48 BENDRIN
TALVA | 95
DAIVA ALIŪKAITĖ, VIOLETA MEILIŪNAITĖ
is i uu o della Li uania
doi.o g/10.35321/bkalba.2022.95.09
AUTORINIS TARMINIS GRAFOLEKTAS
JO IR PERCEPCIJOS GALIMYBS
ESMINIAI VODŽIAI: a minis
g a olek as, pe cepcija, diale o pe aša.
ANOTATIA
S aipsnyje iene p esen a o uno s udio dello sc i o a miškumo. Du an e l'esecuzione
dello s udio si ce cò alu a e au o inio g a olec ą dal pun o di is a della asmissione e
delle decisioni di isc izione a miškumo sagi inio. Ta mė y inio disco so base […] di una
unica eas e n aukš aičių pane ėžiškių a s o ės eisbuko egis i, pubblicb i a miniu
g a olek u. L'a icolo p incipalmen e analizzano au o è-in o man è o og a iche
soluzioni asme e dis in i e ca a e is iche eas e n aukš aičių pane ėžiškių, in
segui o iene p esen a o s udi della pe cepzione del a minio g a olek o, analizza a,
come pom as i ai lingbinės bend uomenės memb i è aslegga o e comp endu o a miniu g a olek u isc i o es o.
ABSTRACT
This a icle discusses a s udy o w i en dialec icism, conduc ed in o de o assess
how he au ho ial g apholec con eys o al dialec icism and o analyse he spelling
choices made by he au ho . The dialec al discou se used o his s udy consis s
o a numbe o Facebook pos s published in a dialec al g apholec by a emale
in o man . The i s pa o he a icle ocuses on speci ic o hog aphic decisions
made by he au ho -in o man o con ey he dis inc ea u es o he na i e Eas e n
Aukš ai ian subdialec o Pane ėžys. The second in es iga i e sec ion o he a icle
examines he pe cep ion o a dialec al g apholec , looking closely a how o dina y
language use s ead and unde s and ex s w i en in i .
ĮVADAS
Ta mė y ininkai, ce cando pama ua e la i ybingi udine dei codici a minici,
alu a e la lo o ęs inumą, anco a p incipalmen e a enzione su enia in
is a ą pa ola. Gli s o zi sepa a e au en iška aišką e a miškesnes s. meno
a miškas simuliacijas y ėjus inco aggiano di e si ica e ( egioninių) a i a i di osse azione p incipi e ech-
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o is in e minis g a olek as e la sua
pe cepzione possibili à 49 nologijas (plg. di e o e indi e o osse azione
me odi, incogni o ecnica e k .). Na u almen e, la ma e ia di s udio (se i ione
di pa ola) in en o izazione di accesso ga an isce sia a ie ànie , sia e
ikslesnie egionale a ian iškumo s udi. Tu a ia, nonos an e il a o che
nel XXI secolo a ms e a mi o mi à conoscenza sia plu iama is e qui u ima in
menzione non solo a miškumo da i accumulo di accesso, ma e in gene ale
a miškumo pe se iconoscimen o (plg. Mikulėnienė 2019: 6061), sola sagi ino
pa ola della seguina è insu icien e pe un p eciso (kiek in gene ale può esse e
un disco so seconda io p eciso su una pa ola) a mė y na a i o. Wal e is J.
Ongas è cesso ha idea, che la sc i u a con e isce g a olek ui po e e, ben
supe io e a qualsiasi e bale diale o po e e (Ong 2002: 8). Pe an o, non c'è
dubbio che gli s udi del a minio sc i o possano non solo is i uziona e una
nuo a s iscia di da i a mė y inių, ma e o ni e nuo e p ospe i e, p ima,
alu a e il uolo del memb o della semplice paski o comuni à nella s o ia della
i ali à di un conc e o a minio codice, secondo, chia i e ele an ine
peculia i à dei codì a minio dal pun o di is a degli s essi memb i della
comuni à, e zo, applica il a minio g a .Pe co si pe l'analisi del a minio:
o unkcionalumą, ki aip – naujų g a olek ų pe spek y ą i komunikacinę
e ę bend uomenėje. Taigi, šiame s aipsnyje su elkiamas dėmesys į ašy-
inį a miškumą, . y. p is a omas au o inio a minio g a olek o y imas.
p imo, si ce ca a di in e p e a e l'au o olec one saky inio dal pun o di is a
dell'an i icazione e della pe cezione.
In es imoji ma e iale di una delle eas e n aukš aičių pane ėžiškių a s o ių
Danu ės Mon ilai ės eisbuko egis i, pubblica i a miniu g a olek u.
Danu ė Mo ilai ė Paeže io kaime (Pane ėžio .) na a, Vilniaus uni e si enių
e biologiją s udija usi, ėliau Joniškėlyje biologiją dėsčiusi, o paskui g į-
žusi į Pane ėžį ašy oja. Bend ine kalba y a publika usi po a au obiog a i-
knygelių (Pakelių žydėjimo š iesa, 2018; Rico diami su Be no us; P ie eže ėlio,
2010), eisbuko Suskalbėjimų g upėje a i amen e ašo a ualiomi della i a
sociale e cul u ale, s enčius emami pane ėžiškių pa a me. Si può a e ma e
che ale au o ė-in o man ė1 co isponde del cosidde o locale (angl.
indigenes) pa eikėjo ca a e is iche (plg. Chambe s 2000: 181, anche c .
Aliūkai ė e k . 2014: 57). Isc i o anni di s udi, in o man è u a la i a
asco so pa a mės a eale. Non a endo ul e io i in o mazioni
1 Siekian a mė y inio disku so nuoseklumo, s aipsnyje a ojami iek paski i e minai au-
o ius, in o man as, iek i au o ius-in o man as.
50 BENDRIN KALBA | 95 su la sua geni o i o igine e luogo di abi azione,
in o man ės egioneškumo index 2000: 178181) desc end in inas come 13,
al imen i ques o luoghi eali s a us la u ini memb o della comuni à.
(angl. egionali y index; dėl egioniškumo indekso daugiau ž . Chambe s
Medieagai cumpi applica o di e o osse azione ecnica in a ian . Occo e
iconosce e che negli s udi del a ian izzo egionale il me odo di osse azione
di e a (angl. di ec me hod) e il me odo di osse azione indi e a in un modo o
(angl. indi ec me hod) ski is, pažymin y ėjo aidmenį kaupian medžiagą
al o (plg. pi mu caso del di e o esecu o e, an u am ischio (plg. pi mu caso
ik o medžiagos kaupimo ins umen o (anke os, užduo yno) kū ėjo i labiau
y imo adybininko2), į e inan medžiagos au en iškumo abiem a ejais
includendo l'osse a o es pa adox3 ac o , an u caso della c edibili à della
asc izione dei da i in e mi, e c.), concep ualizza a sulla base del dici ino
idnis della osse azione in e mi. Tu a ia gli s essi ice ca o i esegui a
nons anda ine paesca di es i di sc i u a, o ene e p imie a mė y ine
aip pa kaip i a minių kodų a s o ų kalbinimas, in e iu į ašymas, siekian
ma e iale, co ispondesse o del di e o osse azione accesso. Quindi,
o ien andosi in sc i i inio in e miškumą quell'aspe o pe sino spalancia a il
conce o di me odo di e o osse azione, i. i. ale me odo di accumulamen o
della ma e ia numa o non solo saky inės, ma e sc i i inės ma e iale kaupimą.
In es imoji ma e iale accumula a 2022 m. gennaio ugsėjo mese. Du an e quel
empo in e minio g a olek o au o è-in o man è pubblica e 39 egis azioni.
Į ašų medžiaga (pa yzdžius ž . 1 len elėje) è la base de el De elopi i
a miškumo pe eicimo e asc izione delle decisioni c i ico discu są.
Secondo s a o di sos anza di s udio au o eino in e minio da i della ask
della pe cepzione g a olek o. Tale ma e iale è p ezioso, allo scopo di
p ampessi la alu azione del a miali à sc i o e insieme inizia e a s iluppa
a minio g a olek o unkcionalumo. Ž algomoji au o inio a minio g a o-
lek o pe cepcijos užduo is sukons uo a me odologiškai pasi emian Ma -
discu są pe bu go linguis ica scuola di geog a ia onda o e Geo go
Wenke io kel a indi e o me odo osse azione idėja. G. Wenke is, ce cando
medžiagą a lasui (Sp acha las des Deu schen Reichs), pa engė 404 sakinių
di accoglie e 2 Pe me odi di c . : Seile 2010: 502506; Van Keymeulen 2018: 4950.
3 A causa del e mine s . Labo 2006: 86.
4 P idu ina, che G. Wenke is, i ando diale us in Ge mania No d (P ūsų Reino egione) 1876
m., p incipalmen e u ilizza a 42 sakiniais. Più a di qualche empo y imams ėmė 38 sakinių
inkinį e solo 1881 m. isg ynino quei 40 sakinių, che ino a ques i gio ni sono u ilizza i
sop a u o okiečių dialek ų y imams non solo in Ge mania.
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis
a minis g a olek as ed il suo pe cepzioni possibili à
51 1 LENTEL. Au inio in e minio g a ole o esempi
Į ašo empo 2022 09 04 Į ašas Į ašo pe aša
Gam con mum adis eikin ykė, is palung a.
Tempo di
Regis azione 2022 05
22 Į ašas Į ašo pe laša
BARAVYKS.
Bu a ma y un es a e me à. Quan o ad a e a me elių
nea amen, ale api mukyklė da kalbas nebu a. A nu ikim u eškė
semplis. Te e baisė piace ybau . Ka solo nu aikis quan o
liusesnė alundo, je suo i non, un miško izlėkės. Tasks bos
simileè pe kilome a, o se quan o dagiau. Quan o p asyda o
da a, sakyda a - da ne au inai g ybau . Mūsų miškė miš ūs,
šlap, žulė , sunk aikščiu . Pask ik pa a gs, nebepais, bus bėd
ai ka , ale nelaisiš ukes g ybau ujes. <...> dice - ka e kėp
52 BENDRIN LINGUA | 95 s anda dine okiečių kalba (p.g.: 1. Im Win e liegen die
ockenen Blä e in de Lu he um; 2. Es hö gleich au zu schneien, dann
wi d das We e quali in o man ai do e a adu e in gim uosi diale i.
Senza spelė ojando più de aglia amen e pe G. Wenke io e i suoi seguaci
wiede besse ; 3. Tu Kohlen in den O en, dami die Milch bald zu kochen
an äng ) (ž .: Chambe s, T udgill 2004: 15–16; Sch ambke 2010: 88–90),
ice che, a i i ene l'a enzione, che o aduzione idėja. Solo,
di e samen e negu app esen an i della geog a ia linguis ica (o più a di in
au o inio g a olek o pe cepcijos užduočiai pa eng i eikšminga pa i dialek-
gene ale dialek ologų) compi i, au o einio g a ole o pe cepzioni inio
a miškumo casi in bend inę lingua, al imen i pe sc i e e a minį
užduo is pap as iesiems kalbinės bend uomenės na iams y a iš e s i ašy-
g a olek ą bend inės kalbos (a ol i compi i codi esempio c . Fig. 1.). Pakėlo
gal o pažiū ė a da dauk un medže likė (Nu i ankioj(a) uos obuoĮ ašo
Pe cepcijai eik i du ašy inio a miškumo a ejai: Nu i onkij uos ubalėls.
empo 2022 01 22 Į ašasĮ ašo pe aša
lėlius. Pakėliau gal ą pažiū ė (i), a da daug an medžio likę) iš 2022 m.
Mūsų kaimyns Ladze u ėje baužo ka ė. Nu ėje pa duo .
Abud su bubel jo ge okė sep in o dešim y. Pincijėls gaun, kam
jiem as klapa s. Kasdien liuob , melž , nieku nea si auk . Už-
eks, iska k au u ė nusipi ks. Su saul negi ens. Nu i skelbe
skelbe, u ga oje u ga oje. Kupčė is ažia a. Ale pasižiū i
ka e, ale nep ip as . Tukes nesam u ėjė, nu non asons i gana,
b ukauly . I esciuoj.
Vaka ulicio si incon ò Ladzienė. Paklausio, o se il suo ca ė
pa da e. - Saka is bėd ne dil ka es, ale, che kupče azumna
bu a. Ka e s eik, piening, nesen. Kas iš a asona, g ože, kad
nenaudas, kėp iz ože. Ale du nam azuma con šaukš
nonk e à. i pad e pasilikam lig p ima e a. Gal un š iežes g as a si as azum-
nesnių kupčių.

DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g a olek as e la sua
pe cepzione possibili à 53 a iss me s labjaus laukiam. Gal ne iss me s, a
ugpjūčio 24 d. au o ės-in o man ės eisbuko į ašo; Gy enam am laiki ka-
iso della i a (Gy enam(e) am(e) laike ka o u i gli anni labiaus(ia) laukiam(e).
Fo se non u i gli anni, ma u a la i a) dal 12 giugno 2022 d.
au o ės-in o man ės eisbuko egis o) (ž . 1 igu a.). Essi s udiabili non solo
adu e e pe sc i e e comunine lingua, ma e alu a e secondo
pe cep y iosios dialek ologijos (plg. P es on 1999: XXXIV XXXV) ice che
adizione ca a e is iche del codio e minino pa ame i di alu azione:
comp an ami udine, es e ikà e egolaingi udine. Come is o da 1 immagine, che
spiega i pa ame i del codice a minio, applica a cinqueabalė seman inio balo
skalė. Pe cepzione seleziona i condizionalmen e non suudė ini ammen i del
g a ole o a minio, secondo, selezionando sen ini žiū ė a, che in lo o osse
app esen a a app esen a a dis inamosi y ų aukš aičių peculia i à (plg.
d iga sių an, am, en, em e nosinių balsių ą, ęšla neiikymas), nonché pa a mės
cha ak e is ikos (plg. galūnės balsių edukcija). Lo s udio della pe cepzione
g a ole o in e minio au o eo ha pa ecipa o 20 s uden i (2128 anni).
Homogeniška s udiabili g uppo o ma a p ecisamen e, aspe iamo che
pag indas pi minėms e inamosioms įž algoms o muluo i.
Be jau užsimin ų elemen ų, pe cepcijos duomenims s a s y i y a s a būs
i a minio kodo kompe encijos įsi e inimo i aplinkos žymė umo į e i-
nimo klausimų-užduočių a sakymai (ž . 2 pa .)
omogeniškos g upės pe cepcijos isul a i sa à 1 PAV. Esempio di aduzione au inio a minio g a ole o
54 BENDRIN
TALVA | 95
A icoli p esen a a nell'au inio g a olek o analisiè alu abile come
kokybinė-ž algomoji. Spe iasi issa e comuni p incipi o au o inis a minis
g a olec as è consis eclus e susi o ma ęs (a besi o muojąs) come ien isa
sis ema o og a ijas, o ale g a olec as può esse e iusci 'un comunicciniu
pun o di is a.
Valu ando l'es i u o dell'ogge o di ice ca della a miali à sc i a in senso
ampio , bisogna iconosce e che la adizione dei discu s anali ici consekui nel
a my y o li uani s a anco a iniziando a o ma si, pe an o l'analisi e il
p esen a o si alu ano non come baig ino, e più come un modello di nomina come
può esse e inclusa della a miali à sc i a, pe sino in ale in o ma oi a
au o ia (a in a my ine e minologija an o), il ma e iale a my ina, pe ché
ale ma e iale sia inclus ina, quale ogge o di analisi e panend inamen o. Delle
ice che e e ua e si possono menziona e Viole os Meiliūnai ės (2015: 248258;
anche 2019) la o i, nei quali la ice ca ice, alu ando alcuni An ano Ba anausko
za ašy ų eks ų ne ikslumus, è discu u a šnekamosios kalbos už ašimo
speci iką. Hence, si può iconosce e, che in sos anza kel as a minio
g a olek o ques ione. Paski ų įž algų pe il codio in e minio au o iksacijos
eikė e al i ice ca o i (Balčiūnienė e k . 2019). Ques o a icolo au o è
insieme è inizia e quelle sequeklesnį con empo aneo sc i o del a miškumo
c i ico discu sà. Analizzando eas e n alš aičių es i, 2 PAV. F agmen o dello
s umen o in es iga i o
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o iale a minis g a olek as e le sue
possibili à di pe cepzione 55 pubblicuo os almanachuos Bundan i e smė (2013,
2014), esamina a, se sc i o a miškumo è indicazione della i ali à e
con inui ù a minių codų, anche acco ge olmen e alu a a, come a miniuose
g a olek uose pe eimiškumo e il suo alo e in e mė y inių ice che
kiamos ski iamosios y ų aukš aičių ypa ybės (Aliūkai ė, Meiliūnai ė 2022).
Galima eig i, kad šiuo – au o inio a minio g a olek o – y imu ęsiamas
p adė as disku sas, iek plė ojan koncep ualias įž algas dėl ašy inio a -
adizione, sia a e mando de e mina e disposizioni me odologiche, sia
alu ando au o inio a minį g a olek ą pe p ospe i a pe cep i a,
al imen i comunicciniu pun o di is a.
1.NUO STANDARTINS RAŠYBOS
PRIMI NON STANDARDI USAZYOMO SPRENDIM
1.1. Decisioni di isc izione
Ty ėjų indicaoma, che esminė nons anda inei spellings condizione s anda dine
o og a ijos egzis a imas (plg. Bowd e 1964: 8). Taigi, iena e us, pozi-
cionuojan dialek us, nuk yps ama nuo s anda inės o og a ijos, ki a e us,
c ea o nuo o g a olek as. Hen i, si a a di signi ican e dis uc i i à,
sebbene nei disco si dei ice ca o i accada che i casi di o og a ia non
s anda di issima sia g ožinėje le e a u a, sia ele onicale discu se
a icinano come e oneo isc izione (angl. misspelling) o ne aš inga sc i yba
(angl. an ‘illi e a e spelling) (plg. Leech, Sho 2007: 135). Come sa à is o nella
pa e anali ica dell'a icolo, ale ca ego izzazione dal p imo sgua do ha
ondamen o, specialmen e se nons anda dina o og a ia alliamo pe
ai kiek oliau s aipsnyje. Analizuojan iek egioninių, iek socialinių a-
ian ų pe eikimo nes anda inės ašybos sp endimus, dažniausiai aikoma
pe cepzione p ospe i a. Ma su Dennis R. P es ono 1985 m. p esen a y a
ina ė sakymo isc izione ipologia, i. i. il cosidde ois alleg o kalbėjimas (angl.
masis) dialek as (angl. eye-dialec ) i dialek o pe aša (angl. dialec espelling)
alleg o speech), akių ( egi- (P es on 1985: 328329; più s . Aliūkai ė, Meiliūnai ė 2022).
Il p imo ipo alleg o pa la e si collega con le pa ole di abb e iazione, pa ole o
skiemenų suplakimo, as e i imo (plg. Beal 2006: 84). Il secondo ipo, come
aclamen e asme e innominijamen o akių diale as, solo isualmen e c ea
di e enza dal s anda d della o og a ia illusuziją. Ad esempio, angl. ‘sez co esponde ‘says (lie .
sako), adinasi, akių dialek u už ašy os o mos jokios onologinės ski ies
56 BENDRIN KALBA | 95 diale o pe aša, con a iamen e ni akių dialek as, è
basa o ak inių ski umų pe eikimu. P a ęsiando me a o ica e minologiją
nepe eikia, aigi akių dialek as y a labiau ne aš ingumo poziciona imas
s ilis iniais a ki ais sume imais (plg. Adamson 1999: 600). T ečiasis ipas –
sa ebbe possibile nomina e, che diale o pe aša co esponde ausies dialek ą,
. i. pe skaičius dialek o pe ašos eks ą, usis gi di (i a pažįs a) ski umus
(plg. 1985 P es on: 328329; imp essioni, che a imas nons anda d iškas, a
ausies dialek u (dialek o pe aša) a ixa o a ian e de ac o è al o.
aip pa ž . Aliūkai ė, Meiliūnai ė 2022). Taigi, akių dialek as ik pe eikia
Poiché nons anda inė o og a ia è ap ėpus ogge o, associa o non solo con egionali a ian
di g a olek e, ice ca o i sono esclusy ę e al okių isc izione ipi. Senza già menziona e
klaidingo isc izione o ne aš inga ipologia (plg. Leech, Sho 2007: 135), i ice ca o i escludono
semiai one ico isc izione (angl. semi-phone ic spelling), egionalizmų (angl. egionalisms)
isc izione (plg. Beal 2006: 84). A pa e menziona ino Janniso K. And ou sopoulo esegui o okiškų
anzinų5 s udio, nel quale iene p esen a a una delle de aliausių nes anda inės ašybos
ipologijų. Analizzando anzinus dis inguono sei ipi di sc i u a nons anda ine: one inė
ašyba (angl. phone ic spellings), šneka ašyba (angl. in e lingual spellings), homo oninė ašyba
(angl. homophone spellings), comp enden i lecksinę subs i u ion (leksinius pakai alus; angl.
mosios kalbos ašyba (angl. colloquial spellings), egiolek inė ašyba (angl.
egiolec al spellings), p ozodinė ašyba (angl. p osodic spellings), a pkalbinė
lexical subs i u ions) (ol e c . And ou sopoulos 2000: 521522). A causa dello speci ici à del
gene e, na u almen e, non u e le s a egie applica e nei es i anzinì possono esse e
subs i u ions) i g a emų subs i uciją (g a emų pakai alus; angl. g apheme
p eziose all'analisi del a miali à sc i o. Pe esempio, quello pasaky ina pe la omo onica
sc i u a. Realizzando la lessina sos i uzione al pos o di de e mina e pa ole o segmen i di
pa ole isc i ono homo oniški pa ole o nume i, ecc., okiečių kalba nume o 1 sos i uičia
skiemenįain/ e odiè ‘Ein i i / 1- (lie . ing esso) (And ou sopoulos 2000: 522). Tu a ia
alcuni elemen i di ale accesso me odologica possono esse e p eziosi e pe žiū in au o inio
a minį g a olek ą. Na u almen e, necessa io aggiunge e che g e inan D. R. P es ono ina ę
e J. K. And ou sopoulo šešiana ę nons anda inske sis emi di sc i u a6 issuo ina e
sogge ikinė co ispondenza, plg., la cosidde a pe aša di diale o ha in e connessioni 5
Fanzinai ques o è specializza a in a ie subcul u ali s ampa (plg. Liubinienė 2009: 199220). 6 J. K.
And ou sopoulas come e D. R. P es ons solo hanno p esen a o sis emi, pe ò ques o non lo o
au o iniai modelli, ice ca o i desc end ino ice che adizioni e casi.
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g a olek as e la sua
pe cepzione possibili à 63 3 PAV. Te mininio codice a osenes e pe cepzione
espe ienze possibili à A ski ai no e abile a causa egolabili à inse zioni.
Occo e iconosce e un ce o e o e me odologico nella o mulazione
ques 'a i i à. Ti iamosi non p ecisa o, se le si chiedono di alu a e
egolagionezza dell'isc izione, quindi in pa icola e ques a alu azione può
esse e lega a sia con p incipine disposizione pe il a minio codice in
gene ale, sia con disposizione pe nes anda ine sc i u e. Quindi, è possibile solo

64 BENDRIN KALBA | 95 Geo eyiaus Leecho, Micko Sho o e minais
a ian (Leech, Sho 2007:
samp o au i, kad i iamosios aip k i iškai e in i eks us galėjo i dėl,
135), ne aš ingos sc i ybos.
Tęsian dell'a icolo capi olo 2.1 inizia o la discu sà sulla e minio g a olek u
isc i i es i di le i i à e comp ensione, nondimeno bisogna iconosce e che
diale o pe aša, asme en e a miškumą, non inčiam spe minio codo
pa i ies o u inčiam nedidelę pe cepcinę espe ienza è supe a a solo in pa e.
Na u almen e, come è osse a a Gladis Massini-Caglia i, [K]iadi ogni pa la o e è
necessa iamen e il suo linguaggio na i o poliglo o (Massini-Caglia i 2004: 16)8.
Tu a ia, anche se dal pun o di is a olis ino il signi ica o sakinių capisce, le
aduzioni da diale o in bend inę lingua non sono comple amen e accu a e (ž . 2
abelę). Accu a ezza della aduzione di diale o s. nonaccu li à è alu a a
a a e so paski ų ski iamųjų e būdingųjų pane ėžiškių peculia i à
p ospe i a (ž . abelę 3). Quindi, e s u e sakiniuose osse a a a ian iška
diale o pe ašos icos uzione in bend inę kalbą.
8 Così sc isse scienzia ice, s udiusi lingbinę si uazione B azilijoje analiza usi po ugalų kalbos
ki ų gy uojančių kalbelių ( a p ku ių 170 ie inių kalbelių-dialek ų) san ykius: kiek ienas
gim akalbis, išmokęs sa o kalbą, išmoks a ski i i kalbos a ian us, kiek ienas kalbė ojas bū-
inai y a gim osios kalbos „poliglo as“, be o, gim akalbis žino, ku ie posakiai p iklauso jauniems
asmenims, ku ie inka ik neo icialioms si uacijoms i . . (Massini-Caglia i 2004: 3–23).
i 200 4 PAV. Valu azione del es o inciso Te minium g a olek u
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis
a minis g a olek as e la sua pe cepzione
possibili à 65 2 LENTEL. T aduzioni di diale o in bend ina a lingua
Ti iamojiPi mas agmen o.
Nu i onkij quei ubalėls.
Pakėlo gal o pažiū ė a da
dauk un medže likė (Nu i
ankioj(a) quei obuolėlius. Ho
alza o la es a coglia o(i), se
anco a mol o sul albe o imasę).
Secondo ammen o.
Vi enam am empi ka a iss me s
labjaus laukiam. Gal ne iss me s, a
iso della i a (Gy enam(e) am(e)
laike ka o u i gli anni labiaus(ia)
laukiam(e). Fo se non u i gli anni,
ma u a la i a).
1. 2. 3.
ADG_M01 Renku meleolius. Ho
alza o la es a a ede e se
anco a mol o sul albe o e a imas o.
Vi iamo in ali empi, quando ogni
anno semp e più aspe iamo.
Fo se non anni, ma della i a.
ADG_M02 Na e accogla quei
meleoliukus. Alzò la es a a
coglie e, se anco a mol o sul albe o e a imas o.
Gy enam ame laike, ku io isus
me us labiausiai laukiam. Gal ne
isus me us, o isą gy enimą.
ADG_M03 Na e enku quei
obuolėlius. Alzai la es a a ede e
se anco a mol o imane a.
Vi iamo in quel empo, quando
ogni anno di più ci aspe iamo.
Fo se non di u i gli anni, ma di u a la i a.
ADG_M04 Na i accki quei abalėlius.
Pakėlė gal ą pažiū ė i, a
da daug an medžių likę.
Vi iamo in empo, cui u i gli anni
labissima aspe ammo. Fo se non
u i gli anni, ma u a la i a.
ADG_M05 Nu imk in manoà quei
obuolėlius. Alzò la es a puzza e
se anco a mol o sul albe o imase o.
Vi iamo all'o a che u i
me us labiausiai laukiam. Gal ne
isus me us, o isą gy enimą.
ADG_M06 Nu i inki quei meleus.
Alza i la es a, coglieck o
da daug an medžio likę.
Vi enam am laike kuome u i
anni dom ojaus laukiam. Fo se
non di u i gli anni, ma di u a la i a.
ADG_M07 Alzai la es a a paizza e o
meda mol o sull'albe o likę. ques o
Vi ename ame ame empo, cui is
dell anno più aspe a amo. Gal
ne isus me us, o isą gy enimą.
ADG_M08 Na e accugu quei meleus.
Pakėliau gal ą pažiū ė a
da daug an medžio liko.
Vi e am ame ame ame, do
u i anni mol o a endiam.
Fo se non di u i gli anni, ma di u a la i a.
ADG_M09 Nu e ankioja quei
lius. Pakėliau gal ą pažiū-
obuo ė o mol o anco a sull'albe o
likę.
Vi iamo in 'epoca in cui
aspe iamo anno semp e di
più. Fo se non di u o il empo, ma di u a la i a.
66 BENDRIN
TALVA | 95
1. 2. 3.
ADG_M10 Na i ankiok quei meleus.
Alzò la es a puzza e se anco a
mol o sul albe o imase o. Vi emam
am laike ka ą u i ADG_M11 Na e
me us labiausiai laukiam. Gal ne
isus me us, o isą gy enimą.
b ęs a quelli obuolėliai. Ho alza o la
es a a ede e se Vi iamo nel empo,
da daug an medžio liko.
del quale di u i i empi più ci
aspe iamo. Fo se non pe u i i
empi, ma pe u a la i a. ADG_M12
Na i accki quei meleoliukus. Alzò la
es a a pizza e se anco a mol o sul
albe o imasę.
Vi iamo in quegli empi, quandoe
semp e qualcosa aspe iamo.
Fo se non u i gli anni, ma u a la
i a. ADG_M13 Na i accki quei
meleus. Alza e la es a a gua da e
se anco a mol o sugli albe i è
imas o. Vi iamo in ale empo, nel
quale semp e più anno aspe iamo
(?) Fo se non di u i anni, ma di
u a i a. ADG_M14 Na i
accoglie e quei mele. Alzò la es a
a puzza e se mol o su albe o imè.
Vi iamo a quel empo, cui in u i
gli anni più aspe a amo. Fo se non
in u i gli anni, ma u a la i a.
ADG_M15 Na i ankoj quel gabbėlis.
Pakėliau gal ą pažiū ė a
da daug an medžio likę.
Vi iamo in quel empo, u i gli anni
più aspe iamo. Fo se non in u i
gli anni, ma u a la i a. ADG_M16
Na i inko uo obuolėlius. Vi iamo in
Pakėlė gal ą pažiū ė i, a
da daug an medžio likę.
un ce o empo, di cui u i gli anni
più aspe iamo. Gal ADG_M17
ne isus me us, o isą gy enimą.
Nu inkau uo obuolėlius. Alzai la
es a a pizza e, Vi iamo allo a, di
da daug an medžių likę.
cui u i gli anni più aspe iamo.
Fo se non ADG_M18 Na e enka
isus me us, o isą gy enimą.
( ankioja) apžiū ė i, se anco a
obuolėlius. Pakėlė gal ą
mol o sul albe o imas.
Gy enam ame laike, ku io isus
me us labiausiai laukiame. Gal ne
isus me us, o isą gy enimą.
ADG_M19 Na i enku uos obuolė-
lius. Pakėliau gal ą pažiū-
ė i, o anco a mol o sul
albe o imę.
Vi iamo a quel empo, del quale
più aspe iamo u i anni. Mag
ne isus me us, o isą gy enimą.
ADG_M20 Na e accoglie quei mele.
Alzò la es a pasi gua da e, se
da daug an medžio likę.
Vi enamo ame ame, nel quale
u i anni più aspe iamo. es a
ne isus me us, o isą gy enimą.
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g a olek as e la sua
pe cepzione possibili à 67 3 LENTEL. Au o iniu diale o g a olek u asmik ų
dis in i i ca a e is iche pe cepzione e imas
Ti iamoji onkij ←
ankioj(a)
gal-
o ←
es a
likė ←
likę
iso gy enimo ←
isą gy enimą
iss me s ← isus
me us
ADG_M01 enku la es a imase u o della i a
is anni ADG_M02 enku la es a imase u a la
i a u i u i gli anni anni
ADG_M03 enku la es a
kieki e isų nų anni anni
imas a di u o la i a
ADG_M04 enki la es a
u i gli anni anni
imée u a la i a u i
ADG_M05 mano alla es a
u i gli anni anni
lasciée u a la i a u i
ADG_M06 inki la es a
u i gli anni di u i gli
es a e u o della i a
anni
ADG_M07 la es a es ée
u i da anni anni
u a la i a is anni
ADG_M08 enku la es a
u i u i gli anni anni
imas u o della i a
ADG_M09 ankioja la es a es a a u o anni della i a
is u o me o
ADG_M10 ankiok la es a
u i gli anni anni
es ée u a la i a u i
ADG_M11 b ęs a es a
u i i empi in u i i
sinis a u a la i a in
empi
ADG_M12 enki la es a es ée u a la i a semp e (?)
u i i empi
ADG_M13 enki la es a
semp e più di u i gli anni
imas a di u a la i a
anni
ADG_M14 accoglie e la
i a u i gli anni u i gli
es a imasée u a la
anni
ADG_M15 ankoj es a
gli anni u i gli anni es a
lasciée u a la i a u i
68 BENDRIN
TALVA | 95
Ti iamoji onkij ←
ankioj(a)
gal-
o ←
likė ←
likę
iso gy enimo ←
isą gy enimą
iss me s ← isus
me us
ADG_M16 inko la es a
u i gli anni anni
imée u a la i a u i
ADG_M17 calinkau la es a
u i gli anni anni
es ée u a la i a u i
ADG_M18 acco a
( anme -
la es a imas a
us anni
u a la i a u i u i
kioja)
ADG_M19 enku la es a
u i gli anni anni
imée u a la i a u i
ADG_M20 colna la es a
u i gli anni anni
imée u a la i a u i
Si può somma e che dis inamosi eas e n alš aičių peculia i à d iga sio an
pane ėžiškiam ca a e ingo a liepinio on diale o pe ašą nella comun ină lingua
accu a amen e in e p e e e i iamosios. Essliausiai ADG_M09 s udia aji,
ip assiusi ankioja; ADG_M18 has w i en wi h pasi ikslinimu: enka ( ankioja).
Valu ando ADG_M10 s udiamosios isc izione ankiok, si può aggiunge e che, anche se
a liepinio on icos uzione nepasi odè complessa, a causa non iconosciu a
a miniu g a olek u isc i a o ma eiksmazodio s udiamiji legge men e
none ichslì comp a o sen inio. Si i iene che e icos uccinie a ian i maną
(ADG_M05) o ankoj (ADG_M15) indicino a liepinio an→on obie i i asli imen o,
u a ia isc izione onkij a quelli che non sono app esen an i del codice a minio
s udia o, è i e e iabile. Menziona a, che sc i endo a minio g a olek u ci si
aspe a che il des ina a io sia su icien emen e compe en e, e se così non, la
le u a iene quan o e idus. Ri iene che così accada sia a enu o anche in ques o
caso. Dal pun o di is a della pe cezione non iliky ini ingiudingais e a ian i enku,
enki, colle i, man ina, che ques o sia più holis inės pe cepzioni ogge o, la pa ola
a pažįs amas come o ali à. G a olek o au o ė-in o man ė ą i ę a miniam
a liepiniams susiau esi eim suoni pe eik i usa g a emi o e ė, pe cepzione sen i i in
sen enze i iamosios capi e e comunine linguà pe sc i e e a e a ques e pa ole:
gal o, likė e u o della i a. Tu e le pa ecipan i allo s udio hanno accu a amen e
icos ui o ą dal a minio a ian e o gal ą←gal o. 65 pe cen o. in es iga i i
icos u o esa amen e imane, 35 pe cen o. in es iga i i za insc isse imase. 95 pe cen o. anche accu a amen e isc i è comunine

DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o is minis g a olec as e il suo
pe cepzioni possibili à 69 s udia eji in gene ale non capi o secondo alu a o
kalba isą gy enimą, ik iena i iamoji paliko iso gy enimo. ADG_M13
agmen o (ž . 23 abelle). I casi di iduzione dei osi iss me s ip is ina e in
lingua comunee sono iusci i accu a amen e 55 pe cen o. dei s udi (23 abelle).
Ri iene che ad al e s udiamose p i iūko di qualche cos signi icė umo. Si può
a e assunzione, che in quei casi, quando comun inè linguaggio sis ema di
sc i u a può basa si consis en emen e, a minis g a olek as comp endu o
più p ecisamen e, a che non si può di e su galūnių edukcijos casi. Tu a ia
gene end in ai alu ando bisogna iconosce e, che dal pun o di is a
comuniccinio i uoju caso agmen i del g a ole o in e minio au o eino
i iamosiom e ano in o mi ūs.
IŠVADOS
Pe eziona o un au o eino in e minio g a ole o ice ca dal pun o di is a
della asmissione e della sc i u a in e mi enziale decisioni e pe cepzione,
o muluo ino seguen i desc i e namosios insigh hi:
1. Ry ų aukš aičių pane ėžiškių pa a mės au o ės-in o man ės a minis
g a olek as è abbas anza sis emingas pe esc i oma sop a u o sulla base
p incipu, mo ologiniu p incipu emiamasi ais a ejais, kai kalbama apie
pozicinius kiekybinius balsių pokyčius; a ski ose žodžio o mose a si-
andan is į ai a imas aš e nė a iksuojamas. Au o ė-in o man ė emia-
si bend inei kalbai būdingu g a emų in en o iumi – speci iniams pane-
one inio ėžiškių suoniem a spindė i naujų g a emų nei c ea a, né
p es inamasi da al i linguaggi della o og a ia inkinių.
2. Au o ės-in o man ės kalbinėje gim inėje ki čio a i azione spesso è una
delle galūnių edukcijos agioni, u a ia quando la aš e nežymimas né
ki is, né nuk i us osiui imas a p iebalsio pala alizzazione, le i ojui,
specialmen e app esen ančiam al o a ian e di lingua li uani ( a miniam o
bend inės kalbos), di en a oppoelyg di icile s abili e chia amen e, quale
g amma ica o ma au o ės-in o man ės ixsuo a. Ques o i elò e s udio
della pe cepzione. Au o inio in e minio g a olek o pe cepzione s udio
pa ecipan i, alu ando i lo o socioling is ini i a i, a i io a osenos
pun o di is a il e minis codice è più s iman che sa as, pe ò u a possibili à
acquisi i pe cepzionali saky inio in e minio codice espe ienze. Tu a ia,
sebbene au o ico a minis g a olek as m'om holis iniu pun o di is a e è
s a o comp ensibile, il suo adu si in bend inę lingua comple amen e p ecisamen e non iuscì. Diale o pe sc i os ( iek p imo, iek
70 BENDRIN KALBA | 95 e an o i o agmen o) a ian iškas e imas in
bend inę język e ela sc i o del a miškumo comuniccinį limi o umą. È
necessa io so olinea e che ques o non è una c i ica alu azione dell'au inio
a minio g a ole o, pe ché comuniccinis limi o um ha non solo di e i, ma e
an aggi. Ta minis g a olek as sepa a damas no a, in al i e mini,
nesup as as o in pa e cap as as a minis g a olek as pe a ian o
comuni à della bo di, comuni àe e unziona (gali unziona e) come isa e is
codice, cui pe sino ca a e is ica sa o iška sa i eguliacija. Na u almen e, in
ques o aspe o sc i i inio a miškumo l'analisi s ilups ina e gilin ina.
3. Ti ojo caso esempla e si possono g į i in uizioni pe semplice ojo
paski a comuni àes na io aidmens conc e a di a mino codice gy ybingumo
is o ijoje. Tam u ce o au o è-in o man è o og a ico soluzioneim
s ingdy as“ pane ėžiškių a miškumas, ep ezen uojąs i ski iamąsias, i
būdingąsias ypa ybes, nebū inai y a s ebimojo laiko a minio kodo gy-
ybingumo paliudijimas, no s okį e inimą g įs ų ame pačiame dis-
suku so agmen e koegzis uojančios a minės e nona minės peculia i à,
nes sc i a così, come si dice, a si dice a iai amen e. Ma quale caso bisogna
iconosce e, che lokalus, i. e. accessibile nella comuni à (cad e pa i dei suoi
memb i), i uoju caso con ando eisbuke, a minių peculia i à
conse azione, di e samen e che qualchie cosie a mių dicodyni, può a e e
e e o peculia i à sclaidai. Na u almen e, allo scopo della con e ma di ali
ipo esi, necessa ie ice che di maggio e cop imen o.
LITERATūRA
Adamson Syl ia 1999: Li e a y Language. – The Camb idge His o y o he
English Language 4, ed. S. Romaine, Camb idge, UK: Camb idge
Uni e si y P ess, 589692.
Aliūkai ė Dai a, Ja osla ienė Ju gi a, Meiliūnai ė Viole a 2014: Teo iniai
ma e ia accol o basamen i. Anke ų (klausimynų) cos i uimen o p incipi.
XXI a. iniziali lie u is i: geoling is inis e socioling is inis ice ca (zemėlapiai e
lo o commen ia i), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, 4962.
Aliūkai ė Dai a, Meiliūnai ė Viole a 2022: Ta miniai g a olek ai
XXI amžiaus p adžioje kaip a minių kodų gy ybingumo i ęs inumo ap-
aiška. Ve bum 13, 115.
And ou sopoulos Jannis K. 2000: Non-S anda d Spellings in Media
Tex s: The Case o Ge man Fanzines. – Jou nal o Sociolinguis ics 4, 514–533.
DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o is a minis g a olek as e la
sua pe cepzione possibili à 71 Balčiūnienė As a, Meiliūnai ė Viole a,
Rinkauskienė Regina 2019: Kupiškėnų, u eniškių i pane ėžiškių pa ibio
šnek os XXI amžiuje, Klaipėda: Klaipėdos uni e si e o leidykla. Ba on
Da id 2007: Li e acy: An In oduc ion o he Ecology o W i en
Language, 2nd ed., Ox o d, UK: Blackwel.
Beal Joan C. 2006: Language and Region, London, New Yo k: Rou ledge. iew o
Blanche Philippe, A ms ong Nigel 2006: The Sociolinguis ic
Si ua ion o ‘Con empo a y Dialec s o F ench’ in F ance Today: An O e -
Recen Con ibu ions on he Dialec alisa ion o S anda d F ench. –
F ench Language S udies 16, 251275.
Bowd e Paul Hull J ., 1964: A S udy o Eye Dialec : do o o
disse azione, Flo ida: Uni e si y o Flo ida.
Chambe s Jack K. 2000: Region and Language Va ia ion. – English Wo ld-
Wide 21, 169199.
Jack K., T udgill Pe e Chambe s 2004: Dialec ology, 2nd ed., Camb idge: Camb idge
Uni e si y P ess. Gi denis Aleksas 2001: Tu o li uanici pa la! Kalbo y os da bai 3,
Vilnius: Mokslo i encyclopedijų leidybos ins i u as, 456469. Inoue Fumio 2022: S yle,
P es ige, and Salience in Language Change in P og ess. Handbook o Japanese
Sociolinguis ics 8, eds. Y. Asahi, M. Usami, F. Inoue, Be lin, Bos on: De G uy e
Mou on, 113149. Labo William 2006: The Social S a i ica ion o English in New Yo k
Ci y, 2nd ed., Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Leech Geo ey, Sho Mick
2007: S yle in Fic ion: A Linguis ic In inės g uppo iden i à codici. G upè e ambien i:
in e disciplininis scienza la o ių 1, Kaunas: Vy au as Maggiojo Uni e si y
Publishing House, 199220. gualism and Linguis ic P ejudice. Language Policy 3, 323.
oduc ion o English Fic ional P ose, 2nd ed. Ha low: Pea son Longman.
Liubinienė Ne inga 2009: Me alo muzikos ge bėjų anzinai: subkul ū-
Meiliūnai ė Viole a 2015: An ano Ba anausko a mių eks ai k aziau en iškų
eks ų ch es oma ija. Lingba s o ia e diale ologia p oblemos 4, sud. V.
Massini-Caglia i Gladis 2004: Language Policy in B azil: Monolin-
Ragaišienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 248258.
Meiliūnai ė Viole a 2019: Ta mių i i i à dimensioni di XXI a.
inizio. Res Humani a iae 26, 5059.
Mikulėnienė Danguolė 2019: Ta miškumo b uožų nomenkla ū a: dal a minių
požymių p ie a miškumo žymenų. Respec us Philologicus 35(40), Ong Wal e
51–62.
J. 2002: O ali y and Li e acy: The Technologizing o he Wo d, London, New
Yo k: Rou ledge.
72 BENDRIN
TALBA | 95
Dennis P es on R. 1985: The Lil Abne Synd ome: W i en
Rep esen a ions o Speech. Ame ican Speech 60(4), 328336. Dennis
P es on R. 1999: In oduc ion. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1, ed.
D. R. P es on, Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing
Company, XXXIVXXXV.
E ik Redling 2006: Speaking o Dialec : T ansla ing Cha les W. Chesnu s
Conju e Tales In o Pos mode n Sys ems o Signi ica ion, Wü zbu g:
Königshausen.
Sanko Gillian 2006: Age: Appa en Time and Real Time. Else ie Encyclopedia
o Language and Linguis ics 1, ed. K. B own, 2nd ed., Ox o d: og aphy.
Else ie , 110–116.
Sch ambke Rena e 2010: Language and Space: T adi ional Dialec Ge-
Language and Space. An In e na ional Handbook o Linguis ic Va ia ion,
Volume 1: Theo ies and Me hods. HSK Handbüche zu Sp achund
Kommunika ionswissenscha , eds. P. Aue , J. E. Schmid , Be lin, New Yo k:
Wal e de G uy e , 87101.
Seile Guido 2010: In es iga ing Language in Space: Ques ionnai e and
In e iew. – Language and Space: An In e na ional Handbook o Linguis ic
Va ia ion 1: Theo ies and Me hods. HSK Handbüche zu Sp achund
Kommunika ionswissenscha , eds. P. Aue , J. E. Schmid , Be lin, New Yo k:
Wal e de G uy e , 512–527.
Unse h Pe e 2005: Sociolinguis ic Pa allels Be ween Choosing Sc ip s and
Languages. W i en Language & Li e acy 8(1), 1942. o Dialec ology (Blackwell
Van Keymeulen Jacques 2018: The Dialec Dic iona y. – The Handbook
Handbooks in Linguis ics), eds. Ch. Bobe g, J. Ne bonne, D. Wa , Hoboken NJ:
John Wiley & Sons, 3956.
Gau a 2022 11 25
Ado a o 2022 12 30
DAIVA ALIŪKAITĖ, VIOLETA MEILIŪNAITĖ
THE AUTHORIAL DIALECT GRAPHOLECT AND
THE POSSIBILITIES OF ITS PERCEPTION
Summa y
This a icle discusses a s udy o w i en dialec icism, conduc ed in o de o assess
how he au ho ial g apholec con eys o al dialec icism and o analyse he spelling
choices made by he au ho . The dialec al discou se used o his s udy consis s
o a numbe o Facebook pos s published in a dialec al g apholec by a emale