
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ANTRAŠTINI VOODŽI REIKŠMI PATIKIMAS BENDRINS LIETUVI KALBOS OKODYNE
ESMINIAI VOODŽIAI: ocynas, bend inė kalba, no minimas, Bend inės lie u ių kalbos
žodynas, eikšmė, apib ėž is.
INTADINS NOTABAS
Li u ian Ins i u e del lenguaje ya de lamos iempos se p epa a Bend inés Li u ian del
lenguaje dicciona io ( oliau BŽ), más a de sob e es o é. Liu ke ičienė 2014b: 1519.
1
Ac ualmen e en In e ne publicada 70 au o ines lankos, los cuales o man le as b, c, č, d, e, ę,
ė, , h, j, o, z comienedancias an aš ines palab as o palab as jungines dicyniniai a ículos.
2
P adė i kel i en in e ne ą y o os le as de (a, g, k, l, m, , š, , ž) ex ai. Puede su gi la
p egun a, po qué los a ículos dicyniniai se le an an no de ila, no según abėcėlę. Así es
3
po que p ime o se esc iben y edi an nep iešdėliniai eiksmažodžiai, sólo despues
p iešdėliniai, pues se ía complicada su edagua , po ejemplo, palab as de aplenk i, nulenk i,
sulenk i, zalenk i a ículos, mien as aún nesu edaguo o undamen o palab a de lenk i
a ículo y pan. Menė i 70 au o inių lankų es á sin sepa ada pa e del dicciona io BŽ
An aš yno, cuyo in e ne hay 82 au o iniai lankai. El en asš ynas a in e ne se ha
inse ado po que que BŽ aún no es á e minado; aigi, si los usua ios no encuen an quela
4
palab a en el dicciona io, ellos pueden pasi ik a si él es suki čiuo , indicada su pa e de habla
y comúnmen e añadido un ejemplo a osenes.
An aš yne – jei jis en y a, adinasi, y a a ba u ės a si as i i žodyne. An aš yne žodis y a
P z.: i šnaša dk . No malmen e i šnaša elegamos ki kiu, smulkesni š i .
pabéls i ksm. Pabélsk s ip iaũ, al cual n s izgi s. deliciamen e p .
Mgs u deliciosamen e pa álgy i.
1
Acceso en In e ne h p://bkz.lki.l /.
2
Šios aidės BŽ in e ne o puslapyje žymimos mėlynai, ai eiškia, kad įkel i jau isi omis aidėmis
p asidedan es a ículos ocyninos.
3
Es as le as BŽ en la página web ma cadas en ojo, es o signi ica que se ha insal ado sólo pa e
de dicyninių s aipsnių. Negodai ma cimas le as aún del odo p ema é as de subi a in e ne .
4
P iega en In e ne h p://bkz.lki.l /an as ynas/.
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |2
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Reikia menciona que las palab as, exis en es en An aš yne, como y o os leksikog a iniuose
šal iniuose, anda y Google paieškos sis ema. An aš ynas, como y BŽ, no exis e un p oduc o
inalizado su in o mación cons an emen e se ac ualiza. Si algo se cambia en diccion, se cambia y
An aš yne. Es os cambios suelen es án elacionados con ki čia im (ki čiación no ma cambiim),
no ė ų ne ikslumų o co ek ū os e o es co ección. Las echas de eno ación del Zodyno
señalados en la p ime a página BŽ y Naujienų sky elyje. El obje i o de es e a ículo mos a , cómo
BŽ se p esen an los signi icados de las palab as y cómo esa p esen ación di ie e de la p esen ación
de signi icados en o os dicciona ios.
1. BŽ TEXTO RAŠYMAS LEKSINMIS SEMANTINMIS GRUPMIS
BŽ las a eas son a ios inclui palab as, no ixsuo as en o os dicciona ios ( e minus,
in e nacionales palab as, nue os ealijas ma cinchas y ya bien conocido leksemas), p esen a
eglamen ingo ki chiación, codi ica unos gene inés lengua no mas ni elesis, mos a
sin aksinio junglum, algunos mo ologicos emas y k . Sin emba go el p incipal, como y de
muchos dicciona ios, es acla i palab as y e ela lexicina sis ema seman ino. Po lo an o, en
el dicciona io pa icula men e mucho én asis se p es a a la signi icación de la i ulación
( eikšmėms). Dėl šios p iežas ies dalis žodyno eks o bu o ašoma i edaguojama ne pagal
palab a o combinación de palab as abėcėlę, a lexicónicas g upos semán icas, sob e es o
ambién é. Lazauskai ė, Liu ke ičienė 1998: 205217; Liu ke ičienė 2006: 918; Mu mulai y ė 2006:
3454; Nak inienė 2006: 1931; Nak inienė 2011: 150164; Sakalauskienė 2003: 10611; Zaikauskas,
Jasiony ė 2006: 149169. Pi minis BŽ uen e ue Daba inės lie u ių kalbos žodynas ( oliau DŽ),
5
po lo que ale compa a , como las mismas palab as desc íbense en abojujos dicciona ios.
Plg.: bebida ue eus o mus bebida alcohólica, con con enido na u al inių
DŽ
BŽ
balzãmas (2) <...> am ik as
balzãmas dk . ns. (2) <...> s ip us
balzamų, į ai ių augalų eks ak ų <...>
5
Suda an el p adiní BŽ An aš yną palab as ue on ecopilados de DŽ e ce io edi o, pe o en
a ículo BŽ se compa a con sep en oio (in e ne inio) DŽ edi o.
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icamien os pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
žodyne |3 mas (2) s ip us s aigusis mas6 dk . ns. (2) ue eus als (4) escigus bebida, als dk . ns.
(o o os aisios) sul imis o hecho de aisios o uogų sulčių bei esencijų, esencia agua y azúca es <...>
(4) nes ip us gi (4) ácidoš okas gai usis gi dk . ns. (4) gai usis bebida, bebida, hecho hecho de
gai (4) <...> al gai usis gai dk . ns. (4) <...> cu i usis
cuk anend ių sulčių alcoholic bebida, hecho de cuk anend ių hecho pp . de miezes salyklo y bebida
alcohólica, pp . elabo ado a pa i de cebadas <...> elabo ado uginan djio in o pan, sulčių o melasos
<...> apynių<...> salyklo y apynių <...> bebida (pp . de aisių) <...> bebida, pp . heomas de baisios <...>
djio in us aisius y k . <...> limonadas (2) gai us bebida limonãdas dk . (1) gai usis bebida, con ci inos
En ambos dicciona ios bebidasas de inen como s aigieji (alkoholiniai) y gai ieji. Sin emba go
DŽ de la palab a balzamas de inición dicha semos (s aigusis o gai usis) no exis e, és a puede
sólo nuecescia de la palab a ue es. DŽ a iai uja į a džiuo inė y neį a džiuo inė o mas:
s aigusis ( omas), s aigus (alus), gai usis (gai a, gi a), gai us (limonadas). BŽ de inición se
es ue za en segui la ó mula gė imas, hecho de, de ella se des ía en aquellos casos en los
que se conside a que son más impo an es o os asun os (caso balzamo). DŽ a bebidas
de inidas más lib emen e, se aplican al menos a ias o mulaciones al bebida (balzamas),
(pažyminiai) bebida (gi a), gė imas hecho de ( omas), gė imas hecho de (alus), gė imas su
(limonada). Tokie desiguodumai ė a smulkmenos, sin emba go esc ibiendo y edi ando palab as
dicciona ios a ículos emá icos con g upos emá icos sus mucho simp čiau e i a .
Veamos, cómo se desc iben palab as de un odo di e en e g upo lexicónico seman ín […]
é minos de zoología, an e los cuales esc iba y el nomb e la ino:
DŽ BŽ baladis (2) 1. al pájš is, baladis dk . (2) 1. en las ciudades lib emen e i iendo pájs is
pilkomis, mels omis, Palodžiai omas, ce eza, limonada, gai a, gi a ya esc ibi , pe o al online BŽ
aún nepa ekę, po lo an o su edaguo i sus dicyniniai a ículos aún puede keis is.
ka elis (Columba) <...>
6
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
žodyne |4 bal omis y k . plunksnomis, nedidele cabeza con ies u snapu, co as pie jas; sin. ca elis
domés ico <...> eu opaea) <...> žąsi s, ~is m. zool. (4) g an a es sil es es y domés icas de agua
(Anse ) <...> žąsi s, žąsis dk . mo . (4) 1. g ande,
bien nadian e sal aje o domés ico a es de agua
algu cuello y ančiu snapu (pp . ik oji kamienais
kopinėjan is paukš is (Si a žąsis, Anse ) <...>
kopinėjan is paukš is (Si a eu opaea) buk is
dk . (2) chi ỹlis de amaño de llo blio zool. (2)
kikilios amilia pájš is, gi ando niddus soduose,
gy a o ėse (Acan his cannabina) chi ỹlis dk .
(2) pequeño pájs il g iskomis y ma ones
buk is zool. (2) ž i blinių bū io kamienais
plunksnomis, nidudus gi ando en soduas,
gy a o ėse (pp . eu azinis či ylis, Acan his
cannabina, Ca duelis cannabina) <...>
Como se e de ejemplos, y aquí BŽ de iniciones son homodes es. DŽ odas las cua o
de iniciones di ie en: žąsis desc úenama muy simila men e como BŽ, bukučio de inición
indicado bū ys, či ylio šeima, y balandis es al (pab auk a s aipsnio au o ės) pájš is o el
mismo que ca elis. Nece deci que el ca elis DŽ de ine se de ine de allemen e, plg. paukš is
pilkomis, mels omis, bal omis y k . plunksnomis, dideliu gu kliu, balandis (Columba). BŽ en ales
casos las de iniciones de alladas se epi en a ambos sinónimos. Aho a sinónimo de ab il se
conside a no cualquie co elis, sino el co elis domés ico, po lo que BŽ es a in o mación ue
e isada. Naminis ka elis es el é mino p incipal, po lo que y el nomb e la yniškas la e ay en
la palab a se añadi á a su (y no ab il) de inición. La ininiškas el nomb e no es an sencillo
pa adinimas i gi bus pa ikslin as. Beje, ikslų lie u išką mokslinį i lo ynišką šio paukščio
indica . Todo o inėje lie u ių enciklopedijoje ( oliau VLE) esc ibe así: En las ciudades
ecuen es sulaukėjęs naminis ka elis, o balandis (C. li ia), su ęs de el oolinio ka elio (VLE IX:
515). Así, dominis ca elis y balandis son sinónimos, dominis ca elis p incipal é mino. Sin
emba go, en las dos uen es que se encuen an en el Banco de é minos de la República de
Li uania ( oliau TB) se encuen a la siguien e in o mación: uol nis ka ẽlis <...> Columba li ia <...>
sinónimo naminis ka elis <...> (PAT 2002) y uol nis ka ẽlis <...>
Columba li ia <...> (PPŽ 2009). Teniendo en cuen a es o, según TB el é mino p incipal es ya
casinis ca elis, y caolinis ca elis, y que ellos son sinónimos, indica solo uno de es os uen es.
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |5
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Vikipedijoje p esen ada in o mación pa ece así: Uolinis ka elis (lo . Columba li ia) ka elinių
7
(Columbidae) amilia paxš is. Isol o se ace ca de 15 po ūšių. Nues o país hallaba sólo la o ma
domes icada Columba li ia . domes ica, a la que acos uma llama el ca elio dominio. In o mación
muy simila a VLE, pe o su ge o o o o nomb e la ín. Pai skojing en In e ne con Google paeseškos
sis ema, esul a que es e nomb e la iniškas se ixa y en muchas o as uen es. en onces qué es
balandis? Haminis ca el o ca olino ca el? Columba li ia o Columba li ia . domes ica? ¿El pa o
domés ico y el pa o ocoso son el mismo, o no? Así en es e momen o BŽ o ganizado es balandí y
naminį ka elį conside a sinónimos, sin emba go, cuando sea edaguado a ículo dicciona io naminis
ka elis, o a ez e alua á la in o mación dispues a y busca á nue as.
Vol amos al bukucio y či ylio. Debido a la amilia o g upo de elección DŽ de ini yse u bió es e
dicciona io o ganizado es ecogían una o o a palab a (šeima o bū ys) no šiaip sí, ėmėsi
amce as mo i os, pe o a o dina io dicciona io lei o io al desiguoduma pa ece keis okai.
Tal ez puede su gi p egun as sob e BŽ či ylio de inición en skliaus os g abados nomb es
la iniscos. A eces un (lie u iškas) é mino de zoología o bo ánica puede ene dos o más
nomb es la inos (sinonimos). BŽ Así se indican ellos ambos (o aún más). Men iė ino o a cosa
žąsies y či ylio en a ículos dicciona ios skliaus os an es la ynišką nomb e se indica pp .
e dade a esąsis, pp . eu nisazi či ylis. Es o signi ica que e minologico (mokslinis) el nomb e de
es os paixes es ese insc i y asis skliaus uose, a él p i ašomas y la yniškasis. Cuando an e el
nomb e cien í ico se p ensas pp . (po lo gene al), es o signi ica que al deci žąsis gene almen e
enemos en mención p ecisamen e esa e dade a žąsį (pues ella Li uania más ecuen e, mejo
conocida o e c.), pe o puede se y ki okių žąsų. Así jąsis no Anse , či ylis no Acan his cannabina
(as se indica DŽ). Plg. desde TB: žąsys lo . Anse inae, es eu esni e minai medžąsės,
šlakuo osios an ys, iš inės žąsys; žąsys lo . Ande ini, es eu esni e mininai be niklės, gulbės,
kosko obos, ik osi os žąsys. Da plg. či yliai lo . Ca duelinae, es eu esni e mininai akiniuo ieji
kikiliai, ame ikiniai s ilikai, auksagal iai kikiliai, auksaspa niai s ilikai, Bonino islos s ilikai, či yliai;
či yliai lo . Ca duelis, es eu esni é minos ame ikinis alksninukas, andinis alskninukas, an ilinis
alksninukas, ba zdo asis alksninukas, eu azinis alksninukas, eu azinis či ylis. Es a e minís ica
in o mación no especialis a quizás sólo con undi ía y, al ez, le se ía del odo innecesa ia. Po
consiguien e BŽ y p ocu ó p opo ciona no oda, pe o al lec o ac ualią y ácilmen e en endible
in o mación. Así ambién se p esen an no sólo zoologías, sino y Es a enciclopedia en línea BŽ
7
o ganizado es u ilizan como una uen e adicional y en ella p esen ada in o mación se basa sólo
en el caso, si ella la con i man y o as uen es.

DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
bo anikos e minai, plg.: bl ė da žų augalas šako u s iebu, edan is okius gumbus (pp .
algomoji bul ė, Solanum ube osum); baklažãnas šil ųjų k aš ų augalas, edan is okius
žodyne |6 aisius (pp . pap as asis baklažanas, Solanum melongena); juozãžolė k apus ais inis,
especesconis meding pusk ūmis mėlynų žiedų kekėmis (pp . ais inė juozažolė, Hyssopus o icinalis).
Se puede pau a , qué semas p incipales ambos ocodyna pasean po desc ibi a
algunos animales, plg. :
DŽ BŽ
s umb -
zeb as
an ilopė
animal
beždžio-
animal
animal
nė
animal
animal
hipopo a-
animal
animal de
mos
mamí e-
os
a klys
animal de
mamí e-
mamí e-
os
animal de
danielius
os
animal de
elnias
mamí e-
os
jakas
animal de
mamí e-
bui olas
os
animal de
bisonas
mamí e-
os
s i na
animal de
mamí e-
gi a a
os
animal de
as ežys
mamí e-
os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os
BŽ como p incipal semá op ó la palab a animal. D Ž semos, como se e, conside ablemen e di ie en y
su elección ya plan ea p egun as. sólo un beždžionė o hipopo amo es án mencionados como
mamí e os, aunque ales son y o os abo dajados animales. Genuilio signi icación p incipal es na
mini s jinduolis, po lo que danieliaus dicciona io a ículo es as semos esc ibi ne eque ía.
A ajo ojai son no sólo elnias y jakas, sino ambién (de la lis a examinada) danielius, ka ė, bisonas,
s i na, ji a a, an ilopė, s umb as. Como aguo is de ine se bisonas, pe o ogus iene y danielius,
ka ė, elni as, jakas, bui olas, s i na, an ilopė, s umb as. He olėdžiai son no sólo s i na y ji a a,
sino y la g an mayo ía de es e lis a animales. Dyka agiai, además así de in as an ilopés y s umb o,
es y ka ė, bui olas, bisonas. Pese po sepa ado, jun o a cada palab a se indica
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icado de signi icado de Bend inės lie u ių kalbos
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
žodyne |7 la in o mación es co ec a, pe o sin emba go de una ūšies ealijas hay que de ini
homodai. Visos aquí menciona ía semų en de inición, noudeces, po lo que hay que escoge
8
cualquie a una o dos y aplica a odas palab as simila es.
Lexicales seman ís icas g upos BŽ ue on esc i os y edaguados y de algunas pa es de
la lengua iz ik uko, į a džio, jaus uko, dalely ės, skai a džio, a ski ų būd a džių,
eiksmažodžių y k . g upų žodyniniai s aipsniai. Plg. :
DŽ BŽ ( i s an , k in an ) <...>
uidosmingo ui imo imp esio al
bu dinkš iš . kebe iokš
pin ajdui cib, ci ba js . ožka g i o
bu dinkš iš . a ojamas ne ikė o
sonido cib js ., ci ba ca ojan se
dice a an kiaulę <...> bu kū bu kū
čé kš iz ., če kš consumido
soundui
če kš elėjimo, su a škėjimo
pamėgdžio i; sin. a kš <...>
B Is ik uks de ini las ó mulas más comúnmen e u ilizadas <...> al sonido imempdjio i o Ž<...>
al imp esio e a duo. La úl ima de inición signi ica, que del ik uku ma cimas acción no sólo
audible, sino y is o. DŽ is ik ukes, como se e de ejemplos, de iníanse a iadamen e
sinónimo (če kš ), sinónimo con adicional aiškinim (bu dinkš ) y nusakomuoj mane a (bu kū).
Lo mismo se puede deci y de la desc ipción de jaus ukų: BŽ se p esen an
o mulas de iniciones, y DŽ las de iniciones a ían:
iš . ab il bu kū iz ., bu kū
ep ojando u ilizado oz pa a
dice kc js . ep ojando exclamiama
<...>
ka ė9 kc js . ep ojando se dice
g i ando
unsaki i bu ka imui (pp . ab il)
pamėgdžio i <...> čé kš iz . a kš
g i ando <...> DŽ BŽ jkš šnek. js .
ukš, uis (kiaules a an ) jkš js . se
ožką <...> ka ę <...>
8
Plg., como encon a ía la palab a, de inido po odas (des de e dade os le p opias) semis:
s umb as animal, zinduolis, žolėdis, a ajo ojas, aguo is, dyka agis.
9
Es a de inición en gene al d ip asmiška si la palab a se exclama comp ende emos como
pažyminį, p incipal palab a de de inición se á ka ė y en onces la de inición se á daik a a diška.
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones p esen ación en Bend inės lie u ių kalbos žodyne |8
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
2. REIKŠMS Y REIKŠMS ATSPALVIO SKYRIMAS
Reikšmės BŽ señalados po núme os, como y en o os dicciona ios. Reikšmių onal ías señalimi
con señal |. P z.: balsúo ojas, balsúo oja dk . (1) una pe sona que iene de echo a o a po
elecciones, e e éndum o pan. : Balsúo ojų są ašas. Du an e shiuõs su gobie no elecs b o kai p
nicad pocos o ú o es. • plg. selec o . | homb e, que o a: Todos o úo ojus k ičiame
Bal agal ės ã ys. Paklúonėje nãkčiai p iš as Sa is sušlemščia bal agal is ži edus. | žilagal is,
daly áu i i  ki uosè mūsų s e ai nės konk suose.
bal agal is, bal agal ė bd . (2) ku io bal a gal a: Bal agal is ka lis [e lis].
žilas: Bal a gal io Vydū no po e ada. Smag žiū ė i en dainúojancias bal agal ès močiu ès.
Henclu | sepa ado no sólo ono de signi icación, sino y algunas o as cosas es e signo
poniéndose an es su u onimien os al o. (aukš esnysis g ado), aukšč. (aukščiausiasis o ma),
laipsnis), į . (į a džiuo inė o ma), neig. ( eiksmažodis su neiginiu
10
), sng . (sang ąžinė
beasm. (beasmenė a osena), p k. (pe kel inė a osena)). P z.: ėd s, ėd bd . 1. mucho
sedan e; (4) sin. ajus: <...> | al o. : Kai a šąla as, kã inas dã osi ėd èsnis. | al o. : shunikas
ėd iáus sh de odos cua o. op imi s iškai p . → op imis a 1: <...> | al o. : Jõ dá bą necesé ía
é in i op imis iškiaũ. <...>.
ex emadamen e p . a iesgando, sob epasando los lími es habi uales: <...> |
al u a. : Gáu i ex emiáusiai ažiã usio lek ỹnininko p i zą. de alls, bd . (4) con
odos los po meno es: Koki de all a ãskai a! | į . :
De alsis plan de la ciudad.
eide os, eidešim sk . kln . (4) siguiendo po no eniolek o: <...> | į . :
T idešim sis ámžius.
hipe bolizúo i, hipe bolizúoja, hipe bolizã o ksm. (ką) conscien emen e exage a
algo desc ibiendo: <...> | neig. (ko): Nehipe bolizúok ayuda s nė es o p jaũ malgai .
žiẽb i, žibia, žibė ksm. 1.ką) deg i (š iesą), ku i (ugnį): <...> | sng . (kame):
Vien pãskui žibėsi lémpos.<...>
10
O as pa es del lenguaje con neiginio le an adas sepa adas en a ículos dicciona ios. En el u u o lo mismo
debe ía hace y con nega i amaisiais, así como sang ąžiniais eiksmažodžiais y sang ąžiniais
daik a a džiais. sob e es o más la gamen e é. Mu mulai y ė 2012: 7191.
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |9
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
dulk i, dulkia, dulkė ksm. inulkiais lašais lyno i; sin. dulksno i: V son ý ą dulkė smlkus llu s. | beasm. : Laukè
dulkia, pasiimk skė į. Hay que deci que el signo | an es ab e iunimas al u a., al u a., į ., sng . esc ibimos
sólo en aquellos casos, cuando ellas señalimi palab as iene y neu alias o mas nelyginamąjį g ado,
neį a džiuo inę, nesang ąžinę o mas. Cuando es os no hay, di e encia y su oninamien os
pa eikimien o, plg.: sudė ingesnį: Aukščiáusiasis ei smas panaiki no in e io s ins áncijos ei smo sp endi
mą. Zemiáusios ins áncias ei smo sp endi mai gãli b ū i complaziami y Apýga dos, e Aukščiáusijam
žẽmas, žem bd . (4) <...> 7. pp . aukš ., aukšč. einan is p ieš aukš esnį,
eismáms. <...> 8. al u a. į . más sencillo, menos e olucionado, issi u uliojęs: Žemesni eji o gani zmai
[gý iai]. Meno eji plan as . <...> dušim as, dušim sk . kln . pp . į . (4) yendo po cien o no enias de cien o
de in o: Dušim sis lanký ojas. Dušim ji dali s. iõk is, iõkiasi, juõkėsi ksm. sng . 1. ozu bey exp esión
acial mos a aleg mumo, aleg iasmá y pan. : Riõk is y s ei ka. Chaikai aleg mai [ga siai] juõkėsi. Kõ
íes esi? Riquiasi kai p e oca ėlę ãdęs ( lk.).
Abb e iamien o neig. an e nega i os ad e bajz señalamien o sólo en aquellos casos, cuando di e encia
de simple y nega i a i o ad e bawd syn ac ic conjugum (e zin i qué ne zin i ko /). Cuando jungluma no
di ie e, ab e iamien o noymimas, ej.: bliáu i, bliáuna, bli ė ksm. <...> 4. (an ko) šnek. en oz al a, pakel u
11
ono deci ; sin. šauk i, ėk i: Vi šininkas ėl bliaũs i iš adi ns ms inginiai s. Neb liáu k a manęs, p s e es
cal as. Põnia, nebliáuki e kai p ske djiam, léiski e i mán pasaký i. Apa e menciona inas asladel as
a osenas señalamien o. Ji señala po o mismo señallo | e aco amien o p k. P z.: jung ės dk . dgs. (2)
su uok u ės, casu ės: Jung ių ãpeigos. | p k. : B ęs a es as de dos pa ida ijos jun u es.
jaũkas dk . (4) el edulco an e pa a ías animales, pája os, peces lio i; sin. masalas:
Pabe i jaũko. | p k. : Vagių pi kėjams. djiū i, djiūs a (djiūna, djiū a), djiū o ksm. 4.
(nuo ko, an e ko) šnek. liesė i, lys i, menkė i: Ji s djiūs a nuõ ūpesčių. | p k. : Kõ i są lai
ką džiūs i p i cuỹgų? !
11
Puede su gi la p egun a, po qué al o., al o. e į . señalimi en odos los casos (cuando ales o mas es án
ex o), a neig. no. Es o es po que en los p ime os es casos a menudo di e encia ki čiación (nuo o, que se
indica an e la palab a de i ulación). Y nega i o ad e ba del ad e bio di e encia sólo o ma (quio y así se e) y
puede di e i sin ác ico junglum, aigi, cuando él di e encia, es o y pa odoma. Pe o, como ya mencionado
an e io men e, en el u u o se planea ales accionesmajodjias o mula sepa ados a ículos.
DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
žodyne |16 blizgė i, bli zga, blizgėjo ksm. <...> 3. (kuo) šnek. hace buena imp esion, puikiai haludi ,
apa ece si; sin. žibė i: P iš inkims pa ijijos ėl n i blizgė i ži nomais eidai s. Js nuõ aikýs ės
blizgėjo dis ingui i niais musica niais gabmais. | neig. (kuo): Š semès ą an aku sių ži nios ealmen e
nèblizga. Tji p amogų pasáulio es ella nèblizga p o .
APEBENDINAMOSIOS NOTABOS
1. BŽ pa e del ex o ue esc i a y edaguada no según abėcėlė, y leksicales g upos
seman ís icas. Es o pe mi ió sis emiskie, consis encie de ini pa ašius palab as o sus
signi icados.
2. Henklu | BŽ se mues a e lejal is de signi icación, asladel inė a osena y sang ąžinė
o ma – ai ienokiu a ki okiu būdu da oma i ki uose žodynuose. Tačiau BŽ ši aip
se sepa an y ales cosas, que DŽ suelen nepa oda se nadain supe io y más al o g ado de
adje i os y p e eiksmių, į a džiuo inė o ma, beasmenė a osena, eiksmažodžiai con
p e iadiu ne-. Tu in en cuen a, que muchos a menciona casos di ie e incluso del i
i ulación y po señallo | p esen ado de la palab a o mas (ėd us, -i | ėd esni s, -ė | ėd iausias,
-a; de alles, -i | de allusis, -ioji; hipe bolizuo i | nehipe bolizuo i), BŽ o ganizado es c eo, a
es o mos a necesa io.
3. Todas los signi ica i os de ini yse se usan palab as, excep o nomb es pe sonales,
dicodyne son e ocados y in e p e an como an aš iniai. Eso BŽ di ie e de DŽ y de muchos
o os dicciona ios. Si el lec o i o del dicciona io no conoce no solo la i ulación de la palab a,
sino y cuyo uno u o o de inicion de la palab a, y és e explicacionamien o as dicodyne.
4. Al o mula las de iniciones BŽ especial a ención se p es a a la p ecisión y cla idad, se
es ue za e i a en algunos en o os dicciona ios pasa igan es d ip asmiškumų, ydingų
loginio a o de iniciones.
5. BŽ abandonada el modo de p esen ación de palab as nes dinio. Sus dicciona ios a ículos
con signi icaciones aškinimu, g ama ine in o mación y ilius aciniais a osenos ejemplos
ienen y eiksmažodiniai así būd a diniai abs ac s, p ie eiksmiai, deminu y ai. Acla aja la
gene al p opensión, que BŽ se á aislada y desc i a muchos más signi icados que DŽ. 6.
Algunas an e io men e no des iníneis o eng inis conside idos palab as la alo ación
no minis cambió, aho a ellos se conside an no miníos, po lo incluido en BŽ.

DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |17
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
ŠALTINIAI
BŽ An aš ynas – Bend inės lie u ių kalb os žodyno An aš ynas. P ieiga in e ne e:
h p://bkz.lki.l /an as ynas.
BŽ Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( en ido). P iega en in e ne : h p://bkz.lki.l . DŽ
Daba inės lie u ių kalbos žodynas je e edi o as S asys Keinys. / el 7 o enmienda. y
suplemen . edi ion. Vilnius: Li u ians kalbos ins i u as, 2012, XXVI, 969 p.; e sión
elec ónica, 2015. P iega en in e ne : h p://lkiis.lki.l . In e ne de ex os de ecu sos
na ši i pae sea ch sis ema Google (h ps://www.google.l ).
LITERATŪRA
Lazauskai ė V., Liu ke ičienė D. 1998: Valgių i gė imų pa adinimai „Bend inės
lie u ių kalbos žodyne“. – Lie u ių kalbo y os klausimai 40, 205–217.
Liu ke ičienė D. 2006: Bend inės lie u ių kalbos žodynas. Siekiamybė i ealybė. –
Leksikog a ija i leksikologija 1: Aiškinamųjų bend inės kalbos žodynų ak ualijos, Vilnius:
LKI, 9–18.
Liu ke ičienė D., Nak inienė G., Vosyly ė K. 2010: Veiksmažodžiai i jų abs ak ai
Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Leksikog a ija i leksikologija 2, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u as, 235–251.
Liu ke ičienė D. 2014: Nuo odinis žodžių aiškinimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. –
Leksikog a ija i leksikologija 4, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 219–229.
Liu ke ičienė D. GK 2014: „Bend inės lie u ių kalbos žodynas“ žengia į in e ne ą,
Gim oji kalba 9, 15–19.
Liu ke ičienė D. 2015: Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne.
– Bend inė kalba 88, 1–8.
Mikulskas R. 2006: Judėjimo eikšmės kelio p edika ai. Leksikog a inis aspek as. –
Leksikog a ija i leksikologija 1: Aiškinamųjų bend inės kalbos žodynų ak ualijos, Vilnius:
LKI, 146–147.
Mu mulai y ė D. 2006: Kai ku ių daik a a džių apib ėžimas „Bend inės lie u ių kalbos
žodyne“. – Leksikog a ija i leksikologija 1: Ai škinamųjų bend inės kal bos žodynų
ak ualijos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 34–54.
Mu mulai y ė D. 2012: Vedinių pa eikimo sis emiškumas Bend inės lie u ių kalbos
žodyne. – Kalb os kul ū a 85, 71–91.
DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |18
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Nak inienė G. 2006: S a besnieji „Bend inės lie u ių kalbos žodyno“ seman ikos
aspek ai. – Leksikog a ija i leksikologija 1: Aiškinamųjų bend inės kalbos žodynų
ak ualijos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 19–31.
Nak inienė G. 2011: Pa ūpinamieji eiksmažodžiai „Bend inės lie u ių kalbos
žodyne“. – Kalbos kul ū a 84, 150–164.
PAT 2002: Paukščių ana omijos e minai = Nomina ana omica a ium / L. Daugno a, R. R.
Bud ys, R. T ainienė; Lie u os e e ina ijos akademija. Ana omijos i his ologijos
ka ed a, Vilniaus uni e si e as. Zoologijos ka ed a. – [Kaunas]: Naujasis lankas:
Lie u os e e ina ijos akademija.
PPŽ 2009: Paukščių pa adinimų žodynas = Vocabula ium nominum a ium = Dic iona y o
bi d names = Vogelnamen e zeichnis = Dic ionnai e des oiseaux = Словарь назва ний
птиц : lo ynų, lie u ių, anglų, okiečių, p ancūzų i usų kalbomis / Vilniaus uni e si e o
Ekologijos ins i u as; suda ė Mečislo as Žalake ičius, I ena Žalake ičienė. – Vilnius:
Vilniaus uni e si e o Ekologijos ins i u as.
Sakalauskienė V. 2003: Leksikos y imo seman iniais laukais aidmuo leksikog a ijoje.
– Leksikog a ijos i leksikologijos p oblemos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 106–113.
Sakalauskienė V. 2005: Veiksmažodžių abs ak ų pa eikimas daba inės lie u ių kalbos
žodynuose. – Kalbos kul ū a 78, 153–161.
TB – Lie u os Respublikos e minų bankas. P ieiga in e ne e:
h p://www.l s.l /pls/ b/ b.sea ch.
Vikipedija – lais oji enciklopedija Vikipedija. P ieiga in e ne e:
h ps://l .wikipedia.o g/wiki/Vikipedija.
VLE II – Visuo inė lie u ių enciklopedija 2, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos
ins i u as, 2002.
VLE IX – Visuo inė lie u ių enciklopedija 9, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos
ins i u as, 2006.
Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos Konsul acijų bankas. P ieiga in e ne e:
h p://konsul acijos. lkk.l /li /konsul acijos/paieska.h ml.
Į eik a 2016 12 28
Adop ado 2017 01 20
DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]