Antraštinių žodžių reikšmių pateikimas „Bendrinės lietuvių kalbos žodyne“

 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as ANTRAŠTINI VOODŽI REIKŠMI PATIKIMAS BENDRINS LIETUVI KALBOS OKODYNE ESMINIAI VOODŽIAI: ocynas, bend inė kalba, no minimas, Bend inės lie u ių kalbos žodynas, eikšmė, apib ėž is. INTADINS NOTABAS Li u ian Ins i u e del lenguaje ya de lamos iempos se p epa a Bend inés Li u ian del lenguaje dicciona io ( oliau BŽ), más a de sob e es o é. Liu ke ičienė 2014b: 1519. 1 Ac ualmen e en In e ne publicada 70 au o ines lankos, los cuales o man le as b, c, č, d, e, ę, ė, , h, j, o, z comienedancias an aš ines palab as o palab as jungines dicyniniai a ículos. 2 P adė i kel i en in e ne ą y o os le as de (a, g, k, l, m, , š, , ž) ex ai. Puede su gi la p egun a, po qué los a ículos dicyniniai se le an an no de ila, no según abėcėlę. Así es 3 po que p ime o se esc iben y edi an nep iešdėliniai eiksmažodžiai, sólo despues p iešdėliniai, pues se ía complicada su edagua , po ejemplo, palab as de aplenk i, nulenk i, sulenk i, zalenk i a ículos, mien as aún nesu edaguo o undamen o palab a de lenk i a ículo y pan. Menė i 70 au o inių lankų es á sin sepa ada pa e del dicciona io BŽ An aš yno, cuyo in e ne hay 82 au o iniai lankai. El en asš ynas a in e ne se ha inse ado po que que BŽ aún no es á e minado; aigi, si los usua ios no encuen an quela 4 palab a en el dicciona io, ellos pueden pasi ik a si él es suki čiuo , indicada su pa e de habla y comúnmen e añadido un ejemplo a osenes. An aš yne – jei jis en y a, adinasi, y a a ba u ės a si as i i žodyne. An aš yne žodis y a P z.: i šnaša dk . No malmen e i šnaša elegamos ki kiu, smulkesni š i . pabéls i ksm. Pabélsk s ip iaũ, al cual n s izgi s. deliciamen e p . Mgs u deliciosamen e pa álgy i. 1 Acceso en In e ne h p://bkz.lki.l /. 2 Šios aidės BŽ in e ne o puslapyje žymimos mėlynai, ai eiškia, kad įkel i jau isi omis aidėmis p asidedan es a ículos ocyninos. 3 Es as le as BŽ en la página web ma cadas en ojo, es o signi ica que se ha insal ado sólo pa e de dicyninių s aipsnių. Negodai ma cimas le as aún del odo p ema é as de subi a in e ne . 4 P iega en In e ne h p://bkz.lki.l /an as ynas/. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |2 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Reikia menciona que las palab as, exis en es en An aš yne, como y o os leksikog a iniuose šal iniuose, anda y Google paieškos sis ema. An aš ynas, como y BŽ, no exis e un p oduc o inalizado su in o mación cons an emen e se ac ualiza. Si algo se cambia en diccion, se cambia y An aš yne. Es os cambios suelen es án elacionados con ki čia im (ki čiación no ma cambiim), no ė ų ne ikslumų o co ek ū os e o es co ección. Las echas de eno ación del Zodyno señalados en la p ime a página BŽ y Naujienų sky elyje. El obje i o de es e a ículo mos a , cómo BŽ se p esen an los signi icados de las palab as y cómo esa p esen ación di ie e de la p esen ación de signi icados en o os dicciona ios. 1. BŽ TEXTO RAŠYMAS LEKSINMIS SEMANTINMIS GRUPMIS BŽ las a eas son a ios inclui palab as, no ixsuo as en o os dicciona ios ( e minus, in e nacionales palab as, nue os ealijas ma cinchas y ya bien conocido leksemas), p esen a eglamen ingo ki chiación, codi ica unos gene inés lengua no mas ni elesis, mos a sin aksinio junglum, algunos mo ologicos emas y k . Sin emba go el p incipal, como y de muchos dicciona ios, es acla i palab as y e ela lexicina sis ema seman ino. Po lo an o, en el dicciona io pa icula men e mucho én asis se p es a a la signi icación de la i ulación ( eikšmėms). Dėl šios p iežas ies dalis žodyno eks o bu o ašoma i edaguojama ne pagal palab a o combinación de palab as abėcėlę, a lexicónicas g upos semán icas, sob e es o ambién é. Lazauskai ė, Liu ke ičienė 1998: 205217; Liu ke ičienė 2006: 918; Mu mulai y ė 2006: 3454; Nak inienė 2006: 1931; Nak inienė 2011: 150164; Sakalauskienė 2003: 10611; Zaikauskas, Jasiony ė 2006: 149169. Pi minis BŽ uen e ue Daba inės lie u ių kalbos žodynas ( oliau DŽ), 5 po lo que ale compa a , como las mismas palab as desc íbense en abojujos dicciona ios. Plg.: bebida ue eus o mus bebida alcohólica, con con enido na u al inių DŽ BŽ balzãmas (2) <...> am ik as balzãmas dk . ns. (2) <...> s ip us balzamų, į ai ių augalų eks ak ų <...> 5 Suda an el p adiní BŽ An aš yną palab as ue on ecopilados de DŽ e ce io edi o, pe o en a ículo BŽ se compa a con sep en oio (in e ne inio) DŽ edi o. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icamien os pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 žodyne |3 mas (2) s ip us s aigusis mas6 dk . ns. (2) ue eus als (4) escigus bebida, als dk . ns. (o o os aisios) sul imis o hecho de aisios o uogų sulčių bei esencijų, esencia agua y azúca es <...> (4) nes ip us gi (4) ácidoš okas gai usis gi dk . ns. (4) gai usis bebida, bebida, hecho hecho de gai (4) <...> al gai usis gai dk . ns. (4) <...> cu i usis cuk anend ių sulčių alcoholic bebida, hecho de cuk anend ių hecho pp . de miezes salyklo y bebida alcohólica, pp . elabo ado a pa i de cebadas <...> elabo ado uginan djio in o pan, sulčių o melasos <...> apynių<...> salyklo y apynių <...> bebida (pp . de aisių) <...> bebida, pp . heomas de baisios <...> djio in us aisius y k . <...> limonadas (2) gai us bebida limonãdas dk . (1) gai usis bebida, con ci inos En ambos dicciona ios bebidasas de inen como s aigieji (alkoholiniai) y gai ieji. Sin emba go DŽ de la palab a balzamas de inición dicha semos (s aigusis o gai usis) no exis e, és a puede sólo nuecescia de la palab a ue es. DŽ a iai uja į a džiuo inė y neį a džiuo inė o mas: s aigusis ( omas), s aigus (alus), gai usis (gai a, gi a), gai us (limonadas). BŽ de inición se es ue za en segui la ó mula gė imas, hecho de, de ella se des ía en aquellos casos en los que se conside a que son más impo an es o os asun os (caso balzamo). DŽ a bebidas de inidas más lib emen e, se aplican al menos a ias o mulaciones al bebida (balzamas), (pažyminiai) bebida (gi a), gė imas hecho de ( omas), gė imas hecho de (alus), gė imas su (limonada). Tokie desiguodumai ė a smulkmenos, sin emba go esc ibiendo y edi ando palab as dicciona ios a ículos emá icos con g upos emá icos sus mucho simp čiau e i a . Veamos, cómo se desc iben palab as de un odo di e en e g upo lexicónico seman ín […] é minos de zoología, an e los cuales esc iba y el nomb e la ino: DŽ BŽ baladis (2) 1. al pájš is, baladis dk . (2) 1. en las ciudades lib emen e i iendo pájs is pilkomis, mels omis, Palodžiai omas, ce eza, limonada, gai a, gi a ya esc ibi , pe o al online BŽ aún nepa ekę, po lo an o su edaguo i sus dicyniniai a ículos aún puede keis is. ka elis (Columba) <...> 6 DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 žodyne |4 bal omis y k . plunksnomis, nedidele cabeza con ies u snapu, co as pie jas; sin. ca elis domés ico <...> eu opaea) <...> žąsi s, ~is m. zool. (4) g an a es sil es es y domés icas de agua (Anse ) <...> žąsi s, žąsis dk . mo . (4) 1. g ande, bien nadian e sal aje o domés ico a es de agua algu cuello y ančiu snapu (pp . ik oji kamienais kopinėjan is paukš is (Si a žąsis, Anse ) <...> kopinėjan is paukš is (Si a eu opaea) buk is dk . (2) chi ỹlis de amaño de llo blio zool. (2) kikilios amilia pájš is, gi ando niddus soduose, gy a o ėse (Acan his cannabina) chi ỹlis dk . (2) pequeño pájs il g iskomis y ma ones buk is zool. (2) ž i blinių bū io kamienais plunksnomis, nidudus gi ando en soduas, gy a o ėse (pp . eu azinis či ylis, Acan his cannabina, Ca duelis cannabina) <...> Como se e de ejemplos, y aquí BŽ de iniciones son homodes es. DŽ odas las cua o de iniciones di ie en: žąsis desc úenama muy simila men e como BŽ, bukučio de inición indicado bū ys, či ylio šeima, y balandis es al (pab auk a s aipsnio au o ės) pájš is o el mismo que ca elis. Nece deci que el ca elis DŽ de ine se de ine de allemen e, plg. paukš is pilkomis, mels omis, bal omis y k . plunksnomis, dideliu gu kliu, balandis (Columba). BŽ en ales casos las de iniciones de alladas se epi en a ambos sinónimos. Aho a sinónimo de ab il se conside a no cualquie co elis, sino el co elis domés ico, po lo que BŽ es a in o mación ue e isada. Naminis ka elis es el é mino p incipal, po lo que y el nomb e la yniškas la e ay en la palab a se añadi á a su (y no ab il) de inición. La ininiškas el nomb e no es an sencillo pa adinimas i gi bus pa ikslin as. Beje, ikslų lie u išką mokslinį i lo ynišką šio paukščio indica . Todo o inėje lie u ių enciklopedijoje ( oliau VLE) esc ibe así: En las ciudades ecuen es sulaukėjęs naminis ka elis, o balandis (C. li ia), su ęs de el oolinio ka elio (VLE IX: 515). Así, dominis ca elis y balandis son sinónimos, dominis ca elis p incipal é mino. Sin emba go, en las dos uen es que se encuen an en el Banco de é minos de la República de Li uania ( oliau TB) se encuen a la siguien e in o mación: uol nis ka ẽlis <...> Columba li ia <...> sinónimo naminis ka elis <...> (PAT 2002) y uol nis ka ẽlis <...> Columba li ia <...> (PPŽ 2009). Teniendo en cuen a es o, según TB el é mino p incipal es ya casinis ca elis, y caolinis ca elis, y que ellos son sinónimos, indica solo uno de es os uen es. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |5 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Vikipedijoje p esen ada in o mación pa ece así: Uolinis ka elis (lo . Columba li ia) ka elinių 7 (Columbidae) amilia paxš is. Isol o se ace ca de 15 po ūšių. Nues o país hallaba sólo la o ma domes icada Columba li ia . domes ica, a la que acos uma llama el ca elio dominio. In o mación muy simila a VLE, pe o su ge o o o o nomb e la ín. Pai skojing en In e ne con Google paeseškos sis ema, esul a que es e nomb e la iniškas se ixa y en muchas o as uen es. en onces qué es balandis? Haminis ca el o ca olino ca el? Columba li ia o Columba li ia . domes ica? ¿El pa o domés ico y el pa o ocoso son el mismo, o no? Así en es e momen o BŽ o ganizado es balandí y naminį ka elį conside a sinónimos, sin emba go, cuando sea edaguado a ículo dicciona io naminis ka elis, o a ez e alua á la in o mación dispues a y busca á nue as. Vol amos al bukucio y či ylio. Debido a la amilia o g upo de elección DŽ de ini yse u bió es e dicciona io o ganizado es ecogían una o o a palab a (šeima o bū ys) no šiaip sí, ėmėsi amce as mo i os, pe o a o dina io dicciona io lei o io al desiguoduma pa ece keis okai. Tal ez puede su gi p egun as sob e BŽ či ylio de inición en skliaus os g abados nomb es la iniscos. A eces un (lie u iškas) é mino de zoología o bo ánica puede ene dos o más nomb es la inos (sinonimos). BŽ Así se indican ellos ambos (o aún más). Men iė ino o a cosa žąsies y či ylio en a ículos dicciona ios skliaus os an es la ynišką nomb e se indica pp . e dade a esąsis, pp . eu nisazi či ylis. Es o signi ica que e minologico (mokslinis) el nomb e de es os paixes es ese insc i y asis skliaus uose, a él p i ašomas y la yniškasis. Cuando an e el nomb e cien í ico se p ensas pp . (po lo gene al), es o signi ica que al deci žąsis gene almen e enemos en mención p ecisamen e esa e dade a žąsį (pues ella Li uania más ecuen e, mejo conocida o e c.), pe o puede se y ki okių žąsų. Así jąsis no Anse , či ylis no Acan his cannabina (as se indica DŽ). Plg. desde TB: žąsys lo . Anse inae, es eu esni e minai medžąsės, šlakuo osios an ys, iš inės žąsys; žąsys lo . Ande ini, es eu esni e mininai be niklės, gulbės, kosko obos, ik osi os žąsys. Da plg. či yliai lo . Ca duelinae, es eu esni e mininai akiniuo ieji kikiliai, ame ikiniai s ilikai, auksagal iai kikiliai, auksaspa niai s ilikai, Bonino islos s ilikai, či yliai; či yliai lo . Ca duelis, es eu esni é minos ame ikinis alksninukas, andinis alskninukas, an ilinis alksninukas, ba zdo asis alksninukas, eu azinis alksninukas, eu azinis či ylis. Es a e minís ica in o mación no especialis a quizás sólo con undi ía y, al ez, le se ía del odo innecesa ia. Po consiguien e BŽ y p ocu ó p opo ciona no oda, pe o al lec o ac ualią y ácilmen e en endible in o mación. Así ambién se p esen an no sólo zoologías, sino y Es a enciclopedia en línea BŽ 7 o ganizado es u ilizan como una uen e adicional y en ella p esen ada in o mación se basa sólo en el caso, si ella la con i man y o as uen es. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 bo anikos e minai, plg.: bl ė da žų augalas šako u s iebu, edan is okius gumbus (pp . algomoji bul ė, Solanum ube osum); baklažãnas šil ųjų k aš ų augalas, edan is okius žodyne |6 aisius (pp . pap as asis baklažanas, Solanum melongena); juozãžolė k apus ais inis, especesconis meding pusk ūmis mėlynų žiedų kekėmis (pp . ais inė juozažolė, Hyssopus o icinalis). Se puede pau a , qué semas p incipales ambos ocodyna pasean po desc ibi a algunos animales, plg. : DŽ BŽ s umb - zeb as an ilopė animal beždžio- animal animal nė animal animal hipopo a- animal animal de mos mamí e- os a klys animal de mamí e- mamí e- os animal de danielius os animal de elnias mamí e- os jakas animal de mamí e- bui olas os animal de bisonas mamí e- os s i na animal de mamí e- gi a a os animal de as ežys mamí e- os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os animal de mamí e os BŽ como p incipal semá op ó la palab a animal. D Ž semos, como se e, conside ablemen e di ie en y su elección ya plan ea p egun as. sólo un beždžionė o hipopo amo es án mencionados como mamí e os, aunque ales son y o os abo dajados animales. Genuilio signi icación p incipal es na mini s jinduolis, po lo que danieliaus dicciona io a ículo es as semos esc ibi ne eque ía. A ajo ojai son no sólo elnias y jakas, sino ambién (de la lis a examinada) danielius, ka ė, bisonas, s i na, ji a a, an ilopė, s umb as. Como aguo is de ine se bisonas, pe o ogus iene y danielius, ka ė, elni as, jakas, bui olas, s i na, an ilopė, s umb as. He olėdžiai son no sólo s i na y ji a a, sino y la g an mayo ía de es e lis a animales. Dyka agiai, además así de in as an ilopés y s umb o, es y ka ė, bui olas, bisonas. Pese po sepa ado, jun o a cada palab a se indica DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icado de signi icado de Bend inės lie u ių kalbos BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 žodyne |7 la in o mación es co ec a, pe o sin emba go de una ūšies ealijas hay que de ini homodai. Visos aquí menciona ía semų en de inición, noudeces, po lo que hay que escoge 8 cualquie a una o dos y aplica a odas palab as simila es. Lexicales seman ís icas g upos BŽ ue on esc i os y edaguados y de algunas pa es de la lengua iz ik uko, į a džio, jaus uko, dalely ės, skai a džio, a ski ų būd a džių, eiksmažodžių y k . g upų žodyniniai s aipsniai. Plg. : DŽ BŽ ( i s an , k in an ) <...> uidosmingo ui imo imp esio al bu dinkš iš . kebe iokš pin ajdui cib, ci ba js . ožka g i o bu dinkš iš . a ojamas ne ikė o sonido cib js ., ci ba ca ojan se dice a an kiaulę <...> bu kū bu kū čé kš iz ., če kš consumido soundui če kš elėjimo, su a škėjimo pamėgdžio i; sin. a kš <...> B Is ik uks de ini las ó mulas más comúnmen e u ilizadas <...> al sonido imempdjio i o Ž<...> al imp esio e a duo. La úl ima de inición signi ica, que del ik uku ma cimas acción no sólo audible, sino y is o. DŽ is ik ukes, como se e de ejemplos, de iníanse a iadamen e sinónimo (če kš ), sinónimo con adicional aiškinim (bu dinkš ) y nusakomuoj mane a (bu kū). Lo mismo se puede deci y de la desc ipción de jaus ukų: BŽ se p esen an o mulas de iniciones, y DŽ las de iniciones a ían: iš . ab il bu kū iz ., bu kū ep ojando u ilizado oz pa a dice kc js . ep ojando exclamiama <...> ka ė9 kc js . ep ojando se dice g i ando unsaki i bu ka imui (pp . ab il) pamėgdžio i <...> čé kš iz . a kš g i ando <...> DŽ BŽ jkš šnek. js . ukš, uis (kiaules a an ) jkš js . se ožką <...> ka ę <...> 8 Plg., como encon a ía la palab a, de inido po odas (des de e dade os le p opias) semis: s umb as animal, zinduolis, žolėdis, a ajo ojas, aguo is, dyka agis. 9 Es a de inición en gene al d ip asmiška si la palab a se exclama comp ende emos como pažyminį, p incipal palab a de de inición se á ka ė y en onces la de inición se á daik a a diška. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones p esen ación en Bend inės lie u ių kalbos žodyne |8 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 2. REIKŠMS Y REIKŠMS ATSPALVIO SKYRIMAS Reikšmės BŽ señalados po núme os, como y en o os dicciona ios. Reikšmių onal ías señalimi con señal |. P z.: balsúo ojas, balsúo oja dk . (1) una pe sona que iene de echo a o a po elecciones, e e éndum o pan. : Balsúo ojų są ašas. Du an e shiuõs su gobie no elecs b o kai p nicad pocos o ú o es. • plg. selec o . | homb e, que o a: Todos o úo ojus k ičiame Bal agal ės ã ys. Paklúonėje nãkčiai p iš as Sa is sušlemščia bal agal is ži edus. | žilagal is, daly áu i i  ki uosè mūsų s e ai nės konk suose. bal agal is, bal agal ė bd . (2) ku io bal a gal a: Bal agal is ka lis [e lis]. žilas: Bal a gal io Vydū no po e ada. Smag žiū ė i en dainúojancias bal agal ès močiu ès. Henclu | sepa ado no sólo ono de signi icación, sino y algunas o as cosas es e signo poniéndose an es su u onimien os al o. (aukš esnysis g ado), aukšč. (aukščiausiasis o ma), laipsnis), į . (į a džiuo inė o ma), neig. ( eiksmažodis su neiginiu 10 ), sng . (sang ąžinė beasm. (beasmenė a osena), p k. (pe kel inė a osena)). P z.: ėd s, ėd bd . 1. mucho sedan e; (4) sin. ajus: <...> | al o. : Kai a šąla as, kã inas dã osi ėd èsnis. | al o. : shunikas ėd iáus sh de odos cua o. op imi s iškai p . → op imis a 1: <...> | al o. : Jõ dá bą necesé ía é in i op imis iškiaũ. <...>. ex emadamen e p . a iesgando, sob epasando los lími es habi uales: <...> | al u a. : Gáu i ex emiáusiai ažiã usio lek ỹnininko p i zą. de alls, bd . (4) con odos los po meno es: Koki de all a ãskai a! | į . : De alsis plan de la ciudad. eide os, eidešim sk . kln . (4) siguiendo po no eniolek o: <...> | į . : T idešim sis ámžius. hipe bolizúo i, hipe bolizúoja, hipe bolizã o ksm. (ką) conscien emen e exage a algo desc ibiendo: <...> | neig. (ko): Nehipe bolizúok ayuda s nė es o p jaũ malgai . žiẽb i, žibia, žibė ksm. 1.ką) deg i (š iesą), ku i (ugnį): <...> | sng . (kame): Vien pãskui žibėsi lémpos.<...> 10 O as pa es del lenguaje con neiginio le an adas sepa adas en a ículos dicciona ios. En el u u o lo mismo debe ía hace y con nega i amaisiais, así como sang ąžiniais eiksmažodžiais y sang ąžiniais daik a a džiais. sob e es o más la gamen e é. Mu mulai y ė 2012: 7191. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |9 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 dulk i, dulkia, dulkė ksm. inulkiais lašais lyno i; sin. dulksno i: V son ý ą dulkė smlkus llu s. | beasm. : Laukè dulkia, pasiimk skė į. Hay que deci que el signo | an es ab e iunimas al u a., al u a., į ., sng . esc ibimos sólo en aquellos casos, cuando ellas señalimi palab as iene y neu alias o mas nelyginamąjį g ado, neį a džiuo inę, nesang ąžinę o mas. Cuando es os no hay, di e encia y su oninamien os pa eikimien o, plg.: sudė ingesnį: Aukščiáusiasis ei smas panaiki no in e io s ins áncijos ei smo sp endi mą. Zemiáusios ins áncias ei smo sp endi mai gãli b ū i complaziami y Apýga dos, e Aukščiáusijam žẽmas, žem bd . (4) <...> 7. pp . aukš ., aukšč. einan is p ieš aukš esnį, eismáms. <...> 8. al u a. į . más sencillo, menos e olucionado, issi u uliojęs: Žemesni eji o gani zmai [gý iai]. Meno eji plan as . <...> dušim as, dušim sk . kln . pp . į . (4) yendo po cien o no enias de cien o de in o: Dušim sis lanký ojas. Dušim ji dali s. iõk is, iõkiasi, juõkėsi ksm. sng . 1. ozu bey exp esión acial mos a aleg mumo, aleg iasmá y pan. : Riõk is y s ei ka. Chaikai aleg mai [ga siai] juõkėsi. Kõ íes esi? Riquiasi kai p e oca ėlę ãdęs ( lk.). Abb e iamien o neig. an e nega i os ad e bajz señalamien o sólo en aquellos casos, cuando di e encia de simple y nega i a i o ad e bawd syn ac ic conjugum (e zin i qué ne zin i ko /). Cuando jungluma no di ie e, ab e iamien o noymimas, ej.: bliáu i, bliáuna, bli ė ksm. <...> 4. (an ko) šnek. en oz al a, pakel u 11 ono deci ; sin. šauk i, ėk i: Vi šininkas ėl bliaũs i iš adi ns ms inginiai s. Neb liáu k a manęs, p s e es cal as. Põnia, nebliáuki e kai p ske djiam, léiski e i mán pasaký i. Apa e menciona inas asladel as a osenas señalamien o. Ji señala po o mismo señallo | e aco amien o p k. P z.: jung ės dk . dgs. (2) su uok u ės, casu ės: Jung ių ãpeigos. | p k. : B ęs a es as de dos pa ida ijos jun u es. jaũkas dk . (4) el edulco an e pa a ías animales, pája os, peces lio i; sin. masalas: Pabe i jaũko. | p k. : Vagių pi kėjams. djiū i, djiūs a (djiūna, djiū a), djiū o ksm. 4. (nuo ko, an e ko) šnek. liesė i, lys i, menkė i: Ji s djiūs a nuõ ūpesčių. | p k. : Kõ i są lai ką džiūs i p i cuỹgų? ! 11 Puede su gi la p egun a, po qué al o., al o. e į . señalimi en odos los casos (cuando ales o mas es án ex o), a neig. no. Es o es po que en los p ime os es casos a menudo di e encia ki čiación (nuo o, que se indica an e la palab a de i ulación). Y nega i o ad e ba del ad e bio di e encia sólo o ma (quio y así se e) y puede di e i sin ác ico junglum, aigi, cuando él di e encia, es o y pa odoma. Pe o, como ya mencionado an e io men e, en el u u o se planea ales accionesmajodjias o mula sepa ados a ículos. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių palab as signi icaciones pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 žodyne |16 blizgė i, bli zga, blizgėjo ksm. <...> 3. (kuo) šnek. hace buena imp esion, puikiai haludi , apa ece si; sin. žibė i: P iš inkims pa ijijos ėl n i blizgė i ži nomais eidai s. Js nuõ aikýs ės blizgėjo dis ingui i niais musica niais gabmais. | neig. (kuo): Š semès ą an aku sių ži nios ealmen e nèblizga. Tji p amogų pasáulio es ella nèblizga p o . APEBENDINAMOSIOS NOTABOS 1. BŽ pa e del ex o ue esc i a y edaguada no según abėcėlė, y leksicales g upos seman ís icas. Es o pe mi ió sis emiskie, consis encie de ini pa ašius palab as o sus signi icados. 2. Henklu | BŽ se mues a e lejal is de signi icación, asladel inė a osena y sang ąžinė o ma – ai ienokiu a ki okiu būdu da oma i ki uose žodynuose. Tačiau BŽ ši aip se sepa an y ales cosas, que DŽ suelen nepa oda se nadain supe io y más al o g ado de adje i os y p e eiksmių, į a džiuo inė o ma, beasmenė a osena, eiksmažodžiai con p e iadiu ne-. Tu in en cuen a, que muchos a menciona casos di ie e incluso del i i ulación y po señallo | p esen ado de la palab a o mas (ėd us, -i | ėd esni s, -ė | ėd iausias, -a; de alles, -i | de allusis, -ioji; hipe bolizuo i | nehipe bolizuo i), BŽ o ganizado es c eo, a es o mos a necesa io. 3. Todas los signi ica i os de ini yse se usan palab as, excep o nomb es pe sonales, dicodyne son e ocados y in e p e an como an aš iniai. Eso BŽ di ie e de DŽ y de muchos o os dicciona ios. Si el lec o i o del dicciona io no conoce no solo la i ulación de la palab a, sino y cuyo uno u o o de inicion de la palab a, y és e explicacionamien o as dicodyne. 4. Al o mula las de iniciones BŽ especial a ención se p es a a la p ecisión y cla idad, se es ue za e i a en algunos en o os dicciona ios pasa igan es d ip asmiškumų, ydingų loginio a o de iniciones. 5. BŽ abandonada el modo de p esen ación de palab as nes dinio. Sus dicciona ios a ículos con signi icaciones aškinimu, g ama ine in o mación y ilius aciniais a osenos ejemplos ienen y eiksmažodiniai así būd a diniai abs ac s, p ie eiksmiai, deminu y ai. Acla aja la gene al p opensión, que BŽ se á aislada y desc i a muchos más signi icados que DŽ. 6. Algunas an e io men e no des iníneis o eng inis conside idos palab as la alo ación no minis cambió, aho a ellos se conside an no miníos, po lo incluido en BŽ. DANUT LIUTKEVIČIEN. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |17 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 ŠALTINIAI BŽ An aš ynas – Bend inės lie u ių kalb os žodyno An aš ynas. P ieiga in e ne e: h p://bkz.lki.l /an as ynas. BŽ Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( en ido). P iega en in e ne : h p://bkz.lki.l . DŽ Daba inės lie u ių kalbos žodynas je e edi o as S asys Keinys. / el 7 o enmienda. y suplemen . edi ion. Vilnius: Li u ians kalbos ins i u as, 2012, XXVI, 969 p.; e sión elec ónica, 2015. P iega en in e ne : h p://lkiis.lki.l . In e ne de ex os de ecu sos na ši i pae sea ch sis ema Google (h ps://www.google.l ). LITERATŪRA Lazauskai ė V., Liu ke ičienė D. 1998: Valgių i gė imų pa adinimai „Bend inės lie u ių kalbos žodyne“. – Lie u ių kalbo y os klausimai 40, 205–217. Liu ke ičienė D. 2006: Bend inės lie u ių kalbos žodynas. Siekiamybė i ealybė. – Leksikog a ija i leksikologija 1: Aiškinamųjų bend inės kalbos žodynų ak ualijos, Vilnius: LKI, 9–18. Liu ke ičienė D., Nak inienė G., Vosyly ė K. 2010: Veiksmažodžiai i jų abs ak ai Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Leksikog a ija i leksikologija 2, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 235–251. Liu ke ičienė D. 2014: Nuo odinis žodžių aiškinimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Leksikog a ija i leksikologija 4, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 219–229. Liu ke ičienė D. GK 2014: „Bend inės lie u ių kalbos žodynas“ žengia į in e ne ą, Gim oji kalba 9, 15–19. Liu ke ičienė D. 2015: Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Bend inė kalba 88, 1–8. Mikulskas R. 2006: Judėjimo eikšmės kelio p edika ai. Leksikog a inis aspek as. – Leksikog a ija i leksikologija 1: Aiškinamųjų bend inės kalbos žodynų ak ualijos, Vilnius: LKI, 146–147. Mu mulai y ė D. 2006: Kai ku ių daik a a džių apib ėžimas „Bend inės lie u ių kalbos žodyne“. – Leksikog a ija i leksikologija 1: Ai škinamųjų bend inės kal bos žodynų ak ualijos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 34–54. Mu mulai y ė D. 2012: Vedinių pa eikimo sis emiškumas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Kalb os kul ū a 85, 71–91. DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ. An aš inių žodžių eikšmių pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne |18 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Nak inienė G. 2006: S a besnieji „Bend inės lie u ių kalbos žodyno“ seman ikos aspek ai. – Leksikog a ija i leksikologija 1: Aiškinamųjų bend inės kalbos žodynų ak ualijos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 19–31. Nak inienė G. 2011: Pa ūpinamieji eiksmažodžiai „Bend inės lie u ių kalbos žodyne“. – Kalbos kul ū a 84, 150–164. PAT 2002: Paukščių ana omijos e minai = Nomina ana omica a ium / L. Daugno a, R. R. Bud ys, R. T ainienė; Lie u os e e ina ijos akademija. Ana omijos i his ologijos ka ed a, Vilniaus uni e si e as. Zoologijos ka ed a. – [Kaunas]: Naujasis lankas: Lie u os e e ina ijos akademija. PPŽ 2009: Paukščių pa adinimų žodynas = Vocabula ium nominum a ium = Dic iona y o bi d names = Vogelnamen e zeichnis = Dic ionnai e des oiseaux = Словарь назва ний птиц : lo ynų, lie u ių, anglų, okiečių, p ancūzų i usų kalbomis / Vilniaus uni e si e o Ekologijos ins i u as; suda ė Mečislo as Žalake ičius, I ena Žalake ičienė. – Vilnius: Vilniaus uni e si e o Ekologijos ins i u as. Sakalauskienė V. 2003: Leksikos y imo seman iniais laukais aidmuo leksikog a ijoje. – Leksikog a ijos i leksikologijos p oblemos, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 106–113. Sakalauskienė V. 2005: Veiksmažodžių abs ak ų pa eikimas daba inės lie u ių kalbos žodynuose. – Kalbos kul ū a 78, 153–161. TB – Lie u os Respublikos e minų bankas. P ieiga in e ne e: h p://www.l s.l /pls/ b/ b.sea ch. Vikipedija – lais oji enciklopedija Vikipedija. P ieiga in e ne e: h ps://l .wikipedia.o g/wiki/Vikipedija. VLE II – Visuo inė lie u ių enciklopedija 2, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2002. VLE IX – Visuo inė lie u ių enciklopedija 9, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2006. Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos Konsul acijų bankas. P ieiga in e ne e: h p://konsul acijos. lkk.l /li /konsul acijos/paieska.h ml. Į eik a 2016 12 28 Adop ado 2017 01 20 DANUTĖ LIUTKEVIČIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]