81s aipsniai / a icles
daLia sVide skienė
Lie u ių kalbos ins i u as
Di eções de pesquisas acadêmicas: onomas ika ( ik inių žodžių
da ybos, es udos de o igem).
dė Ma ijaLMPoLės
aPsk i ies ag oniMų
P iesagos -inVedinių ano ação Es e a igo p e ende a en amen e olha pa a a pa e da oponimía do
on he ag onyms – de i a i es
o he su ix -in- in Ma ijampolė coun y
condado de Ma ijampolė ag onimus, p eesagos -in edinius. com base aliosa in o mação adicional,
insc i a nos ques ioná ios dos nomes da Te a, en ou quan o mais p ecisamen e de e mina a
manei a de da p odução de locaiso a dzes es udados, encon a e in oduzi conjun os de pala as,
com os quais seja possí el se liga , dos quais seja possí el kildin i e imologojamasias ag onimų ly is,
apildy i e pa iksli os exis en es da p odução e o igem de locaiso a dzes da á ea do sul dos li uãos. os
dados ealizados pode iam se incluídos no con ex o de pesquisa li uanís ica e bal ís ica.
anno a ion he a icle a emp s o ake a close look a he pa o oponymy o Ma ijampolė
coun y eco ded in he in e wa pe iod ag onyms as he de i a i es o he su ix -in-. com base na
aliosa in o mação adicional egis ada em Field-Name ques ioná ios, o au o p ocu ou iden i ica
o ipo de o mação de he place names unde analysis, pa a iden i ica and name he common
wo ds, que podem se associados com he e ymologised ag onym o ms and om which hey can be
de i ed, pa a complemen a e e isa as in e p e ações exis en es o he o ma ion and o igins
o he place names in he sou he n a ea o he Li huanian language o he mos accu a e way
possible. he esea ch da a can be included in o he con ex o he esea ch o he
Li huanian and bal ic linguis ics.
esMiniai pala as: in e uka io pe íodo, localo a džiai, ag onimai, undinis woodis (e imonas),
bend inis woodis (apelia y es), ie o a džių da yba, p iesaga, edinys. keyWo ds: in e wa
pe iod, place names, ag onyms, base wo d (e ymon), common wo d (appella i e), o ma ion o
place names, su ix, de i a i e.
82 ac a
daLia sVide skienė
Linguis ica Li huanica LXVI
0. ĮVadas
P iesagos -in- edinių papli imo i p oduk y umo duomenys į ai iose lie u ių
oponimų classes em (poklasias) bas an e desiguodi. aleksand o Vanago eigimo‚
hid onimai com p e ega -inė e -inis, em ge al iman , pas ou a oda a Li uânia. apenas
na no e Li uânia medu inha pa e (apy ik iai com cen o Vabalninkas, kupiškis,
subačius), pie y inėje Li uânia e žemaičiuose eles pouco a esni
(Vanagas
1970: 164).
ai pa emia i onomas o pa eikiamas hid onimų p iesagų papli imo ka og a inis
aizdas ( en pa , p. 407). bend as iš apelia y ų i iš asmen a džių pada y ų p iesa-
-in ed Gos núme o na Li uânia au o iaus indicado 522: 178 com -inė e 344 com -inis
( en ibid, p. 381, 385). conhecendo o o al núme o de apésagões hid onímicos ce ca
de 4000 (ibid, p. 277) oi de e minada a quan idade de apésaga -in edimen os classe
anden a džių 13 %.
Segundo dados de pesquisa de Lie u ių oikonimų, a segunda de uni e salesnių
p eesagų segundo da inių p oduk y umą (po -išk-) é p eesaga -inė. Ma ijas
azmukai ės eigim, oikonimai-de i a ai com es a apêngaga papli ę nemažame
Li uane plo e; eles são menos ca ac e ís icos dos dzūkas ociden ais e das
me idionais akas do bai o a edondadas. excep o pie y inį dūnininkų kampą, nepopulia ūs es a p ecegação ediniai žemaičiuose, ambém nó dicos
na Li uânia en e Ven õs e Mūšõs
( azmukai ė 1998: 113). maio p odu i idade, como aço au o ė, nepasižymi -iniai.
P iesagos edinių uožas mais b ilhan e na p óp ia pa e no e da Li uânia
(do mesmo). es a pa emia e y ėjos ap esen ado oikonimų p eesagų disseminação
imagem ca og á ica P iede n . 1, no mapa no. 2. Na o dem de p odu i idade de
p iesagões, compilada segundo os pe cen uais o ais de p odu i idade ediniai
calculá eis (p iesaginės da ybos) , os apêndagos -in ediniai cons i uem: 5 % -inė ediniai
( as i 323 oikonimai) e 1,25 % - pa iniai ediniai ( as i 83 oikonimai) ( en, p. 111). baseada
ealizadas p isesaginių helonimų es udo dados, escla ece-se que des es onimų a ibais
usados odos alados p eceaga galūnių a ian es, deles ei osomi di e en es
quan idades edinių. da iausios é de *-nokilusios apêga com 47 apêgagas ei a 45,9 % de
odos os nomes de en o es da ca ac e ís ica: su -inė 32,4 % (com elação a oda a
ca ego ia de da ybos), su -inis 6,9 %, su -inės 3,4 %, su -iniai são 104, is o cons i ui 1 % de
odos os apêgagos helonimos de da ybos aiškios. deles o am encon ados 14,4 % -inė e
0,6 % [...] i . .
“
(bilkis 2008: 262). Veiksmo ezul a ų pa adinimų, y ėjo eigimu,
po 3,8 % -inės, -inis de i a ų (ibid, p. 269270). P iesagines da ybos lie u ių o onimų
pesquisa, os p essaagos -in ediniai ep esen am 18,2 %. eles azem-se com es a
apêndice galūnių a ian es: 10,28 % edinių ei a com -inė, 1,85 % com -inės, 0,51 % com
-iniai e 5,56 % com -inis
(kačinai ė 2009: 141).
an e io men e e ec uadas no Ma ijampolė apsk i i en euka iu zap asy ų
localo a džių es udos da da ybos e aspec o de o igem especial a enção em
p eesagas -in edinius não oi a aído. e dade, no ou-se que oponimais com p e ix -in andama em odas
dėl Ma ijampolės apsk i ies
ag onimų – p iesagos -in- edinių
83s aipsniai a icles localo a dzes classes em: anden a džių, nomes de luga es habi á eis,
especialmen e zemė a džių. / eles azem-se an o de apelia i os, quan o de onimų. es udando um poklasį
de e as de Ma ijampolė, ag onimus de o igem pessoal (s ide skienė 2010: 97127), cons a ou-se que os
apêndices -in ediniai cons i uem 12 % ( as i 47o a džiai, dos quais 46 -inė(s) e 1 - localinis edinys) (ibid, p.
122). Mais a de oi chamada a a enção pa a a apelia y inês o igem p eesagos -in edinių sankaupą nes e
a eale. Aqui deles insc i a 328, i. e. sob e a me ade (~50 %) de odos dos comuns pala as o iginá ias
p eesaginių ag onimų. embo a ediniai com es e apésaga mui as ezes azem e em ou as á eas de
língua li uanas (plg. Mickienė 2001: 117118; 2006: 2730, endzely ė 2004: 8089; 2005: 145146, ba ku ė 2008: 157159),
em seus es i i os luga es insc i a mui o o que menos do que i iamame a eale. além disso, oi chamada
a a enção e no a o de que Ma ijampolė apsk i ies Zemės a dų anke ose1 insc i a ex emamen e
poucos (apie ês dezim is) apelia i enes o igem compos os de kilmininkinių2 ag onimų. baseado no a o
de que em comun inhe alboje p eceagos -inis a ibu os plin a em expulsando um dos g ama icos
sinonimos daik a a džio kilmininką (plg. kniūkš a 1976: 196; 2000: 36), hipo e icamen e pode-se pensa , que
al ez e oponim possi elmen e sucessões com a linguagem dėsniais, eikiančiais apelia y inės leksikos
kon eks e. aigi p eesagos -in edíns quan i a i a pe s a a p o a elmen e es i ica des a
localo a des classes (subklasés) speci iškumu es udamame a á ea e Es e a igo p e ende a jija mais
a en o pa a en euka iu za asy ą Ma ijampolės apsk i ies pa e oponimijos apelia i ena o igem
p eesagos -in edinius. com base adicional in o mação nos ques ioná ios dos nomes da Te a, en a-se
quan o mais p ecisamen e de e mina os es udos de localo a dzes da ybos manei a3, undamen os
onimų polinkį plės is kalbamų edinių naudai.
pala as, apildy i, e isa exis am desses a edinquias localo a dzes da ybos e o igem explškinimas. no
u u o, p epa ando sin e izado abalho de oponimicos li uanos dados Li uo á ios de ocabulá io de
luga es ( LVž 2007), consis en emen e são ealizadas pesquisas des e ipo, espe a-se, ajuda á a
de e mina mais p ecisamen e zemė a džių 1 Plačiau apie a puka io Lie u os anke ų ž . s ide skienė
2005: 93; sinke ičiū ė 2006: 497. 2 es es são conside ados p onomeos locais, cons i uídos de duas
sa a ankichas pala as, cujo p imei o, de inezian esis, é de algum genimo de pala a ep esen ink;
kilmininkinių ie o a džių segunda pala a é o obje o da supe ície da e a, que o p imei o dis ingue de
ou os ienodų, nomeamen o (plg. Vanagas 1970: 258259; ainda e sa ukynas 1963: 235246).
3 u imi omenyje ais ag onimas, cujo da ybos undamen o pode se an o nep iesaginis apelia i us
(da inys conside ado ediniu, seu p eesaga da ybos a iksu), an o p eesaginis apelia i us. No úl imo caso,
ag onimas conside a-se p imício. Toponimicas Li uãs p imá ias são conside adas ais nomes de luga es,
que du an e oponimização, comuns (ou ou os ik iniams) pala as i s an as localo a džiais, neįgyja
quaisque da ybos sinais. quan o a es e e mo, aplicá el a emba cações, eja ambém Vanagas 1970: 24.
Po exemplo, baseado em dados do inqué i o da aldeia gudelių alsčiaus būdninkų do condado in es igado
(an e io men e es a meia es a a à gi ai ės, que ago a esci issa), ac edi a-se que o nome da meia Pagi nė
é o iginado de lie. pagi nis, -ė ‘ne oli gi ios esan is, plg. Pagi nis shonas kl (Lkže), e aė a dis é
conside ado p imei oiniu. aigi es e ag onim em lis a dos in es igados localo i zes não cabem.
84 ac a Linguis ica Li huanica LXVI kilmę, não de um luga de localo á dio nas
daLia sVide skienė
o mouamás lizduas ou pan. bes. além disso, endo em is a p ese a os minúsculos
nomes da supe ície da e a, como speci inę e a mais cin ança pa e do léxico, es a
classe de localo á dios en inama e con inua a pesquisa e publica . no a igo
anunciam-se do língua i a insc i i au en iški luga o a džiai. se en euka io
ma e ialhe localo a dis nesuki čiuo as ou seu ki čia am neaiškus, nepa inimas, a igo
ele neki čiuojam. como já é habi ual pa a abalhos desse ipo, a cada opo é gio são
o necidas e e ências dos obje os in oduzidos e suas localizações. adicionama
escla ecida ag onimo o igem: indica-se spėjamasis undinis pala a (e imonas), seu
signi icado. uma ez que en euka io insc i a obje o de es udo escolhida pa e
oponimía do condado de Ma ijampolė bas an e au en iška, não ocada de modelos de
aibas pala as de língua es animas, em odos os casos, su adus e į a dijus comuns
pala as, com os sie inos, dos quais kildin inos e imologizuojamųjų ag onimų ly ys,
indicando apelia y ų signi icados, u ilizo asi diccioná io da língua Li uânia edição
ele ônica
(h p: Lkže).
endo em con a a pe encimen o de pala as undamen ais a ce as pa es da
língua, a igo dis inguem duas oponimos g upos in es igados: i. Vediniai de
s an y ai) i ii. Vediniai iš būd a džių (deadjek y ai). Pas a ųjų edinių Ma ijam-
polės apylinkėse už ašy a 13 (4 %). ep ezen an ų skaičiumi deadjek y us ženkliai
daik a a džių (desublenkia desubs an y ai. deles insc i o 315 (96 %) ( ambém é.
p iedą, 1 diag amą). Es es ediniai de aco do undinho pala a são a ibuídos em
á ias leksines seman ines g upes: de á ios isiog aphines e minos, plan as,
animais denominações e ou os de á ias na u eza, socialines ambien e daík os, enominių denominainimen os.
1 . Vediniai iŠ daik aVa džių
(desubs an yVai)
1 .1 . Vediniai de isiog a inių e minų
-inė: Akmen-nė p . kl , k sn, Lb : lie.
ãkmenas (akmuõ) ‘ du ena ooliena ou
seu sepa ado oço
’; Angl-nė d . Šil: lie.
angls ‘ não acabiguio
de queima madei a emanana ;
Buiz-nė a ., d . kz : lie. buizà ‘didelė pu ynė, makalynė, pamu ys; Daub-inė p .
kl : lie. daubà ‘ alėnys, klonis, g io a ; Dub-nė p . k sn, Ld n: lie. dùbė
‘įdubimas, slėnys, plg. lie. dubùs, - ‘ duobe as, dubu iuo ; Duõb-inė p . Lb : lie.
bu ob ‘ esca ado ou de qualque jei o inse ido luga na e a ; Dù p-inė p . kl , Ld n, ss: lie. dù pa, dù pos
‘ susigulėjusios e apanglėjusies pelkių plan as de emanescen es 4; Gal-nė a . 4 Pie os nomes podem se
ei o simplesmen e de lie. dù pinė (dc .) ‘pie a, onde esca am ou exca ados du pės; duobė du pyne.
dėl Ma ijampolės apsk i ies
ag onimų – p iesagos -in- edinių
85s aipsniai a icles kz , p . / igl, 2 p . kl , p . k sn, 2
p . Ld n: lie. gãlas ‘ luga , onde e mina algum ilgesnis
aik as; pa e k aš inė do i ik o (p adžia, pabaiga)
’; Išdag-nė p . Ld n, M j: lie. š da ga, изdagà ‘ esgo susi ou
soles esgo ada luga me oje, miške, du pyne,
queimamen o
’; Kaln-nė p . kl : lie.
kálnas ‘ al a subida de
e a ; Kap-inė p .
kl ; Kamp-nė p . P n; Kamp-inė 2 p . igl, kl , p . Ld n, M j, 2 p . P n; Kamp-
-inė 2 p . igl, p . P n: lie. kapas ‘ k aš , país;
me ade; á ea, pa celha; ma ginhas; pedaço
’; Klón-inė p . gdl; Klon-nė p . b b: lie. klónis ‘slėni luga , slėnys, lenkė, loma, dauba;
K an -nė d . ss: lie. k añ as ‘žemės pak aš is à io, lezei o, ma ; cana dis; K iauš-inė
p . kl : lie. k iašis ‘s a us, sca dingo cos a, ab up amen e le ili luga ; Kùps -inė 2 p .
b b, 6 p . gdl, 2 p . kl , 4 p . Lb ; Kups -nė p . b b, p . b b, gdl, igl, 3 p . kl , 2 p . k sn, p .
gdl, 3 p . kl , 6 p . Lb , p . Ldn , 8 p . k sn, p . ss; Kups -inė d b. ž., p . P n;
Lb , Šil: lie. kùps as ‘koks embo a ligei o p oeminimen o, kaupas, kemsas, kupu na; ja ų
guba (10 ou 12 pėdų); Mi-škinė d . V : lie. m o es ‘ ežiais apu ado luga ; gi ia; Mol-inė
d . k sn: lie. mólis ‘ us a e a, ąsi (kai d ėgna), usado pa a cons uções, ce âmica
abalhinhos, lipdybai e e c., mõlė ‘molio e a, molynas; Pagi -nė p . kz : lie. pagi ,
pagi s ‘campos jun o gi ios; Pakel-nė a ., p . kz , p . kl, Ld n: lie . pakel, pakels ‘pei a
jun o ao caminho, ao lado do caminho; šalikelė5; Pak iauš-nė p . Ld n: lie. pak iáušė,
pak iáušis ‘s a us, ska dingas cos a ou encos a de mon anha, k iaušis, pak iū ė;
Paupel-nė a ., p . kz : lie. pau pel, pãupelis ‘ ie a aoi iaelho; Paup-nė p . kz : lie. paup,
paups ‘ ie a jun oi io, pok an ė; Pa ieškel-inė p . Lb : lie. pa ieškel, pa ieškels ‘ ie a
palei ho elį; Piesk-nė d . ss: skol. pieskà, piskas ‘sandiga solo, a eiliga e a; P a
ekul-nė a . k sn: lie. *p a ekulis a e c., plg. lie. p a ekliai ‘iš aka, p o ėkis
(?)’; P ūdel-inė p . b b: lie. p lis, plg. p das ‘ enkinys; P d-inė p . gdl: skol. p das;
Šal in-nė p . Lb : lie. Fon nis ‘ e são de água que lui da e a; bež Ru-nė a . kz :
skol. ubžius ‘žemės ėžio, on ei a do campo, ežia; Rūd-nė d . V , p . k sn; R-ūdinė
p . P n: skol. ūdà ‘p as a, pelkė a e a com du pių p iemaixa, ūdynė; e a com
impu eza de miné io; Tak-nė p . igl: lie. ãkas ‘siau as kelelis i ; p k. es ei o pla o de
e a; Tù p-inė p . b b: skol. ù pės ‘du pės; Valak-inė 2 p . igl; Valak-inė p . P n: skol.
alãkas ‘zemés plo o sob e in ezim dezinių; Žiẽgžd -inė d b. ž. gdl: lie. žiegžd à,
žigžd as ‘ upus a eėlis, ž y as, ž i gždas; Žiõg-inė p . ss: lie. žiogs ‘užlie as i e s
ek aš ys, zau ekis, adaksnis; liūnas, klampynė io ou lago da ma gem
, po ou o lado, possí el o igem de lie. žiógas, žió gis ‘šoklus iesiaspa nių bū io
abzdys (Te igonia); Ž i gžd-inė p . igl: lie. ž igž dė
‘ž i gždė a žemė;
5 não lançina de olhos isso, que e asnomeji podem se ei o simplesmen e de lie. pakelnis, -ė ‘esan is
[...] jun o do caminho.

86
daLia sVide skienė
ac a Linguis ica Li huanica LXVI
-inės: Angl-nės a . k sn: lie. angls6; Du p-nės p . kz : lie. dù pė, dù pės;
Kamp-nės p . ss; Kamp-inės p . igl: lie. kapas; Kéms-inės p . k sn: lie. kémsas
‘samanomis ou g ama cżėlęs kelmas ou e a kaubu ėlis, kęsas; Valãk-ínas p . kl :
skol. alãcas; Žiegžd -inės gn. gdl: lie. žiegžd à, žigžd as; -: K aš -niai d ., p . k sn: lie.
k ãš as ‘galas, pabaiga, iba, siena; gabaliu-
kas, sklypelis; upu is’;
-inis: Kamp-nis d ., p . M j, p . P n: lie. kapas; Pagi -nis d b. ž. kz : lie.
pa gi , pagi s ‘ gi ios pe bo dis;
campoas jun o gi ios 7;
Pa ieškel-inis d . ss: lie. pa ieš
kel, pa ieškels.
No a-se que na á ea de es udo dos e minos isiog a icos pada oma a maio pa e (40
%) p ecessaga -in edinių (ž . p iedą, 2 diag amą). Nes e g upo, nessa g upinha,
ize am-se p eessagos -inė ediniai. eles ep esen am 91 % de odos es e g upo de
local ó zus. ou os ediniai azem-se com p e ei os -ingalūnių a ian es: 5 % edinių
pada y a com -inės, 3 % com -inis. insc i o um edinys com -iniai. mui o mui o
in es igamame á ea ag onimais, o iginusių de lie. kùps as. P iesagos -in ediniai, cuja
pala a básica é mencionado apelia i o, esc e idos em quase odos os ilaschi do
ecin o es udado (balbie iškio, gudelių, kal a ijos, Liuba o, Liud ina o, k osnos,
sasna os e Šila o o). isso pudesse a es a que nas á eas dos planos oda a
desigualdade da supe ície da e a não pe maneceu despe cebida e oi de alguma
o ma nomeada8 (no caso ag onímicos da ab icação kups u).
do apelia i o udá bas an e equen emen e pada omi alami ediniai, ma y ,
signi ica não só p as ą, pelkė ą e a com du pių p iemaiša, ūdynę, e a com
udos p iemaiša. possí eis casos em que ūdà signi ica balų ūdą9.
Kapas e gãlas mais dois apelia i os, dos quais mui as ezes azem-se
p eesagos -in ediniai.
desses ag onimos, cujo undamen o pala a é nomeiá el obje o nomenkla ū inis e minus, nessas
apylinkėse nãož ašy a. 6 Passeianças comuns de pala as, com os quais ligam, dos quais kildinam
e imologizuijamas ag onimų ly ys, signi icâncias no a igo não nu odamas. 8 es udando Ma ijampolês
ep imi es ou o oponimos poklasį sudu inius o onimus oi no ado que nes a a eale equen emen e
7 žemė a dis galė ų bū i pada y as iesiog iš lie. pagi nis, -ė, ačiau kazlų ūdos alsčiaus seno ės
kaimo anke os ie o a džių už ašy ojas okių duomenų nepa eikia. kadangi ag onimo da ybos pama as
y a nep iesaginis apelia y as (pagi s), da inys laikomas p iesagos -in- ediniu (plg. 3 išnašą).
(89%) os oponimos são ei os modo de sudú io com leksema kálnas segundo aande
(ž . s ide skienė 2006: 57).
9 ainda s . Vanagas 1996: 9497, onde explicando o nome da cidade Kazl Rūdà, pe encenço i iamam
a ealui, kilmę, amplamen e discu ia do segundo localo a džio dėmens Rūdà possibilidade de in e p e ação de o igem.
dėl Ma ijampolės apsk i ies
ag onimų – p iesagos -in- edinių
87s aipsniai a icles /
1.2. Vediniai de denominações de plan as
-: Alksn-nė p . kz , Ld n: lie. aksnis ‘be žinių šeimos medis (Alnus); A el-nė p . kl :
lie. ã elis ‘balų augalas ilgais, o emen e pe piančiais lapais (Aco us calamus);
A žuol-nė p . kl , A žuol-inė p . Lb : lie. á žuolas ‘ e de madei a mui o du a
lapadada (Que cus); Asikl-inė p . b b, gdl, 2 p . kl , k sn, p . Lb , P n, Šil; Asiūkl-nė
p . k sn; Asiūkl-inė p . kl , Ld n, 2 p . P n: lie. asiklis
‘ asiūklinių amília spo inis plan a com
inos ch yniškais lapeliais, iaušis
(Equise um)
’; A iž-inė p . P n: lie. a ižà ‘ plan a cul u al
cujos g ãos são usados pa a a alimen ação
animal e pa a a alimen ação humana (A ena); o plan a o g ão
’; Baland-nė p . M j: lie. ba lán da
‘ oks plan a da amília balandinių (Chenopodium)10; Be ž-nė p . gdl, 4 p . k sn: lie.
bé žas ‘ lapuo madei a b anca ošimi (Be ula) ; Bulb-inė d . igl: skol. bùlbė ‘
da žo ė, cujos shakniagumbos êm mui o k akmolo (Solanum ube osum); os
da ege ação šakniagumbis
’; Búož-inė 2 p . M j: lie. búožė ‘š end as, ilkauodegė (Typha); Cibul-nė 3 p .
Ld n: skol. cibùlis ‘s ogūnas (Allium cepa); Česnak-nė p . gdl: skol. česnãkas ‘
aš aus k apo da žo ė (Allium sa i um) ; Dilgl-inė p . M j: lie.
gė dil l ‘
žolinis augalas, ku io s iebas i lapai su dilginančiais plaukeliais (U ica)
’;
Di s-nė p . Ld n: lie. d sė ‘
a pinė pik žolė, pp .
c escendo em ogues (B omus) ;
D ebul-nė p . kz : lie. d ebul ‘ al á o e
ebanços a olhas, epušė (Populus emula)
’; Egl-nė 2 p . k sn: lie. glė ‘ á o e espigliuó ica semp e- e de
com galhas densas, o mando o mas de kūgio ainiką (Picea)
’; Geguž-nė 2 p . k sn; Geguž-inė p . igl, P n: lie. geguž (gegužs os) ‘ okios e as,
c escen es pūdymos, gegùžis ‘
asiūklis, kežė ys (Equise um)
’; Glúoks-ninė p . P n: lie.
glúoksnis ‘
á o e gluosná ios da amília,
zil i is (Salix) ; Glúos-ninė p . b b, 2 p .
P n: lie. glúnis ‘ gluosninių
amília á o e, žil i is (Salix) ;
Ka kl-nė p . k sn, Lb ;
Ka kl-inė p . kl : lie. kaklas ‘gluosninių amília á o e ou a bus o (Salix cine ea), plg. lie. kaklės ‘ okios
g olės; Kle -inė a ., p . Šil: lie. kl as ‘kle inių amilia madei a la čiais ca py ais olhais, medžliepis (Ace );
Kop-ūs inė d . igl, p . kl : lie. kops as ‘k yžmažiedžių šeimos lapinė da žo ė (B assica); Lapg-inė 3 p . kl ;
Lapūg-nė p . k sn: skol. lapgas ‘pu iena (Cal ha palus is); Lapk-inė 3 p . 10 sob e . o igem ainda s . LVž i
322333, onde ap esen a-se possibilidade de explicação da o igem dos locais a dzes iz lie. balañdė, balañdis
‘ oks paukš is, co elis; ca elho sel agem (Columba). na opinião au o a do a igo, ma y , possí el e ou a
e são da explicação de o igem do localo é gio. com base nos dados do a las das línguas bal as,
escla eceu-se que a pala a comum balañdis é usada em oda a baixaícias a mės á ea, ade imos aka ų
aukš aičių e algumas eas e n aukš aičių pane ėžiškių šnek os (p. 89). es udada na á ea de língua li uanas é
usado apelia i o ka lis, que, mencionado a lasos dados, é espalhado na maio pa e da Li uânia: em oda
aukš aičių plo e, ambém em algumas sulínas e y inėse pie ų žemaičių aseiniškių šnek ose (plg. p. 90; e
ainda. mapaapį p. 149). endo em con a isso, o nome de meias no a igo liga-se com lie.
balánda e o necido desubs an y ų
sky iuje, edinių iš augalų pa adinimų
seman inėje g upėje.
88 ac a Linguis ica Li huanica LXVI k sn: skol. olcas ‘pu iena (Cal ha palus is);
daLia sVide skienė
Lénd -inė 2 p . Lb : lie. lénd ė ‘ a pinių amília plan a aquá ica ilgu uščia idu iu
s iebu; pap as oji nend ė (Ph agmi es communis); Nénd -inė 2 p . gdl, p . Lb ; Nend -nė
2 p . gdl, 4 p . k sn, p . Lb , Ld n; Nend -inė p . igl, kl : lie. nénd ė ‘ a pinių amília
plan a aquá ica ilgu uščia idu iu s iebu (Ph agmi es communis); Papa -nė p . kl :
lie. papa is "spo inis de g andes olhas ca pi as (D yop e is); Pupeláišk-inė p . Ld n:
lie. *pupelaiškė a e c., plg. lie. pùpalaiškė ‘gencijoninių šeimos pelkėse medicinal plan
(Menyan hes i olia a); Pùš-inė, Puš-nė p . k sn: lie. pušs ‘ isada á o e
es e deado a com longos spyglia e edondos kanko ėžiais (Pinus); Rug- -nė p . kl : lie.
ugia, ugs ‘ a pinis (pp . in e noinis) ja as, do qual g ūdos de a inhas são bakeadas
pão (Secale); es es ja ų c escendo campo; Sãman-inė p . b b; Saman-nė 3 p . k sn, p .
Lb ; Sama-ninė 2 p . kl , p . Šil: lie. sãmana ‘d ėgnų ie ų spo inis plan a com aizneios
pucelhos ie oj šaknų (B yophy a); Se ben -nė p . Lb , ss; Se ben -inė p . Ld n: lie.
se ben à, se beñ as ‘ aisk ūmis com edomom ūgščiai docezes e melhonas, gels as
ou p e as (Ribes); Sikl-inė 2 p . Lb ; Siūkl-nė p . kl : lie. siklė, siklis ‘asiūklinių šeimos
spo inis plan a com inos ch yniškais lapeliais, iaušis (Equise um); Sk obl-nė d . ss:
lie. sk õb las
"be žinių da amília á o e kie a mediena (Ca pinus); Smlg-inė p . Lb ; Smilg-nė p .
Ld n: lie. smlga ‘ a pinių šeimos žolė su šluo elės pa idalo žiedynu (Ag os is);
Smukn-nė p . k sn, Smukn-inė p . igl: lie. smùknė, smuknià ‘panaši į iks ą žemų ie ų
žolė; Spagen-inė p . Lb : lie. spagena ‘spanguolėʻ; S adal-nė p . Ld n: lie. s adal
‘daugiame is a bus o ou á o e o namen al (Co nus); Šel ekšn- -nė p . kl , M j: lie.
-inė p . igl: lie. šel kšnis ‘šal ekšninių šeimos k ūmas a medelis (F angula)’; Še -
še s ‘p as a, du e a e olė11; Še mukšn-nė p . Ld n: lie. še mùkšnis ‘e škė inių
amilia madei a e melonomis uogomis (So bus); Šlýn-inė p . b b: lie. šlýnas, šlýnė
‘pilkš ai mels as ou balkš as gli us molis com impu ezas de ma e iais o gânicos; al
molio solo; Š énd -inė p . Ld n: lie. š énd ė ‘nend ė (Ph agmi es); Uos-nė p . b b: lie.
úosis "á o e da amília al medinių com ca py ais plunksnos pa ilhos de o ma e
du e a madei a (F axinus); Viks -nė p . b b, kl , Lb ; Viks -inė p . kl : lie. iks à
‘ iks inių šeimos daugiame ė žolė (Ca ex); Vikš -inė p . kz : lie. is ‘ iks a (Ca ex);
essa plan a como e a ou heina; Vingi -inė p . Šil: lie. ing is ‘ ėd yninių šeimos
pe ian es e as gen is (Thalic um); Vinkšn-nė p . k sn: lie. nkšna, inkšnà ‘guobinių
šeimos medis (Ulmus); Žolyn-
-nė l. M j: lie. e olýnas ‘
qualque e olínico
(c escen e ou escin o) plan a , lie. žolnė
‘Luga de c escimen o de e as;
-: Nend -nės p . Lb : lie. nénd ė; Saman-nės p . gdl: lie. sãmana; Smlg-
- p das. gdl: lie. smlga;
11 Pie os nomes podem se ei o simplesmen e de lie. še nis, -ė ‘šiu kš us, que as como še iai.
dėl Ma ijampolės apsk i ies
ag onimų – p iesagos -in- edinių
89s aipsniai a icles /
-inis: A žuol-inis p . igl: lie. á zuola;
B õk-inis d . ss: lie. b õkas ‘ al da žo ė;
os ho ícolas šakniagumbis; unkelis
(Be a) 12; Róp-inis d . ss: lie. ópė ‘
k yžmažiedžių šeimos paša inė a
menjomoji da žo ė pailga ou ap alia,
s o a šaknimi (B assica apa)
’; Saman-nis p . gdl: lie. sãmana; Ski ps -nis a . k sn: lie.
skips as ‘ bukas (Fagus) ; Sk obl-nis l. Lb : lie.
sk õblas; Sk uobl-inis p . gdl: lie. sk úob las ‘ be žinių
amília madei a kie a mediena (Ca pinus) ; Tabok-nis l.
pa e ss: lie. abokà, abõkas ‘ plan a da amília
bul inių (Nico iana) .
Pas ebė a, que edinių de nomes de plan as g upinha da iausi p eesagos -inė
ediniai. eles ep esen am 91 % de odos es e g upo zemê a džių. ou os
ediniai azem-se com o p e ixo -ingalūnių a ian es: su -inės pada y a 2 % edinių, su -inis 7 %. com
- ediniai não éžesc i i a.
na á ea es udada, ag onimas são ei as de á o es (aksnis, á žuolas, skips as,
sk õblas, a išna, inkšnà) e de á ios luga es nomes de plan as que c escem em
á ios luga es: šlapių (ã elis), di ų (asiklis), da žų (b õkas, ópė), me ų (smlga), laukų
(nkžà). ge almen e undamen ais pala as es i des as leksemos: asiklis, nénd ė,
sãmana, iks à. da língua i oja en eua iu usados inqui ido poklasio localo a dzes
insc ições e , que ao mesmo empo no mesmo localhoe espaçoia nomes de luga es
com o sucessó io -ini suas galūnių a ian es azem-se de g e iminių o mas su
yšį su lie. asiklis i lie. siklė, siklis; su lapūk- i lapūg-, odančių yšį su skol.
lapgas i skol. lapkas; su lend - i nend -, odančių yšį su lie. lénd ė i lie. nénd-
asiūkli siūkl-, odan es ė; com sk obli sk uobl-, indicando conexão com lie. sk õblas
i lie. sc úoblas. Ac edi a-se que des a pesquisa em yškin a a ijuojan es leksemų
į ai o ė pode ia se conside ada especí ico i iamam a ealui ca ac e ing b uožu. 1
.3 . Vediniai de nomes de animais -inė: Án -inė p . gdl: lie. án is ‘ pousada ou sel agem de
água (Anas) ; Ba suk-inė a . Šil: lie. ba sùkas ‘ plėš us j ė elis šiu ksčiais pelos,
opš us (U sus meles) ; Dl-inė p . b b; Po -nė p . b b; Debido-inė p . Ld n: lie. de ido ‘
sangue min an e gėlųjų andenų ki mėlė, siu bėlė (Hi udo medicinalis) ; Gaid-nė p .
Ld n: lie. gaids ‘ poednis, galinhas pa inas (Gallus gallinaceus) ; Gy a -nė p . k sn;
Gy a -inė p . kl : lie. gy ã ė ‘ ilgu co po, sem pe nas, poisingais dan imis šliaužikas,
angis, pik oji, šnypš ėlė (Vipe a be us) ; Ja ub-nė p . P n: lie. ja u b ‘ e e inų
amília de pássa os, i bė, i bė (Te ao bonasia) ; Ožk-nė p . kl : lie. ožkà ‘nedidelis
aguo as a ajojan e (pp . naminis) animal man ido pa a lei e e ca ne; Pemp-nė p .
kz : lie. pémpė ‘nedidelis sėjikų amilia pelkių paukš is (Vanel12 ou a e us,
nãomes ina . o igem de p d. B õkas (LPž i 312) possibilidade.
96 ac a
daLia sVide skienė
Linguis ica Li huanica LXVI
LokaLização e e odos
su uMPiniMai b b balbiẽ iškis
(P enų .) Ld n Liud inã as
gdl gudẽliai (Ma ijámpolės sa . .)
(Ma ijámpolės sa . . P n P enai kl
sasna à (Ma ijámpolės sa . .)
k sn k osnà (Lazdjų .)
kz kazl ūdà V
Lb Liubã as (kal a ìjos sa . .)
(Ma ijámpolės sa . .)
M j Ma ijámpolė igl igliškliai
kal a ijà (Ma ijámpolės sa . .) ss
Šil Šila ó as (P enų .)
Vei e ia (P enų .)
ou os
su uMPiniMai a .
ganykla pp .
liguma p . p ūsų
pe kel ine n .
localo a dis
a imas d . di a
ge almen e p d.
skol. skolinys d b.
unidade e a pan.
ŠaL iniai
plg. comp egink p .
sob enê dk .
ž. abalhama lie.
semelhan e
pie a dab. a ual gn.
daik a a dis lg.
li uãos p k.
signi icado .
Bal u língua a lan s. P ospek s = Bal os idiomas a las. P ospek as = A las o he Bal ic
Languages. A P ospec , suda y ojos e in odu ado au o ês: danguolė Mikulėnienė, anna
s a ecka; mapasapios comen á ios au o es: ilga jansone, anna s a ecka, ima bace ičiū ė,
as a Leskauskai ė; mapasapios compu ado izado a ian e p epa ou edmundas umpa. īga:
La ijas uni e si ā es La iešu alodas ins i ū s, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2009. Lkže
Lie u ių kalbos žodynas, a ian e ele ônico. edi o ias colegia: ge ūda nak inienė ( y . ed.),
jonas Paulauskas, i u ė Pe okienė, Vy au as Vi kauskas, jolan a zaba skai ė. Vilnius:
Ins i u o das Lí u ias, 2008. Accesso na in e ne : www.lkz.l . LPž iii Li u ians pa žių žodynas
12, ed. aleksand as Vanagas. Vilnius: Mokslas, LVž i bilkis Laimu is, Maciejauskienė Vi alija,
1985–1989.
azmukai ė Ma ija. Dicioná io Li uo a s 1. Vilnius: Ins i u o das Lí u ias, 2008.
Li e a ū a ba ku ė ne ija 2008: Joniškio ajão oponimija do e i ó io: da yba e aidos
polinkiai. Do a o disse ação. Vy au as o g ande uni e si á io, Šiaulių uni e si á io.
bilkis Laimu is 2008: Lie u ių helonimų da yba. P iesaginiai e p essesagė ieji helonimai.
Vilnius: Ins i u o das línguas Li uãs.

dėl Ma ijampolės apsk i ies
ag onimų – p iesagos -in- edinių
97s aipsniai / a icles
endzely ė ena a 2004: Ag onimai do No e médio da Li uânia. Vā ds un ā pē īšanas
aspek i. Raks u k ājums 8, 8089. endzely ė ena a 2005: No e midu io Lie u os
ie o a džiai. Do a o disse ação.
Vy au o o g andejo uni e sidade.
kačinai ė dalia 2009: P iesaginės da ybos lie u ių o onimai. Do a o disse ação.
au o didžiojo uni e si e as, Lie u ių kalbos ins i u as.
kniūkš a P anas 1976: P iesagos -inis būd a džiai: da yba, eikšmės, g ama iniai sino-
Vynimai. Vilnius: Mokslas.
kniūkš a P anas 2000: de p eesagos -inis būd a džių passado e p esen e. Cul u a da
língua 73, 3547.
Mažiulis Vy au as 1988: P ūsų kalbos e imologijos slo ynas 1. Vilnius: Mokslas.
Mickienė ilona 2001: Telšių ajão oponimos da yba. Do a o disse ação. Vy au o o
g andejo uni e sidade.
Mickienė ilona 2006: de ido ag onimų da ybos. Es údios de Líbuas 8, 2730. azmukai ė
Ma ija 1998: Lie u os p iesaginiai oikonimai. Do a o disse ação. Ins i u o de línguas
Li uãs e Vy au as o g ande uni e sidade. sa ukynas b onys 1963: kilmininkiniai lie u ių
ie o a džiai. Li u ians kalbo y os ques ões 6, 235246.
sinke ičiū ė dai a 2006: socioling is inė si uacija šiau ės y ų Lie u oje a puka io
anke ų duomenimis. Bal is ica 41(3), 497506. s ide skienė dalia 2005: Ma ijampolės
apsk i ies Ma ijampolės alsčiaus ie o a džių da ybos e o igem polinkiai. Ac a
Linguis ica Li huanica 52, 91118. s ide skienė dalia 2006: Ma ijampolės apsk i ies
sudu iniai o onimai. Li uanis ica 4(68), 4759.
s ide skienė dalia 2010: Ma ijampolės apsk i ies pe sonal a dinės kilmės ag onimų
da ybos b uožai. Ac a Linguis ica Li huanica 6263, 97127. Vanagas aleksand as 1970:
Li uânia TSR hid onimų da yba. Vilnius: Mokslas. Vanagas aleksand as 1996: Li uânia
cidades de nomes. Vilnius: Mokslo e enciklopedijų publikla.
98 ac a Linguis ica Li huanica LXVI sumMMa y he esea ch o a eal oponymy ca ied ou o his
daLia sVide skienė
day has no es i ied such an ex ensi e usage o he su ix -inin o ming de i a i es om
on he ag onyms – de i a i es
o he su ix -in- in Ma ijampolė coun y
appella i es (a ound hal o all su ix de i a i es) and a pa icula ly small numbe ( hi y eco ded
ins ances) o compound geni i e-case ag onyms o appella i e o igin, as es i ied in he in e wa
Field-Name ques ionnai es o sis in he a ea unde analysis and he endency o he onyms o expand
o he ad an age o he de i a i es analysed. i is a new ac supplemen ing he esul s o he
esea ch on he oponymy o he sou he n pa o Li huania. au hen ic da a una ec ed by
Ma ijampolė coun y. he quan i a i e p e alence o he de i a i es wi h he su ix -in- is mos
likely a p oo o he speci ic cha ac e o he class (sub-class) o he place names unde analy-
ex e nal ac o s (collec i isa ion, land amelio a ion, sla oniza ion), which was eco ded in he
in e wa pe iod, was examined in he mos impo an aspec s o he esea ch o p ope wo ds:
wo d- o ma ion and o igins. addi ional in o ma ion con ained in he Field-Name ques ionnai es
con ibuiu o a mo e accu a e iden i ica ion o he me hod o wo d- o ma ion and base wo ds o
he place names unde analysis. in his way, he exis ing in e p e a ions o he o ma ion and
o igins o he place names o his a ea we e supplemen ed and e ised. sua impo ância ai
des enda -se no u u o ao compila um abalho sin é ico sob e oponimia li uana Dic iona y o
Li huanian Place Names: eles o e ece ão e sões mais p ecisas de in e p e ação das o igens de
ield-names and help o iden i y he place o place names in he wo d amilies o med, e c. he
lexemes iden i icados no es udo, a pa i dos quais os de i a i os do su ix -ina e o med, e ela am
as ca ac e ís icas peculia es do elie , lo a e auna de uma especí ica á ea da língua li uana, he
names o he i ems and phenomena om he social en i onmen ela ed o he sou he n pa o
Li huania. he da a could be use ul and in e es ing o e hnologis s o he esea che s o o he
ields and could help o know he o me esiden s o he a ea, hei men ali y and wo ld- iews o
an e en be e deg ee. in o de o p ese e he names o he inies land a eas as a speci ic pa o
lexis mos ly suscep ible o a ia ions, i is essen ial o con inue he esea ch and publica ion o he
place names o his class.
Į eik a 2012 m. janei o 12 d.
daLia sVide skienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uânia
[email p o ec ed],
[email p o ec ed]