Recente Litouwse terminologische woordenboeken

JOLANTA GAIVENYTĖ-BUTLER

Instituut voor de Litouwse taal

AANVULLINGEN 2006

Descriptive bilingual glossary of educational terms. English–Lithuanian = Verklarend Engels-Litouws woordenboekje van onderwijskundige termen / Beata Miniotienė, Ingrida Žindžiuvienė. – Kaunas: VDU-uitgeverij, 2006. – 208, [3] p. – ISBN 9955-12-125-4.

Het woordenboekje bevat ongeveer 600 termen die verband houden met de didactiek van het vreemdetalenonderwijs en de theorie en praktijk van het leren van talen. De publicatie is bestemd voor studenten Engelse filologie, docenten Engels en leraren. Naast de Engelse term staat de Litouwse equivalent en een Engelse toelichting. De indeling is alfabetisch. Achterin is een Engels-Litouwse termenindex opgenomen. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. Het woordenboek is niet officieel goedgekeurd.

Technische encyclopedie / [redactieraad: voorzitter Edmundas Kazimieras Zavadskas... et al.]. – Vilnius: Instituut voor Wetenschap en Encyclopedie-uitgeverij, 2000–. – Deel 3: Liaud–perkėl. – 2006. – 703, [1] p. – ISBN 5-420-01469-6.

2007

A small-scale glossary of customs English-Lithuanian terms = Educatief-verklarend handboek Engels-Litouws van douanetermen: educatieve publicatie / Daiva Užpalienė; Mykolas Romeris-universiteit. – Vilnius: Uitgeverijcentrum van de Mykolas Romeris-universiteit, 2007. – 147, [1] p. – ISBN 978-9955-19-076-9.

De publicatie bevat de meest gebruikte termen uit het douanewerk, de douaneprocedures, douanerechten en de internationale handel. Het woordenboek is bestemd voor studenten in de richtingen rechten en douane, economie en financiën, douanemedewerkers, vervoerders en ondernemers die zich bezighouden met de invoer en uitvoer van goederen. De indeling is alfabetisch. Het handboek bevat veel informatie – naast de Engelse term

262

Jolanta Gaivenytė-Butler | Naujausi lietuviški terminų žodynai

bij de vermelde term is de niet-geaccentueerde Litouwse tegenhanger opgenomen, evenals een Engelse definitie, woordcombinaties die vaak met deze term worden gebruikt, synoniemen of woorden met een verwante betekenis en voorbeelden van gebruik. Bij sommige termen staan opmerkingen (meestal over de grammatica of het gebruik van de term). Achterin is een alfabetisch register van Engelse termen opgenomen. Het woordenboek is niet officieel goedgekeurd.

Engels-Litouws woordenboek van technische termen: ruim 14.000 Engelse woorden en uitdrukkingen / [samengesteld door Aivaras Strups]. – Šiauliai: Euroknyga, 2007. – 252 p. – ISBN 978–9955–617–21–1.

Dit vertalende woordenboek bevat de belangrijkste Engelse technische termen. De uitgave is bedoeld voor studenten in de technische wetenschappen, ingenieurs, monteurs, bouwvakkers en specialisten in de transport-, landbouw-, bosbouw-, energie- en andere industriesectoren die Litouwse equivalenten van technische termen zoeken. De opbouw is alfabetisch en genest. De uitgave is eerder samengesteld volgens algemene lexicografische dan volgens terminografische beginselen. Een voorwoord, toelichting op de opbouw en registers ontbreken. De Litouwse termen zijn niet geaccentueerd. Het woordenboek is niet officieel goedgekeurd.

Namenlijst van sierplanten: in het Litouws, Latijn, Engels, Duits, Pools en Russisch / Dalia Kisielienė, Ieva Grigienė, Algirdas Grigas. – Vilnius: Instituut voor Wetenschap en Encyclopedie-uitgeverij, 2007. – 423, [1] p. – ISBN 5–420–01608–7.

Dit is het derde boek in de reeks namenlijsten (in 1998 verscheen de Namenlijst van cultuurgewassen en onkruiden, in 2001 de Namenlijst van de dendrologie). Het bevat namen van ongeveer 1.700 plantengeslachten en -soorten die tot 171 families behoren, in zes talen. In deze namenlijst zijn, net als in de twee andere, slechts enkele opgenomen van de plantennamen die de auteurs in verschillende talen gedurende veertig jaar hebben verzameld. De uitgave is bedoeld voor wetenschappers, specialisten in landschapsbeheer, groenvoorziening en natuurbescherming, studenten en scholieren, en iedereen met belangstelling voor sierplanten. De opbouw is alfabetisch en genest. Na de Litouwse taxonnaam volgen de namen in het Latijn, Engels, Duits, Pools en Russisch. Eerst wordt de naam van het plantengeslacht gegeven, gevolgd door de soortnamen binnen dat geslacht. Bij de naam van het plantengeslacht staat tussen haakjes ook de naam van de familie waartoe de planten van dat geslacht behoren. Elke taxonnaam heeft een nummer waarmee deze in de registers kan worden opgezocht. Achterin staan alfabetische registers van namen in de andere talen, en een register van auteursnamen bij de Latijnse plantennamen en hun afkortingen. De Litouwse soort,

Terminologija | 2008 | 15 263

geslachts- en familienamen zijn geaccentueerd. In de uitgave ontbreekt de goedkeuringsverklaring van de namenlijst: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal heeft geen bezwaar.”

Enciklopedinis edukologijos žodynas / Leonas Jovaiša. – Vilnius: Gimtasis žodis, 2007. – 335, [1] p. – ISBN 9955-512-92-X.

Dit woordenboek is gebaseerd op het woordenboek Pedagogische termen, dat dezelfde auteur in 1993 publiceerde. Het is bedoeld voor wie belangstelling heeft voor de onderwijswetenschap en -praktijk, de terminologie van dit vakgebied, de geschiedenis van het onderwijs in Litouwen en daarbuiten, en voor bekende pedagogen. De opbouw is alfabetisch. Naast de Litouwse term staat het Engelse, Duitse en Russische equivalent, een definitie en vaak ook een uitvoerige toelichting. De oorsprong van minder gangbare internationale termen of hun bestanddelen wordt verklaard. Synoniemen en correcties van af te raden termen zijn opgenomen. De Litouwse termen zijn geaccentueerd. Er zijn biografieën van bekende Litouwse en buitenlandse filosofen en pedagogen, evenals schema’s die de tekst toelichten. Registers van equivalenten in andere talen ontbreken. Achterin staat alleen een register van familienamen in aangepaste en oorspronkelijke spelling. Goedkeuringsverklaring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal heeft geen bezwaar.”

Woordenboek van natuurkundige termen = Dictionary of physics = Dictionnaire de physique = Wörterbuch der Physik = Физический словарь: [in het Litouws, Engels, Frans, Duits en Russisch] / Vilius Palenskis, Vytautas Valiukėnas, Valerijonas Žalkauskas, Pranas Juozas Žilinskas. – 2e herziene en aangevulde uitgave. – Vilnius: Instituut voor Wetenschap en Encyclopedie-uitgeverij, 2007. – 1631, [1] p. – ISBN 978-5-420-01624-4.

Dit vertalende woordenboek bevat meer dan 2.000 Litouwse natuurkundige termen en hun equivalenten in vier talen. De basis ervan is het in 1979 verschenen Woordenboek van natuurkundige termen. De tweede editie is aangevuld met nieuwe termen uit de natuurkunde en metrologie en met Franse equivalenten. Synoniemen en correcties van af te raden termen zijn opgenomen. De opbouw is alfabetisch en genest. De Litouwse termen zijn geaccentueerd. De bijlagen bevatten tabellen van het SI-eenhedenstelsel, de symbolen van basisgrootheden en hun meeteenheden, waarden van fundamentele constanten, niet-metrische eenheden van de VS en Groot-Brittannië en niet-metrische eenheden die in Litouwen werden gebruikt; daarnaast bevatten zij alfabetische, geneste registers van Engelse, Franse, Duitse en Russische termen en een alfabetisch register van familienamen in aangepaste en oorspronkelijke spelling. Goedkeuringsverklaring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal heeft geen bezwaar.”

264

Jolanta Gaivenytė-Butler | Naujausi lietuviški terminų žodynai

Geïllustreerd woordenboek van de architectuurgeschiedenis: in het Engels en Litouws / [Cyril M. Harris; samengesteld en wetenschappelijk geredigeerd door Algė Jankevičienė; uit het Engels vertaald door Zina Mažeikaitė (A–H) en Jūratė Jurevičienė (I–Z)]. –

Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2007. – 591, [1] p. – ISBN 5-420-01555-2.

Het woordenboek is samengesteld op basis van C. Harris’ woordenboek Illustrated dictionary of historic architecture, waarin de wereldgeschiedenis van de architectuur uitvoerig wordt beschreven. Termen, veel verklaringen en illustraties zijn aan deze uitgave ontleend. Litouwse equivalenten zijn toegevoegd en sommige definities zijn verfijnd op basis van de gangbare opvattingen in de Litouwse vakliteratuur. Er zijn ruim 4000 termen met definities opgenomen, geïllustreerd met meer dan 2000 tekeningen. Het woordenboek is bestemd voor specialisten, studenten en iedereen met belangstelling voor architectuur, geschiedenis en de geschiedenis van architectuur en kunst. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn van accenttekens voorzien. Achterin is een alfabetische index van Litouwse termen opgenomen. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal maakt geen bezwaar.“

Geïllustreerd techniekwoordenboek voor kinderen / Sabine Fritz, Feryal Kanbay; [vertaald door Aurelija Černevičienė]. – Kaunas: Jotema, [2007]. – 159, [1] p. – ISBN 9955-13-100-4.

In de Litouwse uitgave van het rijk geïllustreerde woordenboek Neues grosses Technik-Lexikon für Kinder (München, 2005) worden technische termen uitvoerig toegelicht. Ze zijn ingedeeld in 60 onderwerpen, gerangschikt volgens het alfabet. De termen zijn niet van accenttekens voorzien. Achterin is een alfabetische index van Litouwse termen opgenomen. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Instrumentatietermen: leermiddel / Rytis Urniežius; Universiteit van Šiauliai. Faculteit der Kunsten. – Šiauliai: Uitgeverij van de Universiteit van Šiauliai, 2007. – 41, [1] p. – ISBN 978-9986-38-772-5.

Dit leermiddel lijkt qua opbouw op een verklarend woordenboek. De uitgave is bestemd voor voltijdse en deeltijdse studenten van de opleiding muziekpedagogiek, leraren in het algemene onderwijs en in muziek- en kunstscholen, en iedereen met belangstelling voor instrumentatie. De opbouw is alfabetisch. Bij de termen staan uitvoerige verklaringen. De Litouwse termen zijn niet van accenttekens voorzien. Er zijn geen registers. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Lexicum veterinarium breve =Beknopt woordenboek van veterinaire termen: leermiddel / V. Nečiūnas, V. Nečiūnienė, A. Leonavičienė; Litouwse Veterinaire Academie. Vakgroep Talen. –

Terminologija | 2008 | 15 265

Litouwse Veterinaire Academie. Vakgroep Talen. – Kaunas: [Litouwse Veterinaire Academie], 2007. – 80 p.

Litouws-Russisch grenswoordenboek voor grenswachten = Литовско-русский терминологический словарь (пограничная и таможенная службы) / Lidija Beinorienė, Natalija Fiodorova; Dienst Grensbewaking bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken van de Republiek Litouwen. – Vilnius: Mintis, [2007]. – 136 p. – ISBN 978-5-417-00935-8.

Dit is het tweede leermiddel dat bestemd is voor cursisten van de Grenswachtacademie en functionarissen die bij internationale grenscontroleposten werken. Net als het Engels-Litouws conversatiewoordenboek voor grenswachten (2006) bestaat het uit veertien thematische hoofdstukken, waarin ook terminologielijsten zijn opgenomen. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van accenttekens voorzien. Er zijn geen registers. Het woordenboekje is niet goedgekeurd.

Litouws-Duits militair woordenboek: experimentele uitgave / Birutė Gaidelienė; Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija. – Vilnius: Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija, 2007. – 161, [3] p.

Het vertaalwoordenboek bevat ongeveer 10.000 woorden, woordcombinaties en termen die verband houden met militaire zaken. Het woordenboek is bestemd voor cadetten van de Militaire Academie en cursisten van de deeltijdopleiding, militairen en medewerkers van het nationale defensiesysteem, reserveofficieren, jonge schutters en iedereen met belangstelling voor militaire zaken. Bij de samenstelling van de uitgave is meer uitgegaan van algemene lexicografische dan van terminografische beginselen. De Litouwse termen zijn niet van accenttekens voorzien. Er zijn geen registers. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Latijns-Litouws, Litouws-Latijns woordenboek: [voor studenten in niet-universitaire opleidingen binnen het biomedische studiegebied] / Hogeschool Panevėžys; [samengesteld door Jūratė Varnauskienė]. – Panevėžys [d.w.z. Vilnius: Biznio mašinų kompanija], 2007. – 155 p. – ISBN 978–9955–701–78–1.

Het vertaalwoordenboek bevat termen uit de anatomie, klinische disciplines, farmacologie en andere medische literatuur. Het woordenboek bestaat uit twee delen: Latijns-Litouwse en Litouws-Latijnse termen. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van accenttekens voorzien. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Woordenboekje van bosbeschermingstermen: leerboek / Henrikas Stravinskas; Hogeschool Bosbouw en Milieutechniek van Kaunas. – Kaunas: Vy-

266

Jolanta Gaivenytė-Butler | Naujausi lietuviški terminų žodynai

tauto Didžiojo universiteto leidykla, 2007. – 83, [1] p. – ISBN 978–9955–12–171–8.

Het verklarende woordenlijstje is opgesteld op basis van de programma’s van de vakken „Bosziekten en plagen“ en „Sanitaire bescherming van groenvoorzieningen“, die worden onderwezen aan studenten van het Kaunase College voor Bosbouw en Milieutechniek. De publicatie is bestemd voor studenten van dit college en andere onderwijsinstellingen die bosbouw en landbouwwetenschappen, ecologie, milieukunde en groenontwerp studeren, voor docenten in diverse natuurwetenschappelijke disciplines, specialisten van bosdistricten en nationale en regionale parken, en voor iedereen die geïnteresseerd is in de toestand en bescherming van bossen. De woordenlijst behandelt verschillende ziekteverwekkers en schadelijke insecten, alsook beschermingsmethoden en -middelen. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Mokomoji matematikos enciklopedija / [uit het Spaans vertaald door Eglė Šiliūnienė en Rosita Poškutė]. – Kaunas: Šviesa, 2007. – 320, [5] p. – ISBN 5–430–03091–0.

Deze publicatie is een vertaling in het Litouws van de Spaanse encyclopedie Enciclopedia didáctica de matemáticas (ISBN 84–494–0696–X), waarin termen uit diverse deelgebieden van de wiskunde worden toegelicht. De encyclopedie is bestemd voor scholieren, studenten, docenten en iedereen die geïnteresseerd is in wiskunde. De publicatie is rijk geïllustreerd en bevat opgaven, puzzels en historische feiten.

Muzikos enciklopedija / [wetenschappelijke redactie: Juozas Antanavičius (voorzitter)... [et al.]. – Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos inst., Lietuvos muzikos akademija, 2000–2007. –T. 3: O–Ž. Aanvullingen op delen I–III. – 2007. – 736, [4] p. – ISBN 5–420–01468–8.

Pagrindinės biochemijos sąvokos: studijų knyga / [Lietuvos kūno kultūros akademija; samengesteld door Alina Gailiūnienė, Rita Želnienė]. – Kaunas: Lietuvos kūno kultūros akademija, 2007. – 115, [1] p. – ISBN 978–9955–622–47–5.

Pagrindinės biochemijos sąvokos [Elektroninis išteklius]: studijų knyga / [Lietuvos kūno kultūros akademija; samengesteld door Alina Gailiūnienė, Rita Želnienė]. – Kaunas: Lietuvos kūno kultūros akademija, 2007. – 1 elektron. opt. diskas (CD-ROM) + 1 įd. lap. – ISBN 978–9955–622–43–7.

In deze publicatie worden de belangrijkste biochemische termen toegelicht. Zij is bestemd voor studenten van de faculteiten sportbiomedische wetenschappen en sporteducatie van de Litouwse Academie voor Lichamelijke Opvoeding en Sport-

Terminologija | 2008 | 15 2 6 7

logie. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Politikos mokslų enciklopedinis žodynas / redactie: Algimantas Jankauskas (eindredacteur)... [et al.]. – Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla, 2007. – 194, [2] p. – ISBN 978-9955-33-163-6.

Het verklarende vertaalwoordenboek bevat meer dan 400 veelgebruikte termen uit de politieke theorie en methodologie, de vergelijkende politiek, de internationale betrekkingen, het overheidsbeleid en het openbaar bestuur. Het woordenboek is bestemd voor studenten, politici, wetenschappers en iedereen die geïnteresseerd is in het politieke leven. De opbouw is alfabetisch. Naast de Litouwse term staan een Litouwse definitie en een uitgebreidere toelichting, geïllustreerd met historische feiten en voorbeelden uit de politieke systemen van Litouwen en andere landen, evenals het Engelse equivalent. Er zijn verwijzingen naar verwante termen. Achter in het woordenboek zijn alfabetische, thematische, persoonsnamen- en Engels-Litouwse terminologische registers opgenomen. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Het woordenboek is goedgekeurd: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal maakt geen bezwaar“.

Socialinio darbo terminų žodynėlis: metodinė priemonė / Milda Andrašiūnienė; Vilniaus kolegija. Pedagogikos fakultetas. Pedagogikos psichologijos katedra. – Vilnius: [Vilniaus kolegija], 2007. – 161, [1] p. – ISBN 9955-519-70-3.

Het verklarende woordenlijstje is bestemd voor studenten van de Faculteit Pedagogiek van het Vilnius College die sociale pedagogiek en verwante disciplines studeren. De publicatie bevat veelgebruikte termen uit het maatschappelijk werk en de sociale pedagogiek. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Het woordenboek is niet goedgekeurd.

Trumpas medicinos chemijos terminų žinynas / Henrikas Firantas, Regina Firantienė. – Vilnius: Eugrimas, 2007. – 102, [1] p. – ISBN 978-9955-682-70-7.

Volgens de auteurs is deze driedelige publicatie het eerste leerboek medische chemie in het Litouws. Het is bestemd voor eerstejaarsstudenten geneeskunde, biologie, milieubescherming en aanverwante studierichtingen. In het eerste deel zijn 547 termen opgenomen. De meeste daarvan zijn scheikundige termen; daarnaast zijn er enkele termen uit de natuurkunde en biologie. Naast de Litouwse term staat een Litouwse definitie en het Engelse equivalent. Er zijn verwijzingen naar synoniemen. In het tweede deel wordt tamelijk uitvoe-

268

Jolanta Gaivenytė-Butler | Naujausi lietuviški terminų žodynai

… zijn de voor het menselijk lichaam belangrijkste vitamines beschreven. In het derde deel zijn de namen van bio-elementen opgenomen. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Er zijn geen registers. Het woordenboek is niet officieel goedgekeurd.

Duits-Litouws woordenboek voor economen, juristen en ondernemers = Deutsch–litauisches Wörterbuch für Wirtschaftler, Juristen und Geschäftsleute / Yvonne Goldammer, Sigitas Plaušinaitis, Paulius Jurčys; [Vereniging van Kamers van Koophandel, Industrie en Ambacht van Litouwen]. – [Kaunas: Arx Baltica], 2007. – 367, [1] p. – ISBN 978–9955–755–42–5.

Het vertaalwoordenboek bevat de belangrijkste Duitse termen die worden gebruikt op het gebied van recht, economie, bedrijfsleven en politiek, met hun Litouwse equivalenten. De opbouw is alfabetisch. De uitgave is meer samengesteld volgens algemene lexicografische dan terminografische principes. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. Er zijn geen registers. Het woordenboek is niet officieel goedgekeurd.

Duits-Litouws, Litouws-Duits woordenboekje: voor studenten van de opleiding organisatie van de cateringsector / Lina Kazlauskienė; Marijampolė College. Faculteit Bedrijfskunde en Technologie. – Marijampolė: Uitgeverijcentrum van het Marijampolė College, 2007. – 79, [1] p. – ISBN 978–9955–645–27–6.

Het vertaalwoordenboekje is bedoeld voor studenten van de niet-universitaire opleiding organisatie van de cateringsector. Het bevat benamingen van uiteenlopende levensmiddelen en gerechten, serviesgoed, bestek en decoratie-elementen, keukenmeubilair en -apparatuur, evenals andere woorden die verband houden met voedselbereiding en dienstverlening in horecabedrijven. In beide delen van het woordenboek zijn ongeveer 1200 woorden en woordgroepen opgenomen. De opbouw is alfabetisch. De uitgave is meer samengesteld volgens algemene lexicografische dan terminografische principes. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. Het woordenboek is niet officieel goedgekeurd.

Landbouwwetenschappelijke encyclopedie / [wetenschappelijke redactieraad: Albinas Kusta (voorzitter)... [et al.]. – Vilnius: Instituut voor Wetenschap en Encyclopedie-uitgeverij, 1998–2007. – Deel 3: Hoogvlakte–grind / [wetenschappelijke redactieraad: Romualdas Deltuvas (voorzitter)... [et al.]. – 2007. – 919, [1] p. – ISBN 5–420–01377–0.

Terminologija | 2008 | 15 269

Woordenboekje voor studenten, toekomstige pedagogen: leermiddel / Panevėžys College; [samengesteld door Stanislava Juškienė]. – [Vilnius: Biznio mašinų kompanija], 2007. – 95 p. – ISBN 978-9955-701-48-4.

Het verklarende woordenboekje is bedoeld voor studenten aan instellingen voor hoger onderwijs die pedagogen opleiden. Het bevat termen uit de algemene, voorschoolse en schoolpedagogiek, de geschiedenis van de pedagogiek, de vergelijkende pedagogiek, en in mindere mate uit de filosofie, sociologie, ethiek, esthetiek, retorica, cultuurgeschiedenis, psychologie en andere met de pedagogiek verwante wetenschappen. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien, maar naast de termen is de klemtoon aangegeven. Het woordenboekje is niet officieel goedgekeurd.

Ontvangen 2008-12-21

Jolanta Gaivenytė-Butler Instituut voor de Litouwse taal P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius E. post: [email protected]

270

Jolanta Gaivenytė-Butler | Nauj ausi lietuviški terminų žodynai