184 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2902-4722 Le linee di ice ca
scien i iche: oponimica, an oponimica.
DOI: doi.o g/10.35321/all85-10
DLETUVI VIETOVARGI
SU SACNIMIS JUJ-/JŪJKILMS
On he O igin o Li huanian Toponyms wi h
he Roo s juj-/jūj-
ANOTATIA
S aipsnyje pe la p ima ol a discusse delle possibili à dei ie o a dzii li uani con šaknimis
juj-/jūjkilmės. Ce cando chia i si oikonimo Jujnai kelmę de aglia amen e analizza i da i della
lingua i a e le sue isc izioni in documen i della s o ia Vabalninko chiesa XVIIXVIII a. me ikų
knygose, on i di ca a e e amminis a i o. Uz iksa dopo mol i s o ici a ian i analizza i le
lo o cause di compa sa, gius i ica a, pe ché a uale o ma la si può i ene e au en iška.
Su adus shaknį juj u in į his o inį asmen a dį *Jujnyčia, solle a hypo hesė di o igine del
pe sonal a diche oikonimo. Sos iene che dal i o gia lingua isc i e e anden a dzii ( a ian i)
Jujà, Jùjos liñkis, Jūjà può mos a e juj-/jūjapo oniją. Non sca a a, che ques i oponimi
possono esse e o igina e da a d. *Jujà, *Jūjà.
ESMINIAI VODŽIAI: s o ica oponimica, s o ica an oponimica, oikonimų aida,
oikonimų kelmė, onimų is o iniai už ašymai.
ANNOTATION
The a icle p o ides he i s discussion conce ning he possibili ies o he o igin o Li huanian
oponyms wi h he oo s juj-/jūj-. In he a emp o de e mine he o igin o he oikonym Jujnai,
he a icle unde akes a ho ough analysis o he da a om he colloquial language and i s
eco ds in his o ical documen s, i.e. 17 h18 h cen u y pa ish egis e s o Vabalninkas Chu ch and
he sou ces o adminis a i e ype. A e collec ing a numbe o his o ical a ian s, he
easons o hei occu ence a e analyzed in he s udy. A gumen s as o why he p esen o m
can be conside ed au hen ic a e p o ided. A e he his o ical pe sonal name *Jujnyčia wi h he
oo jujwas iden i ied, he possibili y o he oikonyms an h oponymic o igin was pu o wa d. I
is asse ed ha he hyd onyms ( a ian s) collec ed om he colloquial language Jujà, Jùjos
A icoli A icles 185 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
liñkis, Jūjà may show he apophony o juj-/jūj-. I is wo h conside ing ha he abo e oponyms
can be aced o he pe sonal name *Jujà, *Jūjà. KEYWORDS: his o ical oponymy, his o ical
an h oponymy, de elopmen o oikonyms, o igin o oikonyms, his o ical eco ds o onyms. Dal
i o delle lingue li uanee sono зафиксированы несколько шакени juj-/jūj u in ys luoghi nomi:
oikonimas Jujnai, con cui a icinijamas illaggio è Pane ėžio . Ka sakiškio seniūnijoje, e Kupiškio
seniūnijos Vėžionių kaime записать Lė ens liñkis (ž . pa .). Nel e bo la ių ie o a džių da o il
nome iensėdžio apylinkių Dundagos Juĩjas, che spėjamai si conne e con il nome illaggio
upės dalies, ku i adinama sie u a, užsūkiu, a dai ( a ian ai) Jujà, Jūjà, Jùjos
Li uaneo Jujnai (Endzelīns 1956: 402). Šių ie o a džių o igine non è chia aški, ali šaknies bend inių
žodžių i asmen a džių né lie u ių, né la ių kalbų leksikoje ne ixua a. Ci ca i oponimi Li uanii con
jujkol cos non c'è nulla sc i a, le ių loco a dis, come già menziona a, solo en omas sie i con
Li u išku oikonim, ma l'o mė anche non nekommen a a.
PAV. Vie o a džių su juj-/jūjpapli imas: Jujnai, Jujà, Jūjà, Jùjos liñkis (suku a
u ilizzando Google mapėlapius) S aipsnyje discusseamo ques e spoglie l'o igine
dei li uani oikonimo e anden a džių, p epa emiando i lo o a oseni, aida da i
delle ice che. A ale scopo si mi a a issa e le ci cos anze di isc izione dei locali
dei dalla lingua i oja
LAIMUTIS BILKIS
186 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV e pa icumus, o me u ilizza e nelle on i della s o ia1, la lo o
c onologica seką, esplici a e g a iche, one iche a ian i adimosi agione, s abili e più c edė ina
p imi ia ly į, chia iaiškin i possibile sua connessione con on i an oponimija e oikonimija. Pe an o
i solle a i compi i a ua e p incipalmen e applica iamo uno s udio s o ico, pa agonamoji da i
analizė, esplicando s o ici oikonimų a ian i causa dell'appa izione mol o do e emiamasi me odo
analogijų. Come menziona o, il nome del illaggio Jujnai da ybos, dal pun o di is a dell'o igine non
discu a o in nessun la o o oponimico2. Gja a osena in on i basa e sulla sua o ma noni uoja:
Jujėnų km.3 1925 m. (LAV 53), Jujnai k. (1)4 (VB I), Jujėnų km.5 1959 m. (LATS 531), Jujnai (1), k.6 1976 m.
(LATSŽ II 108). Dal locali abi an i oikonima Jujnai p ima è egis a o all'inizio XX a da aojamoje
Kazimie o Būgos ka o eko7 (BgK). Da e egis a i negli anni 1974, 19848 e 1990 (VK). Ques i da i
indicano che nella i en e lingua o a iene usa a solo una o ma, che nella XX a. I me à già e a
sicu amen e nusis o izza a. S o icamen e Jujėnai appa ene a Vabalninko pa apiei e alsci.
Ques o illaggio non e a g ande o amminis a i amen e, socialmen e dal pun o di is a impo an e
insediamen o. Nell'ispeziona o Vabalninko e la sua appe inchia s o ia dedica a s udio egli è
menziona o a amen e: sc i e che nel 1849 assegna o S umb iškių d a , e au o e del 1780 compila o
anno Vabalninko seniūnija mappa a igu a o come Vabalninko d a appa enen e sodžius (Šakenis
1935: 165; mappis mappa). Sull'appa enenza del insediamen o menziona o a menziona o do e si
menziona e nei la o i k aš o y os (Jukne ičius 2020: 45). Tenu a de aglia a analisi delle on i della
s o ia, p incipalmen e bažny inių Vabalninko pa apìa me ikų knygų, pe me e di a e ma e, che il
illaggio comincia o menė i almeno al XVII a. I pol. La p ima sua isc izione o a a Vabalninko
pa occhia 16241741 anno ba is o e jun u ių eco dų knygo: 1634 anno egis a 2 Ci ca lui nien e
ne ašoma didelės apim ies s aipsnyje, ski ame oikonimų, kilusių iš a džių asmenų su
pa oniminėmis p iesagmi, da ybos analizei z . Razmukai ė 1993: 133165. Li u ians pe son a džių
s udiimui dedica o desc i inan e ca a e e eikale, nel quale numanomi an oponimai spesso
is abili i da oikonimų, da illaggio nome Jujnai a d. *Jujnas non icos ui o s . Zinke ičius 2008.
Ma y , ques o nome i enu o nebaškios da ybos e o igine oikonimu. 3 P iklausė Bi žųPas alio
1 Tu imi gal oje oikonimo is o iniai už ašymai, nes upės dalies a dų is o ijos šal iniuose ne as a.
opsk i ies Vabalninko alsciui. 4 Bi žų apsk i ies Vabalninko alsčiuje. 5 P iklausė Vabalninko ajono
Sodelių apylinkei. 6 Pane ėžio dis e o Ka sakiškio apollinkėje. 7 Secondo loco a dì isc i i o e
inicialus A. V. si può spe a e, che ques o è a puka io kalbininkas, pedagogas, isuomenės eikėjas
An anas Vi eliūnas, na o Kupiškio alsčiaus Vėžionių kaime e 1910 anni baigęs Pane ėžio moky ojų
semina iją.
8 Už ašė kalbininkas A ū as Judžen is.
A icoli A icles 187 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
es imonia che c'e a ba eziam son, nome Mykolas (Mikołay), cui pad i indic Jonulis Juozūnas e
Ko yna, esiden i Deikiškių kaime9 (oÿca Janula Jozoùna10 deÿkiszek ma ki ka inÿ), e k ikš a ė
Mečiulis e Agnė dal11 Jujėnų (Jaujėnų) illaggio (kùmù K ùlis de iaianis kùma A) (VbagnaJn 13).
Successi amen e il illaggio in ques a on e iene menziona o nel 1698: isc i i abi an i di Jujėnai,
k ikš ijamo S epono (S ephanus) geni o i, Adomas Žilė12 e Zo ija (Adami Ziłe e Sophiæ de
Iuywieny) e in ques o illaggio esiden i k ikš amo ė Zo ija Ju gyčia13 (Sophia Ju gicia ibidem de
Iuieny) (VbK Jn 83). Nel 1699 è menziona a abi an e Jujėnų mad e ba is a Zo ija Jujnyčia
(Juinyčia) (Sophia Juynicia de Junieny) (VbK Jn 87). Di segui o menziona o nel lib o me ikų engono
indica e ali a ian i oikonimo e abi an i del illaggio pe sonaggi: sūnus Pe us, geni o i Vladilai
Zeyzgeni14 C Anna de Iuwieny 1700 m. (l. 105); ba is o mad e Anna adzienie de Iuwieny 1700 m. (l. 108);
iglia Ca ha inam, geni o i Vladislai eydełenas e Anna de Iuieny e pad ino mad e Sophia
Bał ienie [...] de Iuieny 1701 m. (l. 114); ma i o e moglie Geo gium Bał en...15 de Mazuchny cum
Sophia S asiucia de Iuwieny, es imonia o e S ep...nus16 Bał enas de Iuieny 1702 m. (l. 274); mad e
ba is a Sophia S aiucia de Iuwieny 1703 m. (l. 141); s Jacobum, geni o i Vładilai Zydeło e Anna de
Iuwieny, mad e ba is a C i ina S aziucia de Iuwïeny 1704 m. (l. 159); pad ino Geo gius eidełenas de
Iuwieny; ba is o mad e Anna Władienie de Juwieny 1705 m. (l. 164); ma i o e moglie Pe um
S aniułanis de Na yki17 cum A...na Ma ynaycia de Iunieny 1705 m. (l. 278); liudininkas Geo gius
Bał enas de Mazuchni alias Iunieny 1705 m. (l. 280); mad e di ba esimo Anna Jaksz aycia de Iuieny;
iglia Ma iannam, geni o i Geo gÿ eydełenas e Aga ha, pad ino geni o i Geo gius eydele cum
Ba ba a Rasiucia Omnes de Iuieny 1708 m. (l. 202); iglia mad e Anna Władysławowa de Iuieny 1708 m.
(l. 204); mad e ba is a Do o hea Blekaycia de Iuieny 1708 m. (l. 211); k ikš a ė is Geo gius
Bał enas de Iunianÿ18 9 Dekiškiai illaggio Bi žų . Vabalninko seniūnijoje. 10 Il secondo cognome
pe sonale del pad e piu os o di icilmen e isc i o, pe ciò is abili a o ma qualche
dubbioo ina. 11 K ikš a ė iai, come e mad e, isc i i solo con i nomi. 12 A causa di ale possibili à
Ca ha inam, ė ai Geo gÿ Bał enas e Sophia de Iuieny 1708 m. (l. 203); k ikš o
o ma plg. lie . žlė ‘žilumas, žylis; g igio capelli, g igio es aʼ (LKŽe); da plg. Vabalninko alsčiaus
p d. Žilnskas, Žiliñskas (LPDB).
13 Ris abilendo Li u iškas noekėjusių donne o me pe sonali, lascia e p ecessaggi ca a e is ici
a mei.
14 P omenidis di icilmen e inse i o, iene p esen a a la più p obė ina a ian e. 15
P omendio le ul ime le e e es in e. 16 An oponimo nel lib o è spos a o in un'al a iga,
quindi nel suo mezzo non si ede una le e a. 17 Na škiai illaggio Bi žų . Vabalninko
seniūnijoje. 18 Ques o oikonimo ce azza solle a dubbi, possibile ilega e e come Iuwianÿ.
LAIMUTIS BILKIS
188 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
1710 m. (l. 219); liudininkas geo gius bał enas de yuianÿ 1710 m. (l. 288); son Simon,
geni o i Ioannes Na widas, Ch is ina [...] de Iuiany 1714 m. (l. 239); k ikš amo ė
Agnes Wizomi ka de Iuiany, Agnes Wiszomi ska de Iuiany, Agnes Wizomie ska de
Iuiany 1720 m. (l. 259, 263, 264). Di e se ol e Jujėnų illaggio è menziona o e
Vabalninko pa occhia 16781689 anni ba is o me ikų lib o: iglia Ma yannam,
geni o i Caimi um Randanani e Nas azÿa de Iugeny, ba is o mad e ophia
Ionaycze de Iuieny 1680 m. (VbK I 56); iglia Reinam, geni o i Ma ini Waycwizonis
e Helen de Iuienny, k ikš amo ė Anas asia Iuzuycia de Iuienÿ 1682 m. (l. 74).
a. I. Pe iodo della me à XVIII cop en e 17211742 anni Vabalninko pa occhia ba is o
me ików lib o sono ali illaggio e i suoi abi an i menzioniėjie: iglia Ma ianam, pad i
Joannis Wiomi ski e Agne is de Iuiany 1721 m. (VbK II 2); sogno Nicolaum, geni o i Ioannis
Sadowski e Zo ia de Iuiany 1721 m. (l. 5); mad e ba is a Agnes Wiszomi ska de Iuiany
1722 m. (l. 6); iglia Magdalena, geni o i Joannis Sadauckas e Zo ia Sadauckienia de
Juiany, k . mad e Agne e Wyzame ka de Juiany 1722 m. (l. 7); iglia Elisabe ha, geni o i
Joane Wiomie ki, Agne a Mazuchnowna De Jujany 1724 m. (l. 13); mad e ba is a
Elisabe ha Pu iowa Mozuchnowa de Iuiany 1727 m. (l. 25); s. An onius, geni o i Ioannis
Sadowski e Zophia Du elicia de Iuiany 1727 m. (l. 26); iglia Te esa, geni o i Iacobi
Wey ekunas, Ca ha ina Smiłaycia de Iuiany 1728 m. (l. 28); iglia Hed ig..., geni o i Joanjj
O owski, Agne ha Maochnowna de Iujany 1731 m. (l. 42); s iglio ma hia, geni o i Ioanj
Sadowski, Sophia Du eljcia d Iujani 1732 m. (l. 47); mad e ba is a Sophia Sadowska de
illa Ieiuny 1736 m. (l. 67); pad ino mad e Sophia SAdowskienia de illa Iaiuny 1736 m. (l. 73); s
igli Iosephus, geni o i Casimi i Ma kunas e Sophia de Villa Iujieny 1740 m. (l. 118); iglia
Ba ba a, geni o i Ioannes Sadowski e Sophia
de Villa Iujany 1740 m. (l. 122); k ikš o mo ina Heliʃabe h Bu bułenienie de Iujany
1741 m. (l. 132).
Il illaggio Jujėnai e le pe sone che i i ono sono menziona i di e se ol e e 1743
1761 anni Vabalninko pa occhia k ikš o me ikų knyga: sūnus Lau en ius, ė ai
Pe i Bu bulis e Eliabe h [...] de illa Jui K eny 1745 m. (VbIII 26); iglia Aga ha,
geni o i Simoni Gieygus e Appollonia ex illa Juienÿ, mad e ba is o Eliabe
Bu bulienia ex illa Juieny 1747 m. (l. 36); s Iacobus, geni o i Pe i Bu bulis e
Elisabe h de illa Iujeny m. (l. 45); s. An onius, geni o i Simoni Gieygus e Apolonia de
illa Iujieny 1750 m. (l. 63); s Ba holomey, geni o i Pe j Bu buljs e Elisabe h de
illa Iujany m. (l. 70).
Il illaggio menzione e di ca a e e amminis a i o nelle on i della s o ia. 1698 anno
Vabalninko seniūnija in en o io è isc i o Jujėnų iensėdis (Zascianek Iuiany) e i
suoi abi an i po Ma cinie Woydzie, Władÿsław aÿzdeła, S anisław Geyzunas (VbII
14). 1705 anno Vabalninko ci adino e seniūnija in en o iouge anco a indic iensėdis
(Zascianek Iuiany) e le pe sone in cui i ono Władysław

A icoli A icles 189 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
Zeyzdeła, S anisław Miedziunas, Ma cin Czeponis (VbIII 19). XIX amžiuje pa-
kin a s a us del illaggio menims Jujėnų illaggio: Деревня Юяны (XIX a. I
pusė) (VbE 7), Jujany 1854 m. (Hołowiński 1854), Юяны, деревня 1892 m. (KGGS
243), Jujany 1905 m. (SG XV (2) 29).
Essiali di e si XVII e XVIII a. on i analisiè indicano che a uale o ma oikonimo Jujnai me ikų knygose
ha mol o mol i s o ici isc izioni a ių: de iaùianis 1634 m., de Iugeny, de Iuieny (lo s esso egis o) 1680 m.,
de Iuienny, de Iuien 1682 m., de Iuywieny, de Iÿuieny 1698 m., de Junieny 1699 m., de Iuwieny 2x 1700 m.; de
Iuieny 1701 m.; Iuwieny, de Iuwieny 172 m., de Iuwieny 173 m., de Iuwieny, de Iuwïeny 1704 m., de Iuwieny, de
Juwieny 1705 m., de Mazuchni alias Iunieny 1705 m., de Iuieny 4x 1708 m., de Iunianÿ (Iuwiany?), de yuianÿ 1710
m., de Iuiany 1714 m., de Iuiany 3x 1720 m., de Iui 2x 1721 m., de Juiany, de Juiany 2x 1722 m., De Juiany 1724 m.,
de Juiany 1727 m., de Juiany 1728 m., de Juiany 1737 m., de Juiany 1737 m., de Juiany 1737 m., de Juiany 1737 m.,
de Juiany 1747 m., de Juiany 1736 m., de Juiany 1746 m., de Juiany 1747 m., de Juiany de Juiany de Juiany, de
Juiany de Jui, de Juiany de Jui, de Juiany de Jui, de Juiany de Jui, de Juiany de Jui, de Juiany de Jui, de Jui,
de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de
Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui, de Jui. Che si a i dello s esso
illaggio nomi, dubbi non so ge pe di e se agioni. In p imo luogo, ali o me di oikonimų nonolimime
apylinkėse (e in u a Li uania) più ne iksua a. In secondo luogo, la lo o iden i à è es imonia a dai da i
an oponimici, ma spesso accan o a ques e a ian i di oikonimo si indicano gli s essi pe sone: nel 1702
isc i o Ju gis Bal ėnas da Mažuknų (Geo gium Bał en... de Mazuchny), nel 1705 da Mažuknų19,
al imen i *Junėnai, (Geo gius Bał enas de Mazuchni alias Iunieny), nel 1708 da Jujėnai (ÿGeo geny
Bał enas de Iui), o nel 1710 Jujėnai e *Junėnai (Geo gui Bał enas de Iui, geo gius Bał enas de yÿan,
Geo gius Bał enas de Iuniani); Ju gio Bal ėno moglie Zo ija Bal ienė, me gau ine pa a de S asiūčia,
negli anni 1701 e 1708 menziona a come Jujėnų (Sophia Bał ienie... de Iuieny, Geo gÿ Bał enas e
Sophia de Iuieny), e negli anni 1702 e 1703 come *Ju ėnų esiden e (Sophia S asiucia de Iuwieny, Sophia
S aiucia de Iuwieny); Ju gio Žeidelėno il luogo di esidenza nel 1705 è indica o *Ju ėnų eydełenas de
Iuieny); Ona Vladienė una ol a è desc i a come abi an e di Ju ėnai (Anna Władienie de Juwieny 1705 m.),
l'al a ol a come Jujėnuose i en e mad e ba is a (Anna Władysławowa de Iuieny 1708 m.); kelissyk
menzionasse Jono 19 Secondo ale isc izione si può i ene e, che Mažuknų e Jujėnų (*Junėnų) nomi
chiama a la s essa abi azione, u a ia ale caso i i e me ikų knygose è unico. In mol e
egis azioni menziona e sepa a i Mažuknų e Jujėnų illaggi. nel 1925 oikonimas Mažuknai (a
Mažuknos) iene o ni o come Vabalninko alsčiaus Ra elių a ian e del nome del illaggio (LAV 55).
kaimas (Geo gius Ƶeidełenas de Iuwieny), o 1708 me ais – Jujėnų kaimas (Geo gÿ
LAIMUTIS BILKIS
Ac a Linguis ica Li huanica 190 LXXXV
Ioannis Sadowski e sua moglie Zo ia Sadauskienės, me gau ine pa a de Du elyčia, la
esidenza indica a pe il illaggio di Jujėnai (Ioannis Sadowski e Zo ia de Iuiany 1721
m., Joannis Sadauckas e Zo ia Sadauckienia de Iuiany 1722 m., Ioannis Sadowski e
Zophia Sadelicia de Iuiany 1727 m., Sadanjowski, Sophia Du eljica d'Iujani 1732 m.,
Ioannis Sadowski e Sophia Villa de Iujany 1740 m.), ma pe due occasioni è sc i a
che Sada Zo ija Sadauskienė s essa, Ioanya Sadėna, i e in illaggio (Sopuny
Sadowska de Iuiany 1736 m., Sophia Sadowski illa de Iuiany 1736 m.). Te zia, la
a ian izzi à delle o me con e ma e il lo o pa a o dello s esso nella s essa
isc izione i casi: de Iugeny e de Iuieny 1680 m., de Iuywieny e ibidem20 de Iuieny 1698 m.,
de Iuwieny e de Iuieny 1692 m. Paaiškin i, pe ché i documen i di s o ia dei a ian i del
illaggio di Jujėnai sono che bemažina u e le a ian i paliudija p isesagą - baignai,
iek daug, nė a pap as a. Ieškan pi minės o mos d ąsiau galima eig i ik ai,
ku iÿ sulo in in u - Juiianis (de Juiianuianis) e susla in ais (suluienkin ais) - 170 - 170 -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Toks -ėnai
passicimim de is o iniuose oikonimuose paliudy as daugelio y ėjų, plg. is o inius
už ašymus de Czulany (1688 m. Čiulnai), de D usiany (1687 m., de D uiany 1688 m. (=
D sėnai), de G ybeny 1691 m. G ybnai), de Iodani (1684 m. = Juodnai) (Ga liauskas 2004:
15 15, 158, 159, 160), Ko 1588 m. Kai nai (= Kai nai), Ras eni 2643 (1683 = 1795 m., Ras innai
= 1834 m.) (Janis Puis: 11, 12), Olxeny (1682 m., Olxeny (1683 m., Olxeny (1783 m., 173 m., 173
m., 173 m., 173 m.), Janyženy (1744 m., 164 m., 164 m., 164 m., 163 m., 163 m., 168 m., 163 m.)),
Alyshkin (1683 m., 163 m.) (Janis: 163 m., 163 m.), Mikhailo (1983 m., 163 m.) De P.
A ques o pun o di is a esclusi e solo due ami s esimo anno 1736 į aše indica e delle
o me de illa Ieiuny, de illa Iaiuny, o malmen e suponuojančios p eesaggi -ūnai
a ian ą *Jėjūnai a pan. Tu a ia šiedu isc izioni ė a le uniche, e in ques a į aše
menziona a abi an e del illaggio Zo ija Sadauskienė in u e al e occasioni
menziona a come abi an e Jujėnuose. Pe an o si può a e ma e che si a i di
u o labo spo adiškos g a inės o me, appa se all'isc i i o e sukei us luoghi
skiemenis ju-jė: Jujnai → *Jėjūnai. Quindi, a ian i Ieiuny e Iaiuny p obabilmen e adoi
isc i ojui 20 T. y. da quella s essa Jujėnų abi azione. 21 Piu os o z . Ga liauskas
1998: 165; Palionis 2008: 28; Bilkis 2020: 183; 2020a: 280.
A icoli A icles 191 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
mal sen i i o e a i nello sc i e e22. Panacci sukei imen i nella s o ica oikonimije
e an oponimije si può osse a e e più, plg. nome del illaggio Alkaman is 1684 m. (=
An ãmalkės ė), de Downiuciu 1683 m. (2005 (= *Daučiūnai) (Ga liauskas: 156, 158), a d.
* ←-bu -as Ko bu owicz 1753, 1757, 1760, 1763, 1762, 1762, 1760, 1760, 1762, 1767, 1762, 1772
m. e Ku ba owicza 17496, Ku ba owicz 1748 m., (Sinke ičiū ė, Račija 2014: […] 304,
1767). Inol e, non si può esclude e che oikonimo p eesaghi kai ai po e a a e e
in luenza e nella s o ica an oponimìa osse a o degli s essi paesaggi di
paesaggi -ėnai e -ūnai a ija imas, plg. a d. Iasiunas 1763 m. e Ian Iasienas 1771 m.,
Michal Mickienas 1779 m. e Michal Mickunas 1783 m., Ma cin S asiunas B acia
Ma eusz, S e an, An oni 1795 m. e Ma eusz S asienas, B acia S e an, An oni Ian
1799 m. (Maciejauskienė 1991: 129130).
Žiū in c onologicamen e sop a u o escludeina anks i iausia, XVII a. I pa e
isc i a, o ma de iaùianis, suponuojan i lie . *Jaujėnai. Sulla base di ques o
mu bū ų pa auklu oikonimo kilmę sie i su lie . jáuja ‘kū enama kluono dalis,
zaesc i yku djio inami linai oppu e ja ai; gi iglio; kluon (klojima) con ale gi i illa;
sepa a a oba, con enen e linus djio ina e mina; pi is; ja ų o linų quan i à,
elpan e in una jaujoje (džio ykloje); edi icio pe ja a e e cul i; klojimas, kluonas
(LKŽe) o con a d. *Jaujėnas, pe causa pe sonali a dinės šaknies jaujplg. la . p d.
Jauja (S al mane 1981: 115). Tu a ia osse ando di u i il nome del illaggio es i
di isc izioni s o iche con es o ale ipo esia le i kažin a possibile. Ma , la
egis azione con šaknies jauj i ene me ikų lib i è pu e e anks y as, ma unico.
Dopo ques o issa i u e le a ian i es imoniano la adice non con doppa sio [au],
ma con oci [u]. Se la o ma con doppa siu osse pi minè, essa do ebbe esse e
asmessa più spesso, poiché lie . [au] negli s o ici oikon no malmen e è
man enu o, ma candolo aidemi au, eu (po minkš o p iebalsio), aw, ou, ow, plg. de
auxz a Dua is (= *Aukš ad a is), Sioła jauneikiu Jaunekiai), de An akiawnia
*An akiaunis), de K euiujliai, iszelu Touki, Taukukliai, de Po iociu (= Ga ujõčiai)
(Sawliauskas (= 1998: 16431, 16499, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491,
16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 1699),
1617 m., Sauyniki 1634 m., Souiniki 1634 m. (= Sausiniñkai) (Maciejauskienė 2009: 178179, 180).
Pe an o si può i ene e che la o ma iaùianis (*Jaujėnai) piu os o sia negli isc izioni di
oikonimų s o ici pasi aikančio, e i à, a amen e, u kai aliojimo su au pasekmė, plg. eco dus
Wies Raukscie 1669 m., Zaśćianek Raukszćie 1731 m., Wies Ruksz eliszki 1804 m., Mieysce
Raukz yszki 1804 m., Rukz aliszki 22 F equen emen e ciò che l'appa izione di o me g a iche di
oikonimų s o ici l'ha de e mina a dalla nekompe encia, sc i i e nea idumai, s udia a da non
un'unica on ica s o ica, plg. Zinke ičius 1977: 97; Maciejauskienė 1991: 119; 2009: 165; Ga liauskas
1998: 194; Ragauskai ė 2005: 58;
Palionis 2008: 2728.
LAIMUTIS BILKIS
192 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
m., Rukš ališkio 1814 I s. 1925 m. (= Rūgš ėlškis) (Ga liauskas 2005: 1056 1057)23.
Ki okių balsių pe eikimo d iga siu pa yzdžių anche è issa a, plg. de Łeyluciu
1688 m. (= Lolùičiai) (Ga liauskas 2004: 162), de Mayzuny 1714 m.
Mažinai) (Palionis 2008: 196). (=
La maggio pa e della a ie à di o me g a iche oikonimo si i le e nelle isc izioni
della seconda me à del XVII secolo e dell'inizio del XVIII secolo, quando accan o alle
o me Jujėnai (de Iuieny, de Iuienny, de Iuienÿ, de yuianÿ) accade e *Ju ėnai (de
Iuwieny, de Iuwïeny de Juwieny, di o ale 8 isc izioni), *Junėnai (de Junieny, de Iunieny,
de Iuyanÿ, 4 isc izioni), *Jugėnai (de Iugeny) e *Jui ėnai o *Jujė ėnai (de Iuywieny). Dal
1714 m. iene usa o consecu i amen e a ian e Jujėnai, ecce o già ap a as de illa
Ieiuny, de illa Iaiuny 1736 m. Ve endo s o iche o me oikonimo dal pun o di is a
au en ici à sop a u o si no a che nella seconda me à del XVII a. issa a de Iugeny,
che isc i a solo una ol a e anco a accan o a ama medesima isc isse con enu e de
a spindin is iki XVII a. pas ebimą a p balsių esančio [j] pe eikimo aidėmis g,
Iuieny, può esse e g a inis Iuieny a ian e, gh adizione (plačiau Šūnasink 2015:
197244). D'al a pa e, ale adizione di sc i u a è s a a ca a e is ica solo agli
e angelici e o ma ų sc i i ( i id: 220, 221, 225), quindi de Iugeny può esse e
sc i a o e ik as, poiché g luogo j consis eclesnio di sc i u a esempi nella
oponimìa s o ica non è issa a24. Possibile spiega e la o ma de Junieny, de Iunieny,
de Iunianÿ, che p ima di [n] essen e [j] sc š ininko possa esse e p onuncis a e
isc i o come [n]: Jujėnai (Iuieny, Iuiany) → *Junėnai (Iunieny, Iunianÿ). Analoghi casi,
quando, appa en emen e, a causa po o enan i n in luenza ja sos i ui a p ima ques o
esan i aidė, s o ies on i nei pasi aiko, plg. oikonimus de Jewanszany, de
Jowenszany 1707 m. (= Jo aišónys), de Eygindancy 1738 m. (= Egi donys) (Palionis 2008:
194), a d. Casimi y Augucianis e Casimi us Angucianis (Maciejauskienė 1991: 147).
Va ian i con šaknies (de Iuwieny, de Iuwïeny, de Juwieny) me icuose usa e
abbas anza b e e empo 16991705 anni. Jų adimosi non si può basa e su qualche
qualunque one inie dėsningume. S o iniame a dyne sono esempi di, quando luogo di
una o al e le e a sc i a (w), plg. oikonimą Balwie zyski 1744 m. (= Balbiẽ iškis)
(Palionis 2008: 261), p d. Symon Bu ba 1769 e suo iglio Jakub Bu wa 1785
(Maciejauskienė 1991: 124). Vienka ė o ma de Iuywieny alu a ina come am icu a
aš ininko c ea a a i de Iuieny e Iuwieny combinazione.
Quindi ap a ų a ian i b e alaikis o unicola e pa o ojimas, analogi casi di dis o sione p esenza nella
s o ica oikonimijoje e an oponimijoje, konsekekli 23 u e au kai aliojimas i le ono e nella s o ica
an oponimijā, plg. delle s esse a ian i di su name Walen y Gniuzis 1718 m., Walen y Gniawzys 1720 m.,
Walen y Gniawzys 1728 m., Walen y Gniawzys 1728 m. Toks (Maciejauskien 1991: 120). 24 Occo ono casi in
cui g si sc i e in ece k, plg. de Villa Lenki 1802 m., Wies Linki 1805 m. e Wieś Lingi 1804 m. (= *Linka)
(Ga liauskas 2005: 1052).
A icoli A icles 199 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
no a y as well. I can hus be s a ed ha only one o m, which had al eady been se led in he
i s hal o he 20 h cen u y, was and s ill is used in he spoken language. An in-dep h analysis o
se e al sou ces o he 17 h and 18 h cen u ies shows ha he cu en oikonym Jujnai has a
as a ay o eco ded a ian s in pa ish egis e s: de iaùianis, de Iugeny, de Iuieny, de Iuienny, de
Iuywieny, de Junieny, de Iuwieny, de Iunianÿ, de Iuiany, de Iujany, de illa Iunyei, de illa Iaiuny, e c.
This leads o he o mal es o a ion o he o ms *Jaujėnai, Jujnai, *Juj ėnai, *Junėnai,
*Ju ėnai, *Jugėnai, *Jėjūnai. The eco ds om his o ical adminis a i e sou ces Iuiany, Юяны,
Jujany imply he only oikonym a ian Jujnai. Sho - e m o one- ime usage o mos o he
a ian s o he illage name, he occu ence o simila cases o dis o ion in his o ical oikonymy
and an h oponymy, he consis en usage o a single o m in his o ical adminis a i e sou ces
allow us o poin ou ha he eco ds o he oikonym Jujnai wi h he oo s *-, *jug-, *jun-, *ju -,
*jujjau mos likely he ou comes ha we e c ea ed by he au ho s (sc ibes) o he en ies in
pa ish egis e s, which should no be associa ed wi h he na u al de elopmen o he name in
he colloquial language. The o ms e lec ing he p esen -day oikonym we e used mos
equen ly in his o ical sou ces; hey a e abundan in all he pa ish egis e s unde s udy, and
hey o en occu nex o o he oo a ian s. Hence, we may assume ha he oo jujis he
ue, e ymological, one.
The e is a pe sonal name eco ded in he pa ish egis e , which may a es o he
an h oponymic o igin o his oponym. I is he eco d Sophia Juynicia de Junieny da ed o
1699. This is he second pe sonal name o he godmo he om Jujėnai illage Juynicia
(Jujnyčia) which may be a spo adically sho ened o m om *Jujėnyčia, i.e. ‘ he daugh e o
Jujėnasʼ.
The e ymology o he hyd onyms Jujà, Jūjà, Jùjos liñkis is unclea . The eco ds om he
colloquial language sugges ha all he abo e a ian s possibly show he ac ual oo owel
change o he oponym juj-/jūj-. Whe eas a composi e o m was eco ded as well, he
possibili y o an h oponymic o igin om he pe sonal name *Jujà, *Jūjà and Li h. liñkis ‘a
su ace bend o ise; a ine, alley; cu e, meande is wo hy o conside a ion. On he o he
hand, i would no in pa be suppo ed by he one-wo d hyd onyms Jūjà, Jujà, because he
oponyms o a simila s uc u e a ely s em om pe sonal names.
Į eik a 2021 m. o ob e 28 d.
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
laimu is.bilk[email p o ec ed]