scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Kai kurie sinoniminių religijos terminų vartosenos atvejai katekizmuose (XVI a. ir XIX a. galas – XX a. pradžia)

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Kai kurie sinoniminių religijos terminų vartosenos atvejai katekizmuose (XVI a. ir XIX a. galas – XX a. pradžia)

Author: Aušra Rimkutė
Year: 2007
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/578/668
Te minología | 2007 | 14 135
Algunos casos de sinónimos de é minos de
eligión a osenes en ca ecismos
(XVI a. y XIX a. in […] XX a. comienzo)
AUŠRA RimKU
Ins i u o de lenguas Lie u ių
La sinonimía pa icula men e ca ac e ís ica inicialmen e a la e apa
(sinonimai1) y (o ) a ian es, de ku inkamākais é mino concep os nomb a
kū imosi del e minío, cuando iempo son u ilizados unos é minos
aún nepaselec ado y uno ių ienas gene almen e s e imybė. El obje i o de
es e a ículo discu i del inicio de la e minología de eligión esc i a (XVI
a.)2 y del pe íodo, cuando o m osi ac ual Bend inė lie u ių kalba (XIX a.
galas XX a. inicia), je a p esen ados sinoniminių eligiones e minų
a oseną ka ekizmuose. Nonag inėjami en di e sos luga es de
ca ecismos usa sinóniminas é minos de eligión.
Dado que los esc i os de eligión desde ap oximadamen e XVII a. medio
abundío za a š i s e imybėmis, especialmen e lenkybėmis (plačiau
ž . Palionis 1979: 106), es o XVII XIX a. comienzos y medio ca ekismos e minos de eligión no apap a iamos.
1. SHALTINI APŽVALGA Las uen es de es e a ículo es a. ca echismmai: Ma yno Maž ydo Ka echismusa
P a y Szadei, Maklas kai ima a a y giemes del k ikciani es he chismas a ba XVIlas kiekwienam k ikszionii p i
mokswal. Pa aszi as pe D. Iak ba Ledesma... Jguldi as i Lięu io Ląnkiko ing Lie u ika pe Kuniga Mikałoi Dauga
beidelbe neliuiaununaujeyʃuguldy as(1547), Mikalojaus Daukšos Ka-
Kánonika emaici (1595), Pe io Me kel's ka ke ius Ka ekizmas (1593) y XXIII a. a. a. Sob e el lanzamien o de la
e minologia sinonimica, éase el capí ulo XX. Keinys 1980: 97104; Gai enis 2002: 3336; sob e a ski ų s ičių
e minijos sinonimiją é. Kaulakienė 2000: 2328; Kazlauskai ė 2000: 2531; Zemle ičiū ė 2001: 3449; Umb asas 2004:
100118; S unžinas 2005: 726 y k . 2 Nekyla dudas, que las eligiones e mininai usa ge okai an es. Además, más
iejos sob e i ie on po e ių ex ai desde XVI a. comienzos sólo con i ma ac a, que eligiones ex os de bu a
cuansás an es XIV a. inales o XV a. a p incipios, pe o ellos neišliken. Ano J. Lebedžio y J. Palionio, XIV a. inales o al
menos XV a. a p incipios ya habi a elemen a iausių lie u iškų ikybinių eks ų. Jų, po supues o, ue on pocos,
po que c is ianismo di undiimui en onces en ealidad dedicada muy poca a ención (Lebedys, Palionis 1964: 110). 3
A ículos discu idos de sinónimos é minos de eligión de a osenos casos M. Pe ke ičiaus Ca ekizme no
encuen a.
Auš a Rimku ė | Algunos sinónimos de e minos de eligión de a osenos...
ca echizmas (1901), Ka akizmai ka alikiszki. Visu eikalingiausi dėl aikų i žmonių
p aszcziokų su Lemen o iu i Minis an u u (1903). Ma é iaga ecopilada sólo de
ca ecismos, a ibada del giesmių, i eigos, suplikaciones y o os ex os. a.
publicados los p ime os es ca ekismos de la c is iandad occiden al
(e angelikos lu e onos, e angelikos e o ma os y ca alikos), aunque ellos
e s iniai, pueden conside a se muy impo an es uen es de e minía de la
eligión esc i a. XIX. a. galo XX a. comienzos ca alikos ca echizmai es án
edi ados pe íodo de p ohibición de p ensa. En ese momen o del lenguaje
consis en emen e omados gui i ex animidades. Dado que mencionadous
ca ekismus di idia bemaj es cen osmečiai, en el a ículo no ė a panag inė i y
compa a dos olimų y di e en es pe íodos de sinoniminių menybė y po qué.
eligijos e minų pa eikimą, išsiaiškin i, ku iems sinonimams eikiama pi -
Ap a ian g e a us ojamus sinoniminius e minus de la eligión paliechiami de
o igenlie u iškas o nelie u iškas e minas) y o os impo an esesni asun os de
la lengua. Además, al e alua los conside ados sinónimos de é minos de eligión,
se iene en cuen a a sus al ededo es a osenos.
2. SINONIMIAI VENAJOJIAI TERMINAS RELIGIOSAS
a. y XIX a. galo XVI XX a. comienzos ca equismos en una ozodamen e
sinóniminos é minos de eligión p esen ados bas an e a iado: ellos
esc ibiense skliaus uas o ishnašoje, jungiamos un in e up uku o, ambién
asignan cableliu. 2.1. En odos los examinados en XVI a. y XIX a. galo XX a.
comienzos ca ecismos g e a esan ys sinóniminas una ozodžiai é minos de
eligión jun aban jun uku o.
2.1.1. Un é mino lie u iškas4, o o p es in o5 (o híb ido):
Desde o os examinados XVI a. ca ekismos él di e encia en que en él se u iliza conside ablemen e más
s e imybių, su gidos e bodjiui aduciendo de polkų kalbos. 4 Dado que los ca equismos son e s iniai, en
ellos exis e y bas an e di ícil de econoce de los skolinių, ano K. Gai enio, slap ųjų skolinių, o e inių
(Gai enis 2002: 58). Más ecuen emen e pasacolin a palab a signi icado ( eikšmės skoliniai) o es uc u a
de la palab a, . y. e s a pamo emiui ( e iniai) (plg. KTŽ 1990: 228 ž 229, da . LKE 1999: 700). Da inius,
pada y us nusižiū ėjus en o a lengua co espondimenis, S . Keinys llama sekiniais (Keinys
1999: 113).
Ve inių es án en odos los discu idos ca ecismos, especialmen e XVI a., pe o hoy es di ícil deci (eso hace
pod ían sólo idiomas his o iikai), o ca ecismo au o ís mismo e inio pasida é y pi mas pa a ojo. Cuando
se habla de siglo XVI. ca ecismo, posible es que el e inys es é omado de esc i os, que así y queda on
inšsp idi (p.ej., S . Rapolionio, A. Kul iečio y k .). O quizás es o de la lengua de la eligión saky inė omado una
palab a. Tad en es e a ículo aliones, ambién y nue osada as se e alúan muy con p ecaución. 5 Los
Skolin ais e minis de eligión en a ículo se conside an los iejos skoliniai y bū inieji s e imas o igen
palab as las llamadas in e nau inye palab as, y pe ekliniai, p imes ieji s e imybės. Los iejos skoliniai son
adap ada en al sis ema de la lengua li uanas y son no miniai. La mayo ía de ellos cons i uyen la más an igua capa de e minías de eligión.
ca echizmai: Moksłas Rimo Ka aliku (1879), 136 T umpasis Kun. Filochowskio
Te minología | 2007 | 14 137 e o ie a6 MK 28, iešpa s a ba ponas MK 36; moky ojas
a ba mis as DK 235; k ei a ikis7 a ba he e ikas MRK 181, lokams a a ba
godulys ė MRK 430, ža ėjimas a ba če as KK 174; a laidai 62. KK 38; a pukai 38,
do ybė a ba czemna a KK 40, nusicija a ba paka a KK 49, KK 48; e o ie a; komunija
(o pa icipación) KK 36, TFK komunija o susi ienijimas Es o puede llama se
di e saakilme sinonimía. Más a menudo (issky us lokams a o godulys ė y
komunija (o daly um), komunija o susi ienijimas) p ime oada suyo é mino de
o igen, y po jung uko o p esen ada s e imybė, ečiau senasis skolinys. Tal ez así
ue in en ado pu i ica el lenguaje de la Iglesia, pa icula men e del XIX a. inal XX
a. inicios ca ecismos. 2.1.2. Abu e mininas lie u iški: issaly ojas o sal a ė ojas DK
97, paduksis o il is DK 159, olia o no as DK 125. Daukšos Ca ekizme u ilizado
é mino isgany ojas es signi icaciones skolinys, plg. lenk. zbawiciel išgelbė ojas. O
paduksis naujada as (plg. lenk. nadzieja, u ność, du ność Palionis 2004: 291) desde el
signi icado skolinio duksė i 4. espe a se, ene espe anza, espe is
(LKŽe pasiduksė i sólo A. Ba an).
Jung uku o jungiamos sinoniminos una ozodžių e minos de eligiónes encon
en odos los examiné uos ca ecismos. Yuo puede se juncados y no sinónimos,
po ejemplo: amenazymas o engš a imas MK 36, pa epimas o eclu imas MK 33
y k .
2.2 Daukšos Ca ecismoEn sinónimos é minos de eligión se p esen an
en ano aciones8. Pueden discu i se los siguien es casos:
2.2.1. Un é mino Li u iškas (puede se Daukšos naujada as), o o p es ado (o hib ido): gam a9 cna a DK 263,
ga bė čės is DK 397, įsčios žy a as DK 105, DK izpažinimas spa iedis DK 309, pasaulis s ie as DK 177, pa eikslas
ab ozas DK 191, p aga as pekla 399, ie a nepelius DK 177, DK DK DK 103, ikėjimas žaizda ona 351. 6 O igen de
Te minos a ículo en de alle no acla ada. En casi odos los é minos monododejos de eligión, que a menudo an
compues os de e minos, o igen discu ida en a ículo Nelie u iški e minoi ka alikų ka ekizmų galo XIX a.
comienzos XX a. (ž . Rimku ė 2005: 4266).
7 Tu bió es iminys de lenk. k zywowie ny.
8 A ículosņā p esen ada con b ūkšnio señal.
9 LKŽe na u aleza 3. S. Dauk do idad.
138 Auš a Rimku ė | Algunos sinónimos de e minos de eligión de
us ojo p es in us y lie u iškus de la misma ealía nomb es (K uopas 1998:
245252). Puede hace se p esunidą, que Daukša lie u iškus gy osios kalbos
palab asžius sąmoningai explicino skoliniais, que los sup as ų d asininkai,
bien nemokan ys lie u ių kalbos. Daukšos Ka ekizme signi icanzas skoliniai,
po ejemplo: exhibición (išpažin is, plg. lenk. wyznanie, spowiedź), na u aleza
(do ybė, plg. lenk. cno a Palionis 2004: 115), sinónimamen e u ilizados con
s e immis
(spa iedis, cna a).
2.2.2. e minos li e iški: didžia imas pu lumas10 DK 253, mi is gil inė DK 355,
nuodėmė nusidėjimas DK 183, nusiminimas abejojimas DK 28511, pad ū inimas
pas iimas DK DK 259, paduksis DK ikėjimasis DK 377, empunda empundymas DK
409, su o ys DK 317, paskandinimas paj aj ajimas 141, pašalpa pagalba DK DK DK
199, p iejau a siela 271, siela sudo DK 321, sia as Abuelmaudas DK 315, su injas
DK 3312 do eaja DK 335. Nemaja pa e de los discu idos e minos de eligión de
o igen Li u iška conside i ini con ex i os sinónimos, po que a menudo palab as
de la lengua común se da nue a signi icación. Además, de los ejemplos e los
du kios Daukšos es ue zos (en es e caso ishnašoje) cuan o más exac amen e y
simplemen e aduci ca echismo ex o en luga de signi icaciones skolinių, ej.:
p iejau a sąžinė, plg. lenk. sumnienie Palionis 2004: 365, p iežinė sąžinė, plg. lenk.
sumnienie Palionis 2004: 371, su ė ėjas, plg. lenk. S wo zyciel, se p opone usa
palab as de la lengua común. 2.2.3. Abu e mininai p es in i: abyda k i da DK 181
(b us. abida y b us. кpивдa, lenk. k zywda). De es o puede juzga se, que ambas
palab as bas an e ampličiai a o i, aunque a o as y lie u iškas palab a
sk iauda. 2.3. A inales del XIX. a comienzos del XX a. ca equismos sinóniminos
é minos de eligión esc iben en skliaus os. Cabe menciona los siguien es casos:
2.3.1. Uno é mino lie u iškas, o o p es in o (o hib idas): duona (os ija)
MRK 322, godulys ė (lokams a) MRK 234, kančia (mūka) MRK 88,
nusižeminimas (paka a) MRK 432, paslap is ( ajemnyčia) MRK 10 Ano K.
Būgos, es o Daukšos naujada as, plg. pu lus (Būga III 1961: 77).
11 Sinónimo Con ex ual.
12 Es o signi icados skolinys, plg. lenk. S wo zyciel. Ano K. Būgos, mūsų e i wo zyć, scha en kilimo es sa as
palab a. <...>, cuando e i se u iliza en el signi icado del e bo lenkiško wo zyć, en onces se u iliza no
su e ojas, sino su ė ėjas (Būga II 1959: 132). Z. Zinke ičiaus opino, su e ojas nebu o Maž ydo naujada as.
Ma y , es o de iejos li uanos u ė as la palab a (Zinke ičius 2000: 76, 123), pe o LKŽ XVII o no con i ma de gy osios
kalbos ( a mių) no daikia ni su e ojo, ni su ė ėjo.
a osenos... Ano J. K uopo, Daukša más a menudo que Maž ydas g e a
Te minología | 2007 | 14 139
paš en ación (konsek acija) MRK 322, pik žodžia imas (blužnijimas) MRK
185, p aga as (pekla) MRK 144, p o as ( azumas) MRK 240, sos as ( onas)
MRK 101, s abmeldys (pagonis) MRK 173, milagullas (čiūdas) MRK 81,
pe ec ys ė (doskonalas is) MRK 281, il is (nodieja) MRK 35, 170, señal
(čiūdas) MRK 2313; lokams a (godulys ė) 47, sme is (mi imas) KK 16; a laidai
(a puskai) TFK 6, do ybė (cna a) TFK 70, godulys ė (lokams a) TFK 26, izmalda
(almužna) TFK 27, malonė (loska) TFK 47, nusi zem (paka a) TFK 26, p iede mė
(pa ynas ė) TFK 69, s aba aas (pekla) KK 54, Kmeldinėž (sumenė) TFK 39 TFK 28. Hay
que c ee que en los mencionados ca equismos a su o igen é mino le es dada
p io idad, incluso si en esliaus os esc iben las palab as in e nacionales (os ija,
konsek acia) y iejos skoliniai (pagonis). Como se e de ejemplos, Moksłe Rimo
Ka aliku y T umpajame Kun. Filochowskio ca echizme skliaus os esc ibe
ex animidades (i hib idiniai e minai) desde el pun o de is a ac ual de la bend iné
conside y inas ne a o inomis, a omisadas de lenkų, bal a usių y o os idiomas.
Nelie u iška o igen e miníos de eligión ue on amčiai consumidos y habi uales,
po lo que, ma y , no ė a, que o ecidos lie u iški co espondimenys ue a odos
en endidos. En ka akizmuos ka alikiszkuos skliaus os se esc ibe lie u iškas
e minus, pe o de ales casos sólo pa eja. Moksłe Rimo Ka aliku y Ka akizmuose
ka alikiszkuos es án del ag adecimien o desiguodumų, ej.: do a (cna a) MRK 17 y
cna a (do a) MRK 168, desespe acia (despe acia) MRK 169 y despe acia
(desapa ición) MRK 431; mylis a (malonė) KK 10 y malonė (mylis a) KK 12. Es o
mos a ía, que kai a no siemp e bien ha sido apgal o a y aiški. 2.3.2. Abu e mininai
s e imybės: pakū a (spa iednė) MRK 303, TFK
25. Es con ex i os sinónimos (lenk. poku a y spowiedź), po lo que habla
sob e no minimą y kai ą ni se puede.
2.4. En el ca equizismo Moksłas Rimo Ka aliku se encuen a un caso, donde
sinónimo se designa kableliu, ej., ajemnyčia, paslap is MRK 86. P io idad
aún se o o ga lenkybe (lenk. ajemnica).
Apibend inamosios no as. En Ti iamoje ma e ial en pu a mane a Li u iškos
e minų sinonimía casos son sólo Maž ydo y Daukšos ca echizmuos. Es o
puede incula con los es ue zos au o esas busca más exacles
con o midad aduciendo ca ecismo. Je aami sinóniminio una palab a consumodžiai é minos de la eligión
13 Con ex ual sinónimo.

140 Auš a Rimku ė | Algunos sinónimos de e minos de la eligión... jun aban un
ka alikiszki), se p esen an en esnašo (Daukšos Ka ekizmas), skliaus uos
(Moksłas Rimo Ka aliku, T umpasis Kun. Filochowskio ka ekizmas, Ka akizmai
ka alikiszki) o se asignan a kableliu (Moksłas Rimo Ka alikiszki). a. inal XIX a
p incipios XX a. p edomina en ca equismos di e saakilmė sinonimía (un é mino
lie u iškas, o o p es in o o hib idas). Tal sinonimía a osenen casos son y
siglo XVI. ca ecismos, sin emba go aún conside ablemen e menos (zinoma, hay
que no ol idš i, que di e encia uen es olumen). En Ap a iamuos ca ecismos
se puede islumb a Li u iško unawo ding eligionía é mino a osenes
pi mumo dėsningumą. Es o el es ue zo de pu i icación del lenguaje.
3. SINONIMINIAI SUDėTINI RELIGIJOS
TERMIN DėMENyS
En ca ecismos ambién se u iliza concep os, las cuales es án
ing esa ados de dos compues os e minis. Sinoniminis puede se uno (o
más negu uno) de un é mino compues o dėmenų. Sinoniminas compues as
de la eligión e minos dėmenys ambién a io amen e se p esen an. 3.1.
Sinonímicamen e complejos é minos de eligión de dėmenes jun aban con
un jun uku o.
3.1.1. Di e siakilmia es imenos: ab ozas o pin ikslas Š en ojo MRK 181, o icios ó
a) sinoniminis pag indinis dėmuo:
ce emonia de la iglesia san a MRK 419, pin ikslas ó ab ozas Viešpa ies Jėzaus
MRK do ybė ó cna a die iška KK 48. b) sinónimo secunda io demeño: pa inei o
181;
nezupelni a puskai KK 38. Maž ydo Ka ekizme e Moksłe Rimo Ka aliku bei
Ka akizmuose ka alikiszkuose sinónimicamen e se u ilizan p es in i y
lie u iškos kilmės dėmenys. P i ilegía se o o ga al Li u iškam é mino.
3.1.2. Unacímicos es imenes: hacedo o su e oja del cielo DK 131, plg. su ė ėjas
o hacedo ja de la ie a DK 133, apiscamien o o con esión de pecados DK 289. Como se
e de ejemplos, en es a g upo cae y de palab as, como su e ojas, su ė ėjas y ex
econocimien o, cuyo signi icado p es in a, a o ma lie u iška. Es e ipo de
ejemplos, cuando odos los compues os e minos dėmenis lie u iški, as a sólo
Daukšos Ca ekizme.
enlace o (Maž ydo y Daukšos Ka ekizmai, Moksłas Rimo Ka aliku, Ka akizmai
Te minología | 2007 | 14 141
3.2. Sinoniminis é mino compues o dėmeno se esc ibe en
ex añazo. 3.2.1. Į ai iakilmiai dėmenys: š enčiausias skomis
abalas DK 379 (b us. dial. скамя, us. cкaмья). 3.2.2. Unacilmio
dėmenos: pecado la mayo ma inan i DK
331.
3.3. A inales del siglo XIX comienzos del siglo XX en ca ecismos
sinóniminas de e minos de eligión compues as dėmenes esc iben
en skliaus os. 3.3.1. Unacilmia es imen as: neišdildomas ma ca (žymė) MRK 314.
3.3.2. Į ai iakilmiai dėmenys: apeigos (ce emonijos) k ikš o š . MRK 316, apeigos
a) sinoniminis pag indinis dėmuo:
(ce emonijos) san a MRK 24, apeigos (ce emonijos) iglesia š . Dios del cielo 185,
apie a pu ísima (čyščiausia) MRK 325, apmislyjimas [kančių (mūkų) čysčiaus] MRK
353, do a (cna a) čys a os MRK 276, do a (cna a) k is ianiaška MRK 273, k u ina kan
(mū a) 34K 28, 19, ga singākais čudlas (čiūdas) MRK 81, 85 (dek e as) [ ales de la
cabeza] MRK 129, TF KK 128, TF 42, KK 424, KK 288, MRK 287, KK 280, KK 289, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK, KK,
KK, KK, KK, e c.
b) sinónimo secunda ío dédem: ac as il ies (nodiejos) MRK 337, do as
(cna ly as) ida MRK 275, donanojimas liglaikinės (dočėsnos) ko onės MRK 363,
espi i ua [ obula (doskonali)] MRK 34, 37, e adicación de la co ona humana
liglaikinės (dočesnos) MRK 30 liuosa ( alna) alėnai 292, nedabojimas p ide ys
(pa ynas) š šiaišiai TFK 406, KKK 43 MRK 1, silaikimas namaje (cna oje) DRK 36,
eodeni a laudi (zupelni) Teji 371, eodeni a laudi (zupelni) 38; 38 MRK 38; 38 KK 38
KK, 38 KK, 38 KK, 38 KK, 38 KK, 38 KK, 38 KK)
Auš a Rimku ė | Algunos sinónimos de eligiones e minos a osenos... La
a. inicios ca echismos en suelen skliaus os se p esen an es imenis de o igen
es animas. Puede juzga se que así se p e ende li eu in i. Apibend inamosios
no as. Sinoniminas e minos compues os, como y sinóniminas una adžiai
é minos de eligión, jungiami unjun uku o (Maž ydo y Daukšos Ka ekizmai y
Moksłas Rimo Ka aliku, Ka akizmai ka alikiszki), se esc iben skliaus uos
(Moksłas Rimoaliku, T umpasis Kun. Ka chowskio ka ekizmas, Ka akizmai Filo
ka alikiszki). Se encuen a sólo un pa de casos, cuando ellos se p esen an en
ex acnocho (Daukšos Ca ecismo). Dado sinóniminamen e compues os e minos
de eligión es imenys p incipalmen e son de ex anjima o igen, puede pensa se
que los au o es ca ecismos de al modo de pa eikimo Li uu ino la lengua de
eligión.
4. OITI SINONIMI TERMIN DE RELIGIÓN
VA oSenoS A VeJAi
En ca ecismo ambién se u iliza la eligión concep os de, las cuales es án
ing esal adas una ozodžiu y compues u e minis. Tokie sinónimos é minos
ambién son jun abiís conjugu ucos o, o, además de es o, uno de los
sinónimos puede se esc i o en skliaus os o ishnašo.
4.1. Abu e mininas lie u iški: gil inė o mi is amžina DK 97, pik os
d asios o de niai KK 10.
4.2 Uno Li u iško, o o p es ado é mino: š en as is14 o sak amen a iglesia MK 18,
š en as is o sak amen a al o iaus MK 25; a egación po pecados pakū a DK 259,
expiinación pecados spa iedis DK 349, mokslas expiamien o spa iedis DK 309; di ma onė o
con i mación š . Tikėjime MRK 434;
Pad e Š en asis o Popiežius KK 23;
con i mación ikėjime (Di ma onė) TFK 25.
4.3. Unoyodis é mino p es ado, compues o compues o de di e sos o ígenes
dėmenų ( odos dėmenys p es a i, dėmenys pueden se hib idiniai): k eda o
sambū is Apaš alų DK 115117, k eda o sudėjimas Apaš alų
DK 119; despe acia o nu o ijimas espe ies sob e isganimien o KK 48, di ma onė o con i mación Vie oje 47,
KK spa iednė o is Con esión de odos g iekos KK 32; 14 Š en as is, plg. lenk. świę ość (ž . LKŽe). Te minas
š en as is se u iliza sak amen o signi icado. Según J. K uopo, es Maž ydo e inys (K uopas 1998: 252). LKŽe
señalima señallu x, i. y. él conside ado en la lengua ac ual ne a o inu palab a.
mayo ía de ejemplos as a ca echizme Moksłas Rimo Ka aliku. 142 a. XIX. galo XX
Te minología | 2007 | 14 143
Iglesia anciánbie deleidim (dispensas) TFK 46. Apibend inamosios no as. En
ca ecismos encon ado casos, cuando sinónimos son una oodžiai y
compues os é minos de eligión. P incipalmen e un é mino Li u iškas,
y o o p es in o.
IŠVADOS
1. La sinonimía de e minías de eligión an o XVI a., an o XIX a. gale XX a. a
p incipios es na u al su kū imosi y desa ollo eiškinys. 2. XVI. a. y XIX a. galo
XX a. comienzos ca echizmues g e a p esen ados sinonimínicos e minos
de eligión ( ienažodžių y sudė inių) a osena di e sos: sinónimai jun aban
un in e up uku o, esc ibían skliaus uos, išnašos o dis inguían kableliu.
3. Tan o a XVI a., como a XIX a. inales XX a. inicios ca equismos p edomina
di e saakilmė, . y. lie u iškos y nelie u iškos o igen, e minos de eligión
sinonimía. En muchos casos ella puede conside a se jus i icada, po que así
se p e ende g yni o shali i p es in o é mino.
4. Sinónimos é minos de eligión en ca ecismos así se p esen an, al pa ece ,
po a ias azones: 1) a los au o es ca ecismos ue di ícil decidi , a cuál
é mino p opo ciona p e e encia: lie u iškam o skolin am ( a p au iniam,
s e imybei o hib idui); 2) pa a ellos ambién cuidó g ynini la lengua Li u iškai
pa adin i (ka ais incluso a gai in i) an e io men e usado c is ianismo
concep os (ypač es o engėsi hace Daukša); 3) una impo an e azón, po lo
que se usan algunos é minos de eligión de o igen ajena, pudie a se y hábi o
de desde an iguo usa los.
5. De g e a a ojamų e minos sinonimiškumo se puede juzga , que no
sólo XVI a., pe o y XIX a. gale XX a. a p incipios la e minija de eligión ue
ebeku iama, a koma y no minama.
ŠALTINIAI
DK – Ka hechismasa bamokslaskiekwienamk ikszczioniip iwal s.Pa aszi aspe D.Iak baLedesma...
 J‡guldi asi‡Lię‡u ioLąnkiákoingLie uwiákape KunigaMikałoiuDaugáaKánonikaáemaic¸iu,
Vilnius, 1595. – Mikalojaus Daukšos 1595 me ų ka ekizmas. Ka echismus on Mikalojus Daukša
om Jah e 1595. Vilnius, 1995.
KK – Ka akizmaika alikiszki. Visu eikalingiausidėl aikųi žmoniųp aszcziokųsuLemen o iui 
  Minis an u u, Bi ėnai, 1903.
MK – Maž ydas M. Ka echismusaP aſ ySzadei,Makſlasſkai ima aſ ay gieſmesdelk ikſc¸ianiſ esbeidel
  be neliuiaununaujeyſuguldy as, 1547. – Guido Michelini. Ma yno Maž ydo aš ai i jų šal iniai.
Vilnius, 2000, 61–99.
MRK Moksłas Rimo Ka aliku. Naujei pe weize as, pe aisi as y segunda ez a sp us as, Vilnius, 1879
(con lápiz […] 1888).