a ia e especialidades Expleis as da
con e ência hesios cole inho, ambém planejada a publicação de a igos. Kon e enção
kalbos(LSP)leksikog a ija). P anešimai skai y i anglų i okiečių kalbomis.
su engou Be zsenyio Dánielis colégio Depa amen o de Es udos U alis icos, Taikomosios
lingui ikas Depa amen o e Te minologijos naujo ių cen as jun amen e com
Veng ijos e minologijos council MaTT e Veng ijos nacionaline komisija p i UNEScO. Os
pa icipan es da Con e ência aclama am Be zsenyio Dánielis colégio ec o ius p o .
Ká olys Gadányis, dean da aculdade de ciências humani á ias d . Ka alin Molná e
p esiden e do comi ê o ganizacinio p o . Jánosas Pusz ayus. Na sessão plená ia le em
ês ela ó ios. Valen īna Skujiņa do La ių kalbos ins i u o e Ilze Ilziņa do Rygos
in o macinių echnologijų ins i u o supažindino com la ių e minologams kylančiais
naujais po eikiais. Jun os no ela ó io Challenges o La ian e minology in a mul ilingual
socie y (La ian e minology challenges in a mul ilingual socie y) b e emen e eco da-se
a his ó ia da e minologia la ia, p esen ada as a i idades da Comissão de Te minologia
à Academia de Ciências da Le ônia, e is ada a p oblemá ica a ual da e minologia la ia
nepag įs os sinismos gausa, de ou as línguas de e minadas pela pol a ism, con a a
signi icância de e mos in e nacionais, de pa es de mis ampamen o, e minologia de
concei os, sepa ados.
In e nacional Con e ência Cien í ica
Te minologia | 2007 | 14 189
Telecomunicações e ecnologias in o macinais exemplos mos ados, que c iando
nau inę e miniją necessá ia de alhada es u u as de e mos de di e en es línguas e
análise semân ica. O ela ó io de ch is iano Galinskio, di e o do In o e m, Te minology
in he web (accessibili y), ia he web (dis ibu ion) and h ough he web (c ea ion)
(Te minija žinia inklyje (p ieinamumas), usando žinia inkliu (sklaida) e pe žinia inklū į
(kimas)) oi des inado a p ecisos, egula es, acilmen e e a empo acessí eis
e minijos. Remin as elhas, mas ainda não esplês os e minologia p oblemas
insu icien e econhecimen o da sua impo ância, acilmen e acessí eis de ecu sos
quali ybiscos al a, elhas imlių mé odos de u ilização (ka u e ca angude), de iciência
de especialis as de á ias á eas mu ipusesa espei o e coope ação abalhando
abalho da e minologia e ou as. P anešedo en a izou a impo ância de p epa ação
e manejo da e minologia mismias p ecoyíssimas e apas de c iação de p odu os ou
se iços. Na sessão plena Ri a Temme man, da E asmushogeschool de B uxelas, não
pôde compa ece , po an o, a sua ap esen ação Why we need dynamic e minological
esou ces (Kodėl nos p ecisamos de ecu sos de e minologia dinâmica), po pedido dos
o ganizado es da con e ência, lei ê E. Papp. A p incipal a enção nele oi des inada a
abo dagem cogni i i ia em e minologiją, a iija imui de á ios e minijos de discu so.
P incipalmen e mensagens pe cai a a secção Nau inas e minijas e
e minologijas polí ica. A. Aukso iū ė e J. Gai eny ė-Bu le supažinda am os
ou in es com comuns p incipais da e minologia li uanas. P anešimo b e emen e
abo ada e minologia li uãs o igens, mais a enção dedicada J. Pab ėžos e S.
Šalkauskio abalhos de e minologia e K. Gai enio en a i as su o mula os
p incípios da e minologia li uânica. K. Ke emansas de E asmushogeschool alou
sob e ele ônico ge enciamen o de ecu sos humanos (e-hRM) e minos a ios.
Ele en a izou que os e mos de a aliação de habilidades e compe ência pessoais
são mui o impo an e pa e da e minologia p o issional usada de g andes
emp esas, chamou a enção à a ian iškidade desses e mos e supozin ou com o
p oje o PocehRMOM, cujo obje i o é c ia ikalbį massa de e mos des a á ea.
Be zsenyio Dánieli colej ep esen ou A. Fo is lei ê ela ó io sob e a aplicação da
eo ia de edes sempakopias (scale- ee ne wo ks) e minologijoje. P óxima
en a izou que os obje i os da o mulação de conhecimen os ansmi idos de
qualque á ea podem ga an i g a os e miná ios ( ezes). O. czékman g e ino
al as escolas des inadas de okiškų e eng iškų ma ema ikos ado ėlių e miniją.
T ijų au o es da Uni e sidade de Pėčo E. Zsigmond, L. Kozmos e T. Laczkó
p epa a am na ap esen ação oi discu ida do úl imo de-
190 Jolan a Gai eny ė-Bu le | Con e ência Cien í ica In e nacional cu en ...
á eas assume elhos concei os e elhos e mos, mas os elhos e mos adqui em
no as signi icâncias, po an o su ge necessidadebê de ubi concei os e
sis emas de e mos. Z. Makaius ap esen ou análise da e minologia da adiologia
eng iška, ealizada com base dados exyno, cuja obje i o e ela os mais
impo an es concei os da adiologia, es abelece ligações en e e minos e
concei os, de ini no os e minos e pa ocini o sis ema de e minos. J.
Pusz ayus de Be zsenyio Dánieli coleço alou sob e a desen ol imen o da
e minologia das línguas inoug as egionais. I. Dósa de escola de negócios de
Budapes e, g e indama anglišką e eng išką apskai os e miniją, en a izou a
necessidade no a e en ende di e en es linguas e minijos di e enças e po
causa dessas di e enças su gindo on es de e os. J. Le ická de Ludo í o
Š ú o ins i u o ling is ikos lei ê ela ó io sob e e minologijas da bu
Slo akijoje, c iada po al de e minologijas e ienakalbę e minų duomenų bazę.
K. Babos (Veng ia) ap esen ou em Po ugal abalho de e minologia di banças
ins i uções e p oje os de e minologia nos países po uguelicamen e alan es.
h. Van de Vlie e M. Meinen supozin a am com a a i idade dos e minologos
Olandijos. A im de eduzi a b echa en e os assun os da eo ia da e minologia
bespen ços cien is as e e minologia consumido es
( adi o es, ins i uições go e namen ais e k .), Nede landse Taalunie (Olandes
aal unie) įs eigė SNT (S eunpun Nede landse Te minologie), u in į o nece
in o mação e minologijos ques ões e p omo e olandiškos e minijos
a ojimą. V. Voig as de Veng ijos e minologia do conselho MaTT kėlė ques ão,
se há endências con empo anies e minologijoje. Na opinião do p o esso , se
a e minologia pode se conside ada ama da linguís ica aplicada, isso a a ua
a uais linguo y os e lexicog a ia di eções. Veng ijoje, onde a e minologia é
bas an e no a sa ea, odas as di eções, dando in luência a abalho da
e minologia, são mode naikines. S. Nema zadeh da Alzah os Uni e sidade
supozin ou os ou in es com a c iação de e minologia I ane, exemplos de
línguas pe sas ilius ou Pe sas da Academia de Línguas e Li e a u a Secção de
Te minologia suge idosus c i é ios de escolha de e minos. h. Palm alou sob e
o c escimen o da pe cepção do signi icado do abalho da e minologia na
Suécia e no o cen o de e minologia da Suécia TNc uma p oblem dos
execu o es de á ios p oje os de e minologia po equen emen e us o e m
a de inição, quando de ido à insu icien emen e comp eendida de inição de
concei o se p e ende de ini udo, em ezui lis ijus, desc údinus ou nusakius.
Z. Rihme is da Uni e sidade de Segedo ap esen ou uma ap esen ação mui o
de alhada sob e a imp ensa li ú gica e mo edi io ypica in a iados do concei o e sua in luência à adução des e e mo pa a ou as línguas e oda imp ensa li u gicas-
e mo de saúde eng iška do século. P anešedo es chamou a enção que no as
Te minologia | 2007 | 14 191 nių sis emai. Nes a secção lei a e um pa de
mensagens sob e localo á žius. G. Szabómihály da Eslo akia alou sob e
eng ichos locaiso a dzes, a oja s Veng ijoje e ex-ié Veng ijos
ca alys ės e i ó io, į ai ação e necessidadeção eles de ini. L. Sal a o e G.
Gobbe is de Milano ca oliškojo uni e si á io, baseando-se de á ios países
exemplos, alou sob e di e sos p oblemas que a ii ujam os nomes de luga .
Secção Te minologija e adução p incipalmen e alado sob e a di iculdades de
adução, adequados co espondmenos paisešką. L. Ablonczy-Mihályka e K.
ZiskaKiczenko de Széchenyio Is áno Uni e sidade o ela ó io oi des inado à
egional economia eng iškai e minijai. P anešiais discu iu alguns desses
amos ou os e mos de línguas e seus eng iškus co espondmenis,
mencionou diccioná ios e bases de dados, nos quais ap esen ados mais p ecisos
e mos des a amo. D. Tamás da E ö ös Lo ándo Uni e sidade compa ino
Veng ijoje edi ados b ikalbius e plu iakalbius imp usdin us e ele ónicos
diccioná ios de e mos de economia, examinou nes es diccioná ios o necidos
e mos e conce os equi alen iškumu. E. cauna ap esen ou acadêmica
acadêmica c iada na academia de ciências da Le ônia uma base de dados de
e mos, na qual eunidos mais do que in e de á eas la iški, angliški e usiški
e mos de á ios du an e o úl imo cen ome io na Le ônia expos os
diccioná ios. E. Bé ces no ela ó io discu i musicos empą ma cin ys
e mininai de á ios Veng ijoje expos os dos diccioná ios. P. hel aius da
Uni e sidade Panonija, baseando-se em exemplos de pala asynas e eks ynas,
analisou alguns ámbi os angliškus e eng iškus e minus. P ônunciado chamou
a a enção pa a o a o de que linguínios de di e en es línguas e minos
aoжей mu a assim mesmo, como e diá ias léxicoas, eles são a e ados os
mesmos leksiniai-seman iniai p ocessos, po an o e minos imas não pode
semp e se p ocesso au omá ico, mesmo quando dois idiomas e minos
coincidem e há possibilidade de usa ocodynais ou e minos bankais. I. P osenc
Šegula da Uni e sidade de Liublianos alou sob e á ios p oblemas de
e minologia, eme gidos ela ado es aduzindo de i aliano ao idioma slo ênų
P imo Le i esė knygą I somme si e I sal a i. Įdulosos exemplos ilus ado J.
ho á h ela ó io oi des inado às di iculdades, esco endo aduzindo
angliškas e ame ikie iškas su a is į eng ų kalbą. P anešėja chamou a
a enção no a o de que a língua inglesa ju ídica em especí icos de aužos e
com eles elacionados adução keblumos leksiniame, seman iniame e
sin aksiniame ní el (gausiai são usados passinę pala as, e mos adqui ja
especiais siau ai a ojamų signi icâncias, bas an e dažni au ologiniai pala as junginiai). Z. Bánhegyi e T. Kol ay examina am alguns no os de inglês idiomas a ėjusius e minos biblio ekininkys ės e ciência da in o mação e seus eng iškus co espondmenis.
192 Jolan a Gai eny ė-Bu le | In e nacional Cien í ica Con e ência cu en ...
oi alado sob e á ios países ecu sos e minologia mul iakalbius e seus
p oblemas de c iação. E. Papp da Pėčo Uni e sidade supozin ou com p epa ado
ocabulá io da cul u a eng ų, des inado a besicandos eng ų línguas. E.
Te es yéni da Escola de Negócios de Budapes e alou sob e mais ecen es e
mais apidamen e c escen es amos do u ismo e mos de u ismo ecológico.
P anešėja chamou a enção a não nenusis o ėjusius concei os e
di e si icojanços angliškus e eng iškus e minus, desses idiomas e minos
similumus e di e umus. E. Rádai-Ko ács e M. Fishe o ela ó io oi des inado à UE
e minia. Au o ês examinou a in e ação de línguas e sis emas de concei os a
ní el da UE, sua in luência à c iação de e mos em mui as línguas e chamou a
a enção pa a o a o de que a c iação de e minologia adminis a i a e de pa e
ju ídica de á ias línguas a ní el da UE baseia-se p incipalmen e na adução
di e a de e mos, e em á eas especiais (aplicações de p o eção, mig ação
polí ica e e c.) mais a enção é dada à busca de co espondências. I. Fa a de
Pé e io Pázmányo ca oliškojo uni e sidade alou sob e c ia am eng ų
okiečių kalbų pensijų d audimo žodyną. P anešėja obse ou que a okiška
pa e é o ganizada com base não só na Alemanha, mas ambém na Áus ia e
Suica ijoje consumidos e mos, po an o o p incipal p incípio do ocabulá io é
d i jezika qua o sis ema de concep os. A. B aasch, L. hen iksen e c. Po l se nas
da Uni e sidade de Copenhaga, baseando-se na expe iência de c iação IATE e
Eu oTe mBanko, in oduzi am com a igo au omá ico de es a égias de
conexão de á ios ecu sos e minícia. B. De San is, M. Tibe i, F. Mazzocchio
ela ó io oi des inado às línguas e cul u as pa eikimui em e minos
poliakalbios ezau os. Au o es des aca am no que os mul iakalbiais ezau ai,
p epa ados com base somen eakalbiu (a mais anglišku) ezau u, nea spindi
di e en es línguas concep os de sis emas e e minijos di e enças. h. J.
Kockae o, T. Vanallemee scho e F. S eu s de Lessius hogeschool no ela ó io
alado sob e a impo ância de meios de exclusão de e mos us oyin ex yne
de inan di ei os e miniją e imues.
Bailiamajame sen êdye leciona dois ela ó ios. Gábo o P ószékyo Mo phoLogic e
Pé e io Pázmányo, ep esen an e da Uni e sidade ca ólicao, no ela ó io
De elopmen o a Hunga ian on ology and i s applica ions (Veng iškos on ology's
p epa a ion and applica ion) esumi am p oje os de on ologias inglisks wo dNe ,
mul ialbiai Eu owo dNe e BalkaNe . O ansmisso ambém in oduzido com
eng iška wo dNe e são. A i Ta as as da Uni e sidade de Tallinn leu ela ó io
Func ionalism in e minology (Funkcionalizmas e minologijoje), no qual alou não só
sob e p imá ia e secundá ia nominação, mas ambém sob e
Sekção Te minog a ia e leksicog a ia de línguas especiais (LSP) p incipalmen e
Te minologija | 2007 | 14 193 e ina nominação, quando o e mo ansliamo
nãosookiando conce o, b e emen e a isamje ado o uncionalismo di eção
abo dagem em seman icá. O P anešedo kėlė esul ados, ambém
klausimą, a šis požiū is galė ų page in i p ak inius e minologijos da bo
in oduzido com os dados da enque e ealizada. T abalho da Con e ência
esmiugou uma de suas o ganizado as dak a ê Ágo a Fó is. Con e encijoje
Somba hėjuje examina em ak ualūs assun os e minologijos, pasidiliada
expe iências de á ios países. Nes a cidade ainda e hoje é possí el e
ped enimis g įs o Gin a o caio, unindo impé io Romano com as cos as do Ma
Bál ico, agmen os. Cen os de anos es a es ada uniu nações Eu opeias
com ligações come ciais. P aEUS ao lapk i , ele simbolicamen e uniu a Eu opa
do Sul e Cen al, Bál ica e Escandiná ia com elações cien í icas.
Recebida 2007-12-11
Jolan a Gai eny ė-Bu le
Ins i u o das línguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail [email p o ec ed]