184 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2902-4722 Las di ecciones
de in es igaciones Cien í icas: oponimica, an oponimica.
DOI: doi.o g/10.35321/all85-10
DLETUVI VIETOVARJI
SU CHECNIMIS JUJ-/JŪJKILMS
On he O igin o Li huanian Toponyms wi h
he Roo s juj-/jūj-
ANOTACIÓN el
S aipsnyje po p ime a ez se discu en los locales de los li uanos con šaknimis juj-/jūjkilmės
posibilidades. T a ando a e igua qui el oikonimo Jujnai kilmę de alladamen e analizan se da os
de lengua i iosa y sus insc ipciones en documen os de la his o ia Vabalninko iglesia XVIIXVIII a.
me ikų knygose, uen es de ca ác e adminis a i o. Už ixado habiendo muchas his ó icas
a ian es analizándose sus causas de apa ición, jus i icándose, po qué la ac ual o ma a
puede conside a se au en iška. Su adus šaknį juj u in į his o inio pe sonaje a dį
*Jujnyčia, plan eama hypo hzė de o igen del oikonimo pe sonal. Se alega que de lengua i a
insc ibi anden a džiai ( a ian es) Jujà, Jùjos liñkis, Jūjà puede mos a juj-/jūjapo oniją.
No se desca a, que es os opo í genes pueden se kilę de a d. *Jujà, *Jūjà.
ESMINIAI VOODŽIAI: his ó ica oponimica, his ó ica an oponimica, oikonimų aida,
oikonimų kilmė, onimų his o iniai už ašymai.
ANNOTATION
The a icle p o ides he i s discussion conce ning he possibili ies o he o igin o Li huanian
oponyms wi h he oo s juj-/jūj-. In he a emp o de e mine he o igin o he oikonym Jujnai,
he a icle unde akes a ho ough analysis o he da a om he colloquial language and i s
eco ds in his o ical documen s, i.e. 17 h18 h cen u y pa ish egis e s o Vabalninkas Chu ch and
he sou ces o adminis a i e ype. A e collec ing a numbe o his o ical a ian s, he
easons o hei occu ence a e analyzed in he s udy. A gumen s as o why he p esen o m
can be conside ed au hen ic a e p o ided. A e he his o ical pe sonal name *Jujnyčia wi h he
oo jujwas iden i ied, he possibili y o he oikonyms an h oponymic o igin was pu o wa d. I
is asse ed ha he hyd onyms ( a ian s) collec ed om he colloquial language Jujà, Jùjos
A ículos A icles 185 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
liñkis, Jūjà may show he apophony o juj-/jūj-. I is wo h conside ing ha he abo e oponyms
can be aced o he pe sonal name *Jujà, *Jūjà. KEYWORDS: his o ical oponymy, his o ical
an h oponymy, de elopmen o oikonyms, o igin o oikonyms, his o ical eco ds o onyms. Del
i a de Li uania hay зафиксировать несколько шакени juj-/jūj u in ys nomb es de luga es:
oikonimas Jujnai, po el cual in ie íjase el pueblo es Pane ėžio . Ka sakiškio seniūnijoje, y
Kupiškio seniūnijos Vėžionių kaime записать Lė ens liñkis (ž . pa .). En la dicciona ia la ių
ie o a džių dado el nomb e iensėdžio apylinkių Dundagos Juĩjas, que spėjamai asociado con el
upės dalies, ku i adinama sie u a, užsūkiu, a dai ( a ian ai) Jujà, Jūjà, Jùjos
nomb e li uáneo de aldea Jujnai (Endzelīns 1956: 402). Šių ie o a džių o igenme neaiški, ales
šaknies bend inių žodžių y asmen a džių ni lie u ių, ni la ių lenguas leksikoje no ixo a. Sob e los
oponimos Li u ios con jujkol qué no hay nada esc i a, la ios luga o a dis, como ya mencionada,
sólo en om sie i con Li u išku oikonim, pe o o iñe ambién nekommen jada.
PAV. Vie o a džių su juj-/jūjpapli imas: Jujnai, Jujà, Jūjà, Jùjos liñkis (suku a
u ilizando Google mapasėlapius) S aipsnyje se discu en es as aices de los
li uanos oikonimo y anden a džių posibilidades de o igen, p epa emiando sus
a osenos, aida da os de in es igaciones. Pa a ese p opósi o se p e ende
ijación de los opónimos de la insc ipción de lengua i a
LAIMUTIS BILKIS
186 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV y peculia idades, uen es de la his o ia usadas o mas1, su
c onologicamen e seką, explici ados g a os, one inių a ian ų adimosi azón, de e mina más
espe ė iną pi minę ly į, esol e iaškin i alimą su conexión con uen es an oponimija y oikonimija.
Po lo an o, a los plan eamien os plan eados aplica se p incipalmen e se aplique un es udio
his ó ico, compa a amoji da os analizė, acla ando his ó icas oikonimų a ian es de apa ición
azón mucho donde emiamasi mé odo analogijas. Como mencionado, el nomb e del pueblo Jujnai
da ybos, desde el pun o de is a de o igen no desca ado en ninguna ob a oponimica2. Gja
a osena en uen es basadas en su o ma no i e: Jujėnų km.3 1925 m. (LAV 53), Jujnai k. (1)4 (VB I),
Jujėnų km.5 1959 m. (LATS 531), Jujnai (1), 1976 k.6 m. (LATSŽ II 108). Del habi an es locales oikonima
Jujnai p ime o se insc ibe a p incipios del XX. da uojamada Kazimie o Būgos ka o eko7 (BgK).
Después de eso egis ados en 1974, 19848 y 1990 (VK). Es os da os indican que en la i a lengua aho a
se u iliza sólo una o ma, que en la XX a. I mi ad ya es aba ealmen e asen ada. His ó icamen e
Jujėnai pe enecía Vabalninko pa apía y alscio. Es e pueblo no ue g ande o
adminis a i amen e, socialmen e desde el pun o de is a impo an e asen amien o. En isme ida
Vabalninko y su apilinkies his o ia dedicada a es udio en él se menciona a amen e: esc ibe que años
1849 a ibuido a S umb iškių d a , y au o us compues o años 1780 Vabalninko seniūnijos mapa
mapapí e a ado como Vabalninko d a pe enecien e sodžius (Šakenis 1935: 165; mapápis). Sob e
pe enencia del asen amien o a mencionado mana se menciona y en abajos k aš o y os
(Jukne ičius 2020: 45). Realizada de allada de uen es de his o ia, p incipalmen e bažny ines
Vabalninko pa apías me ikų knygų, análisis pe mi e a i ma , que el pueblo comenzado menciona al
menos XVII a. I pa e. La p ime a de sus ano ación encon ada Vabalninko pa ápias 16241741 año de
bau ismo y jun u ias egis os lib o de: 1634 año de egis o 2 Sob e él nada ne ašoma didelės
apim ies s aipsnyje, ski ame oikonimų, kilusių iš a džių asmenų su pa oniminėmis p iesagomis,
da ybos analizei z . Razmukai ė 1993: 133165. Li u ias nomb es pe sonales dedicado al es udio de
apibend inan e ca ác e eikale, en el cual numanomi an oponimai a menudo ees anomi de
oikonimų, de el nomb e del pueblo Jujnai a d. *Jujnas no se econs uye ž . Zinke ičius 2008. Ma y ,
1 Tu imi gal oje oikonimo is o iniai už ašymai, nes upės dalies a dų is o ijos šal iniuose ne as a.
es e nomb e conside ado nolaškios da ybos y o igen oikonimu. 3 P iklausė Bi žųPas alio opsk i ies
Vabalninko alsčiui. 4 Bi žų apsk i ies Vabalninko alsčiuje. 5 P iklausė Vabalninko ajón Sodelių
apylinkei. 6 Pane ėžio dis i o de Ka sakiškio apylinkėje. 7 Según localo a dí insc isioyó inicialus A.
V. se puede espe a , que es a puka io kalbininkas, pedagogas, sociedad ac o An anas Vi eliūnas,
nacido Kupiškio alsčiaus Vėžionių kaime y 1910 años g adués Pane ėžio maes os semina iją.
8 Už ašė o bininkas A ū as Judžen is.
A ículos A icles 187 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
es i ica que ue bau izámamos hijas, llamado Mykolas (Mikołay), cuyo pad es indica Jonulis
Juozūnas y Ko yna, esiden es Deikiškių kaime9 (oÿca Janula Jozoùna10 deÿkiszek ma ki
ka iniaisÿ), y c íš a ė […] Mečiulis y Agnė de11 Jujėnų (Jaujėnų) kaime (kùmù K ùlis de iaianis
kùma A) (VbagnaJn 13). Pos o el pueblo en es a uen e se menciona en 1698: insc i o habi an es de
Jujėnai, k ikš ijamo S epono (S ephanus) pad es, Adomas Žilė12 y Zo ija (Adami Ziłe e Sophiæ de
Iuywieny) así como es e pueblo i iendo k ikš amo ė Zo ija Ju gyčia13 (Sophia Ju gicia ibidem de
Iuieny) (VbK Jn 83). En 1699 se menciona esiden e Jujėnų mad e bau is a Zo ija Jujnyčia
(Juinyčia) (Sophia Juynicia de Junieny) (VbK Jn 87). A con inuación mencionado en el lib o me ikų se
indican ales a ian es oikonimo y habi an es del pueblo nomb es pe sonales: sūnus Pe us,
pad es Vladilai Zeyzgeni14 C Anna de Iuwieny 1700 m. (l. 105); mad e bau ismo Anna adzienie de
Iuwieny 1700 m. (l. 108); hija Ca ha inam, pad es Vladislai eydełenas e Anna de Iuieny y mad as
Sophia Bał ienie [...] de Iuieny 1701 m. (l. 114); ma ido y esposa Geo gium Bał en...15 de Mazuchny
cum Sophia S asiucia de Iuwieny, es imonionis a S ep...nus16 Bał enas de Iuieny 1702 m. (l. 274);
mad e bau is a Sophia S aiucia de Iuwieny 1703 m. (l. 141); s Jacobum, pad es Vładilai Zydeło e
Anna de Iuwieny, mad e bau is a C i ina S aziucia de Iuwïeny 1704 m. (l. 159); pad ino pad e
Geo gius eidełenas de Iuwieny; mad e bau ismo Anna Władienie de Juwieny 1705 m. (l. 164); ma ido y
esposa Pe um S aniułanis de Na yki17 cum A...na Ma ynaycia de Iunieny 1705 m. (l. 278); liudininkas
Geo gius Bał enas de Mazuchni alias Iunieny 1705 m. (l. 280); mad e de bau ismo Anna Jaksz aycia
de Iuieny; hija Ma iannam, pad es Geo gÿ eydełenas e Aga ha, pad as o pad es Geo gius
eydele cum Ba ba a Rasiucia Omnes de Iuieny 1708 m. (l. 202); hija mad e Anna Władysławowa de
Iuieny 1708 m. (l. 204); mad e bau is a Do o hea Blekaycia de Iuieny 1708 m. (l. 211); k ikš a ė is
Geo gius Bał enas de Iunianÿ18 9 Dekiškiai pueblo Bi žų . Vabalninko seniūnijoje. 10 El segundo
apellido pe sonal del pad e bas an e di ícil insc ibi se, po lo que es ablecida o ma algo
dudo ina. 11 K ikš a ė iai, como y mad e, insc i o sólo po nomb es. 12 Debido al posibilidad de
Ca ha inam, ė ai Geo gÿ Bał enas e Sophia de Iuieny 1708 m. (l. 203); k ikš o
o ma plg. lie . žlė ‘žilumas, žylis; g ilo cabello, g ilo cab aʼ (LKŽe); da plg. Vabalninko alsčiaus
p d. Žilnskas, Žiliñskas (LPDB).
13 Recupe ando lie u iškas noekėjusių muje es o mas pe sonales, dejándose p ecesagas
p opias a mei.
14 Asmenudís di ícil de insc ibi , se p esen a la a ian e más c eė ina. 15 El apellido úl imas
le as ue acu idas. 16 An oponimo en el lib o se ha asladado a o a línea, po lo que en
su medio no se e una le a. 17 Na škiai pueblo Bi žų . Vabalninko seniūnijoje. 18 Es e
oikonimo cie aza plan ea dudas, posible ansli a y como Iuwianÿ.
LAIMUTIS BILKIS
188 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
1710 m. (l. 219); liudininkas geo gius bał enas de yuianÿ 1710 m. (l. 288); hijas Simon,
pad es Ioannes Na widas, Ch is ina [...] de Iuiany 1714 m. (l. 239); k ikš amo ė
Agnes Wizomi ka de Iuiany, Agnes Wiszomi ska de Iuiany, Agnes Wizomie ska de
Iuiany 1720 m. (l. 259, 263, 264). Va ias eces el pueblo Jujėnų se menciona y
Vabalninko pa ápias 16781689 años bau is o me ikų lib o: hija Ma yannam,
pad es Caimi um Randanani e Nas azÿa de Iugeny, bau is o mad e ophia
Ionaycze de Iuieny 1680 m. (VbK I 56); hija Reinam, pad es Ma ini Waycwizonis e
Helen de Iuienny, k ikš amo ė Anas asia Iuzuycia de Iuienÿ 1682 m. (l. 74).
a. XVIII. I semés pe íodo aba can e 17211742 años Vabalninko pa ájica de bap is o
me iká en el lib o hay ales aldea y sus habi an es mencionesėjimas: hija Ma ianam,
pad es Joannis Wiomi ski e Agne is de Iuiany 1721 m. (VbK II 2); sūnus Nicolaum, pad es
Ioannis Sadowski e Zo ia de Iuiany 1721 m. (l. 5); mad e bau is a Agnes Wiszomi ska de
Iuiany 1722 m. (l. 6); hija Magdalena, pad es Joannis Sadauckas e Zo ia Sadauckienia de
Juiany, k . mad e Agne e Wyzame ka de Juiany 1722 m. (l. 7); hija Elisabe ha, pad es
Joane Wiomie ki, Agne a Mazuchnowna De Jujany 1724 m. (l. 13); mad e bau is a
Elisabe ha Pu iowa Mozuchnowa de Iuiany 1727 m. (l. 25); sūnus An onius, pad es Ioannis
Sadowski e Zophia Du elicia de Iuiany 1727 m. (l. 26); hija Te esa, pad es Iacobi
Wey ekunas, Ca ha ina Smiłaycia de Iuiany 1728 m. (l. 28); hija Hed ig..., pad es Joanjj
O owski, Agne ha Maochnowna de Iujany 1731 m. (l. 42); s hijos ma hia, pad es Ioanj
Sadowski, Sophia Du eljcia d Iujani 1732 m. (l. 47); mad e bau is a Sophia Sadowska de
illa Ieiuny 1736 m. (l. 67); mad e bau ismo Sophia SAdowskienia de illa Iaiuny 1736 m. (l. 73);
sūnus Iosephus, pad es Casimi i Ma kunas e Sophia de Villa Iujieny 1740 m. (l. 118); hija
Ba ba a, pad es Ioannes Sadowski e Sophia
de Villa Iujany 1740 m. (l. 122); k ikš o mo ina Heliʃabe h Bu bułenienie de Iujany
1741 m. (l. 132).
El pueblo de Jujėnai y las pe sonas que en él i en se mencionan a ias eces y 1743
1761 años Vabalninko pa oquial k ikš o me ikų knyga: sūnus Lau en ius, ė ai
Pe i Bu bulis e Eliabe h [...] de illa Jui K eny 1745 m. (VbIII 26); hija Aga ha, pad es
Simoni Gieygus e Appollonia ex illa Juienÿ, mad e bau is a Eliabe Bu bulienia ex
illa Juieny 1747 m. (l. 36); s Iacobus, pad es Pe i Bu bulis e Elisabe h de illa Iujeny
m. (l. 45); sūnus An onius, pad es Simoni Gieygus e Apolonia de illa Iujieny 1750 m. (l.
63); s Ba holomey, pad es Pe j Bu buljs e Elisabe h de illa Iujany m. (l. 70).
Kaimas mención y de ca ác e adminis a i o en uen es de his o ia. 1698 año
Vabalninko seniūnía in en a ioue insc i o Jujėnų iensėdis (Zascianek Iuiany) y sus
habi an es po Ma cinie Woydzie, Władÿsław aÿzdeła, S anisław Geyzunas (VbII
14). 1705 año Vabalninko municipio y seniūnía in en a iouje nue amen e mencion
iensėdis (Zascianek Iuiany) y en él pe sonas esiden es Władysław
A ículos A icles 189 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
Zeyzdeła, S anisław Miedziunas, Ma cin Czeponis (VbIII 19). XIX amžiuje pa-
kin a asen amien o s a us menimas Jujėnų caimas: De eвня Юяны (XIX a. I
pusė) (VbE 7), Jujany 1854 m. (Hołowiński 1854), Юяны, деревня 1892 m. (KGGS
243), Jujany 1905 m. (SG XV (2) 29).
Exhaus i o a ios XVII y XVIII a. uen es análisisé mues a que ac ual o ma oikonimo Jujnai me ikų
knygose iene muy muchos his o inių už ašimų a ian ų: de iaùianis 1634 m., de Iugeny, de Iuieny (el
mismo egis o) 1680 m., de Iuienny, de Iuien 1682 m., de Iuywieny, de Iÿuieny 1698 m., de Junieny 1699 m., de
Iuwieny 2x 1700 m.; de Iuieny 1701 m.; Iuwieny, de Iuwieny 1702 m., de Iuwieny 1703 m., de Iuwieny, de Iuwïeny
1704 m., de Iuwieny, de Juwieny 1705 m., de Mazuchni alias Iunieny 1705 m., de Iuieny 4x 1708 m., de Iunianÿ
(Iuwiany?), de yuianÿ 1710 m., de Iuiany 1714 m., de Iuiany 3x 1720 m., de Iui 2x 1721 m., de Juiany, de de Juiany
2x 1722 m., de Jujany 17524 m., de Jujany 1727 m., de Jujany 1728 m., de Jujany 1731 m., de Jujany 1732 m., de
Jujany 1740 m., de Jujany 1747 m., de Jujany 1746 m., de Jujany 1746 m., de Jujany 1746 m., de Jujany 1745
m., de Jujany 1746 m., de Jujany 1746 m., de Jujany 1746 m., de Jujany 1746 m., de Jany 1745 m., de Jany 1745
m., de Jany 1745 m., de Jany 1745 m., de Jany 1745 m., de Jany 1745 m., e c. Es as o mas pueden se
exhibadas po el Es ado. Que se a a del mismo pueblo nomb es, dudas no su gen po a ias azones.
P ime a, ales o mas de oikonimų neo olimoses apylinkėse (y en oda Li uania) más ne iksuada.
Segundo, su iden idad es e idenciada po da os an oponimicos, ma ecuen emen e al lado de es os
oikonimo a ian es se indican los mismos pe sonas: 1702 año insc i o Ju gis Bal ėnas de Mažuknų
(Geo gium Bał en... de Mazuchny), 1705 año de Mažuknų19, o a ez *Junėnai, (Geo gius Bał enas de
Mazuchni alias Iunieny), 1708 año de Jujėnai (ÿGeo geny Bał enas de Iuiui), o 1710 año Jujėnas y
*Junėnai (Geo gui Bał enas de Iui, geo gius Bał enas de y yÿanui, Geo gius Bał enas de Iuniani);
Ju gio Bal ėno esposa Zo ija Bal ienė, me gau ine pa a de S asiūčia, en 1701 y 1708 mencionada como
Jujėnų (Sophia Bał ienie... de Iuieny, Geo gÿ Bał enas e Sophia de Iuieny), y en 1702 y 1703 como
*Ju ėnų esiden e (Sophia S asiucia de Iuwieny, Sophia S aiucia de Iuwieny); Ju gio Žeidelėno el luga de
esidencia en 1705 apa ece *Ju ėnų eydełenas de Iuieny); Ona Vladienė una ez desc i a como habi an e
de Ju ėnai (Anna Władienie de Juwieny 1705 m.), o a ez como mad e de bau ismo i ien e en Jujėnai
(Anna Władysławowa de Iuieny 1708 m.); kelissyk menciona ía Jono 19 Según al insc ipción se puede
c ee , que Mažuknų y Jujėnų (*Junėnų) nomb es llamada la misma asen amien oė, sin emba go al caso
i os me ikų knygose es el único. En muchas egis os de menciona sepa ados Mažuknų y Jujėnų
pueblos. años 1925, oikonimas Mažuknai (a Mažuknos) se o ece como Vabalninko alsčiaus Ra elių
a ian e del nomb e del pueblo (LAV 55).
kaimas (Geo gius Ƶeidełenas de Iuwieny), o 1708 me ais – Jujėnų kaimas (Geo gÿ
LAIMUTIS BILKIS
Ac a Linguis ica Li huanica 190 LXXXV
Sadausko y su esposa Zo ijas Sadauskienės, me gau ine pa a de Du elyčia, el
luga de esidencia indicado es el pueblo de Jujėnai (Ioannis Sadowski e Zo ia de
Iuiany 1721 m., Joannis Sadauckas e Zo ia Sadauckienia de Iuiany 1722 m., Ioannis
Sadowski e Zophia Sadelicia de Iuiany 1727 m., Sadanjowski, Sophia Du eljcia
d'Iujani 1732 m., Ioannes Sadowski e Sophia Villa de Villa de Iujany 1740 m.), pe o en
dos ocasiones se ha egis ado que Sada Sada Zo ija se encuen a po sí misma
en el pueblo de Iouni, *Sophia Sadowska de Iuiany 1736 m., Sophia Sadowski en la illa
de Iuiany 1736 m. Te ce a, a ian iškumą de o mas con i ma y su pa ajo ación en
el mismo á a e los casos: de Iugeny y de Iuieny 1680 m., de Iuywieny y ibidem20 de
Iuieny 1698 m., de Iuwieny y de Iuieny Paaish2 m. Po qué se encuen an en
documen os de la his o ia de a ian es del nomb e de la aldea de Jujėnai que
iek daug, nė a pap as a. Ieškan pi minės o mos d ąsiau galima eig i ik ai,
bemažina odas las a ian es paliudija p iesagą - baignai, ku iÿ sulo ynin u - juianis
(de 21) y sus illains (de 21) y sus illains (de 171) - de Jujenyeny, - de -ieny, de -ieny, de
-iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany,
de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany, de -iany. Toks
-ėnai ansmisikimas en los his ó icos oikonimais paludidos de muchos
in es igado es, plg. his o inius zá ašymus de Czulany (1688 m. Čiulnai), de D usiany
(1687 m., de D uiany 1688 m. (= D sėnai), de G ybeny 1691 m. G ybnai), de Iodani (1684 m.
= Juodnai) (Ga liauskas 2004: 15 158, 159, 160), Ko 1588 m. Kai nai (= Kai nai), Ras eniany
2643 = 1795 m., Ras innai (1834 m.) (Janis Puisnes 1995: 12), Olxeny (1682 m., Olxeny (1783
m., 173 m., 173 m., 173 m., 163 m.), Janyukany (1744 m., 1640 m., 164 m., 163 m., 163 m., 163 m.,
168 m., 168 m., 163 m., 163 m.)), Mikhailo (1983 m., 163 m.) De Puskini (1683 m.)), de
Janyukuni (1783 m., 163 m., 163 m.), de Janyukuni (1783 m.) De P.
Desde es e pun o de is a excepcionales sólo d i ame mismo año 1736 į aše indicadas
o mas de illa Ieiuny, de illa Iaiuny, o malmen e suponuojančios p eesagos -ūnai
a ian ą *Jėjūnai a pan. Sin emba go es os insc ipciones ė a únicos, y en es e
á azo mencionada la esiden e del pueblo Zo ija Sadauskienė en odas o as
ocasiones mencionada como i ien e Jujėnuos. Po lo an o puede a i ma se que se
a a de odo labo spo adiškos g a inés o mas, apa ecidas insc ibido ui sukei us
luga esos skiemenis ju-jė: Jujnai → *Jėjūnai. Así, a ian es Ieiuny y Iaiuny
p obablemen e adosi insc i ajui 20 T. y. de la misma Jujėnų asen amien o. 21 Más
amplamen e ž . Ga liauskas 1998: 165; Palionis 2008: 28; Bilkis 2020: 183; 2020a: 280.
A ículos A icles 191 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
malen endido o e óneos al esc ibi 22. Anais sukei imien os en la oikonimía
his ó ica y an oponimía puede obse a se y más, plg. nomb e del pueblo
Alkaman is 1684 m. (= An ãmalkės ė), de Downiuciu 1683 m. (Ga liauskas: 156, 158),
a d. * ←-bu -as Ko bu owicz 1753, 1757, 1760, 1763, 1762, 1762, 1760, 1762, 1762, 1762, 1762,
1762, 1762, 1762, 1762, 1762, 1762, 1762, 1762, 1762, 1762, 1767, 1748 m. y Ku ba owicza
Ku ba owicz 1749 m., Ku ba owicz 1764 (Sinke ičiū ė, Račija 2014: […]304). Además,
no se puede desca a que oikonimo p eesagų kai ai pudo ene in luencia y
his ó icamen e an oponimijoje obse ado de esos mismos paños de p eesagų
-ėnai y -ūnai a ija imas, plg. a d. Iasiunas 1763 m. y Ian Iasienas 1771 m., Michal
Mickienas 1779 m. y Michal Mickunas 1783 m., Ma cin S asiunas B acia Ma eusz,
S e an, An oni 1795 m. y Ma eusz S asienas, B acia S e an, An oni Ian 1799 m.
(Maciejauskienė 1991: 129130).
Žiū in c onológicamen e p incipalmen e excluyina emp i iausia, XVII a. I pus,
insc i a, o ma de iaùianis, suponuojan i lie . *Jaujėnai. Basándose en es o
mu bū ų pa auklu oikonimo kilmę sie i su lie . jáuja ‘kū enama kluono dalis,
zapesc i yku djio inami linai o ja ai; jo i icio; kluon (klojima) con al je ikla;
apa e oba, que con iene linus djio ina y mina; pi is; ja ų o linų can idad,
elpándose en una jaujoje (džio ykloje); edi icio pa a ja la y cul a ; klojimas,
kluonas (LKŽe) o con a d. *Jaujėnas, po la pe sonalidad de šaknies jaujplg. la .
p d. Jauja (S al mane 1981: 115). Sin emba go obse ando de odos el nomb e del
pueblo los esc i os his ó icos con ex o al hipó esis le an a i kažin o posible.
Ma , el egis o con šaknies jauj i es me ikų lib os es aunque y anks y as,
pe o único. Después de eso ija odas las a ian es es imonia aíz no con
duplicasiu [au], sino con balsi [u]. Si la o ma con di iso ia ue a p imi i a, ella
debe ía se ansmi ida con más ecuencia, ya que lie . [au] en los his o iados
oikon no malmen e es man enido, ma candolo aidiais au, eu (po minkš o
p iebalsio), aw, ou, ow, plg. de auxz a Dua is (= *Aukš ad a is), Sioła jauneikiu
Jaunekiai, de An akia K eakiaunis), de K uiujliai, iszelu Toukiukliai, de Sawio
K ajujuõčiai (= 185438, 16499, 16499, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491,
16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, 16491, Po ajawski.
1617 m., Sauyniki 1634 m., Souiniki 1634 m. (= Sausiniñkai) (Maciejauskienė 2009: 178179, 180). Po lo
an o, puede conside a se que la o ma iaùianis (*Jaujėnai) más bien es de los egis os de
oikonimų his ó icos pasi aikančio, e dad, a a ez, u kai aliojimo su au pasekmė, plg. egis os
Wies Raukscie 1669 m., Zaśćianek Raukszćie 1731 m., Wies Ruksz eliszki 1804 m., Mieysce
Raukz yszki 1804 m., Rukz aliszki 22 Claima ace ca de lo que, que la apa ición de las o mas
g a icas de los oikonimų his ó icos a menudo lemia la nekompe encia, esc i os y nea idumai,
es udiada po no una única his ó ica on ika, plg. Zinke ičius 1977: 97; Maciejauskienė 1991: 119;
2009: 165; Ga liauskas 1998: 194; Ragauskai ė 2005: 58;
Palionis 2008: 2728.
LAIMUTIS BILKIS
192 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
m., Rukš ališkio 1814 I s. 1925 m. (= Rūgš ėlškis) (Ga liauskas 2005: 1056 1057)23.
Ki okių balsių pe eikimo d iga siu pa yzdžių ambién es ijsua a, plg. de
Łeyluciu 1688 m. (= Lolùičiai) (Ga liauskas 2004: 162), de Mayzuny 1714 m.
(= Mažinai) (Palionis 2008: 196).
La mayo a iedad de o mas g a icas oikonimo se e leja en las insc ipciones del
XVII a. II mi ad y del XVIII a. comienzo, cuando jun o a la o ma Jujėnai (de Iuieny, de
Iuienny, de Iuienÿ, de yuianÿ) ocu en y *Ju ėnai (de Iuwieny, de Iuwïeny de Juwieny, de
o al 8 записания), *Junėnai (de Junieny, de Iunieny, de Iuyanÿ, 4 записания), *Jugėnai
(de Iugeny) y *Jui ėnai o *Jujė ėnai (de Iuywieny). Desde 1714 m. se usa
consecu i amen e a ian e Jujėnai, excep o ya ap a as de illa Ieiuny, de illa Iaiuny
1736 m. Valinan his ó icas o mas oikonimo desde el pun o de is a au en icidad
p incipalmen e no able, que XVII a. II mi ad ijsuo a de Iugeny, que insc i a sólo una
ez y aún al lado ame mismo á la insc ipción con enidas de Iuieny, puede se g a inis
a spindin is iki XVII a. pas ebimą a p balsių esančio [j] pe eikimo aidėmis g,
Iuieny a ian e, gh adi ion 2015.2424 (ple e Šūnasink 2015: 1974). Po o o lado, al
adición de la esc i u a ue ca ac e ís ica sólo de e angelikos e o ma os
esc i os (i id: 220, 221, 225), po lo que de Iugeny puede se aš ininko ik as, ya que g
luga j consis eclesnio de la esc i u a ejemplos en la oponimía his ó ica no es á
ijada24. Fo mų de Junieny, de Iunieny, de Iunianÿ apa ición pudo explica posible en el
hecho de que an es [n] esan iendo [j] de la esc i o io pudie a se p onunciado y
insc i o como [n]: Jujėnai (Iuieny, Iuiany) → *Junėnai (Iunieny, Iunianÿ). Simila es casos,
cuando, al pa ece , debido a po o enan es n in luencia ja se sus i uya an es de es o
esan i aidė, his o ios uen es pasi aiko, plg. oikonimus de Jewanszany, de
Jowenszany 1707 m. (= Jo aišónys), de Eygindancy 1738 m. (= Egi donys) (Palionis 2008:
194), a d. Casimi y Augucianis y Casimi us Angucianis (Maciejauskienė 1991: 147).
Va ian as con šaknies (de Iuwieny, de Iuwïeny, de Juwieny) me icuos consumi
bas an e co o iempo 16991705 años. Jų adimosi no puede basa se cualesquie a
one inías dėsningumas. Is o iniame a dyne hay ejemplos, cuando en luga de una u
o a le a esc i a (w), plg. oikonimą Balwie zyski 1744 m. (= Balbiẽ iškis) (Palionis
2008: 261), p d. Symon Bu ba 1769 a, su hijo Jakub Bu wa 1785 a. (Maciejauskienė 1991:
124). Vienka ė o ma de Iuywieny alida ina como amce a aš ininko c eada
a ian es de Iuieny y Iuwieny combinación.
Así apa ų a ian es b e alaikis o una sola ez pa a ojimien o, semejan es casos de pe o mación
p esencia en la his ó ica oikonimía y an oponimía, consecuekli 23 u y au kai aliojimas a lixa y en la
his ó ica an oponimía, plg. las mismas a ian es del apellidos Walen y Gniuzis 1718 m., Walen y
Gniawzys 1720 m., Walen y Gniawzys 1728 m., Walen y Gniawzys 1728 m. Toks (Maciejauskien 1991: 120). 24
Se encuen an casos, cuando g se esc ibe en luga k, plg. de Villa Lenki 1802 m., Wies Linki 1805 m. y Wieś
Lingi 1804 m. (= *Linka) (Ga liauskas 2005: 1052).
A ículos A icles 199 /
Dėl lie u ių ie o a džių su šaknimis juj-/jūj- kilmės
no a y as well. I can hus be s a ed ha only one o m, which had al eady been se led in he
i s hal o he 20 h cen u y, was and s ill is used in he spoken language. An in-dep h analysis o
se e al sou ces o he 17 h and 18 h cen u ies shows ha he cu en oikonym Jujnai has a
as a ay o eco ded a ian s in pa ish egis e s: de iaùianis, de Iugeny, de Iuieny, de Iuienny, de
Iuywieny, de Junieny, de Iuwieny, de Iunianÿ, de Iuiany, de Iujany, de illa Iunyei, de illa Iaiuny, e c.
This leads o he o mal es o a ion o he o ms *Jaujėnai, Jujnai, *Juj ėnai, *Junėnai,
*Ju ėnai, *Jugėnai, *Jėjūnai. The eco ds om his o ical adminis a i e sou ces Iuiany, Юяны,
Jujany implic he only oikonym a ian Jujnai. Sho - e m o one- ime usage o mos o he
a ian s o he illage name, he occu ence o simila cases o dis o ion in his o ical oikonymy
and an h oponymy, he consis en usage o a single o m in his o ical adminis a i e sou ces
allow us o poin ou ha he eco ds o he oikonym Jujnai wi h he oo s *-, *jug-, *jun-, *ju -,
*jujjau mos likely he ou comes ha we e c ea ed by he au ho s (sc ibes) o he en ies in
pa ish egis e s, which should no be associa ed wi h he na u al de elopmen o he name in
he colloquial language. The o ms e lec ing he p esen -day oikonym we e used mos
equen ly in his o ical sou ces; hey a e abundan in all he pa ish egis e s unde s udy, and
hey o en occu nex o o he oo a ian s. Hence, we may assume ha he oo jujis he
ue, e ymological, one.
The e is a pe sonal name eco ded in he pa ish egis e , which may a es o he
an h oponymic o igin o his oponym. I is he eco d Sophia Juynicia de Junieny da ed o
1699. This is he second pe sonal name o he godmo he om Jujėnai illage Juynicia
(Jujnyčia) which may be a spo adically sho ened o m om *Jujėnyčia, i.e. ‘ he daugh e o
Jujėnasʼ.
The e ymology o he hyd onyms Jujà, Jūjà, Jùjos liñkis is unclea . The eco ds om he
colloquial language sugges ha all he abo e a ian s possibly show he ac ual oo owel
change o he oponym juj-/jūj-. Whe eas a composi e o m was eco ded as well, he
possibili y o an h oponymic o igin om he pe sonal name *Jujà, *Jūjà and Li h. liñkis ‘a
su ace bend o ise; a ine, alley; cu e, meande is wo hy o conside a ion. On he o he
hand, i would no in pa be suppo ed by he one-wo d hyd onyms Jūjà, Jujà, because he
oponyms o a simila s uc u e a ely s em om pe sonal names.
Į eik a 2021 m. oc ub e 28 d.
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
laimu is.bilk[email p o ec ed]