Bendrinės kalbos normų pateikimas „Bendrinės lietuvių kalbos žodyne“

BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN Ins i u o de lenguas Lie u ių BENDRINS LABOROS NORM SUSTRICTO BENDRINS LIETUVI LEGABLO DE VORDO ESMINIAI VOODŽIAI: ocynas, bend inė kalba, no minimas. ĮVADAS Ins i u o de lengua Li uana leksikog a os p epa ado y en in e ne ya empezado publica Bend inés lie u ių kalbos žodyno1 ( oliau BŽ) las a eas son a ias. El p incipal, como y de muchos diccionynos, es la explicación de palab as. Sin emba go, como indica el mismo nomb e, es o es un dicciona io de lengua bend inesa, aí en él no iene se neno minių dalykų. Decęsdami, qué palab as inclui en dicciona io, qué ases o conjun i os ellos ilus a , el edac o del dicodino se encuen a con odas los ni eles de la lengua a osena a ian es. Ac ualmen e habi ualmen e se asignan cua o g ados de e aluación de enómenos de lengua a ian icos: p incipal a ian e de no ma, secunda io a ian e de no ma, eng ino a ian e y ne eik ino a ian e. En BŽ se incluyen sólo aquellas palab as o sus signi icados, que son e aluados como p incipal o secunda io a ian e de la no ma. Ne eik inos o eng inas de la lengua enómenos dicodine no hay más p ecisamen e hablando, se p e ende, que de ellos no. es o se habla y sob e BŽ p a a mée: Tai no minamasis leidinys, e lejin is ealí uncionuojančią kalbos leksiką, eglamen ingą bend inės kalbos žodžių a oseną. Neno minos, ne eik inos o eng inos palab as en él no. Woodyne je a p incipales no ma lexicicos, palab as de da ybos, ki čiación o k . a ios p esen aba y šalu ines no ma a ios. Pab ėž ina, que el uso de la no ma secunda ia no cuali ica e o de la lengua.2 Es a úl ima ase edac o es del dicodino es muy signi ica i o. A ody ų, keis oka sob e es o esc ibi , pues no ma p incipal o šalu inė y es no ma. Sin emba go, desa o unadamen e, a menudo demasiadoeg s opūs manejado es de lengua a an la a ian e inal de la no ma ne a o inu y au omá icamen e, sin ene en cuen a a es ilos o con ex o, lo keicia en p incipal. Ve dino o ganizado es en endimien o, es o es la pob eza del lenguaje. Juk iné lengua aba ca mul i ud de ámbi os de la ida pública, po lo que ella dicodyne en endema no solo solo como o iciales, su edaguo a aš o lengua es o y šnekamoji kalba, imaginingoji leksika, sinonimai. Bejo abejo, su ge p oblemas, cuando hay que decidi , si la palab a conside a zina šnekamosios lenguaje hecho, o ja gonbe. En gene al esa cues ión, si cuál enómeno lingüís ico es no minis o neno minis, eme gia comenzando palab as de a anka, es a cues ión cons an emen e su ge asignando palab as signi icados, ki chiuojan , pa enkan 1 En e in e ne á ac ualmen e es ing esa comple amen e acaba i oncecielas le as de ex ai. Es as le as ma cados azules. Da cua o de las le as ex ai empeza a le an a , es as le as son ojonas. Zodyno acceso en In e ne : h p://bkz.lki.l /. Además, en in e ne á in oducida sepa ada BŽ pa e An aš ynas. Acceso en In e ne : h p://bkz.lki.l /an as ynas/. 2 P iega a In e ne : h p://bkz.lki.l /?pg=bend os_zinios. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 2 ilius acinius pa yzdžius and e en dėl ašybos. Los o ganizado es del dicciona io no siemp e pueden solos oma decisiones sob e es os asun os, po lo que se basa en a ios allales de k .), konsul acijų i ki okiomis bazėmis (LV GDB, ND, NSDB, VLKK KB), lie u ių kalbos cul u a de lenguaje (KKP, KP y dicciona ios (LKŽe, DŽ, LNKŽ, MLKŽ, LKVJŽ, PVE, PVA, PVAAAO, PVAz, e c.), g amá icos y o os allales (DLKG, DLKSS, FLKG, LKE, LKG), e minos del Banco de la República de Li uania (TB)3. Ya esc i os y su edaguo os BŽ ex os e alúan Es a ybinės lie u ių kalbos komisijos ( oliau VLKK) asigna i ecenzen a (p o . d . Albinas D uk einis, doc. d . Lina Mu inienė, Gim osios kalbos žu nalo y . ed. Ri a U nėžiū ė). Ellos p opo cionan obse aciones, pos e io men e ellas y BŽ ex ai conside as VLKK Žodyno pokomisijoje. Es o se hace po que que BŽ se p e ende ap oba como no minamąj dicciona io. 1. RAŠYBA 1.1. Obse aciones Gene ales Zodyno Al comienzo de la elabo ación de algunas palab as se p opo cionaban a ias a ian es de o og a ía, pe o más a de ue ap esues a p opo ciona sólo una, conside ada p incipal. Así ocodyne a iedades de esc i u a no. Tokia si uación, cuando posibles dos a ian es de o og a ía (hablamos de adelan e mencionados palab as), se conside a como sa o iškas ansicións pe íodo, ya que a lo la go de odo se codi ica una a ian e ( e eikia aco da biau us bjau us, spiau i spjau i y e c. casos /). Po ejemplo, BŽ se p opo ciona: Dnip as dk ẽ. ns. (2) ío en Rusia, Bal a usía, Uc ania, en e ecan i en Juodąją jū ą: Aš uoniólik ame ámžiuje Dniep ù bù o plùkdoma medena i ki Lie u õs be Uk anos k o inia. Hi ošimà dk . ns. (2) ciudad Japón en el su : Añ Hi ošmos bù o numes à p ime oóji pasáulyje a òminė bòmba. Hi ošimà senia bù o adinama Hi osimà. jò das dk . (1) es eu a gili ilga del ma įlanka alš ais ska dingais k an ais: No ègijos k aš ó aizdis iz áižy as jò dų. Lamas iò dais palẽka ddelį spūdį. o s ija dk . (1) emp i p ima e aį gel onais žiedais žydin is deco a i inis a bamas (Fo sy hia): Ja gel onúoja o s ijos. Kol que suele es as palab as esc ibi se algo di e en e: Dnep as, Hi osima, io das, o zi ija. Cabe en a iza que al p opo ciona la no ma de o og a ía e iamasi las ecomendaciones de VLKK eniendo de echo de ap obación, las ma e ias de o og a ía conside as en VLKK G ama ikos, esc i u a y sky ybos subcomisión. Asimismo dicciona io o ganizado es se basan y o os nue os con dicciona ios, zinynas y enciclopedías. y po ello se ha decido menciona cua o palab as pa a esc ibi exac amen e así4. En BŽ ambién incluidas algunas de mane a di e en e, que en o as uen es se esc iben palab as: bačia à dk . (2) omán ico dominikanos de o igen po inis baile: Šók i bačiã ą. | su música: Ska ba bačiã os melòdija. aquí aquíá dk . mo . nekai . g ei o empo en e enoginis pa inis baileis, o iginós de Amé ica del Su : 3 Jiẽ mókosi šók i čia čia čià. | jo muzika: Skaba čia čia čià. Na u almen e, aquí lis ados anaip ol no odos las iendas o uen es, en los cuales se basan BŽ o ganizado es. 4 Debido Dniep as, como de la a ian e p incipal, plg. VLKK KB y PVE: 105; debido a Hi ošima PVAz: 156 (VLE VII, 586 p incipal a ian e es Hi ošima, pe o PVAz es un uen e más ecien e); debido jo das plg. VLKK KB; po o si ia TB. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inés de la lengua no mas pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 3 čiak à dk . (2) según ibe o y India medicina cualquie a de los cue po humano exis en es (pp . sep ynių) cen os de ene gía: Čiãk os y à s ùbu o pabaigojè, ly ních ò ganos s i yjè, bámboje, ši dyjè, gé klose, ap añ akių, iš gal õs. A įmãnoma a é i čiak às? čianãchas dk . (2) caucazie ischkas mechosos y da zo ių oškinys, ab icado čianachinėje: Tik čianãchai k š a enos. Válgysi čianãchą sù e šiena a sù kiaulena? Es as palab as ue on esc i as sin sukš umo señal: bača a, ča ča ča, čak a, čanachas y pan. Sin emba go VLKK S e imžodžių a i ikmenų są aše5 se p opo cionan dos a ian es con la señal de su š umo y sin él (bača a, bačia a; ča ča ča, aquí aquí aquí). VLKK Žodyno pakomisei p i a us, ue desp és u se en BŽ auk i es as palab as, esc omos así, como ellas supues as. Así su no ma de esc i u a ya poco a poco es á cambiando. 1.2. Esc i u a de mayúsculas y minúsculas BŽ, hay y ik inių daik a a džių, ellos se esc iben didžiąja aide. Sin emba go ocu en ales palab as, cuyos un signi icado puede se exp esada e dade o palab a ( ašoma didžiąja aide), o a bend iniu palab a ( ašoma mažąja aide). Sin emba go hay y ales casos, cuando la mayúscula se esc ibe po espe o, po cie os acue dos o pan. Tales casos dicciona io se mues an. 1.2.1. Cuando la palab a en cie o signi icado se esc ibe yoca aide negu le an ado an aš inis (pp . didžiąja), a esa signi icación p i ašoma no a y daodama ilius acinių pa yzdžių: bakchanãlija dk . (1) 1. (Esc ima didžiąja aide) dgs. omėnų es i ė ino y inicul u e dios de Bakcho hono bei: Senã as ùžd audé Bakchanãlijų š en mą. 2. besaikis palaido apa eamien o; sin. o gija: Põ oki bakchanãlijų ais gal õs nuõ bčių spiẽčiaus no a sk da au. Kõl nep asidėjo j iẽšos bakchanãlijos, dá ole án iškai juõs žiū ėjau. b ahmãnas, b ahmãnė dk . (2) 1. la más al a cas as Indijoje homb e, a menudo espi i ualis a: B ahmãnas iesiógiai gáuna slãp ąjį žinójimą, a a ena pe jõ š dį. Js gmė b ahmãnos siimojè. 2. (Esc oma didžiąja aide) y . ns. impe sonis espi i ual p adas, más al a obje i i e o ė, exis i an independien emen e del espacio y iempo: B ahmãnas exis ã o ge ókai anksčia, ne gmė p õ as i in elèk as, odėl B ahmãno neįmãnoma sup às i p o ù i in elek ù. cè be is dk . (1) 1. (Esc ima didžiąja aide) ns. de los an iguos g iegos mi ológica exis encia igal is shuo, saugojęs en ando en el sub e áneo eino Hadą: Pap as i mi ingieji suakmenėda o iz ýdę Cè be į. 2. común. muy bud us y pik as sa gas: bend ãbu į aka è ù neįesi sededi eñ óks [ okià] cè be is i isùs ã o lak. dalià dk . (4) 1. des ino (2 .), lem is (2 .): Tokià ja à màno dalià: klausý is is d agios izpažinči. Ka as nó isi kéik i sà o dãlią. • plg. nedalia. 2. (Esc i a didžiąja aide) ns. ano ės Li u ians mi inė bū ybė, įasmeninan i žmogaus sėkmę: Kai ku iẽ mi ològai sejo Dãlią sù dei è Láime. 1.2.2. Cuando la palab a c ea aunque signi icado puede se esc i a y didžiąja, y mažąja aide (es o depende del con ex o), es o se mues a sólo ilius aciniais ejemplos: ãk as dk . (2) […]...> 2. documen o o icial, aš as, p o ocolo: Nò minis ãk as. Pa k imien o ãk as. Li uõs Nep iklausomýbės Ãk as ki ap namo Vasã io 16osios ak ù. 5 P iega in e ne : h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos://s e imzodziu-a i ikmenys/s e imzodziu-a i ikmenu-sa asas-su-paaiskinimais. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inés de la lengua no mas pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 4 bánkas dk . (1) Ins i ución, a liecan i di e sas monegines ope aciones (aciman i man ene , p es inan i, cambian i dine o): Eu òpos Cen nis Bánkas. Bánkų pãslaugos. Kàs suklė bánkų k zę? Dl p és õs k epki ės bánką. Laiký i pinigus bánke. Pàėmiau monig š bánko <...> 2. KIRČIAVIMAS BŽ ki chiuojamos no sólo i i i i i i i ula ino, sino y odo ilius acinis aseys o palab as conjinys. Si es posible, se es ue za mos a más di ícil caso de ki chiación, i. e., escoge i aš inio palab a o ma con, donde ecuen iosaida oma e o es (p.ej., unaaskai os įnagininką, ie ininką, muchosiskai os galininką): babiloniẽčiai dk . dgs. (2) nación, que i ía Babilonía, habiendo una semi de lenguas: <...> As ų ka ãliai s éngėsi mėgdžio i babiloniečiùs, ku i kul ū à bù o dag senèsnė. bab as dk . ns. (2) disminuinan e in į ala o o pl ino lydinys con o os me ales: <...> Sk s ymo ẽlenas sùkasi o ėse, ku i idnis pa išius izle as babi ù. Badmakia dk . dgs. (3b) aldea Telšių ajone: Pakeliu засùksime en Bãdmakius. Badmakiuo sè i ién ojos nedag. dugnnė dk . (2) 1. meške ė a api a peces al ondo: <...> Meške ió ojas pescójo dug ni nè. hipod ómas dk . (2) jojimo y conducción de compe iciones, ji gos luga de p ueba g ande, pp . o ali aikš é: Hipod omè en eni úojami a klia, eñgiamos a žýbos. Si el i ula es palab a iene dos a ian es de ki čiación, ellas se indican, pe o en la ase se p opo ciona sólo la p ime a (paginal) a ian e6: cùk inis, cùk inė bd . (1), cuk nis, cuk nė (2) con con enido en sí de azúca , de sabo dulce: Cùk iniai obuolia. óda dk . (1), odà (4) 1. supe io i ino cue po de humano o animal: Ódos š ei mas. Va ko óda (y à) š eln, lýgi. O ganizmui séns an , óda aukšlėjasi. Nusipi ka sausõs ódos c èmo. <...> Sin ninguna duda, y el segundo (šalu ino) a ian e de ki chiación nelaiky inas e o . Las a ian es de ki čiación se de e minan según las más ecien es nu a as VLKK. Po lo an o cuando qué BŽ ki ciándose no de la misma mane a que ue DŽ: dá gana (1), da ganà (3a) (DŽ ue dá gana); Jninės (1), Jonnės (2) (DŽ ue Jonnės (2), Jninės (1)); Vėlinės (1), Vėlnės (2) (DŽ ue Vėlnės (2),Vėlinės (1)); Žlinė (1), Žolnė (2) (DŽ ue Žolnė (2), Žlinė (1)); baũdžia a (1), baudžia à (3b) (DŽ ue baũdžia a (1)). Hay que deci que VLKK las no mas de ki chiación conside a cons an emen e y BŽ o ganizado es no siemp e spėja ápidamen e ene en cuen a a los cambios. Sin emba go la si uación obse ada y las a ian es de ki chiación p ecisándose. Es o hace posible, po que el dicciona io es online. 6 BŽ o ganizado es se sugi ió y ilus accional ejemplojie en skliaus os indica el segundo a ian e de ki chiación. Sin emba go en es e dicciona io de a ios ipos skliaus ai a eces se u ilizan pa a o os p opósi os, y skliaus ų gausa apsunkin ų ilius acinį sakinį, además, es o se ía excesklinė in o mación. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. P esen amien o de no mas de la Bend inés lengua Bend inés dicciona io de los li uanos lengua | 5 3. PORJOYAS Y SU SEMÁNS 3.1. Ya se ha mencionado, que noik inos y eng inos palab as BŽ no exis e. O odyno o ganizado es ya es ga é p egun as, po qué al dicciona io incluidas palab as balius, bin as, čia e is, domk a as, kaladė, kaladėlė, samo a as. Ellos de e dad en algunas uen es lingüís icas du an e algún iempo ue on conside ados eng inais o de odo ne eik inais. Aho a su no minis alo ación cambió, po lo que como no minas palab as ellas y en a on en BŽ. KP42 como p incipal a ian e de la no ma p esen a la palab a bin as, y como secunda ias a ian es de la no ma balius, domk a as, kaladė, kaladėlė. La palab a samo a a se conside a e nog a ismo y puede se consumido. Y po la palab a čia e is la palab a misma no no es ilíci a, su solo un signi icado no es ilíci a7. čiá e is dk . (1) con a o de a endamien o de anspo e ma ino o aé eo: Te minúo asis [keliõnės] čiá e is. bn as dk . (1) muy a o ejido de algodón a s is jaaizdoms ap iš i: S e ilùs bn as. Ap šk bn u kóją. A kipk bn o. bãlius dk . (2) šnek. pokylis, puo a: Venècijos káukių bãlius. Pon iẽs i bãlius. Reñg i [o ga ni zúo i] baliùs. | ies ais: S udeñ ų kamba ỹs põ bãliaus a ódė klakiai. domk ã as dk . (2) [ ech.] kėliklis 1: Au omoblį paklė domk a ù. Sumajidas en mayúsculas señalado el p incipal a ian e de no ma, en o as palab as, así secunda io a ian e de no ma enc epiándose en p incipal. Į eik inesnę puede se nuk epiama y una o o a palab a signi icado: ãk o ius dk . (1) 1. ac o n 1: Rzikos ãk o ius. Sociãlines ãk o ios anãlizé. Fãk o ios s eika. 2. ma emá icas […] mul iplicándose, plu aliclis: Dỹdis, š ku iõ dáuginamas k as dỹdis, adinamas ãk o iumi, a bà plu ikliù. • plg. ezus ak o ius. Nó ese que educidas mayúsculas ambién señala ambién un menos u ilizado palab a, secunda io a ian e e minía del pun o de is a, es ilis i icamen e cono uo o o a mino palab a más ecuen e sinónimo o p incipal a ian e8: diplòminis2 dk . (1) šnek. diplomainis abajo: Kadà pa ašýsi diplòminį? begemò as dk . (2) hipopo amas: Mã ėme gi a às, begemo ùs, zeb ùs i muchosýbę ki sa ãnos animalesnų. Mókslinis begemò o pa adnimas y à didỹsis hipopo ãmas. balso s ygà o o klos ė: Ilga kaban baso s ỹgos pé a gs a. Nepé empk baso s ỹgų. 3.2. En BŽ incluida po 9000 nue as palab as9 y conside ables nue os signi icamien os, de los cuales no había DŽ an o an iguamen e conocidas de, gene inée hablaba ya de e minos popli usių, an o en dicciona ios an e io men e ne iksuo as nue asodjis, ej.: bo anika ak indija, a ãchis, a aukã ija, cuknija, nikas, o s ija, èzija, ga dènija, ka damón y k . ; medicina analgè icos, a òzė, a e oskle òzė, celiul as, ence a l as, eu ò ija, glaukomà, ka è e is, la ing as, miomà; zoologija bãse as, bòkse is, 7 Plg. KP42, 21: ča e is s e . n k. = zassãkomasis esas. 8 Pa a más de alles sob e es o éase. Liu ke ičienė D. 2014: Nuo odinis palab as in e p e imas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Lexikog a ija y leksikologija 4, Vilnius: Li u ians kalbos ins i u o, 219229. 9 Algunas de las palab as mencionadas aquí (memninukas, ile, lasanija, compmena, imp in ado , e c.) pueden da luga a p egun as al lec o no au o izado pues ellos ya se p esen an en DŽ sép ima edición (2012). Sin emba go esas palab as en DŽ omados p ecisamen e de el p epa ado BŽ, y no ice e sa. Cuando se es aba p epa ando DŽ sép ima edición, BŽ o ganizado es ue pedido algo ac ualiza DŽ leksiką. Así y ue hecha, pe o es as palab as no es án incluidas en la gene al DŽ ex ą, ellos se p esen an en un anexo sepa ado, después del cual esc i a Suda y a de el p epa ado Bend inės lie u ių kalbos žodino. Además, DŽ p a a mėje (p. VIII) es al ase: <...> inse o p epa ado de o a mane a nedidelis (be eik pus ečio šim o) DŽ nesamų palab as apéndice de del p epa ado Bend inės lie u ių kalbos žodyno. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend iné de la lengua no mas p esen ación Bend iné de la lengua li uanas dicodyne | 6 dygliã iušis, echidnà, èmu, koalà, kòlis, opòsumas, o ele is, sè e is; eligión abã as, egzo czmas, mandalà, mišiõlas, mán a, monsinjò as, e o mã as, einca nãcia; culina ija adžikà, b , cha čiò, edãmas, kapučnas, kã is, lazãnija, ekilà, ònikas, ùž epas; eija memin ùkas, áilas, esbukas, hipe èks as, modlulu, compu ado inkmenà, skáipas, spausdin ù as, inklãlapis, e is, usas, žiniã inklis. Así en algunos casos ya se á codi icada la palab a o su no ma de signi icado. 4. NORMINIMAS ILUSTRACINIAIS PAVYZDJIASEl nomb e de la emp esa y el nomb e de la emp esa son los siguien es: BŽ ilius acinių ejemplos son conside ablemen e más que DŽ. Jais p e ende no solo p aples a la de inición de la i ulación palab a, p opo ciona más in o mación sob e esa palab a, mos a una u o a palab a seman ina en o no, pe o y llama la a ención en lo que a osena es eglamen iga. Po lo an o se es ue za pone ales cons ucciones, donde puede se hecha e o es de lenguaje. Tokios ejemplos se busca en ex os (DLKT, LMKT), en iendas de cul u a del idioma, bases de consul as y pan. Ka ais lauž iniuose skliaus os se indica o a uno, adicionalmen e a osena a ian e o ooks aleg nis, p ielinksnis o pan. Toks g aciasimo signi ica que ambas (o keli) p esen adas a ian es son lygia e čiai y galimi a o i: ba siu ỹs, ba siu ė dk . (3b) calu e os o aisy ojas: <...> Jaunỹs ėje màno ė as y à bù ęs i kál iu, i bã siu iu [i kál is, i ba siu ỹs]. <...> se i, y à (būna, bū a, ẽs i), bù o ksm. […]...> 8. cuen o compues o conjunción: […] Táu necesi éjo se i móky oju [móky ojui]. Neg ažù se i ókia melagè [ ókiai melãgei]. Bú i is icimám nelag a. <...> d as, do à bd . (4) obse ando mo o ės no mas de, no mien ando, noap audinėjando; sin. mo alus: <...> Užaugina aikùs do as žmonėms [dõ us žmónes]. Snų js zaaugno dõ ą.<...> d ebė i, d ẽba, d ebėjo ksm. 1. (ish ko, desde ko, kuo) se c eciám, d ebinam, al ac ua de ue zas in e nas o ex e nas; sin. i pė i, i ė i: <...> Ella se es ejó de shačio [nuõ shačio]. Jõ lpos émjo š pỹkčio [pykčiù]. 5. SINTAKSINIO JUNGLUMO FYMJIMAS BŽ an e eiksmažodžių, keblesniais casos y an e būd a džių o daik a a džių, ma cado conjunlumas sin ác ico ( alen ingumas). Junglumas BŽ señalización del in e ogan e en su nomb e kas aleg niais (sin p ilikoncio o con p ilikoncio)10. Chi aip diodo lei y oyas ob iene in o mación adicional, si con i aš ini palab a se puede usa unookį u o ookį aleg niji o p ielinksninę kons ukciju. Po jeje, sin ác ico junglumas mues a y ilius aciniais ejemplos. Po ejemplo: ep esen an eáu i, ep esen an eáuja, ep esen an eã o ksm. (kam) se ep esen an e: Depu ã ai ep esen an eáuja elecjams, j in e esesams. Kon e eñción js ep esen an es msų šãliai. balsúo i, balsúoja, balsã o ksm. (dėl co, an e qué, po qué, qué) a a és de elecciones o casual cosa colec i yskambinan elé ono o de o a mane a: Depu ã ai balsã o dl su a iẽs a i ikãmen o. Dù muje ónés iai sp endžian a iduo i balsą, eikš i nuomonę biule eniu (balsu), pakelian anką, 10 Sob e es o más de all é. Liu ke ičienė D., Nak inienė G., Vosyly ė K. 2010: Veiksmažodžiai y sus abs ac s Bend inės lie u ių kalbos žodyne. Lexikog a ía y leksikologija 2, Vilnius: Ins i u o de la lengua Lie u ių, 235251. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend iné de la lengua no mas ag adecimien o Bend iné de los li uanos de la lengua dicodyne | 7 balsã o p iẽš jõ pasilymą. Kàs balsúoja ùž a, cád publicinỹs b ían pa in o spáusdin i? Tiañdia o úosemos deca imo p oyèk á. bodė is, bõdisi, bodėjosi ksm. sng . (ko, qué) sen i enšiškumą, noėg i, nekęs i, e i a i: Ne e a šál ą udeñs diẽną bodė is dulksnà i ūkanomis. Vaikas bõdisi mókslu. Mans is bõdisi. Nesibodėk hučių. co esponik s, co espondi iẽs dk . mo . (3b) (qué, a quién) al p oduc o, p oduc o, p oceso o se icio es ablecido o plan eado equisi os con o midad: Di ec i a de as eque ã imų cumplik s. Nag incida la con o midad del es a u ín del es a u ín con la Kons i ùción. nẽshinas, nešinà bd . (3b) (kuo) nešdamasis (ką): Vý ai, nešin gėli púokš ėmis. Mó e ys, nèšinos kdikiais. ja namõ kespšiù nẽshinas. Bū ẽlis lia omis nešin peñsininkų. APEBENDINAMOSIOS NOTABOS Bend inés lenguas li uanas diccionas, sin o os sus zada inių, ejec o y no minamąj abajo. Las no mas de lengua BŽ se p opo cionan po cuellos pjú iais. 1. Rašyba. Los suda y ojas de palab as cons an emen e siga los cambios de no mas de o og a ía y al dicciona io incluye sólo una, úl ima a ian e, aunque quizás en es e momen o a osenoje más di undés y el segundo. Además, en los ex os del dicciona io sis emá icamen e cie as e e encias y ejemplos se mues an casos, cuando las palab as comunes se esc iben en mayúsculas o, al con a io, e i icables palab as se con ie en en gene ales y se esc iben en mayúsculas. 2. Ci čiación. Woodyne ki chiuojan no sólo i i i i i i i i i i , pe o y odos ilus acinio ejemplo palab as. Si la palab a puede se ki chiuojado d ejopai, como i ula es ele an ambos a ian es de ki chiación. 3. Las palab as y sus signi icados. Ne eik inos y eng inos palab as de BŽ no hay, odos en es e dicodyne esan ys palab as o sus signi icanzas son a o ini. En BŽ incluída pe 9000 nue as palab as y conside ables nue os signi icamien os, de los cuales no había DŽ. 4. No minimas ilius aciniais ejemplos. BŽ ejemplos iene como obje i o no sólo p aplijas la de inición de la palab a de i ulación, p opo ciona más in o mación sob e esa palab a, mos a una u o a palab a seman ina en o no, pe o y llama la a ención en lo que a osena es eglamen iga. 5. Ma cación de la conjunción sin ác ica. BŽ an e eiksmažodžių, keblesniais casos y an e būd a džių o daik a a džių, ma cado conjunlumas sin ác ico. Así se p opo ciona in o mación adicional, si con i aš inio palab a se puede usa unookį o o ookį aleg niji o p ielinksninę kons ukciju. 6. Se espe a que en el u u o es e dicciona io se con ie a en una de las uen es de no mas codi icadas. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUT LIUTKEVIČIEN. Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 8 ŠALTINIAI BŽ Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( en ido). P iega en in e ne : h p://bkz.lki.l . BŽ An aš ynas Bend inės lie u ių kalbos žodino An aš ynas. acceso en In e ne : h p://bkz.lki.l / an as ynas/. DLKT Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. P iega en in e ne : h p:// eks ynas. du.l / eks ynas. DŽ 2011 Daba inės lie u ių kalbos žodynas, 6o pac i ado y complemen ado edición, in e ne inė e sija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. acceso en In e ne : h p://dz.lki.l . DŽ 2012 Daba inės lie u ių kalbos žodynas, 7o pac i ado y complemen ado edición, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. LMKT Lie u os mokslo kalbos eks ynas. Acceso en In e ne : h p://co ali .l /. In e ne de ex os de ecu sos na ši i pae sea ch sis ema Google (h ps://www.google.l ). LITERATŪRA DLKG 1996 – Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Red. V. Amb azas. 2 leidimas, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidykla. DLKSS 1998 – E. Valiuly ė. Daba inės lie u ių kalbos sin aksiniai sinonimai, Vilnius: Mokslo i enci- klopedijų leidybos ins i u as. FLKG 1998 – A. Valeckienė. Funkcinė lie u ių kalbos g ama ika, Vilnius, Mokslo i enciklopedijų lei- dybos ins i u as. KB – Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos konsul acijų bankas. KKP – Kancelia inės kalbos pa a imai. Sud. P. Kniūkš a. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, in e ne inis leidimas. P ieiga in e ne e: h p://kancelia iniaipa a imai.lki.l /. KP – Kalbos pa a imai.1, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2004; 2, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2003; 3, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2003; 4 (pi mas leidimas), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 2005; 4 (an as leidi- mas), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 2013. Liu ke ičienė D. 2014: Nuo odinis žodžių aiškinimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Leksiko- g a ija i leksikologija 4, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 219–229. Liu ke ičienė D., Nak inienė G., Vosyly ė K. 2010: Veiksmažodžiai i jų abs ak ai Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Leksikog a ija i leksikologija 2, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 235–251. LKE 1999 – V. Amb azas, A. Gi denis, K. Mo kūnas, A. Sabaliauskas, V. U bu is, A. Valeckienė, A. Vanagas. Lie u ių kalbos enciklopedija. Pa engė K. Mo kūnas, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as. LKG – Lie u ių kalbos g ama ika 1, Vilnius: Min is, 1965; 2, Vilnius: Min is, 1971; 3, Vilnius: Mokslas, 1976. LKVJŽ – N. Sližienė. Lie u ių kalbos eiksmažodžių junglumo žodynas. 1, Vilnius: Mokslo i enciklo- pedijų lei dykla, 1994; 2(1), Vilnius: Mokslo i enciklopedijų lei dykla, 1998; 3, Vilnius, Lie u ių kalbos ins i u as, 2004. LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas, elek oninis a ian as. Red. kolegija: G. Nak inienė ( y . ed.), J. Pau- lauskas, R. Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2005. – A - naujin a e sija 2008. P ieiga in e ne e: www.lkz.l . LNKŽ 2001 – E. Jakai ienė E., S. Be g-Olsen. Lie u iųno egų kalbų žodynas = Li auiskno sk o dbok, Vilnius: Bal os lankos. LV GDB – Lie u os ie o a džių geoin o macinė duomenų bazė. P ieiga in e ne e: h p://l gdb.lki.l . MLKŽ 2000 – M. No kai ienė, R. Šepe y ė, Z. Šimėnai ė. Mokomasis lie u ių kalbos žodynas, Vilnius: Bal os lankos. BENDRINĖ KALBA | 88 (2015) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ. Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne | 9 ND – Naujažodžių duomenynas. P ieiga in e ne e: h p://naujazodziai.lki.l . NSDB – Naujųjų skolinių duomenų bazė. P ieiga in e ne e: h p://nsdb.socioling is ika.l . PVA 2008 – Pasaulio ie o a džiai. Ame ika, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as. PVAAAO 2010 – Pasaulio ie o a džiai. A ika. An a k ida. Aus alija. Okeanija, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as. PVAz – Pasaulio ie o a džiai. Azija. 1, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2012; 2, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2014. PVE 2006 – Pasaulio ie o a džiai. Eu opa, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as. TB – Lie u os Respublikos e minų bankas. P ieiga in e ne e: h p://www.l s.l /pls/ b/ b.sea ch. VLE VII – Visuo inė lie u ių enciklopedija 7, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2005. VLKK konsul acijų bankas. P ieiga in e ne e: h p://www3.l s.l /pls/in e 3/dokpaieska.showdoc_l?p_ id=385140&p_que y=&p_ 2=. Recibió 2015 11 02 Adop ado 2015 12 28