Li auen
_KALBOTYROS
KLAUSIMAI,
XXX
(1993)
Pe iphe ien
Li auen
KALBOS TARMES
Micha
KONDRATIUK
Das P oblem
BADANIA (in de anzösischen Sp ache)
WPLYWOW
GWAR
LITEWSKICH
NA
Slowenien
An h oponimie
Region
BIALOSTOCKIEGO (B i annien)
du ch die
Region
Bia os ocki
albo
Bia os occzyzne
e s ehenemy
Gebie miedzy
Kana em
Augus owskim
na
Pé nocy,
Rzekq, im Ve einig en König eich
Bug
na
poludniu,
g enzenq
pa is wowa
z
Die Republik
Bialo uska
na
wschodzie
und
zekami
Ne a,
Bieb za,
Na wia,
Sling,
Mieniem
i
Nu zem
na
zachodzie.
Wed ug
obowiazujacego
de zei
(Nach ollziehung)
1.6.1975 .)
die
Ve wal ungsp lic-
h is ca e
o
wojew6dz wo
bialos ockie
g enzenzace nim
i
niek é e gminy
z
wojewédz wa
suwalskiego
omzy skiego.
i
Ujmujac is
his o isch,
is
o
(w
Jah e
1569-1795)
czesé
dawnego
Podlasia
und die
pe iphe i-
schen
Gebie e.
T ockiego,
je z g äßlich
i
B zeskiego
nalezacych
do
Wielkiego
Ksies wa
Li auisch!
Na
ym obsza ze
dzis obok gwa
do
polskich
wys epuja
gwa y
bia o uskie
uk ai iskie2,
nie na omias
gwa
i
li ewskich ani
zwa ych
ma
skupisk
ludnosci
na odowosci
li ewskiej,
Swiadec wem
wys epowania
p zesz osci
ych e enach
heed
li ewskich
ludnogci
w
li ewskiej
na
liczne nazwy
e enowe
miejscowe
sowie dane
i
osadnic wie
ych ziem4.
sq
i
o
O
li ewskich
wplywach
leksykalnych
w
gwa ach
badanego
egionu
Pisano
e was
wezesniep>.
WwW le z en
czasach
zaczynajq
e scheé sie
p ace
a yku y
poSwiecone
i
wp ywom
one ycznym
jezyka
_li ewskiego
na
gwa y
bia o uskie
i
polskie
Bialos occzyzny®.
Osobnego
omdwienia
e o de ja
p oblemy bada
ba yckiej
an oponimii
egionie
w
bialos ockim,
za 6wno
i
o
aspekcie
w_
diach onischem
(Nich )
1
Das is Jakubowski.
Ma
Wielkiego
Ksies wa
Li ewskiego
w
po owie (Li ewische Po ow)
XVI. Die Kommission wi d die Kommission au de G undlage de o liegenden Ve o dnung beau agen,
w.
|
A las
Pe e
y
Polski. Ich bin Polski.
K akéw, A las gwa
1928;
wschodnio-s owia iski
Bia os occzyzny. Ich bin ein Bia os occzyzny.
T.
1.
W oc aw,
1
(dalej:
AGWB). Das is eine seh wich ige F age.
2
A las de
Gwa schodnios owia is-
kich
Das is Bia os ocezyzny.
T.
1-2.
W oc aw,
1980-1989,
3
Kond a iuk
M.
Elemen a y
pel ede
w
oponimii
i
mik o oponimii
zepiony
bia os ockiego. Das is eine seh wich ige F age.
W oc aw,
1985
(dalej:
KonEB);
Zehnzehn:
Nai
odowe
od
Piecponim
sy
li ewische
He kun
na
e enie
po nocnej
Bia os ocezyzny
I
Ak e
Bal ico-Slawica. (Sp achisch)
1987.
T.
18.
S,
235-249.
Wisniewski (Bundes epublik Deu schland)
J.
Rozw6j
osadnic wa
na
iczu
o- usko-li ewskim
od
ko ica
XIV.
do
Po owy
17.
Jah hunde
i
Ak e
Bal ico-Slawica
(Dalej:
ABS) e wende .
1964.
T.
1.
S.
115-135;
Zehnzehn:
Osadnic wo
e
Bialos ocezyzny,
geneza, ozw6j
sowie
z éznicowanie
p zemiany
i
e niczne
//
ABS,
197.
T.
>
Zdancewicz
T.
Li ewskie
i
uskie
zasiegi
s ownikowe
na
Bia os occzyznie
i
Z
polskich s udi6w
slawis ycznych.
Se iös
2.
Ich weiß nich , was ich un soll.
Wa en
1963.
S.
287-310;
Zehnzehn:
Geog a ia
leksykalnych
Zapozycze i
li ewskich ich
i
s owia iskich
odpowiednikow
znaczeniowych
gwa ach
w
Osuwalski-
ch
//
Fachwissens-
z
cha liche
Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha liche Fachwissenscha
Wydzia u
Nauk
Spo ecznych (spä zliche)
Das is PAN.
1967.
T.
10.
Das is Zesz.
3.
Wa schau,
1968.
S,
69-83;
Smu kowa
E,
Li uanizmy
w
bia o uskim
s ownic wie
olniczym
//
Sp ache
Posnaniensis, auch bekann als Posnaniensis
1969,
T.
14.
5.
55-69
i
Inni. Ich weiß nich .
6
Glinka
S,
Li uanisch- one ische
Gwa ach
w
bia o ussisch-polnisch-Bi-
a os occzyzny
i
II
Ba opee
zwiazki
jezykowe.
(Ba opee zwiazki jezykowe)
Pod o .
Was is das?
M.
Kond a iuka,
W oc aw,
Wa schau,
K ak6w,
1990,
S,
117-
127.
74
|p zes zeni
wiek6w) jak i
synch onisch-
em (w czasach
dzisiejszych).
Fü
S edniowiecza
pocza ku epoki
nowozy nej
jedynym
i
p ak ischem
k y e ium do
bada i nad
s osunkami
e nicznymi i
jezykowymi na
dawnym
pog aniczu
s owia isko-li -
ewskim
pozos aja jak
s wie dzaja
his o ycy J.
Ochiski7 iJ.
Nalepa […] ylko
wskazéwki
jezykowe w
pos aci nazw
miejscowych i
imion
‘osobowych.
Badania nazw
miejscowych
moga p zynieSé
szczegdlnie
|in e essjace
wyniki w ych
wypadkach,
kiedy da sie
Scisle
s wie dzié
momen
‘najwezeSniej-
szego
po wie dzenia
w Z édiach
pisanych
is nienia w nich
é6wniez
Die
Ludnosci
li ewischen. ;
_ Nazwy
geog a icz-
ne i osobowe
egionu
bialos ockie-
go sq
odbiciem
jego
'dziej6w
osadniczych i
poli yeznych
o az
u ozmaicon-
ej
izjog a ii
e enu.
'Badania
onomas ycz-
ne w ym
egionie
maja
kilkudziesiec-
iole nia_his -
o ie. Die
E gebnisse
sind jedoch
e heblich
ge inge als
in ande en
Regionen des
Landes.
Nie wnomie-
ny jes
owniez
ozw6j
bada w
zak esie
éznych
dzia 6w
onomas yki-
?, Znacznie
lepiej
op acowane
sq nazwy
geog a icz-
ne za 6wno
pod
wzgledem
g omadzeni-
a,
udos epnien-
ia jak i
op acowania
ma e ia u
onomas ycz-
nego!0.
An oponim-
ia
Bia os occz-
yzny do
‘niedawna
pozos awala
na uboczu,
nie byla
p zedmio -
em
zain e eso-
wania
jezykozna-
wcéw.
NajwczeSni-
ej
zain e eso-
wano sie
nazwami
mieszka ic-
6w
| wo zonych
od nazw
miejscowog-
ci w
wojewddz -
wie
bia os ocki-
m!1, Po em
|pojawily sie
e s e
wzmianki o
nazwach
osobowych
egionu ego.
Do yczy y
one gléwnie
an oponim-
édw
li ewskich
za$wiadczo-
nych w
szesnas ow-
iecznych
Z éd ach
d ukowany-
ch i
ekopiSmien-
nych.
Wpl ywy
bal yckie na
an oponim-
ie
s owia iska
S odkowego
Podlasia
pokazane sq
na
p zyk adzie
Inwen a za
s a os wa
knyszy skie-
go z 1565
oku!2 sowie,
Inwen a za
s a os wa
ykoci iskie-
go z 1573
okul3. Ww
pie wszym z
7 Ochma iski
J. Li ewska
g anica
e niczna na
wschodzie od
epoki
plemiennej
do XVI wieku.
Pozna i,
1981 S. 6,
14-16,
45-48. Sie
sind nich be ücksich ig .
3 Nalepa
J. W
Sache
Si zib
Jaéwieg-
éw 1
Rocznik
Bialos o-
cki. T. 14.
Wa scha-
u, 1981. S.
118-
11
; 9
Kond a i-
uk M.
Badania
onomas -
yczne in
de
Region
Bia os o-
ckim
(S an i
pe spek-
) I
Roscznik
Bia os o-
cki. T. 14.
Das is
nich so.
S. 305 bis
323. Äh,
ja.
9
Halicka, wo bis du?
I.
Naz[…]
mieéjscowe
s odkowej
i
zachodniej
Bia os ocezyzny
Das is Cz.
1-2.
Wa schau,
1976-1978.
Kond a iuk
M.
Nazwy
O skowe
Das is ein Dniowo-wschodniej.
Bia os occzyzny. Ich bin ein Bia os occzyzny.
W oc aw,
1974; zehnzehn:
Elemen a y
ba yckie
w
oponimii
i
mik o oponimii
egionu
bia os ockiego.
W oc aw,
1985;
zehnzehn:
Neka o yja
asabli asci
apanimii
uschodnjaj
Belas oc ynie
//
Na uko y
zbo nik. Was is das?
Belas ok,
1974.
T.
3.
S,
9-36;
Tichoniuk
B,
Odapela ywne
nazwy
e enowe
po udniowej
Bia os occzyzny. Ich bin ein Bia os occzyzny.
S ownik
opoosnéw. Was is das?
le, Lapicz
1986;
Das is Cz.
Jscminologia
eog a iczna
w
uskich
gwa ach
Bia os ocezyzn'
na
le wsch
los owia iskim,
Wa szawa,
o be ei ung
1981.
W
d uku jes
do
monog a ie
M.
Das is Kond a iuka.
Nazwy
miejscowe
po nocnej
Bia os occzyzny. Ich bin ein Bia os occzyzny.
W
Ka ed ze
Die Philologie
Bia o uskie|
UW
zespo owo
jes
op acowywany
S ownik-Mik o -
oponimow
Bialos ocezyzny. Ich bin ein Bialos ocezyzny.
Nie wymieniam
sze egu
u
d obniejszych
a ykuléw
p zyezynkéw.
i
Kond a iuk
M,
Tendencje
s owo wé eze
w
nazwach mieszka icéw
pog aniczu
na
polskobia o usko-uk a-
i iskim
II
S udium de
z
polnischen
Philologie in
i
S owia iskiej.
T.
8,
Wa schau,
1969.
S,
191-200;
Zehnzehn:
Nazwy
Zycha ou,
ae
ad
naz au josak
ha adou
i
u_ha o kach
uschodnjaj
Belas oc yny//
Bela uskaje
sla janskaje
i
mo aznaus a.
Minsk,
1972.
S,
183-190.
-
Kond a iuk
M.
O
li o skom
lijanii
na
sla janskuju
oponimiju
i
an h oponimi-
ju cen alnogo (Kond a iuk li o skom lijanii sla janskuju oponimiju an h oponimiju cen alnogo) is ein Gebie , in dem sich die Be ölke ung aus e schiedenen Teilen des Landes beweg .
Podlasja
XV-XVII
.
Il
Bal o-Slawjanskije
Soe yey
o noSenija
his o igesk-
om a ealnom
i
Flugzeug.
Tezisy doklado
bal o-sla janskoj
II
Kon e enz. (Die
Kon e enz wu de on de ussischen Regie ung o ganisie .)
M.,
1983.
S.
28-30.;
Zehnzehn:
Bal o-Slawjanski-
je peyeo yie
Kon ak y (Bal oslawjanskie Peyeo yie Kon ak y) is eine ussische Sp ache.
XVI.
Jah hun-
na
de und Te i o ium
Belos ockogo
oje ods a
po
dannym
an h oponimii
/
e na ional
De Kong ess
o
Sp achwissenscha le .
Be lin,
Augus
10
o
15,
1987.
O ganisa o isch
Geben Sie
die
Die Gönnisse
o
oe
D uku)
Kond a iuk
M.
Ba yckie
nazwy
osobowe
w oschianisch
w
Inwen a zu
s a os wa
ykoci iskiego
z
75
wymienionych
a ykuléw
p ezen uje
kilkadziesig
pewnych i
domniemanych
nazw
osobowych,
k é e by y
p zedmio em
analizy w
czasie mojego
wys apienia
na D ugiej
Kon e encji
Ba o-S owia-
iskiej w
Moskwie
(29.XI.-
02.X11.1983),
zo ganizowan-
ej p zez
Ins y u owi
Slanoznaws -
wa i
Ba kanis yki
Akademii Nauk
ZSR.
Opublikowane
ezy e e a u
sq ma o
dos epne i
dla ego
omawiane am
an oponimy
chce
p zy oczyé w
ca osci
wed ug ich
zapisu w
Z édle. Sq o
nas epujace
nazwy
osobowe:
Ba ulis,
Be dyka,
B ozis Li win,
B ozius, Bubil
Pilis,
Dauksiewicz,
Dojnis,
Dojgia o,
Dojgielewicz,
Dougielo,
Dubinis,
Dzidziulis, Gi ,
Giniewicz,
Gie wa,
Gudzio, Ju gis
Muzejko,
Ju gis
Golejewicz,
Kie u ko,
Kibilda,
Kib owu da,
Kibwi, Kelis,
Kelin,
Kelisluczys,
Kuliens,
Kup elis, Malis,
Packi, Miel,
Mies,
Miskuskus,
Moczius,
Zelewiczki,
Nosu a,
Na mu ka,
Na mu lis,
Onelis, Onelis,
Paljkowski,
Ma win,
Ma win, Zelis,
Pilis, Pilis, Pilis,
Pilis, Pienis,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz, Ziz,
Ziz, Ziz,
Wymienieni
wyzej
w oscianie
wa en
zapewne
Li winami,
a
niek é zy,
byé moze,
po omkami
Jaéwingéw. Ich bin Jaéwingéw.
Nazwy ych
wioscian
pochodza
kilkunas u wsi
z
s a os wa
knyszy skiego.
Die E ymologie
on Niek é e
ych wsi maja
z
ba ycka, np.
Jaéwiez,
JaSwi y,
Jowniki, Rekle,
Romiejki!4. Ich
bin ein F eund
on Jaewis.
Ok eSlenie
szacunkowego
udzia u
elemen 6w
bal yckich
wé éd nazwah
chiop6w
omawianego
inwen a za
jes juz dzié
niemozliwe,
poniewaz nie
zachowa sig
naszych czas6w
ekopis
inwen a za,
podane wyzej
do
nazwy osobowe
pochodza
publikowanych
p zez
a
z
A.
Jablonowskiego!5
agmen 6w
inwen a za,
majacych
Swiadczyé
0
sladach zywio u
li ewskiego
pd nocnej
na
k awezi Podlasia.
W
zachowanym
do
dzi§ ekopisie
Inwen a za
s a os wa
ykoci iskiego
oku!6 okolo
z
1573
wioscian,
na
og odnikéw,
570
m yna zy
kowali am
wymienionych
i
okolo
115
ma
nazwy
osobowe
pochodzenia
bal yckiego
lub
zawie ajace
jakis
elemen
jezyka
li ewskiego.
Pe ny wykaz ych
nazw w az
dokumen acja
Z 6d owa,
zakwali ikowaniem
z
odpowiedniej
g upy nazwisk
wskazaniem
do
analogicznych
an oponiméw
bal yckim
i
obsza ze
jezykowym
zawie a
na
wspomniany juz
a yku
(Bal yckie
nazwy
osobowe
wioscian)
w
Inwen a zu
s a os wa
ykoci iskiego
z
1573
Das is Roku.
Ogélna
cha ak e ys yka)
17,
Tu
podaje wykaz
oméwionych
an oponim6w
uwazanych
ba yckie.
za
Cy owane nazwy
maja pisownie
zmode nizowana.
O o eins:
Ma ys
Ginwilo,
Jan
Ginwilowicz,
Jakub
Golginowicz,
Misko, Ös e eich
O sz;
And uk,
po
And ukach,
Bie é
Szos ak,
Rymko
Bie cisz,
Bie ciusz
Rymkowic,
Bie cio
Jasiowic,
Jan
Bie ciowic,
S ag
Bie ciulowic,
Miko aj
1573
,
(Ogélna
cha ak e ys yka)
//
Ba o-s owia iskie
zwiazki jezykowe.
S.
199-214.
14
Kond a iuk
M.
Ein
Elemen a -Ba yckie...
Das is Op.
im Folgenden:
15
Jablonowski
A.
Polen
Jah hun-
de XVI
WZ
lem
A iczno-s a
CZ
T.
6.
Podlasisch
Wa schau,
1910.
Tschechien
3.
(Z od a
dziejowe,
£57.
ox
S234. Was is das?
Nein, ich
bin nich
hie .
Pes
16
Rekopis
p zechowywany
jes
w
A chi ie ung
G ownym
Ak ion
Dawnych
w
In Wa schau.
ASK, LVI.
Was is das?
17 Po .
p zypis
13. Das
is nich so.
76
Ju gelewicz,
Jan
G yguciewicz,
Szczepan
G yguciewicz
B a seinen,
G zego z
Ma ciulewicz,
G zego z
Mikuciewicz,
Pie ué, im Ve einig en König eich
S oczewic,
Jakub
Tomuciewicz,
oe
Tomuciewicz,
Paszu a,
Janiejko,
Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko, Janiejko
Ciwon,
S aß
Janiejkowic,
Pawe
Koziejko;
;
Abe, wo bis du?
Bondykowic,
Misko
Buciewicz,
Gawlik
Bu noszewic,
Ba osz
Cikué,
|
Janua
Dojnis,
Maciej
Doinis,
G yko
Doiniewicz,
S as
Duiniewicz,
G yko b a
jego,
Do kas
Lawnik,
Szyman
Dzidzielo,
po
Janie
Dzidzielu
zma ym,
Jakub
Dzidziul,
Jan
Dzidziulewicz,
Tomko und
Pio
i
Pawe
Dzidziulewicz,
Woj ko, Ös e eich
Gelaszko,
And uk
Ge welis
s
Szczesnem,
po
Gu bile,
S a
In upa,
po
Janie, was is los?
Jagielczyko,
Jededczyk
Ma ys,
Pawe
Jodkiewicz,
Ma cisz
Jodk6wic,
po
Macieju
|
Jodku,
S a$
Jodo,
S as
Jodowic,
Micha
Jodzio,
Pawel
Kieciewicz,
po
And zejowej
|
Kieciowej,
Micha
Kie zula,
Jan
Kie u ka,
Ba osz
Kie u ka,
Jan
Kiezielo,
|
Maciek
Klikcik,
Ma cisz
Kodzisz,
Pio
Kudzisz,
Jakub
Kozonogis,
Jan b a
jego,
Maciej
|
Kud a,
Ma cisz
a
Janek, wo bis du?
Kud zyk,
Iwan
Kukisz,
Maciej
Ku a und
Tomko
|
Lankos,
Eaw yn
Mieszkué,
po
Jakubie
Mieszkuciu,
Jan. Ich bin ein A z .
Mojgus,
Jakub
Mojgus,
Szyman
Najkuciewicz,
po
Janie
Nosucie
zma ym,
Woj ko (Deu schland)
Odega
(2- azy),
Janua
‚Panielowicz,
Paniu a
Kuzik,
Ba osz
Pieszejko,
Joze
Pliniewis,
Janua
Pog andzis,
|
Pio
Poswi k,
po
Woj ku
Poswi ko,
K zysz o
Py i o,
po
Ma ysie
Pyncie,
'Ma cisz
Rakuciewicz,
Jakub
Paszkowic
po
Michale, wie geh 's di ?
Rekliu,
Tschechisch
Rolinga,
_Woj ko
Sa oni
(2
azy),
do
Jakubowej
Skilowej,
Jakub
Sk ablenio,
Miko aj
Sodop,
|
Pawe
Sodupa,
Tomek
S ybulis,
Uscian
Su ma,
Szyman
Smilgi i,
Maciej
T ejgo,
|
S anis aw
Tuinis,
Ma cin
Pasunek
Tuiniow,
Szymon
Tuiniow
pasunek,
po
|
S asiu
Tuinis,
Woj kowa, im Ve einig en König eich
Tujniowa,
Ma ys
Tujniow
Zige,
Micha
Tujniewicz,
| Szyman
Wie ué,
Wask
Zo na;
|
Pawe
Liéwiak,
Pawe
Li winek,
And zej
Lo winowic,
Ma cin
Zydelis
(2
_ azy). Was is das?
Wymienione
nazwy osobowe
ba yckiego
pochodzenia
wys epuja ogé
o my
na
zeslawizowanej,
w
u udnia ich
iden y ikacje
co
li ewskimi
nazwami
osobowymi
z
_
(imionami
i
nazwiskami)
i
Appella ywami.
|
Elemen a y
ba yckie
w
szesnas owiecznej
an h oponimii
_
pd nocnej
|
Bia os ocezyzny
ujawnia
i
analysie
Lilia
K uk! Ach !
a
w
an h oponi-
mii po udniowej
|
Bia os oczyzny,
d. h.
Mischung
Na wia
i
Bugiem,
Omawia
Das is Bazyli.
Tichoniuk!9, Oba
a yku y pows aly
|
ma ginesie
p zygo owywanych
na
juz opublikowanych
p ac poSwieconych
i
imiennic wu
osobowemu ych
|
obsza 6w
w
XVI. Die Kommission wi d die Kommission au de G undlage de o liegenden Ve o dnung beau agen,
i
XVII
wiekach20,
Pods awa
ma e ia owg
a yku u
L.
K uk is
ekopis
Inwen a za
p zyjecia
dwo éw
s a os wa
g odzie iskiego
z
1578
oku sowie
Regis i-
e ungsbiblio hek
Ba o-s owia iskie
zwiazki jezykowe.
S.
229-236;
enze:
Z
zagadnie i
XVI-wiecznej
an h oponi-
mii pene)
Bia os ocezyzny
/!
Qua alnik
BTN
"Bia os occzyzna" (Bio-S ockzyna) is eine Bezeichnung ü Bio oksizine.
Bia ys ok,
1988. Ich bin in Bia ys ok. N . de
2(10).
S.
1-3;
‚ond a iuk
M., K uk
L,
Polsko-bia o uskie
i
s owia isko-bal yckie
ane zykowe
ae
w
XVI wieku
obsza ze
na
pd nocnej
Bia os ocezyzny
w Swie le nazw
osobowych il
Migdzy
Wschodem und
Zachodem.
Zjawiska
jezykowe na
pog aniczu
polsko- uskim,
Lublin d uku).
(w
19
Tichoniuk
B.
Elemen a y
ba yckie w_
szesnas ow-
iecznej
an oponimii
po udniowej
|
Bia os ocez-
yzny I
Ba o-s owi-
a iskie
zwiazki jezykowe.
S.
355-363.
|
20
Tichoniuk B.
An oponimia
po udniowej
Bia os occzyzny
im sechzehn en
Jah hunde .
Opole, S.S. 122.
1988,
|
B. Tichoniuk
a bei e an
diesem
ep
RR
Gebie ü
das
Jah hunde-
XVII, ein L.
Ci ko-K uk
en wickel
eine
Monog a ie
on Pe sonennamen
XVI bis XVIII
w.
z
Gebie des
Po nocnejs
Das is Bia os ocezyzny.
|
|
18
K uk
L.
Biba ba yckie
szesnas owiecznej
w
an oponimii
péinocnej
Bia os ocezyzny
w ocznej mias ,
||
|
|
i
77
s a os w w osci
la opublikowane
dwéch omach
i
za y ulowanych:
z
1558-1563,
w
Pisco aja (in de Nähe on Pisco aja)
_ Kniga
G odnenskoj
ekonomii_
s
p iba lenijami,
Vilna (G odnenskoje ekonomii_ p iba lenijami, Vilna)
1881-1882.
Bazq
ma e ia owa
a yku u
B.
Tichoniuka (G oßb i annien)
sq
Popisy
wojsk
li ewskich,
inwen a ze
mias
B a iska,
Kleszczel
i
Na wi,
ak a
p zysiegi
szlach y
podlaskiej
na
wie nosé
Ko onie sowie
ande e
ma e ia y,
k é ych peing
bibliog a ie
zamieszcza
opublikowana
monog a ia
(An oponimia
po udniowej
Bia os occzyzn-
y)
w
XVI
Jah hunde -
, Opole,
1988).
His o ische
An h oponimie
z
Bia os occzyzny
sq
p ezen owane
w
sze egu innych
a yku ach
éznych
au o éw2!,
Odnosza sie one
gi6wnie
do
im 16.
Jah hunde .
Bal yzmy
w
imiennic wie
XVII nas epnych
i
wiekéw nie
wu den ej po y
p zedmio em
sze szej analysi.
do
Znajdq sie
one zapewne
p acach
poswigconych
w_
oméwieniu
ca ej
an oponimii
s owia iskiej
bal yckiej
badanym
i
e enie.
na
Wskazuje
na
o
Sie
in e essie en
sich ü
An h oponimia in
diese Region.
Badanie elemen éw
bal yckich wspéiczesnej
an oponimii egionu
we
bia os ockiego musi
p zebiegaé kompleksowo.
Badanie elemen éw
bal yckich wspéiczesnej
an oponimii egionu
bia os ockiego musi p zebiegaé kompleksowo.
Powinno ono
uwzgledniaé
wszys kie
nazwiska, imiona,
p zezwiska
p zydomki
unkcjonujace
i
ym egione,
z éznicowanym
w
pod wzgledem
jezykowym,
na odowosciowym
eligijnym.
i
Fü pog aniczy
jezykowych
obsza 6w
i
dwujezycznych
czy mieszanych
niezbedne jes
uwzglednienie
badaniach, poza
dzisiejszymi
u zedowymi
w
o mami nazw
wilasnych,
akze zapisow
nazw dznych
z éde
his o ycznych
o az uzywanych
e enie
z
w
Zywych-Fo-
m-Wa .
Obok o m
u zedowych
nazwisk
imion musza
i
byé podane
ich pos aci
gwa owe
(p zy imionach
akze o my
zd obnia e
hipoko ys yczne),
zapisane
i
bezpos ednio
e enie,
p zypadku
w
ludnosci
a
w
dwujezycznej
by oby wskazane
zapisanie
ludowego
b zmienia nazwisk
obu we sjach
jezykowych.
w
W
zehn
sposdb
zeb any
ma e ia
z
ca ej
Bia os ocezyzny bedzie
s anowi dob a
pods awe us alenia
wplywow bal yckich
an oponimii ego
do
egionu, akze
ujawniania wzajemnych
zwiqzkéw in e e encji
w
zachodzacych ob ebie
jezykéw s owia iskich
(polsko-bialo uskich,
a
polsko-uk ai iskich
do
bia o usko-uk ai iskich)
sowie kon ak 6w miedzy
jezykami s owia skimi
i
ba yckimi.
w
i
i
:
Moge
poin o mowaé,
ze
p ace ws epne
nad badaniem
wspé czesnej
an oponimii
Bia os oczcyzny
juz ozpocze o
w
Ein ich ung
Slowenisch-Slowenisch
PAN
w
Wa szawa
i
w
Zakladzie, wo Sie wohnen
Die Philologie
de Rosyjischen
Filii
Uni e si ä
on Wa szaw
w_
Bia yms oku22. Ich bin ein F eund on Bia yms oku.
Najwazniejszym
wynikiem ych
p ac byé
p zysz osci:
ma
w
S ownik
nazwisk
mieszka icow
Bia os occzyzny". (Bild mi dem Ti el "Bia os occzyzny" in englische Sp ache)
S ownik en
obok nazwisk
ulozonych
po zadku
al abe ycznym
w
bedzie
zawie a dane
zahlbie odzin
noszacych
dane nazwisko
0
a eale jego
wys epowania
o az
i
21
Sa
o
Kleine
A bei en:
Z.
Ab amowicz,
L.
Dacewicz,
M.
Kond a iuka,
L.
Ci ko-K uk,
B.
Tichoniuka
i
und ande e.
Zbie ane
i
g omadzone
sq
ma e ia y
gwa owe
i
u zedowe
z
éznych
gmin woj.
Bia os ockiego
i
is o be ei e
und is Ka o eka
Namewisk.
78

k o kie
objasnienie
nazwiska,
na
wz6
"S ownika
nazwisk
li ewskich"
is o .
A.
Vonagasa,
ae
w
Ein ich ung
Die Jezyka
Li auische
i
Li e a u
Die Akademie
Nauk
Li wy23. Das is Li wy23.
W
opa ciu ma e ialy
o
juz zeb ane
wymienie dla
p zyk adu
niewielka liczbe
nazwisk
bai yckiego
pochodzenia
unkcjonujacych
obecnie
na
Das is Bia os ocezyZnie.
W
nawiasach
podaje ich
li ewische
odpowiedniki
zacze pnie e
wspomnianego
ze
s ownika
(Lie u iy
pa a dZiy
Zodynas.
T.
1.
A-K,
wei e
LPZ). Das is eine seh wich ige F age.
Z
B ücken de
Plä ze nich
podaje blizszej
Lokalisie ung
p äsen ie en
Namen
‚ani nie
objasniam ich
e ymologii
budowy
s owo wo czej.
i
O o niek é e
‘nazwiska
mieszka icéw
Bia os occzyzny:
Ausz ol
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Auks udlis,
od
auks udlis
:
dukS as
LPZ),
Bajgus
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Baigys,
Mose is
od
e leuch e .
Beig i
LPZ),
Banel
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Banelis
:
Banis, Bangs
im.
—
Benedik as
LPZ),
Bejna owicz
(bedeu e .
Beina a idius,
Beino a icius
:
Beino as
LPZ),
Be giel
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Bé gelis,
Be gelis,
Bé gas,
Be gis
LPZ),
Bie é
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Be ys,
Bé ulis,
Be ulys
LEZ),
Bildzia
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Bildzi ikas,
BildZi ikas
:
Bilda bilda,
—
bilda,
bildé i
12
257),
Bilmin
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Bilminas,
Bil inas
LPZ n.m.
i
Bilminy
KonEB),
Bol ué
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Bal i is
:
Bal a is
—
e leuch e .
Bal as
LPZ),
|
Bouzyk
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
BauZa,
Bauza,
BaliZas,
Bauzys,
Bauzis
LPZ),
|
Boublej,
Bublej
(bedeu e .
Das is ein Name.
Baublys,
Bublys,
Bublys
—
Baublys
LPZ),
B yzgiel
(Zapewne
od
e leuch e .
* B izgelis
:
B izgys
B izgis,
-ius
LPZ),
Bugieda
(Moze
od
e leuch e .
n.
Das is das.
Biiga,
Bugas is
—
e leuch e .
Angebo -
e, Bugis
LPZ),
Bu newicz
(bedeu e .
Das is ein Name.
Bu né idius
Bu nius,
Bu nys
und
—
Bu na
LPZ),
Czepel,
Czepiel
(bedeu e .
Das is ein Name.
Cepélé,
Cepélis, wo auch imme Sie sind
:
Cepas
LPZ),
Czeszel
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
CeSelis
Ich bin im.
CeSas
—
pol.
Czes aw (Deu schland)
LPZ),
Dajnowicz
(bedeu e .
Daina icius
:
Dainys,
Dainius,
—
Dainys,
Dainius
LPZ),
Da giewicz
(bedeu e .
Da gé icius
Da gis
is
—
e leuch e .
Da giis
LPZ),
Dojlida
(bedeu e .
Das is ein Name.
Dailida,
Dailidé,
Dailydé,
—
Dailidé,
Dail da),
Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, Dojna, and wha is all is wha is wha is his is his is his is his
(bedeu e .
Das is ein Name.
Da,
Dainius,
du ch.
n.
Das is das.
Dajnowicz
LPZ),
Dowgie ,
Dowgie
(bedeu e .
Das is ein Name.
Dauge is,
Da igi as
LPZ),
Downa ,
gw.
Dauna
(bedeu e .
Das is ein Name.
Da ino as
—
Die Daugno as
LPZ),
D agunaj ys
(bedeu e .
Das is ein Name.
D agiindi is
:
D agiinas
:
D agas
LPZ),
Ejsmon
(po .
angezünde .
n.
Os,
Eisimon as,
Eisman as,
Eismon as
LPZ),
Gabiec,
Gobiec,
Gobcewicz
(po .
angezünde .
Das is ein
Name. Gabys,
Gabé, Gabé,
Gobis,
Guobjs und
li .
Gudb i,
Gob i,
Gobis und
Gioba
LPZ),
Gagien
(po .
angezünde .
n.
Das is das.
Gaginas
:
Gagys
—
gagis,
gagén i
ZinLA
139),
Gedu is
(bedeu e .
Das is ein Name.
Ged i is,
GédZius
—
e leuch e .
Gedé i,
Gedus
LPZ),
Giegiel
(bedeu e .
Giégelis,
Gegys is
—
e leuch e .
Gege
Gege
Gegu é
LPZ),
Gejdel,
Gejdel
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Géida,
Geidi is
—
geidus,
geis i),
|
}
Ik
23
Lie u iy
pa a dZiy
Zodynas.
(Lie uwischen
Pa a d) T. 1. Die
A-K. A s. o . A.
Vi
Maciejauskiené,
Razmukai e.V.
He
1985,
a
Pe) eee
79
Gielazyn (Gelazyn)
(bedeu e .
GelaZinis, Gelezinis:
GelaZius,
GeléZius
—
gelaZius),
Gie ejkiewicz,
Gie o, Gi o
(bedeu e .
Gi a,
Gy a,
Gi eika
LPZ,
ZinLA),
Gogiel
(po .
angezünde .
Gogelis,
Gogelis,
Gogas,
Gogis
—
Gogelis
LP2Z),
Gojlik
(po .
angezünde .
Gdilis,
Gailius,
Gdila,
Gailé icius,
Gailiéinas),
G edel
(bedeu e .
Das is ein Name.
G adelis,
G idélis,
G edelis
LPZ,
KonEB
33),
G ygiel,
G ygielko
(bedeu e .
G igelis,
G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis, G igelis
:
G igas
—
G ego ius),
Gudel,
Gudaleski
(bedeu e .
Gudélis,
Gudale skis
:
Gudas
—
und Gidas
LP2),
Gu gué
(po .
angezünde .
n.
Das is das.
Gu gu is,
*Gu gu ai is
—
Gu gu is
LBZ),
Guziejko,
Guziel
(bedeu e .
Das is ein Name.
Die Guzelis
:
Geizgeiz
—
ode
Geizgeiz
LPZ),
H ynczal
(po .
angezünde .
G incelis,
G inéeldi is,
gw.
G i icalas
LPZ),
4
Janiel,
Janué
(bedeu e .
n.
Das is das.
Janélis,
Jonélis
und Janui is
:
Janas
LPZ),
Jakué
(bedeu e .
Das is ein Name.
Ich bin
;
Jaku is.
Jakas,
Jakys,
B us. Was is das?
Jakub,
Jako ),
JaSwi owicz
( e ö e-
n lich )
n.
Das is das.
Jas- il-as,
Jos- il-as
LPZ,
KonEB
36),
Jekel
(bedeu e .
Das is ein Name.
Jékelis,
Jakelis
:
Jikas im.
—
Jakub,
Jakim
LPZ),
Jodkowski
(bedeu e .
Jodkduskas,
Jodké skas
:
Jodka
—
Juodka
—
j iodas),
Joka
(po .
angezünde .
n.
Das is das.
Jakas,
Jokas,
Jok-di is
:
Das is Jak.
—
Jakob
ZinLA),
Ju giel,
Ju gielewicz
(bedeu e .
Ja gelis,
Ju gelé icius, aus dem Ve einig en König eich
:
Ju ga,
-is),
Ka wel,
Ka wiel
(bedeu e .
Das is ein Name.
Ka is él
—
is e leuch e .
Ka is él
Das is 'go ab!
LPZ),
Kie owicz
(po .
angezünde .
Das is ein Name.
Ke énis
und ap.
ke é,
ké i
LPZ),
Kie snowski
(bedeu e .
Ke snauskas,
Ki snduskas,
Ki snys[…]
ki snas
LPZ),
Kiewlak,
gw.
K'eulak
(bedeu e .
Kiauliakys
:
Kiaulys
—
kiaulys,
kia lé),
Klisz
(bedeu e .
Das is ein Name.
Kligas,
Kli3ys,
Kli3ius
—
e leuch e .
KliSas,
kli8ys,
kliSius
K zywonogi,
Szpo awy,
Pla us;
nich e ä ge "
LPZ,
ZinLA),
Koj o
(bedeu e .
Das is ein Name.
Kailis,
Kailius is
—
e leuch e .
Kdilis
'6sk a
owcza,
kailius
Kusnie z
LPZ,
KonEB
43-44
n.
w
Koj y,
Kume a
(bedeu e .
Das is ein Name.
Kime a,
Kime as,
Kume is
—
sind e leuch e .
Kime is,
Kimie is
Robo nik
najemny
w
gospoda s wie
olnym,
pa obek
LPZ),
Kup el
(bedeu e .
Das is ein Name.
Kup élis
:
Kup ys,
—
Kup is,
Kup is,
Kup ius
LPZ). Das is eine seh wich ige F age.
Wiekszogé
z
wymienionych
nazwisk pos aé
ma
zeslawizowanq,
zmieniony
akzen ,
usunie e i
zamienione
li ewskie
ko cdwki,
zadap owane
one ycznie
pods awy
de ywacyjne
dodane su iksy
s owianskie:
i
-ec, -ik,
-ewicz,
-owicz,
-ewski,
-owski.
Dok adne pokazanie
sposob6w
slawizacji nazw
osobowych mozna
bedzie omdéwié
zeb aniu ca ego
ma e ia u
an oponimicznego,
znacznie
po
boga szym
ma e iale.
na
Mozna bedzie
6wniez wéwczas
po éwnaé, jakie
zbieznosci
éznice
wys epuja
slawizacji nazw
i
geog a icznych24
po éwnaniu
w
imiennic wem
osobowym. Das
is 24 Zob.
w
Kond a iuk M. O
z
me odach
slawizac i Zod.
id a iuk M. ji
ba yckich nazw
geog a icznych
na i
Dobebecapin o u-
akine i
bia o usko-li ew-
skim //Z polskich
audiow plane: ia 7.
Wi s wa e ,
80
LIETUVIY
KALBOS TARMIY
[TAKOS
BIALYSTOKO
REGIONO SLAVY
ANTROPONIMIJ-
AI TYRINEJIMY
PROBLEMOS
Reziumé
S aipsnyje
esiami lie u iy
kalbos
subs a o
sla y kalbose
y inéjimai
an oponimikos
aspek u.
Pa eikiamas
sq aSas
lie u iSkos
(bal iSkos)
kilmés
an h oponimy,
au o iaus
su as y
1565
m
KnySyno is
we oll.
In en a ie en Sie.
Dalis
iy
an h oponi-
my gali bi i
jo ingiSki.
Das is nich wah .
IS
S ück
570
Tykocino
ai ys és
1573
m.
in en o iuje
uZ a3y y
asmen a dZiy
apie gali bi i
115
bal iSki.
S aipsnyje
pa eikiama
duomeny apie
ki y au o iy,
y inéjusiy
miné o
egiono
XVI
a.
asmen a dzZius,
gau us
E gebnisse.
XVII élesniy
i
amZiy bal izmai
didesnio
démesio kol kas
nesusilauké.
S aipsnyje
kalbama apie
bii inybe
komplexiskai
i8 i i isq
gegenwä ine
Bialys oko
ai adijos
an oponimija,
oks da bas
jau p adé as.
Eine on den
E gebnissen
i
jo
—
Bialys oko
egiono
gy en ojy
pa a dés.
|
§j
sq aSq
pakli i y
i
bal izmai,
ku iy dalis
pa eikiama
s aipsnyje.
81