63s aipsniai / a icles
esMiniai ŽodŽiai: i onimas; Rubus; Ribes ub um; Vaccinium uliginasum, my illus, uligi-
nosum.
keyWo ds: phy onym; Rubus; Ribes ub um; Vaccinium uliginasum, my illus,
uliginosum.
oLandas k egŽdys
Lie u ių kalbos ins i u as
Mokslinių y imų k y p y s: compa ginamoji bal ų y o os
indoeu opeos lenguas g ama ica, e imologija.
eas e n bal ų i oniMo AVIET
(RUBUS) Mo oLoginė aida
y e iMoLoginių sąsajos
P obLeMa ika
eas bal ic names o he aspbe y
(Rubus): mo phological analysis, e ie al
o he e ymological links o he phy onym
ano ación a ículo se analiza y ų bal ų kalbų i onimo a ie ė (Rubus) da yba, c í icamen e
e alúa ligšiolinė lie. a iẽ ė 2, dial. a ie 3b, a ė 1, a ė 2, a ė 3a, la. a ene e imologija, g įs a
zoonimines cono aciones leksemų sąsaja. sin de alizuo a la ias lengua a ie ės
nomb inamien os mo ologicos a ian es es uc u ū ines sklaidos, se p esen an lie. dial.
aš( )óklė, ašóklis, ašóklė, ašóklis, aišóklis, aišókšlis, aiš óklis; lie. (dial.) ai ó as, dial.
ą ó as, a ó as, la. (dial.) ài a i(2), aî a i2, a a iņi, ài a iņi, ai a iņas, sin agmos la. dial.
ài u uôgas desc ipciones de o igen.
anno a ion he phy onym Rubus. due o he p esen zoonymic a gumen a ion o o igin o he
he a icle deals wi h de i a ion and de elopmen peculia i ies o he eas bal ic names o
phy onym, la e -day e ymological e alua ion o he Li h. a iẽ ė 2, dial. a ie 3b, a ė 1, a ė 2,
a ė
3a, La . a ene is c i icized.
besides he de i a ional analysis o lexemes o he mul i o m La ian phy onym Rubus,
e ymological esea ch o he appa en mo phological o seman ic equi alen s o Li h. dial.
aš( )óklė, ašóklis, ašóklė, ašóklis, aišóklis, aišókšlis, aiš óklis, La . dial. ài u uôgas is also p esen ed.
64 ac a
oLandas k egŽdys
Linguis ica Li huanica LXIX
0. ĮVadas
Lie. a iẽ ė 2, dial. a ie 3b, a ė 1, a ė 2, a ė 3a (su ie > ė mono ongización
zemaičių dialek iniame plo e [ž . Zinke ičius 1966: 86]) ‘k ūminis plan a con
dulces bayas (Rubus); su uoga (LkŽe), a ibuidos a a dly iesiems y ų ca ne
bal ų p okalbės eldiniams (plg. Zinke ičius 1984: 336, 1987: 152), kilmę e ns-
as aenkelis (LeW 28), emdamasis anks esniais bal is ų eikalais (plg. būga
ii 20; Me i 232), g indžia, pasi elkdamas z o o n i m i n ę eikšminę kono -
aciją suponuojančiu bei da ybiškai panašiu ( . y. ediniu) lie. dial. aš( )óklė
‘se ben as’ (← subs . lie. aš a ‘kumelė; didesnė kumelė; didesnė eislinė kume-
lė’ [LkŽe])1, . y. eda šį i onimą iš subs . lie. a s 4 ‘gy ulys, laikomas ilnoms,
(ki u y a leche) y k . (dLkŽ5), o la. (dial.) a ene, -es ‘a ie ė, -ės; a iečių a bus o
con isiais de subs . la. a s ‘a is (Me i 232). al al aida e imológica de es os
i onimos pos ulada y en las más ecien es iendas de o igen de palab as de
lengua li uanas (LeŽ 38; aLeW).
Mencionado lie. a iẽ ė, a ie y la. a ene, -es la explicación de o igen, ma y ,
asignables liaudies e imologijai (plg. la. dial. ài u uôgas ‘a ie ės esp. a ių uogos2
Valka [LVda 74]), lėmė k azie imologických in e p e aciones adimąsi, plg.: 1) Václa
Machek (1961: 346) conside a el análisis sob e es e i onimo y el gau uo o a ies, po
causa de la simili ud de la p inokusia a ie es con el sumo de ida (da e Le a de los
Zb); 2) Wojciecho smoczyńskio (LeŽ 38) aiškinimą, ne a a iečių uogos son simila es a
a eles; 3) kons an īno ka ulio (LeV i: 93), ma y , besi ėmusio ge manis ų iden išku
eiginiu sob e . Himbee e ‘a ie ė (dél su z . adelan e) elnių amilia jinduolio
danielius mo y acija (plg. he modsson 1990: 79), econs ujama zooniminę es a
plan a cono ació, a gumen uojama a ie es lapų s amo a ių ėdesio e e en u.
Zooniminei hipó esis de o igen de la palab a as is, ma y , in luencia enía comple amen e o o
da ybos modelio3 okiečių kalbos a pu uṣa ipo ales mismo seman ines aiškos kompo1 algunos
in es igado es lie. dial. aš( )óklė mėgina sie i con lie. aš enis 1 (sm.), aš ienỹs 3b ‘da binis a klys
(LkŽe) (plačiau ž . Wod ko, i slinge , schneide 2008: 233). (LVda 74) ka la. a i iņa, a e iņa ‘a elė (Me i
2 . y. e lek uojama pseudoe imologinė sin agma, suponuo a homonimų la. dial. a iê enes ‘a ie ės’ bils-
232), ambién plg. la. dial. a e ene ‘a ie ė Mazsalaca la. dial. a na ‘a elė uca a (eh i: 190).
3 . y. no edinių, pe o dū inių, plg. kazimie o būgos ( ii 20) mencionada i onimo lie. aš klė ‘se ben as
mo ologicamen e al e nan ą . Bocksbee e ‘juodasis se ben as (Ribes nig um) esp. ožio uoga, y la e iología
del úl imo ienų g įs a odo onimine mo y acija (pa yりに, icha das Loewe [1913: 131] a i ma juo-
dųjų se ben ų k ūmo d okian į k apą esan į panašų į ožio sma ę), ki ų aiškinama ėly a senųjų s uk-
ū inių elemen ų kai a, nulem a liaudies e imologijos (plačiau ž . P okosch 1916: 292–293).
y ų bal ų i onimo a ie ė ( ubus) mo ologinė aida
i e imologinių sąsajų p oblema ika
65s aipsniai a icles zi as . Himbee e ‘danieliaus uoga esp. a ie ė (Rubus idaeus) < . Hinde
‘danielius (Ce us dama) /; danieliaus pa elė + . Bee e ‘uoga ( isch 1741: 454; kluge 2002: 412), cuyo
mo i ació4 se elaciona con los agais des e animal (Loewe 1913: 131, 161). queda lamen es abi que que
zoonimines cono aciones i onimų compui ú es uc u a examinada in es igado es noa ibué
a ención á bas an e impo an es dialec ismos li uanos ca ac e ís ico pejo a i í signi icminí
e leal í, si uno de su sandų e leju a animal en a dijimą: lie. dial. kãčuogė 1 ‘(bo .) a ie ė ka uogė
(Rubus saxa ilis); su uoga subs . lie. ka 4, kã ė 2 ‘(zool.) naminis gy ulys de plėš iųjų amilia (Felis
domes ica) lie /. dial. šùnuogė 1 ‘(bo .) ka uogė (Rubus saxa ilis); ka uogés uoga subs . lie. šu, šu à 4
‘(zool.) animales, man enidos a casas pa a gua da , caza y k . (LkŽe) y k . (más ejemplos de éase
g i ėnienė 2006: 133) los u os de es a plan a no se ecogen y se u ilizan pa a la comida, ma son
ūgščios y óulingos (g i ėnienė 2006: 134). Pab ėž ina, que sin zooniminio sando, al signi icación
abo dámonos i onimui no es ca ac e ís ica esp. e lexec uado i ualusis e e en as a ie ė, plg.
la. dial. a eņuôgas2, a èņuógas2 ‘a ie ės, a ojamus Vidžemėje, ku žemėje y Žiemgaloje,
naukšėnuose za iksuo ą la. dial. a esenuogas ‘ . p. (LVda 73 [ž . más]). aigi al explicación es
con adiccinis seman inas mencionadas y ų bal ų i onimų aiškos, e lexuojanchas i ualųjį
deno a ą uoga, sin pejo a i es cono aciones, aspek u. Mo ologinis, ne a daybinio lie. a iẽ ė, a ie
a i ikmens ( esp. edinio), has a šiol seman i icamen e no mo i uo o lie. dial. aš( )óklė ‘se ben as,
s a usas ( a z . aLeW), spė ina, es comple amen e dis oks, que in en aama aiškin i has a šiol (plg.
blažek 2010: 14), i. i. es g įs inas e e en o es uc u ales peculia idades, y no zoonimine mo y acija.
se puede cau elosamen e adi ina que lie. dial. ašóklis 1 ‘(bo .) ašoklis, se ben as (k ūmas y uoga)
(Ribes ub um) (LkŽe) lie /. dial. ašóklė5 1 ‘ . p. lie. dial. aš óklis 1 ‘ . p. lie. aš klė 2 ‘ . p. i lie. dial.
aš okšlė ‘ . p. (con spo adiniu epen eziniu esp. nee imologiniu an uoju -š-) es inas, opues amen e
kazimie o būgos ( ii 20) spėjimui (ž . anksčiau), desde lie. ašóklis 1 ‘(bo .) se ben as con oños,
yels as o neg as u as (Ribes); es e aisk ūmio huega; ojoku o o chimenea; shulinio s i ies ka is
con ganpio kibi al aho ca ; gembė, agis; d išakas sopo e, cablys de made a pančiams y cue eces
y i; a eklis i k . (LkŽe), e lejujando e e en á ‘pagalys ka is con kabliu lo que kabo nus i ęs,
como 4 ji a gumen ada liaudies e imología ca ac e ís ica ak og a ía (plačiau ž . he modsson 1990:
8283).
nasis se ben as (Ribes ub um); šio aisk ūmio uoga’ (LkŽe) < subs . lie. šas 4
‘kablys (pp . an ka ies, ielos a g andinės) ka ilui pakabin i, e dan an ugnia-
5 con el comienzo a e eze po el géne o * aš oklis (su an iniu - - [plg. Zinke ičius 1966: 199])
*( -)aš oklis analogiško p ocesa es a géne o nykimas dėsningas po dos ... (plg. endzelīns
1961: 7; Me iV 654655) y dialek inių ypa umų bei iš pi mo sando del é mino básico de comienzo
ki imo endencies (plg. Zinke ičius: 1966 177178) mo ologimo.
66 ac a Linguis ica Li huanica pá yl LXIX; segúnys ka is, sob e la cual algo
oLandas k egŽdys
p ikabin a + (an inis) su . lie. -kl- (dėl su z . ska džius i 198). Teniendo en cuen a
es o, es e i onimas pod ía se a ibuido aso cia i ams, su seman inė cono ació
mo y uo ina se ben ų uog inių kekių, s y ančių abajo desde el a bumo shakų lyg
ka čių o pagaliukų, aplipusių uo gomis, o ma.
sin šaknies aš-, las šnek os de la lengua li uanas se u ilizan de la misma o igen
šaknies aiš- (← lie. dial. ašas 4 ‘šiaip kablys o į ankis su kabliu [LkŽe]) ediniai, plg.
lie. dial. aišóklis 1 ‘ audonasis se ben as (Ribes ub um); de es e aisk ūmio
uoga lie. dial. aiš uokliai ‘ . p. lie. dial. aišókšlis 1 ‘ . p. // lie. dial. aiš óklis 1
‘ audonasis se ben as (Ribes ub um); de es e aisk ūmio uoga lie. dial. aiš ókšlis
1 ‘ . p. (LkŽe), suponuojan es des e i onimo hipe no malizmų (apie ellos plačiau ž .
Vi kauskas 1994: 107 .; u bu is 1998: 55, 2009: 146, 241; kabašinskai ė 1998: 50) ha ybinę
g upę.
i onimo o ma con šaknies -ą- ( esp. au osilabiniu *an, plg. lie. dial. anšas ‘ ąšas [LeW
1207]), ma y , nunyko debido a hipe nomalizmų one inių a ian ų gausos (algunas en las
ie as de los šnek os y debido ą > , ū ki imo debido a su nyko y la palab a de comienzo -
[ž . Zinke ičius: 176; LeW ibd.]), lėmusios la base seman ina del e bo, ilgaini puede
implici i liaudies e imológica con el e b. lie. eš i, ẽša ( ẽši, -ja), -jo ‘ge ai c ece i,
a p i y k . subs . lie. dial. en eà 4 ‘ ešlumas, buen augimas ( subs . lie. ašà 4
‘ ešėjimas, ešimas, augimas y k . [LkŽe]) (plg. kabašinskai ė 1998: 32), . i. y. e
eiksmažodžio (i daik a a džio) en e los elemen os de la ob a, adimasis podía
suponuo i -ą- (< an) eliminación (plg. u bu is: 10 1981 plg. subs . lie. dial. ešklė 2 (pp . pl.)
‘(bo .) ašoklis, se ben as (k ūmas y uoga) (Ribes ub um) (LkŽe).
1.Vių kaLbos aVie ės PaVadiniMų
Mo oLoginių Va ian ų
s uk ū inė skLaida
Lie. a iẽ ė, a ie (dial. a ė, a ė, a ė ) kilmė no puede se acla ada sky ium desde la lengua la ias
dialek inių kon aminan ų, e ek uojančių šaknį ai -6, plg. la. dial. a iêks enes Vecpiebalga (LVda 72;
ambién z . Me i 14) ← (*ai -ie -es ‘a ie ės, po con aminaciónción con: 1. la. (dial.) a -enes ‘a ie ės (su
plg. la. dial. a iẽ es i k . [ž . oliau]) *ai - + su . -ie - (ž . endzelīns 1951: 389)
su . la. - [ž . endzelīns 6 Zooniminės mo y acijos šalininkai, ma enes, ella se ía inclinada kildin i de la.
ài a ‘a is (Me i 14), pe o ly is con šaknies dan iniu baigmeniu - nė a зафиксирована.
y ų bal ų i onimo a ie ė ( ubus) mo ologinė aida
i e imologinių sąsajų p oblema ika
67s aipsniai a icles /
1951: 298]) y es os dos con aminan u 1a. la. dial. a iẽ enes (a e enes, a iê enes,
a iê enes2 [LVda 74]); 2. la. dial. a išķes ‘ . p. ( la. dial. a išķas [LVda 74]) con su . la.
-išķ-ē- (< -isk- [plg. endzelīns 1951: 365368] y la. dial. a iškas [LVda ibd.] -šķ- > -šk- [ž .
endzelīns 1951: 186, 367; sob e uno es e ki imo e iologijos aiškinimą ž . udzī e
1993: 338]), 2a. la. dial. a îkšas ‘ . p. (← la. dial. a -ie-kšas [LVda 73] esp. -ie- > -î-
[plačiau endzelīns 1951: 137138; udzī e 1993: 243], e lek uojancio de es uc u al
elemen os -šk- > -kšme a ezę [plg. endzel 1951: 234; s . i.2.1. ipimi; da Meīns iii
524525 (s. . iksis)]), . y. exclusi amen e 3 p incipales la ians y sus i onimos
a ie , al que le son muy comunes las onomo ologías de los dialec os, šaknų la. a -
ai da ybos modelos ( ambién z . schemą):
I. su . la. - edie iniai, plg. ē kam. ( em.): a iẽ es, a iê es, a iê es2, a e es2
a î es (su -ī- < -ie- [ž . i.1.2. ipą]) (LVda 74); kam. (masc.) (s) la. (dial.) a ieši (Me i
232; LVda 74) (< la. *a ie īs [ž . i.2.1.1. ipą] lie. dial. a ie ỹs 3b [sm.] ‘k ūminis
plan a con dulces bayas (Rubus); uoga [LkŽe]) > ē ā kam. ( em.) la. dial. a iêčas2,
a iečes Žemgaloje (LVda 73) con - j- > -č- (ž . udzī e 1993: 288) y sus a ian es
(kon aminan ai): I.1. su . la. -ie - + su . la. -ene, plg. la. dial. a iẽ enes,
a e enes, a iê enes2, a ie enes a i enes con -ie- > -ī- > -kai imi (LVda 74; éase
i.1.2. ipą);
I.1.1. La Comisión iene en cuen a las obse aciones del Pa lamen o Eu opeo. su . la. dial. -e - (< su . la. -ie - [LVda 73]) + su . la. -ene, plg. la.
dial. a e enes (LVda 73);
I.1.1.1. El con ol de las emisiones de gases de e ec o in e nade o po pa e de las
au o idades compe en es en el ámbi o de la segu idad nuclea se lle a á a cabo
median e un sis ema de con ol de la con aminación a mos é ica po ía lu ial. con
es uc u al elemen o p ime ojo -eabso bcija, plg. la. dial. a ene (Me i 232; LVda 74) ←
la. dial. a -e- ene(s) (ž . i.1.1. ipą); I.1.1.2. El Consejo de Adminis ación con elemen o
es uc u al -ie abso bción, plg. la. a (ie )enes (Me i 230); I.1.2. El Consejo iene la
in ención de que la Comisión y el Pa lamen o Eu opeo ac úen conjun amen e pa a que
la Comisión y el Consejo ac úen conjun amen e. su . la. dial. -ī - (< su . la. -ie - [plg.
udzī e 1993: 243]) + su . la. -ene, plg. la. dial. a i enes (LVda 74) con -- < -īkai a (plg.
udzī e 1993: 128); I.2. El su . la. -ie - + iii ipo su . la. dial. -šķ- (> -išk- [ž . anksčiau]),
plg. la. dial. a iškas, a iéškas, a eškas2 a iêêšķi (LVda 74) a eškas (su -e- < -ie- [LVda 73])
con - iabso bcija ( esp. *a -ie-[ i]-šķi /); I.2.1. La Comisión iene en cuen a las
obse aciones de los Es ados miemb os. su . la. -ie - + me a ezino (dėl
- iabso bcijos [ž . i.2. ipą]) -kš- (< -šk- [ž . anksčiau]), plg. la. dial. ài iêkšas2, ài iékšas2
a iẽkšas, a iêkšas, a iêkšas2, a iékšas, a ekšas2, a iẽkšes, a ekšes2, a iêkši, a ekši2
la /. dial. a ēkša, a êkšas [Me i 232; LVda 73] con -e- < ie- [ž . i.1.1. ipą]) la /. dial. ài îkšas2,
a îkšas, a kšas (LVda 74) con -ī- < -ie- (plg. i.1.2. ipą); I.2.1.1. El con ol de las emisiones
de gases de e ec o in e nade o se lle a a cabo po los o ganismos de con ol de la UE y los Es ados miemb os. con nunykusiu -k-, plg. la. dial. a iêšas, a iêšas2 a iêši, a iêši2, a îši [< su -ī- < -ie- (ž . i.1.2. ipą)] [LVda 73, 74] a iê-k-šas, a iê-k-šas2 ← a iê-kši, a e-k-ši2 [ž . i.2.1., i.2.2.1. ipus; plg. eneldzī e 1951: 226, 224 230 33; 1993: 224 338, 354]; e dad, jānis endzelīnas (1951: 389) la. a ieši (masc.) elaciona con lie. a iečia (pl. masc.), . y. suponujada p ala. *a ei - ‘a ie ė (masc.), aunque menė os

68
oLandas k egŽdys
ac a Linguis ica Li huanica LXIX
o mas con -ki sin él u ilizadas g e imas, plg. la. dial. a iêkši Mal a a iêši
kauna a (LVda 73, 74); po lo que se puede spė i bu us 2-ų homo onos: la. a ieši,
minimo y en iejos esc i os (plg. aweeschi Madbee n XVi 325 [ ennell 1989: 10]),
su an iniu su . la. -ie ŏ-, i dialek inio da inio su abso buo u -k- esp. la. dial.
a ie(k)ši (ž . i.2.1. ipą);
I.2.1.2. Los Es ados miemb os debe án: con es uc u ales elemen s -kš- > -žkai a
(dėl su más plačiau ž . endzelīns 1951: 251), plg. la. dial. a iêžas (LVda 74) ← a iê-kš-as
(ž . i.2.1 ipą); I.2.1.3. Los Es ados miemb os debe án: con epen ezinio esp.
nee imologiniu - -, plg. la. dial. a iẽ kšas, a ikšas (su -- < -ī- < -iekai omis [ž . i.2.1.
ipą]) (LVda 73, 74); I2. El su . la. -ie - (> -ī - [su - i -k anspozición i o
- abso bcia]) + su . la. -isk- + su . la. -ene (dėl iplexinio a ikso
azas 1993: 184), . y. la. dial. a iêks enes, ài iêks enes, ài iéks enes2, ài eks enes2,
ài ieks enes2 / a iẽks enes, a iêks enes, a iéks enes, a eks enes2, a ieks enes / a īks-
enes, a ks enes2 // ài iêks ines2, ài ieks ines2 / a iêks ines, a iéks ines, a eks ines2 /
es uc u ú a imo más z . amba ekšenes, a îkšines (LVda 72, 73, 74) con su . -ine
< -ene (ž . endzelīns 1951: 300; ž . ii.1. ipą) y -ie- > -ī- -ie- > -ebei -šķ- > -škkai omis
( odėl i š < s [plg. udzī e 1993: 291]) ← la. dial. a iẽ enes y k . a i enes (ž . i.1., i.1.2.
ipos), con aminando con i.2.1. ipo leksemomis; I2.2.1. Los Es ados miemb os
debe án: con es uc u al elemen o -šķ- (< -s j- [plačiau ž . endzelīns 1951: 178 179;
udzī e 1993: 286, 308]), plg. la. dial. a iêkšķenes (LVda 73) ← la. dial. a iêks enes (ž .
i.2.2. ipą) con -kšķpagal analogía con la. dial. (gen. pl.)? *a iekšķu (plg. udzī e 1993:
309) ← la. dial. a iẽks es, a iêks es, a iéks es, a eks es2
(ž . i.2.2.4.c. ipą);
I.2.2.2. su s uk ū inio elemen o -k- abso bcija, plg. la. dial. ài iés enes2 /
a es enes2, a ies enes ← la. dial. a e-k-s enes2 (LVda 73); I2.3. con es uc u ados elemen os de
-k-, - abso bcia y šaknies -e- < -ie- (ž . i.1.1. ipą) kai a o sin ella, plg. la. dial. a ènsenes, a èsenes,
a êsenes2, a esenes a iẽsenes, a iêsenes, a iêsenes2, a esenes, a esenes2 ← a iêšenes,
a iêšenes2, a isenes (su -- < -ī- < -iekai ) (Me i: 23 LV 73, 72); dial. a -ie-k-s- -enes (ž . i.2.2. ipą);
I2.2.4. El Consejo de Adminis ación con elemen o es uc u al -neabso bción: a) i.2.2.3. ipo
da inių, plg. la.
dial. a iẽses, a iêses2, a eses2 ← la. dial. a ies-en-es (ž . i.2.2.3. ipą); b) i.2.2.1.
ipo da inių, plg. la. dial. a ekšķes (LVda 73) su -e- < -ie- (ž . i.1.1. ipą) ← la.
dial. a iêkšķe-ne-s (ž . i.2.2.1. ipą); c) i.2.2. ipo da inių, plg. la. dial. ài iêks es2,
ài iéks es2, ài îks es2 a iẽks es, a iêks es, a iéks es, a eks es2 (LVda 72, 73) ← la. /
dial. ài iêks -en-es, ài iéks -en-es2 a iẽks -en-es, a iêks -en-es, a iéks -en-es,
a eks -en-es2 (ž . i.2. ipą);
I.2.2.5. su s uk ū inio elemen o -e- abso bcija: a) i.2.2.3. ipo da inių, plg. la.
dial. a esnes2 ← la. dial. a es-e-nes (ž . i.2.2.3. ipą); b) i.2.2. ipo da inių, plg.
la. dial. a iẽkšnes (ap ) ↔ la. dial. a ekšenes (ž . i.2.2. ipą);
y ų bal ų i onimo a ie ė ( ubus) mo ologinė aida
i e imologinių sąsajų p oblema ika
69s aipsniai / a icles
I.2.2.6. El Consejo de Adminis ación y el Consejo de Adminis ación de la Unión Eu opea con
eg esy ine elemen o es uc u al - - > -ndisimiliación, plg. la. a iesnenes, a ieksnenes (Lange
1773: 44; LVda 74) ← la. dial. a es- -enes2 ← la. dial. a eks- -enes ( ambién éase i.2.2.2. ipó); I.2.2.7.
El con ol de las emisiones de gases de e ec o in e nade o se lle a a cabo po los o ganismos
compe en es de los Es ados miemb os. de los elemen os es uc u ales - - con
- eabso bción, plg. la /. dial. ài iêkšines2 (LVda 73) ← la. dial. ài iêks- -ines2, ài ieks- -ines2; la.
dial. a iêksenes, a ieksenes (LVda ibd.) ← la. dial. a iêks- -enes; la. dial. a iêksnes (LVda ibd.) ← la.
dial. a iêks- - e-nes; la. dial. a iéksnes (LVda ibd.) ← la. dial. a iéks- e-nes (ž . i.2.2. ipą); II. su .
la. -ene ediniai, plg. ē kam. la. (dial.) a enes ( em.), a eņi (masc.) (LVda 73) y sus kon aminaciniai
a ian es con su . -ie - (ž . an e io men e): II.1. con su . -ene > -ine kai a, plg. la. dial. a ines
(LVda 74; éase i.2.2. ipo); III. su . -šķē ediniai (apie su . la. -sk-, -išķ- [< *-sk-] más é
amb azas 2000: 183), plg. la. dial. a iškas (su -šk- < -šķ- [Me i 232]), a išķes, a išķas (LVda 74);
pensa , que es as ly ys pod ían se edadas de la. dial. a iêškas, a iéškas, a eškas2 ← a iêšķi
(ž . i.2. ipą) esp. suponuo i seką: a --škas *a -ī-škas.1. *a -ie-škas (ž . i.2.2., i.2. ypes),
e iden emen e, no se puede debido a iii.1. ipo ejemplos: III.1. con su . la. dial. -išk- > -uškkai a
(aukšzemniekų dialek inė ypa ybė [ž . endzelīns 1951: 366]), plg. la. dial. a uôškas (LVda 74), . y.
-ŭ-šk- > -ū-šk- (sposcheMa. Fi onimo la ians a ie ė daybinių elemen ų i ono ak inių
g andžių kai ų sklaida
70 ac a Linguis ica Li huanica LXIX adinis apogiencia, ca ac e ís ica de
oLandas k egŽdys
La galos šnek oms [ž . b eidaks i 371, ii 243]) >
-uo-šk- (plg. b eidaks ii 325);
III.1.1. El Consejo debe adop a las medidas necesa ias pa a que la
Comisión pueda adop a las medidas necesa ias pa a da cumplimien o a
las disposiciones del p esen e Reglamen o. con su . la. -ene, plg. la. dial.
III.2. su s uk ū inio elemen o -i- abso bcija, plg. la. dial. aûšķenes (← *a -i-šķ- +
su . la. -ene [Me i 230; LVda 72]);
III.2.1. su epen eziniu -k-, plg. la. dial. aûkšķenes (LVda 73) ← la. dial. aûšķenes
( ai neįp as as ki imas, ma aukšzemniekų šnek oms būdinga sekos -kšk- 1-ojo
a uôšķenes (LVda 74); III.1.2. El Consejo de Adminis ación y el Consejo de
Adminis ación con elemen o es uc u inio -kabso bcija, plg. la. a uoši
(masc.) esp. Awohschi (depkin 1704 i: 89) la. dial. a uôš-k-as ( em.) (ž . iii.1.
ipą); a ba 2-ojo -knykimo endencia [ž . udzī e 1993: 336]); III.2.2. El Consejo de Adminis ación - sušk- (< -šķ- [ž . anksčiau]) > -kšme a eze, plg. la. dial. aûkšenes (LVda 73) ← la. dial. aû-šķ-enes (ž . iii.2. ipą); III.2.3. El Consejo de Adminis ación - sukabso bcija, plg. la. dial. aušenes (Me i 230) ← la. dial. aû-k-šenes
(ž . iii.2.1. ipą).
Conside a que la ios šnek os šaknies ai i onimo a ie ė į a dijimas son
ino aciniai esp. ak uo ini como epen ezinio (nee imologinio) -i e leksijos (plg.
lie. dial. mé-i-linkas 1 ‘malūnininkas lie. mélninkas [-nykas] 1 [< bl . meélnik ‘ . p.] ‘ .
p. y k . [LkŽe]; op. lie. dial. A-i- iógala op. lie. A iógala ‘mies elio aseinių .
nomb amien o [būga iii 333; Zinke ičius 1966: 136; kabašinskai ė 1998: 33 34]) no puede
no sólo debido a mencionado enómeno one ino posicionio limi a (ilie u ių, como y
la ių, a miniuose palab as se inse a en e balsio y nosinio o sklandsio p iebal
[ž . Zinke ičius ibd.; enzeldz 1951: 152153]), sino ambién debido a ex emadamen e
menco ex endimien o geog á ico. La ias a mėse ly is con šaknimi
ai už iksuada en muchas Vidžemės bei La galos šnek ų (ž . LVda 7273). po lo
an o su his o iškumu dejo i, po y , no ale ía.
endzelīnas (1961: 7), in en ando es ablece oponimų y hid onimų la. ai ieks a s. sā iena,
ài ieks e2 s., up. Mei āni, ei ieks s up. Lī āni (pas a ojo ei- < ai esp.a/ con pala aliniu
elemen o [apie al ki imą plačiau ž . di iii1 534; udzī e 1993: 241]) kilmę, econs uye
p oly ę * ai- ieks i dudaodamas su pi minę o mą nu odo la. iẽks a ‘gili i e s luga
(Me iV 654655). spėjimu, po supues o, se pod ía c ee sin condiciones, si po él ue a
į a dijami sólo hid onimai, pe o sólo oponimas ( esp. sin anden a dinio al e nan o) la.
ai ieks a s. sā iena pueden e lec e o y la. dial. ài iéks es2 ‘a ie ės Vīpe (ese šnek as
asigna sólo Mednių a minis á ea). Teniendo en cuen a es o, menė ų la ians
anden a džių deno a as puede se *‘a ie ėmis apaugusi, zažėlusi ie a (yas
ecuen emen e eši upių šlai uose), plg. lie. A ie nė mš. b., A ie inė g ., A ie ỹnė mš. / b.
y k ., kildinamus de lie. / a iẽ ė, a ie (LVŽ i 242243). si al conje u a es co ec a,
endzelīno econs uida ly is * ai- ieks suponuo ų comienzos a e ezę (apie es e
enómeno a plačiau é. Vanagas 1981: 379).
y ų bal ų i onimo a ie ė ( ubus) mo ologinė aida
i e imologinių sąsajų p oblema ika
71s aipsniai a icles /
2. e iMoLoginė y ų baL ų i oniMo RUBUS RAIDA basado en in oducción y 1 subky ie
expues os a gumen os, se puede cau elosamen e conje a , que lie. a iẽ ė, a ie , la. dial.
a iẽ es y k . (ž . an e io men e) sie ini ne su s e m a n i š k a i di e en iniu zoonimu lie.
a s, la. a s, pe o con i onimais lie. ai ó as 1 ‘(bo .) gi uoklė (Vaccinium uliginasum); su
u a; mėlynė (Vaccinium my illus); juodoji a nauogė (Empa um nig um); ais inė agu klė
(Bo ago o icinalis) a ó as 1 ‘(bo .) gi uoklė (Vaccinium uliginasum); / su uoga (LkŽe); la.
ài a i(2), aî a i2, de la misma šaknies ( )ai - ( )a su su . lie. -o a- (apie él plačiau z .
ska džius i 307; plg. LeŽ 714) y su . la. -a - (apie él ž . endzelīns 1951: 339). e dad, has a šiol
a a iņi, ài a iņi, ai a iņas i k . ‘gailiai (Ledum)’ (Me iV 444–445), pasida y ais
menė i i onimai adicionalmen e a ibuie on eduplikaciniams da iniams (būga ii 323;
ska džius i 24; endzelīns 1951: 265; bui ydienė 2006: 333), cuyo da yba a gumen ándose
e imologine suzaja con lie. ai ó ykš is 1, ai o ýkš is 1 ‘į ai iaspal ė lanko pa idalo
paos a, apa eandan i lūž an ayulias del sol lluus lašuose, laumės juos a y k . (LkŽe),
edamu o de bal . dial. *- ā * e - ‘žyd as, mėlynas, o oda o as cono aciones
eiksmažodinės ide. ly ies (ž . adelan e), plg. lie. o e ýkš is 1 ‘ ai o ykš ė (LkŽe; būga ii
323; ska džius i 373, 404). Lyčių * ā - * e ekons ukciju basadoi suk i ika o endzelīnas
(di iii1 /
495496; ambién éase LeŽdb), alegando que balsios ā e kai a di ícilmen e demos oma.
po lo que él mene ía li uanas šilauogės (Vaccinium uliginosum) esp. gi uoklės y
la ias gailių į a dijimų kilmę g indža ne a es as plan as ienijančia unkcine
a ibu ika esp. s aigulio sukėlimu, . y. suponuoja eduplikan ą la. * a a i ligina con č.
á o a i ‘s i dulia se, s y inė i < ide. *u - ‘suk i, lenk i ( ambién z di III1 494496; LeW
1185; LeV ii 486; Laumane 2005: 236). desa o unadamen e, es a explicación ambién
plan ea dudas, ma šilauogių unkcinė cono acija nulem a no des e plan a de cualidades
s aigin i ( esp. sus p i algius s y uo i), pe o sus uogų kolo is inių peculia idades, plg.
Muno mano lig an azulada como an ai ó as Va n; Los ojos azules como ai o ai
aleg mai blizgėjo (LkŽe; ž . s. . ai ó as). El nomb amien o gi uoklė suponido
igualmen e de la misma uzemes mėlyna uoga, ma ge ian es pe sonas eidas suelen
papu ęs, pamėlyna ęs, plg. Pamėlenuo(ja) (gi uokliai) como ai ó ai i mi š a dn (LkŽe;
ž . s. . ai ó as). debido a es a asocia i esa cono ación y ai o os y gailios de la misma
luga de c ecimien o, ma y , paki o y la. ài a i(2), aî a i2 ‘gailiai (← *‘šilauogė
gi uoklė) signi icado, plg. / Vai ó ų mucho in ádic, es a ás como bo ach klp ← Nu
ai ó ų sólo nepasige si, que gailių no es a á ce ca g; Vai ó ai es ap auk i (apsuk i)
con gailiais sn (LkŽe; ž . s. . ai ó as). de e dad, būgos ( ii 322) in en oimas susie i
lie. ai ó as con lie. ai o ýkš is, al pa ece , es comple amen e co ec o. sólo
hipózeses au o , in uj algiai paneigęs adj. lie.
78 ac a Linguis ica Li huanica LXIX bui ydienė ū a 2006: debido kele o e os
oLandas k egŽdys
liaudinių ai o ykš ės pa adinimų. Bal is ica 41(2), 333337.
endzelīns jānis 1951: La iešu alodas g ama ika. : La ijas als s izde niecība. ennell e o
endzelīns jānis 1961: La ijas PSR ie ā di. i daļa. 2 sējums (k–Ō). īga: La ijas
Ps zina ņu akadēmijas izde niecība.
ga h 1989: A La ian-Ge man Re ision o G. Mancelius Ph aseologia Le ica (1638). Melbou ne:
La ian e ia y commi ee. isch j. L. 1741: Teu sch-La einisches Wö e -Buch Da innen Nich
nu die u sp ünglichen, nebs denen da on he gelei e en und zusammengese z en allgemein
geb äuchlichen Wö e ; Sonde n auch die bey den meis en Küns en und Handwe ken, bey
Be gund Sal zwe ken, Fische eyen, Jagd-, Fo s und Hauß-Wesen, u.a.m. gewöhnliche eu sche
Benennungen be indlich... Mi allem Fleiß iel Jah übe zusammenge agen... Nebs einem
Regis e de La ininischen
Wö e . be lin: geo g olms Ve lag.
g ina eckis Vladas 1973: His o ia de los a menes de Zemaičius. Vilnius: Min is. g i ėnienė
au elija 2006: Augalų pa adinimų mo y acija šiau ės pane ėžiškių pa a mėje.
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o.
he modsson La s 1990: P lanzennamen und e schollenes Wo gu . Zu deu ung on
Himbee e, Hi schbee e, Hindläu e, Hindlaub. S udia Neophilologica 62(1). s ockholm:
ou ledge, 79-84.
kabašinskai ė bi u ė 1998: Lie u ių kalbos liaudies e imologija i a imi eiškiniai. Vilnius:
Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación. kluge ied ich 2002: E ymologisches
Wö e buch de deu schen Sp ache. 24 au l. bea b. on elma seebold. be lin & new yo k:
Wal e de g uy e . k egždys olandas 2012: Bal ų mi ologemų e imologijos žodynas I:
K is bu go su a is. Vilnius: Ins i u o de in es igaciones cul u ales de Li uania.
ku yłowicz je zy 1964: The in lec ional Ca ego ies o Indo-Eu opean. heidelbe g: ca l
Win e & uni e si ä s e lag.
ku yłowicz je zy 1987: o algunos właściwościach imion sk óconych. S udia
językoznawcze. Wa saw: PWn, 213218.
Lange 1773: Le isch-Deu sche Theil des ols ändigen Le ischen Lexici, da innen nich nu
säm liche S ammwö e diese Sp ache sam ih en Abs ämlingen, sonde n auch die sel ene, nu in
gewißen Gegenden geb äuchliche Wö e , zum Nachschlagen, angezeig we den. schloß obe //
Pahlen.
Laumane beni a 2005: Smalki lija zel a lluus. Dabas pa ādību nosaukumi en la iešu
lengua 1. Liepāja: Liepājas Pedagoģijas akademija.

y ų bal ų i onimo a ie ė ( ubus) mo ologinė aida
i e imologinių sąsajų p oblema ika
79s aipsniai a icles /
Loewe icha d 1913: Ge manische P lanzennamen. E ymologische Un e suchungen übe
Hi schbee e, Hindebee e, Rehbockbee e und ih e Ve wand en (ge manische biblio hek,
ausgegeben on W. s ei be g, ii 6). heidelbe g: Win e .
Machek Václa 1961: Zum Wo scha z des Li auischen. eil 2. – Zei sch i ü sla i-
he sche Philologie 29(2), 345356.
Mallo y james P., adams douglas Q. 2006: The Ox o d In oduc ion o
P o oIndo-Eu opean and he P o o-Indo-Eu opean Wo ld. ox o d & new yo k: ox o d
uni e si y P ess.
Masica colin P. 1991: The Indo-A yan Languages. camb idge & sydney: camb idge
uni e si y P ess.
P okosch edua d 1916: [ e iew] hein ich Ma zell, die ie e in deu schen P lan-
zennamen, ein bo anische bei ag zum deu schen sp achscha ze by hein ich Ma zell;
icha d Loewe. ge manische P lanzennamen. e ymologische un e suchungen übe hi sch-
bee e, hindebee e, ehbockbee e und ih eVe wand en. ii 6 by icha d Loewe; W. s ei be g.
The Jou nal o English and Ge manic Philology 15(2), 289293. udzī e Ma a 1993: La iešu
alodas ēs u iskā onē ika. : Z aigzne. szpy a-kozłowska jolan a 2000: słowo wó s wo
bez mo emów czyli o mo ologii p ozodycznej i o mach ucię ych. Bulle in de la socié é
polonaise de linguis ique, asc. LVi. k aków: ins y u języka Polskiego Pan, 5978. u bu is
Vincas 1981: Bal ų e imologijos e iudai. Vilnius: Mokslas. u bu is Vincas 1998: Lie. pãshinas y
( m.) pašáiža bend ašakniai sinónimas. Bal is ica 33(1), 4957.
u bu is Vincas 2009: Bal ų e imologijos e iudai 2. Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla.
Vanagas aleksand as 1981: Lie u ių hid onimų e imologinis ā dynas. Vilnius: Mokslas.
Vi kauskas Vy au as 1994: senųjų an (> ą), en (> ę), in (> in o), un (> ų) a ian es de
cie os palab as šaknyse y o mas. Li uáneos lingüo y os p egun as 34, 107111.
Wod ko dagma s., i slinge b i a, schneide ca olin 2008: Nomina im
Indoge manischen Lexikon. heidelbe g: uni e si ä s e lag Win e . Zinke ičius Zigmas
1966: Lie u os dialek ologija. Vilnius: Min is. Zinke ičius Zigmas 1984: Li u ias lengua
o igen. his o ia de la lengua li a ios 1. Vilnius:
Mokslas.
Zinke ičius Zigmas 1987: Has a p ime os esc i os. his o ia de la lengua li a ios 2. Vilnius: Mokslas.
Nepoкупный Анатолий Павлович 1976: Балто-севернославянские языковые he phy onym Rubus.
comunicaciones. Kie : Cien í ica opinión.
80 ac a
oLandas k egŽdys
Linguis ica Li huanica LXIX
eas bal ic names o he aspbe y
(Rubus): mo phological analysis, e ie al
o he e ymological links o he phy onym
suMMa y
he a icle deals wi h de i a ion and de elopmen peculia i ies o he eas bal ic names o
e ymological analysis o he appa en mo phological o seman ic equi alen s, o example, Li h. dial.
aš( )óklė ‘cu an , La . dial. ài u uôgas ‘ aspbe ies esp. be ies o he sheep, is also p esen ed.
due o he analysis sugges ed he e he ollowing conclusions a e p oposed: 1. 3 p ime de i a ional
models o he oo s La . a - ai meaning aspbe y wi h ou s anding mul i ude o s uc u al
a ia ion a e o be dis inguished: / a) de i a i es wi h he su ix -ie - (-ie - dial. -ī - + a1. -ene, a2.
dial. -šķ-, a3. -isk- + -ene); b) de i a i es wi h he su . -ene; c) de i a i es wi h he su . -šķē (+
-ene). 2. Li h. a iẽ ė, a ie , La . dial. a iẽ es e al., e ymologically ela ed o Li h. ai ó as
‘bluebe y (Vaccinium uliginasum); who lebe y (Vaccinium my illus); hea hbe y (Empa um
nig um); bo age (Bo ago o icinalis) Li h. a ó as 1 ‘bluebe y (Vaccinium uliginasum); la.
ài a i(2), aî a i2, a a iņi, ài a iņi, ai a iņas e al. ‘Lab ado ea (Ledum), p esupone
de i a ional model o he clipping ype, i.e. adj. eas bal . *( )ai - *( )a - *‘colou ul / i idescen →
blue, ed + su . eas bal . -ei ē // su . Li h. -o a- su . / La . -a . 3. seman ic inno a ion esp.
al e na ion o he seman emes ‘Lab ado ea ← *‘bluebe y who lebe y o he La .
ài a i(2), aî a i2, a a iņi, ài a iņi, ai a iņas e al. ‘Lab ado ea (Ledum) is de e mined by
he g owing localiza ion o he plan s. 4. oo s o he clipping ype o adj. eas bal . *( )ai -
*( )a - ‘i idescen esp. / blue ed a e o be de i ed om subs . Li h. ai o ýkš is ai ó ykš ė
‘polych ome a c colo ed in ed hem), La . aa îksna, a(a) îksne, a a īksna e al. ‘ ainbow
e al.. 5. e e en be y o he ed colou o he plan names Li h. a iẽ ė, a ie , La . dial. a iẽ es
om he ou side and iole om inside (wi h he o he dyes o he spec um be ween
has no hing in common wi h he seman ic ex ensionale o he zoonyms Li h. a s ‘sheep, La . a s
‘di o, which is di e en de o igine.
Į eik a 2013 m. 30 de diciemb e.
oLandas k egŽdys
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, Vilnius LT-10308, Lie u a
[email p o ec ed]