BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
SOLVITA LABANAUSKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
BUENGIAUSIOS SINTAKSS D'ERRORS BUINGIAUSIOS SINTAKSS BUENGIAUSIOS SINTAKSS BUENGIAUSIOS SINTAKSS BUENGIAUSIOS SINTAKSS BUENGIAUSIOSS SINTAKSS BUENGIAUSIOSS SINTAKSS SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAKSES SINTAXES SINSAES SONSES SONSES SONS SONSES SONSES SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SONS SON
PIETŲ AUKŠTAITIJOS ABITURIENTŲ RAŠINIUOSE
ESMINIAI ŽODŽIAI: sin aksės klaidos, linksniai, p ielinksniai, polinksniai, daly iai,
padaly iai, pusdaly iai, sakinių jungimas.
ĮVADAS
Li u iens ins i u du langage Mokyklinės li uanis ikos g upa i ia Li uanien mokinių kalbą.
Ob inus le Cen e na ional d'examina ions, examinés deux millie s 2014 ans éc i en É a du
Li uanien langue e li é a u e exzamino a aux. Les e eu s de syn axe son les plus
dange euses, ca elles sub e issen le sys ème même du langage. Aucun singulie mau ais
mo ne ai au an de mal à la langue, que aussoi e syn axinė kons ukcija, dans laquelle
géné alemen en en ou d'au es mo s (Šukys 2001: 101). Pa conséquen , pou l'é ude e
choisies ce e so e d'e eu s. Elles on é é ecueillies pa mi 104 suds hau eš aičių (Aly aus
apsk i ies) 2014 m. é a inio lie u ių kalbos i li e a ū os egzamino ašinių, e des eche ches
ul é ieu es des données des au es apsk ičių de aien mon e si il exis e quelses
égionaux de ces phénomènes a osenos ski umų. Le bu de l'a icle explique les plus
ca ac é ingis iques 2014 m. Abi u ien es du Sud Aukš ai ijos als ybinio lie u ių kalbos i
1
li e a ū os exzamino ašinių sin aksės klaidas.
N se ing éc i s syn axès phénomènes éguliingumu ep asi Kalbos pa a imuose appo és
des é alua ions synaksès di e sii uojan es: langues audomis considé e eng ini e
ne eik ini a ian es.
Le p incipal obje de syn axe es la ph ase comme l'ensemble des mo s
d'in e connec ions e des ela ions signi ica i s (DLKG 2006: 476). La syn axe
appa ien non seulemen sen ences, ex e, mais aussi in e médiai e uni é mo s de
combininys (Si au as, G enda 1988: 9). Ce e science comp end linksnius, p ielinksnius
e polinksnius, daly ius, padaly ius e pusdaly ius, ainsi que des suje s de liaison de
sen in. L'a iclenyje ski s an synaksès aidas basiamasi habi uelle synaksès phénomènes classi ica ion, ou nie dans di e s no mminamuosiux publica ions.
1.LINKSNI UUSAGE D'ÉRRRORES
Des e eu s de syn axe i ues dans les a aux abi u ien es équen iuses di e nių e eu s.
11
Da oi . Au elijos Tamulionienės a icle Būdings es e eu s d'o hog aphe mokinių ašiniuose i
inkla aščiuose dans ce Bend inės kalbos omo.
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
1.1. Viena iš didesnių a dininko a ojimo klaidų mokinių ašiniuose –
ne inkamai eiškiamas – neapib ėž as daik ų kiekis a daik o dalis ( ie oj dalies
kilmininko) a ec ac ionmažodžiu ê e:
Il y a oujou s eu ka ai, susi ėmimai (= ka ų, susi ėmimų) pou des ichesses,
zemies, eligieux pažiū ų ski umų (A 9).
2
3
1.2. Rka čiais ašiniuose appaiko inco ec emen u ilisé ac ionmažodinių daik a a džių
naudininkas objec i i, paski čiai eikš i. Tokie eiksmažodiniai daik a a džiai doi en ê e
emplacés cama a imi (su u ilisa eu ku): Exac emen elle sen uama meilė le ai un
meilleu , sénèb eu humain, ugdo kilnų Mykoliuko būdą, […]> même encou age à išsižadė i sel ,
son esp i e la o ce physique à sac i ie du è e à u u s g ažinimui (= a eičiai g ažin i)
(A 44).
1.3. Mokinie aussemen u ilise galininką pou une quan i é indé e minée de choses ou pou une
pa ie d'un obje eikš i ( ie oj dalies kilmininko), exemple. : En aiman un au e, un homme
peu ai e les plus a iées choses (= di e sions des choses), même els (= els) qui peu en
pa aî e op audacieux ou même k ails, mais cela en ai une pe sonne digne e
excep ionnelle (A 38). Ce de nie a ai pa iculiè emen de bonnes capaci és diploma iques (=
bonnes capaci és diploma iques) don pau essé essayé d'a ê e les puldinėjims o dino
c oisio ics <...> (A 23).
Gana sou en éc émen s se passen des cas, où galinie es u ilisé a ec anzi y iniu
eiksmajodžiu donne , bien qu'il de ai de la pa ie kilmininko, pa iculiè emen ,
4
quand on pa le de suje s de signi ica ion abs ac e, exemple. :
Ainsi, meilė n'es pas oujou s un moyen app op ié donne dignnumą (= digni é)
[…]...> (A 12). Ce e p op ié é donne à l'homme non seulemen bonheu , joie de
pojūčius (= pojūčių), mais aussi de l'honneu , de la spi i uali é in é ieu e e do os (A 28).
1.4. En usan įnagininką, abi u ien ai pa ois ompen , sans besoin choisissan ce
heu euxnie obje au e me de se empli des signes ac ionsmajodžiais, con enan les a an dél- p i-:
Es -ce aimen l'amou p ipilde la quo idiennée humaine dignnumu (= digni é) (A 20)?
Il se passe des éc i s, dans lesquels įnagininkas aussemen u ilisé a ec gausą
žyminčiais būd a džiais, p z. :
Le poème déc i le passé des o ê s de Li uanie, qui é ai iche p ospes inčiais
miškais, cha ismes e a kingomis upėmis <...> (= quand il é ai abondammen
p ospes inčių miškų, š a ių i a kingų upių, didelių pie ų) (A 20).
2
Pa yzdžiuose ašinių ašybos i sky ybos klaidos y a iš aisy os.
3
Indicé Aly aus apsk i is e code d'éc i u e.
4
Jonas Šukys els cas classe ces cas pa mi des plus di iciles à dé e mine (Šukys 1998: 199).
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
C'es ai, puisqu'a ibu iche ichis humo ni i skiau ne aldo, mieux, où
possible, u ilise d'au es aiškos moyens.
Dans ce ains cas éc i s daik a a džio įnagininkas es u ilisé a ec eiksmažodžiu bū i, qui
eng inas pe manen au demeu iui eikš i. Dans ce cas il se keins ine en nomininką, exemple.
:
Liud les pa en s dési aien que leu ils soi kunigu ( kunigas) (A 10). En é an une hau e
mo ale homme ( homme), Vaižgan as éc i i un œu e, dans lequel é élleis a his o ia de
l'amou es une é i able p eu e de digni é (A 56).
Ras as ph aseys, quand le mokinys us ai ànagininkà d'ê e d'une so e inchangean es
é a es signi ica ion. Dans ce cas il es eng ine (KP S1: 77): Ainsi, bien que quelqu'un ai é é
inculpé pa l'aimé de l'homme, doi es e un pe sonnybe hono inga e nobni ( hono inga i
nobni pe sona) (A 68). 1.5. Des éc isinai es équnokai se passen des e eu s du suppléan .
Ici on ou e des aleu s non des inées e eng ines, elles que: a) eigoje: Meilė a imam,
en i onnemen s sou ien e a achemen , amélio a ion ou kū inija é alua ion, éigoje de ie
( i an an ) doi ou ni pilna ę (A 41). Kū inio eigoje ( Kū inyje) il įsimyli e apaysin de
l'amou oubls a ou , ce qui é ai bon e y a. Agnės meilė Tiliui y a, elle ne peu pe sonne
sug iau i, mais du œu e eigoje ( kū inyje) Tilius laisse
Agnę <...> (A 91); b) pag inde: Tu bū pag inde (= p incipalemen ) su meilę šnekama e éc i a
(A 5); c) pasekoje: À mon a is, blogoji cô é de amou ė es la passion, don pasekoje (= pou
quoi) appa aî neiš ikimybė (A 4). <...> meilė ne donne pas à l'homme de la digni é quo idienne
e cela se ou e géné alemen dans de els cas, où de la paix pasekoje (= pou la aison de
l'amou ) homme es humilié <...> (A d) au es cas: Dans les Anciens emps ( Anks esniais
41);
emps), quand ous les i an s au iečiai de aien ê e labo š ūs, ê us gens (A 26). Meilė
5
peu exis e sous di e ses o mes (= di e ses pa idales), dans ce cas: à l'homme, à la amille,
au pè e yne (A 66). De même Rašiniuose sou en pik naudžiaujama en ainamuoju in é ieu
ie ininku a dan. Ce ains kalbininkų il es a ibué à nou eybinių p ielinksnių (ž .
meilė į žmogaus kasdieninį gy enimą įneša kilnumo, ačiau eikia sup as i, jog ši e ybė gali
egzis uo i daugybėje į ai iausių o mų (= gali u ė i daug o mų) (A 67).
Klima ičius 1993: 20 21). Les conseils de langue indiquen que a dan ne a o inas le bu ,
aisons ou ac ion
5
Dans les s yles de langage lib es, le emps peu ê e nusp ossi plu iskai as localnikku, e dans
les o iciels plus habi uel du emps įnagininkas (ž . Šukys 1998: 296).
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
ondui eikš i (KP S1: 124). Ce es un li eginis in e na ionalis e inys, plg. us. o imia, angl.
in he name (o ). Kons ukcija a ec a dan se jus i ie seulemen de deux occasions
žegnonėje (Va dan Dieu pè e o) e hymne (Va dan os Lie u os). Dans ous les au es cas
keus ina en à cause, dėlei, kieno no s labui, exemple. :
Elle oblige la pe sonne à se sen i meilleu (= ê e meilleu ), enonce ydus, sac i ie quelque
chose a dan (= pou ) l'élu ou ai e pic a soi pou l'au e bonheu (A 1). Ces emps-ci les
hommes a dan ce, que e use ai (= auuo abandoné) d'une (mo e s S. L.), pasilieka
néanmoins d i. Ce ains son o cés de enonce à la libe é a dan (= pou ) d'au es
ge o ės (A 10). Al o ių šešėly enonce au aux appella ion a dan (= pou ) c ébinės lais ės (A
10). Pou ine sa libe é a sac i ié a dan (= pou ) les pè es no o, mais ėliai a choisi la libe é,
enonçan à ce qui lui n'é ai pas mignon (A 10). Les Įsimelėjėliai sac i ien leu s ies ou
i es a dan (= pou ) nobnis meilės (A 56). Meilė à nos memb es de amille, p oches, nous inci e à sac i ie a dan (= pou ) leu bien aisance (A
96).
1.6. A pa , il au men ionne le plus sou en les élè es aud ai un changemen de
consomma ion, laquelle aisée e Jonas Jablonskis (Jablonskis 1957: 551672), ce n'es pas du
s a u (sla iškojo) de l'in aga eu usage au lieu d ejybních linksnių. D ejybiniais humo niais
appelées cons uc ions, qu'es compose un ap wa dis ou un ap a diquemen is mo ,
pasaky u a numanomu sakinio daik a a džiu a daik a a diškuoju žodžiu. Kaip nu odo
An anas Rasima ičius, būd a diškųjų kalbos dalių lie u ių kalboje eiksmažodis ne aldo,
ha monisé a ec adinasi, eiksmažodžiai sa maî ise ne pou aien exige du
būd a diškosios langue pa ie įnagininko (ž . Rasima ičius 1972: 4).
Dans l'ac uelle pa oles Li uaniennes les no mes de consomma ion de ces cons uc ions ne
son pas e mes. Pou in explique , quels que l'on puisse espé e a osena changemen s
dans un a eni p oche, panag inée de elles cons uc ions a osena, quels modèle de é a
des aiškos no mes, a ec quels ac ionsmajodžiais semble silpniausios, ayan en ê e e le ai
que les ac uels mokiniai, sau ki akalbius, cessen pa i ia di ec es ni usų, ni plus le polkų
langue in luence. Le plus sou en ou é des cas, où būd a džių e būd a diškai a ojamų
mo s de mo s įnagininkas bū iui eikš i es u ilisé au lieu: a) du su nom; b) du béné iciai e e c) galininko.
1.6.1. S'agissan de l'honneu du su nom, dans les analyses éc i s u ilise els des modèles
e onés de demeu es aiškos: a) (peu , s'e o ce, doi ...) ê e + quelu: Abu éc i ains
p é enden que ė ynė homme doi ê e la plus impo an e (= la plus impo an e), ous la
doi en aime e p ése e (A 20). Tous les emps l'homme s'es e o cé ê e do u, kilniu (=
do as, nobnus) (A 36). <...> cela a besoin de sou ien e de comp éhension, ca si ce n'au a, un
homme simplemen nebesis engs (= el el) ê e d) (ne) ampa + kokiu: Ce poelgis acon e que
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
(A 41). Il es des gens, que (= qui) pou le bien des au es peu en se sac i ie e ê e
nobniu e sup a ingu (= kilnūs e sup a ingi) (A 57). Lo squ'il a aille en ascenseu doi
pa le a ec des é ange s humains, leu sou i e, ê e nuolankiu (= nuolankus) (A 84); b)
senschiasi + kokiu: Pa conséquen kilniu (= kilnus) peu se sen i s seulemen sa yie de
l'amou pè e yne ayan pe sonne. Š u ho e pe sonne nejau ė (= nesijau ė) e même ne
pou ai se sen i lib e u (= lib e) (A 70). Seuls des sou eni s įssan à la jeunesse, de
e ou à sa e e na ale, passeu ai lib e e heu eux (= lib e e heu eux) (A 70); c) es e +
kokiu: De ous les p emie s, je oud ais éc i e que e combien de sou eni s i en à
l'in é ieu humain, les plus impo an es (= les plus impo an es) es e on oujou s ceux qui p o oquen šipseną jusqu'aux o eilles
<...> (A 74). Il es à no e que la Commission n'a pas enco e épondu à ce e ques ion.
même e les plus g ands iliokliai įsimylėję peu en de eni nobnis e hono ingais (= nobnūs e
hono ingi) (A 103). Les données mon en que čiau abi u ien ai ys a nomineine pa du
con e pou choisi būd a diškąjį įnagininką, quand g e a bend a imi pasaky o eiksmažodžio
bū i a eiksmažodžiai peu , s'e o ce, doi .
Plus équemmen klys ama, quand du con e jun imi a (a) apsmo eiksmažodžiai, (b) de la
pa ie eux p ochemas eiksmažodis pe du e ou c) di e si ūs jausenos ac ionmajodžiai,
exemple. : a) Pa conséquen les a aux de la ie quo idienne semblen du ou non lou ds,
mais ou jus e aciles, ca g âce à l'amou de eni noble (= nobnus) e aux a aux de la ie
quo idienne donnez ou ous […]... (A 28). Ce, bien que ès e su i , sou čia, cependan ne
de ien engš ingu, žiau iu (= engš ingas, žiau us) (A 42). Kilnumas oujou s moins sou en
u ilisé le mo e su inkama (= yški) būdo sa ybė, e meilė p incipale, oujou s une g ande
aleu a oi i i aison, pou laquelle les gens eulen de eni plus bons, noblesniais (= meilleu s,
noblesni) <...> (A 44). <...> nous pou ons non seulemen change , de eni d'au es (= d'au es)
que nous é ions aupa a an , mais aussi se délimi e e pou sui e de nou eaux objec i s (A
45). Sou en les gens de iennen complè emen inconnus (= inconnus), ca le dési de plai e e
de plai e à l'au e homme peu ai e beaucoup e me eilleuses choses (A 55). Pa conséquen ,
l'homme, a ec l'aide de l'amou (= danssimylėjęs žmogus), a odęs sa u (= sa as), de ien
noblesniu (= noblesnis), que é ai jusqu šiol (A 67). L'homme des p ègé e p êgs à ce ains
némolumai, mais il les aincus ne de iend a que s ip esniu (= s ip esnis) (A 85). Tou d'abo d,
amou les gens agi posi i emen ils de iennen plus nobles, sénles e plus heu euxes (=
noblesni, sénnesni, heu euxingesni) (A 85). Ainsi, une pe sonne, qui é pè e yné, che che à
s'émancipe de sielos kančių, de eni lib e u (= lib e) é imame k aš e, a si ibi an
a si ibodamas) du oujou s enco e a min (= dans les sou eni s des i an s es és) (A 88). Ainsi, une pe sonne, qui é pè e yné, che che à s'émancipe de sielos kančių, de eni lib e u (= lib e) é imame k aš e (A 88);

SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
b) Kad i kiek begalė p isiminimų gy uoja žmogaus iduje, s a biausiais (=
les plus impo an s) es e on oujou s ceux qui p o oquen schipseną jusqu'aux o eilles
p aei ose gy enimo akimi kose, sugebėjo išsaugo i sa o au iškumą, e ybės, išlik i a spa iu
(= a spa us) (A 84);
(A 74). Nuola paskendęs c) Kilniu (= Kilnus) peu se sen i seulemen une pe sonne ayan de sa
p op e amou à la pa e ni é (A 67). Š u ho e pe sonne ne seijau é e même ne pou ai se
sen i lib e u (= lib e) (A 70). Néanmoins, il a é é cons a é que les malmines cas, quand
būd a džių ou būd a diquemen us ojamų mo s įnagininkas bū iui eikš i u ilisé au lieu
a dininko, cons i uen dans les éc i s i ues en i on 33 pou cen . de ous d ejybinių linksnių klaidų.
1.6.2. Un au e cas, quand sla iškasis bū io įnagininkas mokinių u ilisé au lieu naudininko. Fon es
elles des cons uc ions mal u ilisées: a) ê e + kokiu: Ce élu du peuple pa ses bonnes œu es
mon a son amou à pè e e mè e, qui lui donnai des possibili és ê e nobniu (= nobniam)
quo idiennemen dans la ie (A 12). <...> amou non seulemen n'au o ise pas une emme à ê e
heu euse (= heu eusemen ), mais ans o me la ie sumaiš imi (A 12). Tokioje si ua ion de
l'amou acco dik ą nobnumą paslėps pa yčios, e plus a d même e no ą akim (= okiam) ê e
(A 41). Ainsi, amou me en é idence les bonnes quali és de l'homme e aide l'homme à ê e
meilleu ni (= mieuxesniam) (A 47). Bū i kilniu (= kilniam), signi ie besąlygiquemen sac i ie soi e
ge o ę, pas seulemen son (A 86); b) ((ne)leis i) eus is + kokiu: Le emps, passé ensemble, donne
du cou age ma che p emie syn, pe me se sen i is pakylė u (= pakylė am) (A1). Ainsi,
Mykoliukas se sen impilna e is (= ne isa e is), à pe sonne idès, e ou le plus impo an
n'aimé de pe sonne, ce qui en pa ie e n'au o ise lui même à se sen i noble (= digniam) (A 37).
Cela pe me de se sen i dignesnie (= dignesniam) pou ceux qui ien ne sen en à leu na ion
son auxquels la na ion es ien ale (A 50); c) en su i e + kokiu: La puissance de Ce sen imen
es inép é iable, ca elle donne jėges su i e e en es e kilniu (= kilniam) (A 18). Même
unepasée amou é aide l'homme à es e do u (= do am) e nobnies âmes (A 47). La connaissance
qu'un pasielgsus (= pasielgęs) peu ê e injus emen , mais nonik a aliquemen , se as comp is
de l'aimé, pe me à l'homme de es e s ip iu (= s ip iam) (A 56); d) + de eni quel: C'es ce
compo emen qui nous aide a à choisi p udemmen l'obje d'amou , ca seulemen si
co ec emen choisi, il es possible de é éle ou es les quali és posi i es e inalemen
de eni nobniu (= nobniam) (A 44). Ainsi, je peux conclu e qu'un sac i ice pou les amis des gens e
meilė les aide à de eni nobniu (= nobniam) (A 51).
Dans els sen ences būd a dis ou būd a diškasis le mo gimine, skaičiumi e eselniu
u i bū i de inamas su papildiniu einančiu naudininku, ačiau dažnai as papildinys būna
ik numanomas.
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
Bene p incipalemen as a sakinių, dans lesquels dé aisyklemen u ilisé le įnagininkas
p ès du eiksmažodžio jaus is, مثلاً. :
Cela pe me de se sen i dignes (= dignesniam) pou ceux qui ien ne sen en pou leu
peuple (A 31). Son sen imen engend é dans cœu pe me de se sen i heu eux (=
heu euxingam) non seulemen à soi-même, mais e de ai e heu euxings (= heu eux) au es
(A 39). Cependan l'a achemen e le espec es ce qui pe me de se sen i do u e
adap amu (= do am e adap amam) (A 104). Nonno mines cas de deuxjybines linksnių
abi u ien es éc i s, où būd a džių ou būd a diquemen us ojamų mo s de įnagininkas
é a iui eikš i u ilisé au lieu naudininko, cons i ue en i on 27 p oc.
1.6.3. D ejybinį galininką cons i ue sudu inio a inio de la pa ie nomine e du supplémen ai e
galininkai. Supplémen ai e galenaa exigen du con e jun is galininkinis eiksmažodis (Tolu ienė
1967: 48). D ejybinis galininkas des pa oles li uaniennes de ie ie cons uc ion, cependan ,
comme mon en les données de l'enquê e, les mokslei iens ne éussi a ec supplémen ai e
ha monise būd a džio, lequel éškiama nominė pa ie a inio. P incipal manusc i s
e eusemen u ilisé du d ejybinium galininko le modèle syn ac ique es : (pa)da y i + kokiu, p z.
: Pou cela il n'es pas appelé sa anaudžiu niekšu, qui, é an malheu eux, malheu eux (=
malheu eux) ai e au e (A 1). Meilė la quo idienne ie humaine en ai au esniu (= au esnį).
Meilė nous ends meilleu s (= meilleu s), e čia se sen i spécialemen (A 2). Ce sen imen
o ce a quelqu'un à se éjoui ou lūdė i, la ie en ai belle e éclai esiu (= bežų i š iesų) (A 7).
Pa -dessus ou , elle éclai e nos ies, l'homme end plus heu eux e meilleu (= plus heu eux e
meilleu ) (A 13). Donc amou é end l'homme plus bon e plus noble (= meilleu e plus noble) (A 28).
[…]... Beaucoup d'éc i ains enseignen que l'amou de base change la ie de l'homme, le end plus
heu eux (= heu eux) e l'app end à se compo e noblemen […]... (A 28). Meilė šiems aikams e
meilė Se e jai le aisaien heu eux, nobniu, ge u (= heu eux, nobnų, ge ą) (A 33). Ainsi, amou
donne à l'homme quo idienne de la digni é, ca amou end l'homme plus bon e soines ingesnie
(= meilleu e soines ingissan ), e la digni é de ces choses e consis e (A 33). Meilė, à mon a is,
peu la ie humaine end e digne, excep ionnel, plna e čiu (= kilnų, excep ionnel, plna e į) (A 38).
Meilė Se e ijai Mykoliuk la ie dans le sensnée, l'a ai g ažesniu (= g ažesnį) (A 38). Ainsi
ésuman on peu a i me que meilė la quo idienne ie de l'homme e lui même ai au esniu (=
au esnį) e donne de la digni é (A 54). Elle end l'homme plus noble e sąžininges (= noblesnį i
sąžiningesnį) (A 59). De cela peu se dédui e que le sac i ice pou les au es nous end plus
humains e plus nobles (= žmogiškesnius e nobnesnius) (A 67). Meilė donne néanmoins à l'homme
quo idienne é de la digni é, ne impo e ce qu'il aime ai , mais mo alė ai habi uel à la
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
quo idene é kilnesne (= kilnesnę) (A 92).
Selon P ano Kniūkš os, néanmoins il y a des cas, où e galininkas ne oujou s limpa,
i naudininkas ne inka, o įnagininkas – klaida (ž . Kniūkš a 1983: 37). Tokiais a ejais
ge iausia ink is ki os aiškos p iemonę (šalu inis sakinys, išplės ine aplinkybė i pan.).
Knygiški e negy i sakiniai ku iami a ec eiksmažodžiais a) enseigne , b) p omou oi , c)
adui e, exemple. : a) Donc amou é n'es pas oujou s heu euse, mais enseigne l'homme
ê e meilleu <...> (= meilleu enseigne de la bon é). / Donc pa ois amou é, bien que e
malheu euse, mais enseigne homme de ê e o eu, a laidžiu (= o ces, a laidume), se
éconcilie a ec p a adimais, nep a as i do ų e ybių <...> (A 42). Meilė amille enseigne
ê e espec biu, ole an išku (= paga bų, ole an išką paga bos, ole an iškumo),
pe me de comp end e que da ni amille es l'une des plus g andes aleu s (A 68); b) Tel
a ail, se sac i ie pou le bien du pays na al inci a les pa isans à comba e, es e
o iais (= o ius ég is o iai), pas se end e (A 90). Les sen imen s e expé iences d'une
pe sonne peu en éduque de nomb euses quali és de ca ac è e posi i es e néga i es,
pa exemple, bonheu e joie encou en ê e since nju (= sincé i é), e colè e ou
jalousie o ce čia eidmainiau i (A c) Ty a meilė, du us os semaine, le ond de l'occupdoi
90);
agissai men is, o cia le ê e au eu (= e ki ia ki oki) keis is) <...> (A 1).
1.6.4. Tou à ai a es cas où les élè es n'a i en pas à pa a o i deuxjybinio kilmininko
(géné alemen a ec néga i aux ac esmajodžiu): La plupa , qui aimen
sincè emen , ne s'e o cen pas dé ui e l'homme pe sonnelle bonheu , ne on
pas leu s malheu eux (= néalingues), ne p ennen pas engeš o (A 68).
Nono minai es deuxjybines linksnių cas, quand būd a džių ou būd a diquemen
a ojamų mo s des įnagininkas ê e iui eikš i e eusemen u ilisé au lieu
galininko, mokinių ašiniuose as a en i on 27 p oc., au lieu kilmininko 2 p oc.
1.6.5. Il se passe des cas (hipe no malisme) où les élè es pe sis engia sans aison
pa a odami d ejybinį linksnį, exemple., a ec i imo signi ica ions eiksmažodžiu
i s i e son ediniais:
D'au e pa , ega dg elè emen s dans le passé paien issen la ie plus acile (=
paien issen la ie plus acile), la so e de pe sonne qu'il au ê e (A 8). Exac emen ces
quali és de ous les emps aiden l'homme à é éle son bon cô é, son alen ou aide à
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
comp end e les plus impo an es choses, enden la ie in é essan e (= in é essan e) (A
25). En se sac i ian l'âme de pe sonnali é ans o me au esnė i kilnesnė (= au esne e
kilnesne) (A 63). Kadiniai ne jusqu'au bou comp end la condi ion aišką, expliqueée de 'same
éc i u e p ésen és ègles e ne aisyklingų a ian s, pa exemple: <...> seulemen meilé,
laquelle il subi quo idiennemen , lui pe me de demeu e nobniam, deco iam,
besis engiančiam e okš ančiam commenciugin i au es. <...> Apibend indan je pou ais
pasaky i, kad šis pasaulis be meilės bū ų niū us i liūdnas, juk bū en jos dėka (= dėl jos)
žmogus anda jėgų keis is, nu eik i kažką ge o i , žinoma, ap i ge esniu (= ge esnis) (A 34).
Je pense qu'il es ès impo an de es e soi e en e s les au es hono ingam,
exemplingam e nobniam. <...>. Ce e connexion encou age les gens à de eni au moins un
peu un peu meilleu s, humaniškesni e ūpes ingesni (= ge esnius, humaniškesnius e
ūpes ingesnius) (A 36). Ainsi, e les exemples de langue des élè es mon en clai emen que
le con e du įnaginink pénèbie dans les ieux d ejybinių linksnių cons uc ions (ž . 1 igu e.).
33%
2%
27%
38%
Des e eu s du doublin nomeneu
Des e eu s du bibilinus mi minink
Des e eu s du double béné iciai e
Des e eu s du doubybinien inisseu
1 PAV. B ejybinių linksnių équences d'e eu s (pe cen ais)
1.6.6. Selon Vy au as Amb azo, d ejybiniai linksniai es l'une des plus i es
ca ac é is iques du sakinio an io inių, que la langue Li uanien a main enue jusqu'aux
emps his o iques, dans ce ains cas jusqu'à p ésen (ž . Amb azas 2006: 280). Les pa lés
le oniques aussi jusqu'à main enan aussi son es ées de elles cons uc ions de é a
aiškos. Où dans les langues sla es es u ilisé seulemen įnagininkas (ž . 1 ableelę). D oi e,
le lingubinis e le onien Janis Endzelynas (Jānis Endzelīns) c oyai que le con e du įnagininkas es ąs des langues bal es e sla es eiškinys (ž . Endzelīns III 2: 456).
SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
Šukys J. 1998: Li uiniens langues linksniai e p ielinksniai: a osena e no mos,
Kaunas: Š iesa.
Šukys J. 2001: Li u iens pa le 11 classei, Kaunas: Š iesa. Tolu ienė
B. 1967: D ejybinis galininkas. Cul u e de la langue 13, 4850.
Reçu 2015 11 09
Adop é 2016 01 22
COMMON SYNTAX MISTAKES IN GRADUATES ESSAYS
OF SOUTH HIGHLANDERS
Summa y
Ce a icle discu e common syn ax mis akes ound in he essays w i en by g adua es du ing
he Li huanian Language and Li e a u e Exam 2014. The da a was ob ained om 104 essays o
Sou h Highlande s (Aly us coun y), and u he s udy should show whe he he e a e any
egional di e ences in he use o hese phenomena. Syn ax mis akes p e ailing in he
g adua es essays a e case use mis akes (en i on 60 %. A common mis ake which has been
desc ibed since Jonas Jablonskis imes is he use only due o he impac o he Sla ic languages
o no Li huanian (Sla ic) s a e ins umen al case ins ead o double declension. In
mode n Li huanian, use o hese s uc u es a e no sound. Pe haps hey appea ed no
bu also o he analogy wi h nouns. The mos p oblema ic e bs which we e mos ly
accompanied by a numbe o non-no ma i e s a e exp ession cases a e ê e, išlik i, jaus is,
laiki i, (pa)da y i, ap i (be, emain, eel, keep, do, and become). Hence, i is necessa y o look o
he causes o such use, as well as e ec i e me hods o obse e no ms.
O he ca ego y o ele an mis akes is use o e b o ms, such as pa iciples (en i on 18 %.
Pe haps majo syn ax mis akes a e made while using pa iciples when a single cha ac e
pe o ms bo h majo and mino oles in pe sonal sen ences. The hi d g oup o syn ax
mis akes con ains use o p eposi ions and pos posi ions (en i on 11 %. P eposi ions which a e
used mos inco ec ly a e pas, a an , dessus (abou , a , be o e, o e ). The mos abundan a e
he cases o inco ec use o pos posi ions dėka, (su) aide ( hanks ( o), (wi h he) help (o )).
When w i ing essays, ewe mis akes a e made while joining sen ences o clauses
(abou 9 %.

SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose
BENDRINĖ KALBA 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSSN 2351-7204
KEYWORDS: syn ax mis akes, cases, p eposi ions, pos posi ions, pa icipan s, e bal
ad e bs, pa iciples, joining sen ences.
SOLVITA LABANAUSKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
sol i [email protected]