scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Bendrinės kalbos normų pateikimas „Bendrinės lietuvių kalbos žodyne“

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Bendrinės kalbos normų pateikimas „Bendrinės lietuvių kalbos žodyne“

Author: Danutė Liutkevičienė
Year: 2015
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/182/209
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN
Ins i u o de lenguas Lie u ių
BENDRINS LABOROS NORM SUSTRICTO
BENDRINS LIETUVI LEGABLO DE VORDO
ESMINIAI VOODŽIAI: ocynas, bend inė kalba, no minimas.
ĮVADAS
Ins i u o de lengua Li uana leksikog a os p epa ado y en in e ne ya empezado publica
Bend inés lie u ių kalbos žodyno1 ( oliau BŽ) las a eas son a ias. El p incipal, como y de
muchos diccionynos, es la explicación de palab as. Sin emba go, como indica el mismo nomb e,
es o es un dicciona io de lengua bend inesa, aí en él no iene se neno minių dalykų.
Decęsdami, qué palab as inclui en dicciona io, qué ases o conjun i os ellos ilus a , el
edac o del dicodino se encuen a con odas los ni eles de la lengua a osena a ian es.
Ac ualmen e habi ualmen e se asignan cua o g ados de e aluación de enómenos de lengua
a ian icos: p incipal a ian e de no ma, secunda io a ian e de no ma, eng ino a ian e y
ne eik ino a ian e. En BŽ se incluyen sólo aquellas palab as o sus signi icados, que son e aluados
como p incipal o secunda io a ian e de la no ma. Ne eik inos o eng inas de la lengua enómenos
dicodine no hay más p ecisamen e hablando, se p e ende, que de ellos no.
es o se habla y sob e BŽ p a a mée: Tai no minamasis leidinys, e lejin is ealí uncionuojančią kalbos leksiką,
eglamen ingą bend inės kalbos žodžių a oseną. Neno minos, ne eik inos o eng inos palab as en él no. Woodyne
je a p incipales no ma lexicicos, palab as de da ybos, ki čiación o k . a ios p esen aba y šalu ines no ma a ios.
Pab ėž ina, que el uso de la no ma secunda ia no cuali ica e o de la lengua.2 Es a úl ima ase edac o es del
dicodino es muy signi ica i o. A ody ų, keis oka sob e es o esc ibi , pues no ma p incipal o šalu inė y es no ma. Sin
emba go, desa o unadamen e, a menudo demasiadoeg s opūs manejado es de lengua a an la a ian e inal de la
no ma ne a o inu y au omá icamen e, sin ene en cuen a a es ilos o con ex o, lo keicia en p incipal. Ve dino
o ganizado es en endimien o, es o es la pob eza del lenguaje. Juk iné lengua aba ca mul i ud de ámbi os de la ida
pública, po lo que ella dicodyne en endema no solo solo como o iciales, su edaguo a aš o lengua es o y šnekamoji
kalba, imaginingoji leksika, sinonimai. Bejo abejo, su ge p oblemas, cuando hay que decidi , si la palab a conside a zina
šnekamosios lenguaje hecho, o ja gonbe. En gene al esa cues ión, si cuál enómeno lingüís ico es no minis o
neno minis, eme gia comenzando palab as de a anka, es a cues ión cons an emen e su ge asignando palab as
signi icados, ki chiuojan , pa enkan 1 En e in e ne á ac ualmen e es ing esa comple amen e acaba i oncecielas
le as de ex ai. Es as le as ma cados azules. Da cua o de las le as ex ai empeza a le an a , es as le as son
ojonas. Zodyno acceso en In e ne : h p://bkz.lki.l /. Además, en in e ne á in oducida sepa ada BŽ pa e
An aš ynas. Acceso en In e ne : h p://bkz.lki.l /an as ynas/. 2 P iega a In e ne :
h p://bkz.lki.l /?pg=bend os_zinios.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 2
ilius acinius pa yzdžius and e en dėl ašybos. Los o ganizado es del dicciona io no siemp e
pueden solos oma decisiones sob e es os asun os, po lo que se basa en a ios allales de
k .), konsul acijų i ki okiomis bazėmis (LV GDB, ND, NSDB, VLKK KB), lie u ių kalbos
cul u a de lenguaje (KKP, KP y dicciona ios (LKŽe, DŽ, LNKŽ, MLKŽ, LKVJŽ, PVE, PVA, PVAAAO, PVAz,
e c.), g amá icos y o os allales (DLKG, DLKSS, FLKG, LKE, LKG), e minos del Banco de la
República de Li uania (TB)3. Ya esc i os y su edaguo os BŽ ex os e alúan Es a ybinės lie u ių
kalbos komisijos ( oliau VLKK) asigna i ecenzen a (p o . d . Albinas D uk einis, doc. d . Lina
Mu inienė, Gim osios kalbos žu nalo y . ed. Ri a U nėžiū ė). Ellos p opo cionan obse aciones,
pos e io men e ellas y BŽ ex ai conside as VLKK Žodyno pokomisijoje. Es o se hace po que que
BŽ se p e ende ap oba como no minamąj dicciona io.
1. RAŠYBA
1.1. Obse aciones Gene ales Zodyno Al comienzo de la elabo ación de algunas palab as se
p opo cionaban a ias a ian es de o og a ía, pe o más a de ue ap esues a p opo ciona
sólo una, conside ada p incipal. Así ocodyne a iedades de esc i u a no. Tokia si uación, cuando
posibles dos a ian es de o og a ía (hablamos de adelan e mencionados palab as), se conside a
como sa o iškas ansicións pe íodo, ya que a lo la go de odo se codi ica una a ian e ( e eikia
aco da biau us bjau us, spiau i spjau i y e c. casos /). Po ejemplo, BŽ se p opo ciona:
Dnip as dk ẽ. ns. (2) ío en Rusia, Bal a usía, Uc ania, en e ecan i en Juodąją jū ą:
Aš uoniólik ame ámžiuje Dniep ù bù o plùkdoma medena i ki Lie u õs be Uk anos k o inia.
Hi ošimà dk . ns. (2) ciudad Japón en el su : Añ Hi ošmos bù o numes à p ime oóji
pasáulyje a òminė bòmba. Hi ošimà senia bù o adinama Hi osimà. jò das dk . (1) es eu a
gili ilga del ma įlanka alš ais ska dingais k an ais: No ègijos k aš ó aizdis iz áižy as
jò dų. Lamas iò dais palẽka ddelį spūdį. o s ija dk . (1) emp i p ima e aį gel onais
žiedais žydin is deco a i inis a bamas (Fo sy hia): Ja gel onúoja o s ijos.
Kol que suele es as palab as esc ibi se algo di e en e: Dnep as, Hi osima, io das, o zi ija.
Cabe en a iza que al p opo ciona la no ma de o og a ía e iamasi las ecomendaciones de
VLKK eniendo de echo de ap obación, las ma e ias de o og a ía conside as en VLKK
G ama ikos, esc i u a y sky ybos subcomisión. Asimismo dicciona io o ganizado es se basan y
o os nue os con dicciona ios, zinynas y enciclopedías. y po ello se ha decido menciona cua o
palab as pa a esc ibi exac amen e así4. En BŽ ambién incluidas algunas de mane a di e en e,
que en o as uen es se esc iben palab as: bačia à dk . (2) omán ico dominikanos de o igen po inis baile: Šók i bačiã ą. | su música:
Ska ba bačiã os melòdija.
aquí aquíá dk . mo . nekai . g ei o empo en e enoginis pa inis baileis, o iginós de Amé ica del Su : 3
Jiẽ mókosi šók i čia čia čià. | jo muzika: Skaba čia čia čià.
Na u almen e, aquí lis ados anaip ol no odos las iendas o uen es, en los cuales se basan BŽ o ganizado es. 4
Debido Dniep as, como de la a ian e p incipal, plg. VLKK KB y PVE: 105; debido a Hi ošima PVAz: 156 (VLE VII, 586
p incipal a ian e es Hi ošima, pe o PVAz es un uen e más ecien e); debido jo das plg. VLKK KB; po o si ia
TB.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inés de la lengua no mas pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |
3 čiak à dk . (2) según ibe o y India medicina cualquie a de los cue po humano exis en es (pp .
sep ynių) cen os de ene gía: Čiãk os y à s ùbu o pabaigojè, ly ních ò ganos s i yjè,
bámboje, ši dyjè, gé klose, ap añ akių, iš gal õs. A įmãnoma a é i čiak às? čianãchas dk . (2)
caucazie ischkas mechosos y da zo ių oškinys, ab icado čianachinėje: Tik čianãchai k š
a enos. Válgysi čianãchą sù e šiena a sù kiaulena? Es as palab as ue on esc i as sin sukš umo
señal: bača a, ča ča ča, čak a, čanachas y pan. Sin emba go VLKK S e imžodžių a i ikmenų
są aše5 se p opo cionan dos a ian es con la señal de su š umo y sin él (bača a, bačia a; ča ča
ča, aquí aquí aquí). VLKK Žodyno pakomisei p i a us, ue desp és u se en BŽ auk i es as
palab as, esc omos así, como ellas supues as. Así su no ma de esc i u a ya poco a poco es á
cambiando.
1.2. Esc i u a de mayúsculas y minúsculas
BŽ, hay y ik inių daik a a džių, ellos se esc iben didžiąja aide. Sin emba go ocu en ales
palab as, cuyos un signi icado puede se exp esada e dade o palab a ( ašoma didžiąja aide), o a
bend iniu palab a ( ašoma mažąja aide). Sin emba go hay y ales casos, cuando la mayúscula se
esc ibe po espe o, po cie os acue dos o pan. Tales casos dicciona io se mues an. 1.2.1. Cuando
la palab a en cie o signi icado se esc ibe yoca aide negu le an ado an aš inis (pp . didžiąja), a
esa signi icación p i ašoma no a y daodama ilius acinių pa yzdžių: bakchanãlija dk . (1) 1. (Esc ima
didžiąja aide) dgs. omėnų es i ė ino y inicul u e dios de Bakcho hono bei: Senã as ùžd audé
Bakchanãlijų š en mą. 2. besaikis palaido apa eamien o; sin. o gija: Põ oki bakchanãlijų ais
gal õs nuõ bčių spiẽčiaus no a sk da au. Kõl nep asidėjo j iẽšos bakchanãlijos, dá ole án iškai
juõs žiū ėjau. b ahmãnas, b ahmãnė dk . (2) 1. la más al a cas as Indijoje homb e, a menudo
espi i ualis a: B ahmãnas iesiógiai gáuna slãp ąjį žinójimą, a a ena pe jõ š dį. Js gmė b ahmãnos
siimojè. 2. (Esc oma didžiąja aide) y . ns. impe sonis espi i ual p adas, más al a obje i i
e o ė, exis i an independien emen e del espacio y iempo: B ahmãnas exis ã o ge ókai anksčia,
ne gmė p õ as i in elèk as, odėl B ahmãno neįmãnoma sup às i p o ù i in elek ù. cè be is dk . (1) 1.
(Esc ima didžiąja aide) ns. de los an iguos g iegos mi ológica exis encia igal is shuo, saugojęs
en ando en el sub e áneo eino Hadą: Pap as i mi ingieji suakmenėda o iz ýdę Cè be į. 2.
común. muy bud us y pik as sa gas: bend ãbu į aka è ù neįesi sededi eñ óks [ okià] cè be is i
isùs ã o lak.
dalià dk . (4) 1. des ino (2 .), lem is (2 .): Tokià ja à màno dalià: klausý is is d agios izpažinči.
Ka as nó isi kéik i sà o dãlią. • plg. nedalia. 2. (Esc i a didžiąja aide) ns. ano ės Li u ians
mi inė bū ybė, įasmeninan i žmogaus sėkmę: Kai ku iẽ mi ològai sejo Dãlią sù dei è Láime.
1.2.2. Cuando la palab a c ea aunque signi icado puede se esc i a y didžiąja, y mažąja aide (es o depende del
con ex o), es o se mues a sólo ilius aciniais ejemplos: ãk as dk . (2) […]...> 2. documen o o icial, aš as, p o ocolo:
Nò minis ãk as. Pa k imien o ãk as. Li uõs Nep iklausomýbės Ãk as ki ap namo Vasã io 16osios ak ù. 5 P iega
in e ne :
h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos://s e imzodziu-a i ikmenys/s e imzodziu-a i ikmenu-sa asas-su-paaiskinimais.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inés de la lengua no mas pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |
4 bánkas dk . (1) Ins i ución, a liecan i di e sas monegines ope aciones (aciman i man ene ,
p es inan i, cambian i dine o): Eu òpos Cen nis Bánkas. Bánkų pãslaugos. Kàs suklė bánkų k zę?
Dl p és õs k epki ės bánką. Laiký i pinigus bánke. Pàėmiau monig š bánko <...>
2. KIRČIAVIMAS
BŽ ki chiuojamos no sólo i i i i i i i ula ino, sino y odo ilius acinis aseys o
palab as conjinys. Si es posible, se es ue za mos a más di ícil caso de ki chiación, i. e.,
escoge i aš inio palab a o ma con, donde ecuen iosaida oma e o es (p.ej., unaaskai os
įnagininką, ie ininką, muchosiskai os galininką): babiloniẽčiai dk . dgs. (2) nación, que i ía
Babilonía, habiendo una semi de lenguas: <...> As ų ka ãliai s éngėsi mėgdžio i babiloniečiùs, ku i
kul ū à bù o dag senèsnė. bab as dk . ns. (2) disminuinan e in į ala o o pl ino lydinys con
o os me ales: <...> Sk s ymo ẽlenas sùkasi o ėse, ku i idnis pa išius izle as babi ù. Badmakia
dk . dgs. (3b) aldea Telšių ajone: Pakeliu засùksime en Bãdmakius. Badmakiuo sè i ién ojos
nedag.
dugnnė dk . (2) 1. meške ė a api a peces al ondo: <...> Meške ió ojas pescójo dug ni nè.
hipod ómas dk . (2) jojimo y conducción de compe iciones, ji gos luga de p ueba g ande,
pp . o ali aikš é: Hipod omè en eni úojami a klia, eñgiamos a žýbos. Si el i ula es
palab a iene dos a ian es de ki čiación, ellas se indican, pe o en la ase se p opo ciona
sólo la p ime a (paginal) a ian e6: cùk inis, cùk inė bd . (1), cuk nis, cuk nė (2) con con enido
en sí de azúca , de sabo dulce:
Cùk iniai obuolia.
óda dk . (1), odà (4) 1. supe io i ino cue po de humano o animal: Ódos š ei mas. Va ko óda (y à)
š eln, lýgi. O ganizmui séns an , óda aukšlėjasi. Nusipi ka sausõs ódos c èmo. <...>
Sin ninguna duda, y el segundo (šalu ino) a ian e de ki chiación nelaiky inas e o . Las
a ian es de ki čiación se de e minan según las más ecien es nu a as VLKK. Po lo an o
cuando qué BŽ ki ciándose no de la misma mane a que ue DŽ: dá gana (1), da ganà (3a) (DŽ ue
dá gana);
Jninės (1), Jonnės (2) (DŽ ue Jonnės (2), Jninės (1)); Vėlinės
(1), Vėlnės (2) (DŽ ue Vėlnės (2),Vėlinės (1)); Žlinė (1), Žolnė
(2) (DŽ ue Žolnė (2), Žlinė (1)); baũdžia a (1), baudžia à (3b)
(DŽ ue baũdžia a (1)).
Hay que deci que VLKK las no mas de ki chiación conside a cons an emen e y BŽ o ganizado es no siemp e spėja
ápidamen e ene en cuen a a los cambios. Sin emba go la si uación obse ada y las a ian es de ki chiación
p ecisándose. Es o hace posible, po que el dicciona io es online. 6 BŽ o ganizado es se sugi ió y ilus accional
ejemplojie en skliaus os indica el segundo a ian e de ki chiación. Sin emba go en es e dicciona io de a ios ipos
skliaus ai a eces se u ilizan pa a o os p opósi os, y skliaus ų gausa apsunkin ų ilius acinį sakinį, además, es o
se ía excesklinė in o mación.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. P esen amien o de no mas de la Bend inés lengua Bend inés dicciona io de los li uanos lengua | 5
3. PORJOYAS Y SU SEMÁNS
3.1. Ya se ha mencionado, que noik inos y eng inos palab as BŽ no exis e. O odyno o ganizado es
ya es ga é p egun as, po qué al dicciona io incluidas palab as balius, bin as, čia e is,
domk a as, kaladė, kaladėlė, samo a as. Ellos de e dad en algunas uen es lingüís icas
du an e algún iempo ue on conside ados eng inais o de odo ne eik inais. Aho a su no minis
alo ación cambió, po lo que como no minas palab as ellas y en a on en BŽ. KP42 como p incipal
a ian e de la no ma p esen a la palab a bin as, y como secunda ias a ian es de la no ma
balius, domk a as, kaladė, kaladėlė. La palab a samo a a se conside a e nog a ismo y puede se
consumido. Y po la palab a čia e is la palab a misma no no es ilíci a, su solo un signi icado no es ilíci a7.
čiá e is dk . (1) con a o de a endamien o de anspo e ma ino o aé eo: Te minúo asis
[keliõnės] čiá e is. bn as dk . (1) muy a o ejido de algodón a s is jaaizdoms ap iš i:
S e ilùs bn as. Ap šk bn u kóją. A kipk bn o.
bãlius dk . (2) šnek. pokylis, puo a: Venècijos káukių bãlius. Pon iẽs i bãlius. Reñg i [o ga ni zúo i] baliùs. |
ies ais: S udeñ ų kamba ỹs põ bãliaus a ódė klakiai. domk ã as dk . (2) [ ech.] kėliklis 1: Au omoblį paklė
domk a ù. Sumajidas en mayúsculas señalado el p incipal a ian e de no ma, en o as palab as, así
secunda io a ian e de no ma enc epiándose en p incipal. Į eik inesnę puede se nuk epiama y una o o a
palab a signi icado: ãk o ius dk . (1) 1. ac o n 1: Rzikos ãk o ius. Sociãlines ãk o ios anãlizé. Fãk o ios
s eika. 2. ma emá icas […] mul iplicándose, plu aliclis: Dỹdis, š ku iõ dáuginamas k as dỹdis, adinamas
ãk o iumi, a bà plu ikliù. • plg. ezus ak o ius. Nó ese que educidas mayúsculas ambién señala ambién
un menos u ilizado palab a, secunda io a ian e e minía del pun o de is a, es ilis i icamen e cono uo o o
a mino palab a más ecuen e sinónimo o p incipal a ian e8: diplòminis2 dk . (1) šnek. diplomainis abajo:
Kadà pa ašýsi diplòminį? begemò as dk . (2) hipopo amas: Mã ėme gi a às, begemo ùs, zeb ùs i muchosýbę
ki sa ãnos animalesnų. Mókslinis begemò o pa adnimas y à didỹsis hipopo ãmas. balso s ygà o o klos ė:
Ilga kaban baso s ỹgos pé a gs a. Nepé empk baso s ỹgų. 3.2. En BŽ incluida po 9000 nue as palab as9 y
conside ables nue os signi icamien os, de los cuales no había DŽ an o an iguamen e conocidas de,
gene inée hablaba ya de e minos popli usių, an o en dicciona ios an e io men e ne iksuo as
nue asodjis, ej.: bo anika ak indija, a ãchis, a aukã ija, cuknija, nikas, o s ija, èzija, ga dènija,
ka damón y k . ; medicina analgè icos, a òzė, a e oskle òzė, celiul as, ence a l as, eu ò ija, glaukomà,
ka è e is, la ing as, miomà; zoologija bãse as, bòkse is, 7 Plg. KP42, 21: ča e is s e . n k. = zassãkomasis
esas. 8 Pa a más de alles sob e es o éase. Liu ke ičienė D. 2014: Nuo odinis palab as in e p e imas
Bend inės lie u ių kalbos žodyne. –
Lexikog a ija y leksikologija 4, Vilnius: Li u ians kalbos ins i u o, 219229. 9 Algunas de las palab as mencionadas aquí
(memninukas, ile, lasanija, compmena, imp in ado , e c.) pueden da luga a p egun as al lec o no au o izado pues
ellos ya se p esen an en DŽ sép ima edición (2012). Sin emba go esas palab as en DŽ omados p ecisamen e de el
p epa ado BŽ, y no ice e sa. Cuando se es aba p epa ando DŽ sép ima edición, BŽ o ganizado es ue pedido algo
ac ualiza DŽ leksiką. Así y ue hecha, pe o es as palab as no es án incluidas en la gene al DŽ ex ą, ellos se
p esen an en un anexo sepa ado, después del cual esc i a Suda y a de el p epa ado Bend inės lie u ių kalbos žodino.
Además, DŽ p a a mėje (p. VIII) es al ase: <...> inse o p epa ado de o a mane a nedidelis (be eik pus ečio šim o)
DŽ nesamų palab as apéndice de del p epa ado Bend inės lie u ių kalbos žodyno.

BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend iné de la lengua no mas p esen ación Bend iné de la lengua li uanas dicodyne
| 6 dygliã iušis, echidnà, èmu, koalà, kòlis, opòsumas, o ele is, sè e is; eligión abã as, egzo czmas,
mandalà, mišiõlas, mán a, monsinjò as, e o mã as, einca nãcia; culina ija adžikà, b , cha čiò,
edãmas, kapučnas, kã is, lazãnija, ekilà, ònikas, ùž epas; eija memin ùkas, áilas, esbukas,
hipe èks as, modlulu, compu ado inkmenà, skáipas, spausdin ù as, inklãlapis, e is, usas,
žiniã inklis. Así en algunos casos ya se á codi icada la palab a o su no ma de signi icado.
4. NORMINIMAS ILUSTRACINIAIS PAVYZDJIASEl nomb e de la emp esa y el nomb e de la emp esa son los siguien es:
BŽ ilius acinių ejemplos son conside ablemen e más que DŽ. Jais p e ende no solo p aples a la
de inición de la i ulación palab a, p opo ciona más in o mación sob e esa palab a, mos a una
u o a palab a seman ina en o no, pe o y llama la a ención en lo que a osena es eglamen iga.
Po lo an o se es ue za pone ales cons ucciones, donde puede se hecha e o es de
lenguaje. Tokios ejemplos se busca en ex os (DLKT, LMKT), en iendas de cul u a del idioma,
bases de consul as y pan. Ka ais lauž iniuose skliaus os se indica o a uno, adicionalmen e
a osena a ian e o ooks aleg nis, p ielinksnis o pan. Toks g aciasimo signi ica que ambas (o
keli) p esen adas a ian es son lygia e čiai y galimi a o i: ba siu ỹs, ba siu ė dk . (3b)
calu e os o aisy ojas: <...> Jaunỹs ėje màno ė as y à bù ęs i kál iu, i bã siu iu [i kál is, i
ba siu ỹs]. <...> se i, y à (būna, bū a, ẽs i), bù o ksm. […]...> 8. cuen o compues o conjunción: […]
Táu necesi éjo se i móky oju [móky ojui]. Neg ažù se i ókia melagè [ ókiai melãgei]. Bú i
is icimám nelag a. <...> d as, do à bd . (4) obse ando mo o ės no mas de, no mien ando,
noap audinėjando; sin. mo alus: <...> Užaugina aikùs do as žmonėms [dõ us žmónes]. Snų js
zaaugno dõ ą.<...> d ebė i, d ẽba, d ebėjo ksm. 1. (ish ko, desde ko, kuo) se c eciám, d ebinam, al
ac ua de ue zas in e nas o ex e nas; sin. i pė i, i ė i: <...> Ella se es ejó de shačio [nuõ
shačio]. Jõ lpos émjo š pỹkčio [pykčiù].
5. SINTAKSINIO JUNGLUMO FYMJIMAS
BŽ an e eiksmažodžių, keblesniais casos y an e būd a džių o daik a a džių, ma cado conjunlumas sin ác ico
( alen ingumas). Junglumas BŽ señalización del in e ogan e en su nomb e kas aleg niais (sin p ilikoncio o con
p ilikoncio)10. Chi aip diodo lei y oyas ob iene in o mación adicional, si con i aš ini palab a se puede usa
unookį u o ookį aleg niji o p ielinksninę kons ukciju. Po jeje, sin ác ico junglumas mues a y ilius aciniais
ejemplos. Po ejemplo: ep esen an eáu i, ep esen an eáuja, ep esen an eã o ksm. (kam) se
ep esen an e: Depu ã ai ep esen an eáuja elecjams, j in e esesams. Kon e eñción js ep esen an es
msų šãliai. balsúo i, balsúoja, balsã o ksm. (dėl co, an e qué, po qué, qué) a a és de elecciones o casual cosa
colec i yskambinan elé ono o de o a mane a: Depu ã ai balsã o dl su a iẽs a i ikãmen o. Dù muje ónés
iai sp endžian a iduo i balsą, eikš i nuomonę biule eniu (balsu), pakelian anką,
10 Sob e es o más de all é. Liu ke ičienė D., Nak inienė G., Vosyly ė K. 2010: Veiksmažodžiai y sus abs ac s
Bend inės lie u ių kalbos žodyne. Lexikog a ía y leksikologija 2, Vilnius: Ins i u o de la lengua Lie u ių, 235251.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend iné de la lengua no mas ag adecimien o Bend iné de los li uanos de la
lengua dicodyne | 7 balsã o p iẽš jõ pasilymą. Kàs balsúoja ùž a, cád publicinỹs b ían pa in o
spáusdin i? Tiañdia o úosemos deca imo p oyèk á. bodė is, bõdisi, bodėjosi ksm. sng . (ko, qué)
sen i enšiškumą, noėg i, nekęs i, e i a i: Ne e a šál ą udeñs diẽną bodė is dulksnà i ūkanomis.
Vaikas bõdisi mókslu. Mans is bõdisi. Nesibodėk hučių.
co esponik s, co espondi iẽs dk . mo . (3b) (qué, a quién) al p oduc o, p oduc o, p oceso o
se icio es ablecido o plan eado equisi os con o midad: Di ec i a de as eque ã imų
cumplik s. Nag incida la con o midad del es a u ín del es a u ín con la Kons i ùción.
nẽshinas, nešinà bd . (3b) (kuo) nešdamasis (ką): Vý ai, nešin gėli púokš ėmis. Mó e ys, nèšinos
kdikiais. ja namõ kespšiù nẽshinas. Bū ẽlis lia omis nešin peñsininkų.
APEBENDINAMOSIOS NOTABOS
Bend inés lenguas li uanas diccionas, sin o os sus zada inių, ejec o y no minamąj abajo.
Las no mas de lengua BŽ se p opo cionan po cuellos pjú iais. 1. Rašyba. Los suda y ojas de
palab as cons an emen e siga los cambios de no mas de o og a ía y al dicciona io incluye
sólo una, úl ima a ian e, aunque quizás en es e momen o a osenoje más di undés y el
segundo. Además, en los ex os del dicciona io sis emá icamen e cie as e e encias y
ejemplos se mues an casos, cuando las palab as comunes se esc iben en mayúsculas o, al
con a io, e i icables palab as se con ie en en gene ales y se esc iben en mayúsculas. 2.
Ci čiación. Woodyne ki chiuojan no sólo i i i i i i i i i i , pe o y odos
ilus acinio ejemplo palab as. Si la palab a puede se ki chiuojado d ejopai, como i ula es
ele an ambos a ian es de ki chiación.
3. Las palab as y sus signi icados. Ne eik inos y eng inos palab as de BŽ no hay, odos en
es e dicodyne esan ys palab as o sus signi icanzas son a o ini. En BŽ incluída pe 9000
nue as palab as y conside ables nue os signi icamien os, de los cuales no había DŽ.
4. No minimas ilius aciniais ejemplos. BŽ ejemplos iene como obje i o no sólo p aplijas la
de inición de la palab a de i ulación, p opo ciona más in o mación sob e esa palab a,
mos a una u o a palab a seman ina en o no, pe o y llama la a ención en lo que
a osena es eglamen iga. 5. Ma cación de la conjunción sin ác ica. BŽ an e
eiksmažodžių, keblesniais casos y an e būd a džių o daik a a džių, ma cado conjunlumas
sin ác ico. Así se p opo ciona in o mación adicional, si con i aš inio palab a se puede
usa unookį o o ookį aleg niji o p ielinksninę kons ukciju.
6. Se espe a que en el u u o es e dicciona io se con ie a en una de las uen es de no mas codi icadas.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 8
ŠALTINIAI
BŽ Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( en ido). P iega en in e ne : h p://bkz.lki.l . BŽ An aš ynas
Bend inės lie u ių kalbos žodino An aš ynas. acceso en In e ne : h p://bkz.lki.l /
an as ynas/.
DLKT Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. P iega en in e ne : h p:// eks ynas. du.l / eks ynas. DŽ
2011 Daba inės lie u ių kalbos žodynas, 6o pac i ado y complemen ado edición, in e ne inė e sija,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. acceso en In e ne : h p://dz.lki.l . DŽ 2012 Daba inės lie u ių kalbos
žodynas, 7o pac i ado y complemen ado edición, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
LMKT Lie u os mokslo kalbos eks ynas. Acceso en In e ne : h p://co ali .l /.
In e ne de ex os de ecu sos na ši i pae sea ch sis ema Google (h ps://www.google.l ).
LITERATŪRA
DLKG 1996 – Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Red. V. Amb azas. 2 leidimas, Vilnius: Mokslo i
enciklopedijų leidykla.
DLKSS 1998 – E. Valiuly ė. Daba inės lie u ių kalbos sin aksiniai sinonimai, Vilnius: Mokslo i enci-
klopedijų leidybos ins i u as.
FLKG 1998 – A. Valeckienė. Funkcinė lie u ių kalbos g ama ika, Vilnius, Mokslo i enciklopedijų lei-
dybos ins i u as.
KB – Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos konsul acijų bankas.
KKP – Kancelia inės kalbos pa a imai. Sud. P. Kniūkš a. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, in e ne inis
leidimas. P ieiga in e ne e: h p://kancelia iniaipa a imai.lki.l /.
KP – Kalbos pa a imai.1, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2004; 2, Vilnius: Mokslo
i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2003; 3, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as,
2003; 4 (pi mas leidimas), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 2005; 4 (an as leidi-
mas), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 2013.
Liu ke ičienė D. 2014: Nuo odinis žodžių aiškinimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Leksiko-
g a ija i leksikologija 4, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 219–229.
Liu ke ičienė D., Nak inienė G., Vosyly ė K. 2010: Veiksmažodžiai i jų abs ak ai Bend inės
lie u ių kalbos žodyne. – Leksikog a ija i leksikologija 2, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 235–251.
LKE 1999 – V. Amb azas, A. Gi denis, K. Mo kūnas, A. Sabaliauskas, V. U bu is, A. Valeckienė,
A. Vanagas. Lie u ių kalbos enciklopedija. Pa engė K. Mo kūnas, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidybos ins i u as.
LKG – Lie u ių kalbos g ama ika 1, Vilnius: Min is, 1965; 2, Vilnius: Min is, 1971; 3, Vilnius: Mokslas,
1976.
LKVJŽ – N. Sližienė. Lie u ių kalbos eiksmažodžių junglumo žodynas. 1, Vilnius: Mokslo i enciklo-
pedijų lei dykla, 1994; 2(1), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų lei dykla, 1998; 3, Vilnius, Lie u ių
kalbos ins i u as, 2004.
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas, elek oninis a ian as. Red. kolegija: G. Nak inienė ( y . ed.), J. Pau-
lauskas, R. Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2005. – A -
naujin a e sija 2008. P ieiga in e ne e: www.lkz.l .
LNKŽ 2001 – E. Jakai ienė E., S. Be g-Olsen. Lie u iųno egų kalbų žodynas = Li auiskno sk o dbok,
Vilnius: Bal os lankos.
LV GDB – Lie u os ie o a džių geoin o macinė duomenų bazė. P ieiga in e ne e: h p://l gdb.lki.l .
MLKŽ 2000 – M. No kai ienė, R. Šepe y ė, Z. Šimėnai ė. Mokomasis lie u ių kalbos žodynas, Vilnius:
Bal os lankos.
BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ. Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 9
ND – Naujažodžių duomenynas. P ieiga in e ne e: h p://naujazodziai.lki.l .
NSDB – Naujųjų skolinių duomenų bazė. P ieiga in e ne e: h p://nsdb.socioling is ika.l .
PVA 2008 – Pasaulio ie o a džiai. Ame ika, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
PVAAAO 2010 – Pasaulio ie o a džiai. A ika. An a k ida. Aus alija. Okeanija, Vilnius: Mokslo i
enciklopedijų leidybos ins i u as.
PVAz – Pasaulio ie o a džiai. Azija. 1, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2012; 2,
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2014.
PVE 2006 – Pasaulio ie o a džiai. Eu opa, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
TB – Lie u os Respublikos e minų bankas. P ieiga in e ne e: h p://www.l s.l /pls/ b/ b.sea ch.
VLE VII – Visuo inė lie u ių enciklopedija 7, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2005.
VLKK konsul acijų bankas. P ieiga in e ne e: h p://www3.l s.l /pls/in e 3/dokpaieska.showdoc_l?p_
id=385140&p_que y=&p_ 2=.
Recibió 2015 11 02
Adop ado 2015 12 28