scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

„Varantieji ratai“

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

„Varantieji ratai“

Author: Jonas Klimavičius
Year: 2000
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/709/800
Jonas
KLIMAVICTS
Li ui 4
de línguas
ins i u o
VAMNTIETI MTAI
Samp o aujando sob e a aniiojo e
e omojo echnikos p i5p ie54
klumpama em d iejq akmenq - de um
e minijoje, neme ai padioje p adZioje
lie u iq idiomas, do ou o - usq idiomas,
com cuja lie u iq idiomas echnikos oi
elacionada.
p azo mais longo
KaZkodel b inai começa da au omó el, k
seu ekiniai (nebe e minas, embo a ainda
1959 m. PolL, Koneco
- oda, ekinis) uZs oja odos as odas da écnica. Thigi começaama
bem: se não odosieigis io odos a ailaiysl il ai a an ieji il as
a- ), isso um a aiNiena a,iis/ ienas são an ieji. Como g oZZiZia-se
o eque imen o de um pa icipan e não ac i o? O o co de o ção
do eniklio ka danine ansmissão ansmi ido po ai a q/a5iai/ il ui.
Eles i5 ik qjq a omi, é codel ne adinami a omais a s? Thdiau
obje i o
- não os d i a , e is4 au omó eis. Embo a pa a 6s mesmos
poomi, eles au omó eis a o, oddl e chamam a aniiaisiais:
Tiansmisija com
ligada
mo o
a aniiaisiais a ais LIE I 506.
Va anii 4j 4 a 14 empumiamoji a aniiajiga (...) ansmi ida j a
Yai Y I44. Teo i5kai Si ie a ai y a a y u ai
m il u i e pos e io men e - imui; odil au omobilis aZiuoja
(do ac o
- ik5 ai,
nai o, ae ai io
- s aig ai).
E ou as odas do ca o? Eles ansmisija ne a sujun i s
a aniiaisiais. Todel e minologi5kai às ezes i a dijam com
negiginio: Au omobili4, kuiq a 4 pakaba piklausoma, p ieking (n e
a a n i q j q ) aii o ma bi ejinio ske spju io sija (...) Vai V 47. Às
ezes apaziguan e a omieji ambém nd a nepag is as: jq
nomeamen o eles a o mesmo au omóis, seu auka. Thdiau
ne eike q aze dideliq i5 adq i5 o, que em alguns écnicos e minq
Zodynues ne a a omojo a o p iZasdiq dia pode b i oda
ne acionaliq. An ai AI-PolZ nd a nd, axle de odaio a anijo)
, o s são a aniioji aiis
(d i ing
, ambém a an ysis
k umplia a is di e
(
i gi nd a nd
; TechZ é e a aniioji, e a omoji aiis
a aniioj o a o,no s
gea )
(eedyqan e eedoaaa oco), ambém e
a an ysis, e a omasis elenas e
eedonaui
(eedyu4u ean); PolZ, d a
a qn ysis a as Koneco),
18
embo a seja e a aniioji e
(eedy 4ee aiis, e a an ysis, e a omasis
d omoji
elenas.
Reik5ming pon o é que a oda
e minq Zodynuses pode b i
nebu inai au omobilio e-
5, a,iys ne inis no
au omó el
- nebu inai os, sob e ku iq ekiniai sekasi. Zodynuses,
Linom4 lpes ingiau em que bui u ilizadas écnicas
5akq pa ymos, adiau mesmo Au ose Z a an ysis e
p opomasis oda nada p ecisamen e não ala.
Ago a apa eceu ou aquia ne a andiqjq a q e
a5iq i a dysena
- jq p ie5p ie5a
na io: a an ysis
nega amojo
a as wi hou
(12.), us.
eedyuqee Koneco, angl. d i ing wheel, ok. Tieib ad,
An iebs ad, anc.
oue <+ I a i s a i i e d
mo ice,
oue coupl4e
a n i s a as (12. 4), us.
Koneco ceododuoeo npaueyu l, angl. ee
olling wheel, ok. T ag ad, anc.
po eusePAu Z; a annioji aiis (12.6), us.
eedyuqaa oue ocu, angl. d i ing axle, Ii e
axle, ok. Tieibachse, An iebsachse, anc.
essieu mo o
<+ li es aiis (12.8), us. ceo iodnaa oco, angl
dead axle, ok.
Tiagachse, essieu essieu p anc. po eu ,
seman i5kai não sem d ip asmi5kumo
ouPAu Z. Sioks al e minologinis
li e oji a.iis. Mas imanoma.
[kumdlis é compoinys li emen e iedan is,
T icks e us Koneco
- isso pode bl i e
sy6uamoe coneco
(no c é e sy6aam ca, (byje, e e wecmep n), e isso - lie .
k umplia a ls angl. wheel, ok. - Rad e oda, e k umplia a is, embo a
k umplia a is isso angl.
-
gea -wheel, ok.
Zahn ad). Na alaq Rusq sudd inio e mo
pa- yminys p aleidZiamas, sy6aamoe
coneco) aigi e Li u i5kues aduçõesas -
nebe k umplia a s, e ne e s iniuose
nem de é usado simplesmen e hipe onimas
ex os, D iguba o a as simplesmen e, a
segui .: например sukini pa a a pe d i k
u m p i a a i 1imq: po odaq ansmi 2
kuginiai k umplia ai, ki jqq
- 2 cilind inos
( .).
Em p esença duplo skniiius ( a
a n à p incipal gea a,
j a 4 gi imosi daini4 elação
ansmissão i i o j o e a o m o
) é maio UIE
VIII402. Pic g alha ma l i
ai5kiai
k umplia adiai. E mais dia pa :
Vienguba p incipalind pa a a k u m cons i uída d iejq
k igini 4 p I i a a ii4: a an y s is maias k umplia a is s uka
de o ção maio lJ E 402.
didij[ odil a ai begasi ldiiau ui ka danini elenq, e o o que
Saky i a an ysis k umplia a is suka LIEVIII
402, a iklis s uka <...> a us L E I 506 seman i5kai
mui o nãoikslu: jei a iklis, pa- a a,
a -y u as,Iai a o, embo a e suka-si
L9
(e a us
suka ai as,
kaipo-suki az). V
,, aduzi
c ia elk(me 3.
(apie
ope a mechanismus)"
(ga as maiinas
a o, elé os
jega
) i eisin
a omoji a ja:u
1954 m. DZ .
Ta eik5md
i ososios
linguagem
( a miq) - l a y i
8..,, a i agi ,
são i5
judd i, suk i, pum i
Vanduo suka aqueles
(mechanismo)": e a o
isokius odus
An a5a i. Vandens malilnas
gimas
andeniu a omas Ragaine.
Nu e pask ui
apa eceu ca klines
[kuliamosio
s), com ca alie d omas Kai e-
na. Vienas
[dumples] o am com
iju a omas, com
ekiniu al Ylakiai.
Mo o q a o elek a Ke na 6(Ll(2 XVIII 210). Só 1949 m. TechL
ainda e a e eik5mes skolinys: eedyqaa oco
- edaniioji aiis (no s
oco eedyqan
- a aniioji aiis), ee|yquu wK - edan ysis sk iemulys,
eedouu i due
- edamasis, a omasis sk iemulys. 1968 m. okiediq-lie u iq
kalbq LRKZ Y a y i L. eik5m6 ilus ada e okiais a omasis
mechanizmas, a as junginiais:
-
Tiiebwe -
- ad, - Tiieb iemen, -scheibe,
co espondmenys mos ,
a omasis di Zas, skiemulys
moji aiis, Voki5ki
k, a o-
pada yni
- Tiiebachse,
-we k.
que
a omas-
dia
is ei5kia
,, a an ysis" ieigu jq
nebl q, comun ines usuá io
da linguagem, especialis a
sup as q, que,, a omasis").
juoba
écnica
Kai nãopaisoma isso e minq dia e nelie e minq
pa a a y i 8.5 eque emos ap esen adas
sen enças e minales:
pa os p ie5p ie5os, ka. Cia 6 a como Ll<Z XVIII2I0
Tbn co d eli]
a elio Sniil as
[i.e.
a omasis l(inyl a)
isso. Não escondis que alguns quem mui o
sies damdgs a nãoekiamosios ly ius
skaiiiuojamosios almaiinos, domosios
auk e auk i i e minij4 (siulo:
sis emos,...), embo a specialis ai jq mui o
k a osi. I5a c ia i idade silly ojams não
a omasis iiojo nd a, e como só aquele,
pá a. S ai, iniu as, o a angi di, é só
k is a o, chamado de a omuoju, aigi e
au omobilio a ai, lc ie a o, em b i
a omieji. Thi que que cinquasde5im me q
jie b o a an ieji, o jq p ie5p ieia
- a omieji. IS ikn+jq e peja mina pakoj4 - kaleld a o a 4, a as
a o iwelg, i ele
- sk iemuli, e com o sk iemuliu simul aneamen e gi a oda e puxa si[14.
Thigi iweld é e a o a oma, e sk iemuli a an i. Já se disse, que e
aquelas odas do au omó el são e eng enagens d omi, e
au omobili a an ys, mas e minas- a an ieji, po que isso mais
impo an e: eles execu a mais impo an es4 ações4 a o
au omó eis.
D ejaip Zi d i i aqueles a us, mas p ecisa pode
Moksli5kai i a dijan a Z ilgis passelkamas o que
se is o e anuos, e is4 au omó eis. s4 okas,
que ak ualus, e jipasi enka não kalbininkai, e
impo an e
i a dijamo assun o specialis ai. Ainda mais
20
- ciência e écnica e minija nd a namudds assun o.
Exis e so-calladoji liaudies e minija, mas nd a kokiq
liaudiniq o lie u i5kq (o mesmo Zemai iSkq)
mechanikos p incipq o pa a q i ansmisijq sis emq
- e minq s4 okq
sis emas são
in e nacionais
como o p óp io mokslas.
Beje, a omasis ini i as nd nep ie5 a auja moksli5kumui
- igualmen e assim di iinis
ansmissão PolZ Q enenna i
npueod) a omasis di y a
Zas, embo a ele já daZniau
chamado p a a o s di ias
PolZ",YLAu Z
- us.
n n o il
e o d pas
peMeHb
PolL, ,
RPTechS,
n a p g y
lenk.
d o w p u
(:napgd
eng enagem), - eng enagem)
RPTechS, ok. An iebs iemen
(An ieb -
Tiieb iemen
(:Tiieb - ansmissão) PAu Z, angl. di e [ ansmission] bel
RAPolS,
p anc.
cou oie
de
[de exis e
commande
RFPolS.
ansmisslon/Cia
umaana is
i a dijimen o
em odas as línguas.
Thdiau ele nada
ne ei5kia
d ina dms s4 okq
s4p ip i5os,
i a dy omas
ambém em odas
linguas
(no s é e de ou os mo i i ações
sinonimq negu,ya y 7", mas e
nesses casos p ie5p ie5a é): lie .
a an ysis a as e a omasis
a as us. aedyuqee
Koneco <+ eedouoe
Ko eco lenk. kolo
napqdzajqce
<+ kolo napqdzane kolo napgdowe
kolo c ynne <+ kolo bieme ok.
An iebs ad <+ Ab iebs ad
Tieib ad. Tiieb ad angl. d i e wheel
<+ d i en wheel p anc. l. oue
mo ice e oue mende oue menan e
e oue commandde
2. (k umplia a is) eng enage mo o e
eng enage ecep o ba bo in lie .
a an ysis e a onlasis elenas elenas
lu; s. ee uqu i ean <+ eedouu i ea lenk.
wal napqdzajqcy wal napqdzany wal
a b e <+ a b e en aind d'en ainemen
cz nn <+ wal biem z', a b e mo eu
a b e menan a b e mend a b e
commande <+ a b e commandd
ok. +s
An iebsw-
elle
Ab ieb swelle
Tiiebwelle ang{ d i e sha <+
di en sha d i ing sha
p anc.
de
(dados i5 RPTechS, YLAu Z, RAPolS, RFPoIS). I mui osakalbeje
au omobiliq e minijoje (PAu Z) 5i p iesp iesa
consis en emen e i5laikoma, é: no s a ski y e minq i ai a imo
a an ysis elenas e a omasis elenas
(72.10
<+ 67.3), us. eedyquil ean <+ eedonw i
ean, a gl. 1=inpu ? ou pu !
- J. K.] sha <+ ou pu
sha , u bine unne ,
ok.
sha ,
Ab iebswelle
-An iebswelle?l
- J. K.] <-+
Ab iebs-
a b e p a nc.
welle,
de so ie <+ a b e dcep eu ; a b e de u bine;
mecanismo de dis ibuição o a an ysis
Lc umplia a is e a omasis Lc umplia a is (31.5
<+ 31.6), us.
eedyqaa wecmepHn <+ ee)ouan wecmepHa
an l., iming gea -wheel (di en),
c anl<sha <+ camsha i gea
Q inion) ok,
Ku belwellen
-Zahn ad
+s NockenwellenZahn ad, de dis ibu ion e oue de dis ibu ion;
p anc. pignon
a an ysis sk iemulys e a omasis slc iemulys <+ us.
(85.2
85. npueoduoil w cue <+ pasdeu cnoil npueuuo
pasdeu cuo i8), u cue, angl. pulley, p ima y pulley d i ing
cheib e, eibende Riemens p anc.
di en pulley ll inpu pulley e ou pu pulley, ok An iebs-Riemens
cheibe <+ Ab ieb Riemens s cheibe, puolie
dcep ice. I end in a ap esen ada: (202.27
-
mo ice, a ia eu d ddp esion <+ puolie
paZ5 miniq p ie5p ie5a a an ysis €
a omasis
<+202.28), us. eedy yuil, npueoduoil, <+
ee)oua , npudeuwy 4uil eoduuo , angl
di ing, ac ua ing <+ d i en, ok. eibend
(-es
O gan)
<+
(-es
O gan), en a nan +>
ange ieben p anc.
en a ne, ac ionne menan e
mene, mis en ma che,
ll
command€.
Au omobili o a i4 são
segundo memb o
aki aizdi, embo a o
acessip ie5a i a dijado
a é cos i ai iai
-ne a an ieji, a omieji, Iais ai
iedan ys a ai.
Mesmo quando panai's s4 okq
p ie5p ie5os memb o não
exe camássi nd a e mo
i a dy as, memb o ecian ysis
pode b i ei5kiamas só
eikiamosios [5ies pa icip iu.
Sakysim, nd a i a dl a s4 oka
,, empomoji kon-
22

s ukcija", mas,,ku i empo" - Lai laikaniioji kons ukcija. PAu Z é
i a di as p i5p ie5os a an ysis oda e li emen e iedan es oda,
a aniioji aiis <+ li es aJ s. Thdiau embo a não iegiamasis pon as
nd a i a dy as, eikian ysis é a an ysis pon es us. eedy yuu
(62.13),
uocm, angl.
igi"d di ing axle, ok.
s a e An iebsachse,
anc. pon mo o .
Thigi au omobilio a an ieji
a ailieka como pa e do sis ema
didesnds
- adisp i5a
e minologi5kai de e se
não ambig as5ka.
E quando acessp ieos nd a, juoba ela nem se
logi"ca, e minijoje pladiai usam-se
desc end i as necessmss não execu amsias
uSies, i"sky us di ec os execu djus da acção
(smogianiioji daleli, kin aniioji i aiglde,...).
Ab e iações
AI-PolZ - No od o skis
A.Angl4-lien i4kalb4poli echninisiodynas.Yilnius,1948.
Au ose Z -
Suda d kalb4
au osewiso e min4 Zodynas /
Rus7-lie u i4
R. Lapinskas. Vilnius,
1989.
-A ual Li u i4 língua
iodynas. Vilnius, 1.954.
- i4 língua Li u Zodynas. Vilnius, 1997
, T. 8.
- Lie u i4 aiomosios
linguagem iodynas. T, 5 Suda d /
A.
Senn'as i
A. Salys.
Heidelbe g, 1968.
- Lie u iikaji a ybind enciklopedija.
Vilnius, 1976,T.
1. 1981, T 8.
- Penkiakalbis au omobilini4
e min4 iodynas lPa eng .
R. Ka alynai 6, A.
Kliba idius, A.
K ie kauskas, R. Lapinskas,
G. Paliulis. Vilnius, -
Rn4-lien i4 kalb4
1995.
poli echninis iodino
Redakci-
kolegija:
A. No od o skis
(p esmininkas), L. Kumpikas, J. Mikuckas, J. S anai is,
S. Vasauskas, J. Vidman as. Vlnius, 1959.
-Rus4-lie u i4 kalb4
poli echnikos Zodynas
Suda d G.
PolZ, Vilnius, 1984.
- icc co-aue, u c cu i
nonumexHuqec cuil
cnoeap . Moc oa, -
1980.
,cc co-Qpau4ysc cui
nonumexHuqec cu
uoeap . Mocloa, 1980.
- Wielki slownik echniczny o yjsko-polski. Moc <sa
- Wa szawa,
973.
- No od o skis A. Tiumpas
usiikai-lie u iJkns
écnicois lodynas.
Kaunas, 1949.
- Kleniko V., Iljinas N. Au omobilis:
P imei a
classeds
pilo o manualdlis.
Vilnius,.1976.
- Zi ku e A. Vokieii 4-lie u i4,
lie u i 1- okieii4 kalb4
au omobili4 e min4 Zodynas.
Vilnius, 1996.
Es immenys
Zy ni me us, omus ( omdni5kieji),
paglapius.
DZ, LI<Z
LRKZ
U E
PAu L
ne PolZ,
Daugdla. /
RAPoIS
RFPoIS
RPTechS
TechZ
Vai V
YLAu Z
L3
WARRANTIEJI
RATAI ORTVE WHEELS)
Summa y
The name o ehicle
d i e wheels in
Li huanian includes
he ac i e pa iciple.
The a an ieji a ai
(d i e wheels) o he
ca a ehicle a e
named a e hei
essen ial
cha ac e is ics
- hey d i e ( a c) a ca . n
o he espec s hey
a e,. a omieji', i.e. hey
could be desc ibed using a
wo d combina ion wi h he
passi e pa iciple, because
hey a e di enby he
gea box.
In scien i ic
nomina ion h"
essen ial, opical
cha ac e is ic is
chosen.
And i is chosen no by
linguis s, bu by he
specialis s o ha
pa icula ield.
Scien i ic and
echnical e minology
is no a ma e o
house-keeping.
Sys ems o concep s a e
in e na ional. Binomial opposi ion
o ,, a an ysis" e+ " a omasis" o
pai sys ems such as a ai (wheels),
ilii (ends),d,IF (axles), also
l umplia aiial ( oo h-wheel),
s c iemu ini
(pulleys) and ilenai'
(sha s) u p esen in
e minology o all
languages.
E en in hose cases when he
passi e membe is no named, he
ac i e membe is named by he
ac i e pa icipie ( aiknniioji
kons ukcija). JonasKLIMAWiIUS
Li u iq ins i u o da língua
An akalniog.6
LII-2055,
Vilnius
Recebida
2000
10
10
24