scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

„Varantieji ratai“

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

„Varantieji ratai“

Author: Jonas Klimavičius
Year: 2000
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/709/800
Jonas
KLIMAVICTS
Li ui 4
des langues
ins i u
VAMNTIETI MTAI
Samp o aujan su a aniiojo e
e omojo echnikos p ie5p ie54
p adZioje klumpema su d iejq akmenq -
e minijoje, sou en ie padieje
d'un lie u iq langues, de l'au e - usq
langues, a ec laquelle lie u iq langues
echnikos a é é liée.
e meija le plus long emps
KaZkodel b inai commence pa
au omobile, k son ekiniai (nebe e meas,
bien que enco e 1959 m. PolL, Koneco
- ouas, ekinis) uZs oja ous les oues de echnique. Thigi
commenceama bien: si ne ousieigis io ous a ailaiysl il ai
a an ieji pon s a- ), ce son une a aiNiena a,iis/ ienas son
an ieji. Commen g oundZien l'essen iali é d'un pa icipan
inac i ? Le o que de o a ion du mo eu ca danine en
ansmission es pa ai a q/a5iai/ il ui. Ils i5 ik qjq a omi, c'codel
ne adinami a omais a s? Thdiau objec i
- pas les boi e, mais is4 oi u es. Bien pa a 6s eux poomi, ils
au omobil a o, oddl e son appelés a aniiaisiais:
Tiansmisija a ec
couplé
mo eu s
a aniiaisiais a ais LIE I 506.
Va anii 4j 4 a 14 poumiamoji a aniiajiga (...) ansmise j a m
Teo i5kai Si ie a ai y a a y u ai
il u i e ensui e - imui; odil au omobile aZiuoja Yai Y I44.
(du ac eu
- ik5 ai,
ai o, ai ai io
- s aig ai).
E les au es oues de la oi u e? Ils ansmission ne a joind e
s a aniiaisiais. Todel e minologi5kai pa ois i a dijami a ec
négiginium: Au omobili4, kuiq a 4 pakaba piklausoma, p ieking (n e
a a n i q j q ) aii o me dui ejinien ske spju io sija (...) Vai V
47. Pa ois appaïcen an a omieji aussi nd a nepag is as: jq
dénomina ion les a o lui même au omobileis, son auka. Thdiau
ne eike q ai e dideliq i5 adq i5 ce, que dans ce ains echniques
e minq Zodynues ne a a omojo a o p èsZasdiq dia peu b i
ou e ne a ionaliq. An ai AI-PolZ nd a nd, axle de oue a aniiojo)
, o s son a aniioji aiis
(d i ing
, aussi bien
a an ysis
(
k umplia a is di e
gea )
; TechZ es e a aniioji, e a omoji
i gi nd a nd
a aniioj o a o,no s
aiis (eedyqan e eedoaaa oco), aussi
bien e a an ysis, e a omasis
elenas e eedonaui
(eedyu4u ean); PolZ, d a
a qn ysis ouas Koneco), bien
18
qu'il soi e a aniioji, e
(eedy 4ee aiis, e a an ysis, e
p opomoji
a omasis elenas.
Reik5ming poin es que la oue
e minq Zodynues peu b i
nebu inai au omobilio e-
5, a,iys ne inis dans
oi u e
- nebu inai os, su ku iq ekiniai sekasi. Zodynues,
Linom4 lpes ingiau doi ê e u ilisées les echniques
5akq pa ymes, adiau même Au ose Z a an ysis e
poomasis oua ien p écisémen passepa.
Main enan appa u une au eokia ne a andiqjq
a q e a5iq i a dysena
- jq p ie5p ie5a
na io: a an ysis
néga i
a as sans
(12.), us
eedyuqee Koneco, angl. d i ing wheel, ok. Tieib ad,
An iebs ad, anc.
oue <+ I a i s a i i e d
mo ice,
oue coupl4e
a n i s a as (12. 4), us
Koneco ceododuoeo npaueyu l, angl. ee
olling wheel, ok. T ag ad, anc.
po eusePAu Z; a annioji aiis (12.6), us.
eedyuqaa oue ocu, angl. d i ing axle, Ii e
axle, ok. Tieibachse, An iebsachse, anc.
essieu mo eu
<+ lib es aiis (12.8), us. ceo iodnaa oco, angl
dead axle, ok.
Tiagachse, essieu essieu p anc. po eu ,
séan i5kai ne sans d ip asmi5kumo lib e oji
ouPAu Z. Sioks el e minologinis
a.iis. Mais imanoma.
[kumdlis es compoinys lib emen iedan is,
Déce an us Koneco
- cela peu bl i e
sy6uamoe coneco
(no c es e sy6aam ca, (baje, e e wecmep n), e cela - lie .
k umplia a ls angl. wheel, ok. - Rad e ouas, e k umplia a is, quoi
k umplia a is ce angl.
-
gea -wheel, ok.
Zahn ad). Rusq pa lan du sudd inium
e me pa- yminys passéidZiamas,
hype e onym coneco) aigi e li awi5kues
aduc ions dans - nebe k umplia a s, e
sy6aamoe s'u ilise sou en simplemen
ne e s iniuose ex es, D iguba o a as
simplemen , ap ès.: exemple pa a a pe d i
k u m p I a a i 1 sukimq:oda po asq
pe du 2 kuginiai k umplia ai, ki jqq
- 2 cylind iques
( ig.).
En l'exis ence double skniiius ( a
a n à la di ec ion p incipale,
o j a 4 o imosi daini4 appo
ansmission i i o j o e a o m
) es supé ieu UIE
VIII402. Pic xelle ma l i
pa : ai5kiai
k umplia adiai. E enco e dia
Vienguba p incipalind poi a k u m o mée d iejq
k igini 4 p I i a a ii4: a an y s is maias k umplia a is s uka
momen de ou nage supé ieu lJ E 402.
didij[ odil a ai ou asi ldiiau ui ka danini elenq, e le
Saky i a an ysis k umplia a is suka LIEVIII
402, a iklis s uka <...> a us L E I 506 séan i5kai
ès pasikslu: jei a iklis, pa- a a,
a -y u as,Iai a o, bien e suka-si
L9
(e a us
suka ai as,
commeo-suki ai ).
,, adui e
V c ée elk(me 3.
(apie
e ec ue mechanisme)"
(ga as maiins
a o, elek os
jega
) i eisin
a omoji a ja:u
1954 m. DZ .
Ta eik5md
i osios
langues
( a miq) - l a y i
8,., a i agi ,
son i5
judd i, suk i, poum i
Vanduo suka ceux
(mechanisme)": e a o
isokius oues
An a5a i. Vandens malilnas
gimas
andeniu a omas Ragaine.
Nu e pask ui
appa ado cheklines
[kuliamosio
s), a ec che al p opomes Kai e-
na. Vienne
[dumples] on é é a ec
iju a omas, a ec
ekiniu el Ylakiai.
Mo o q a o élec a Ke na 6(Ll(2 XVIII 210). Seulemen 1949 m.
TechL é ai enco e e eik5mes skolinys: eedyqaa oco
- edaniioji aiis (no s
oco eedyqan
- a aniioji aiis), ee|yquu wK - edan ysis sk iemulys,
eedouu i due
- edamasis, a omasis sk iemulys. 1968 m. okiediq-lie u iq
kalbq LRKZ Y a y i L. eik5m6 illus ée e okiais e omasis
mechanism, ouas join iniais:
-
Tiiebwe -
- ad, - Tiieb iemen, -scheibe,
mon , pada yni
a omasis di Zas, skiemulys
moji aiis, Voki5ki adéqumenys
k, a o-
- Tiiebachse,
-we k.
que
a omas-
dia
is ei5kia
,, a an ysis" ieigu jq
nebl q, commun ines
u ilisa eu de langue,
spécialis e sup as q,
juoba
echnique des
que,, a omasis").
Kai nepaisoma ce e minq dia e nelie e minq paos
a y i 8.5 besoins les ph ases ex uelles données:
p ie5p ie5os, ka. Cia 6 a comme Ll<Z XVIII2I0 à
Tbn co d eli]
a elio Sniil as
[i.e.
a omasis l(inyl a)
ce. Ne sec e is que quelque qui ès sies
damdgs a neekiamosios ly ius auk e
almaiinos, domosios sis emos,...), bien que
auk i i e minij4 (siulo: skaiiiuojamosios
specialis ai jq ès k a osi. I5Ingenui é
silly ojams ne s'a ê e pas. S ai, iniu as, o
nd a, e comme jus e celui, k is a o,
a angi di, es seulemen a omasis iiojo
appelé a omuoju, aigi e au omobileio
a ai, lc ie a o, a b i a omieji. Thi
qui, que cinquasde5im me q ils b o
a an ieji, e jq p ie5p ieia
- a omieji. IS ikn+jq e peja mina pakoj4 - kaleld a o a 4, a as
a o iwelg, i ele
- sk iemuli, e a ec sk iemuliu simul an ou ne la ou e aîne si[14.
Thigi iweld es e a o a oma, e sk iemuli a an i. Déjà di , que e
ces oues d'au omobile son e des eng enages poussomi, e
au omobili a an ys, mais e minas- a an ieji, ca ce c'es plus
impo an : ils accomplissen les plus impo an s4 ac ions4 a o
au omobiles.
D ejaip Zi d i i ceux ouus, mais au on peu
Moksli5kai i a dijan a Z ilgis pasi enkamas celui,
oi e anuos, e is4 au omobiles. s4 okas,
qui ak ualus, e jipasi enka pas kalbininkai, e
enco e
i a dijamo suje specialis is ai. Plus impo an
20
- science e echnique e minija nd a namudds suje .
Exis e soignéamoji liaudies e minija, mais nd a kokiq
liaudiniq a lie u i5kq (o e en Zemai iSkq) mechanikos
p incipq a pa a q i ansmisijq sis emq
- e minq s4 okq
sys èmes son
in e na ionales
comme le même science.
Beje, a omasis ini i as nd nep ie5 a auja moksli5kumui
- ou aussi di iin di igeu s
PolZ Q enenna i
npueod) a omasis di y a
Zas, bien qu'il ai daZniau
appelé p a a o s di ias
PolZ",YLAu Z
- us.
n o il
e o d pas
peMeHb
PolL, ,
RPTechS,
n a p g y
lenk.
d o w p u
(:napgd
ac ion), - ac ion)
RPTechS, ok. An iebs iemen
(An ieb -
Tiieb iemen
(:Tiieb - poi e) PAu Z, angl. di e [ ansmission] bel
RAPolS,
anc.
cou oie
de
[de es
commande
RFPolS.
ansmisslon/Cia
uneana is
i a dijmen
dans ous les langues.
Thdiau il ien
ne ei5kia
dwina dms s4 ocq
s4p ip i5es,
i a dy es aussi de
ous les langues
(no s es e d'au es mo i a ion
synonymq negu,ya y 7", mais e
dans ces cas p ie5p ie5a es ):
lie . a an ysis a as e
a omasis a as us. aedyuqee
Koneco <+ eedouoe
Ko eco lenk. kolo
napqdzajqce
<+ kolo napqdzane kolo napgdowe
kolo c ynne <+ kolo bieme ok.
An iebs ad <+ Ab iebs ad
Tieib ad. Tiieb ad angl. d i e wheel
<+ d i en wheel p anc. l. oue
mo ice e oue mende oue menan e
e oue commandde
2. (k umplia a is) eng enage mo eu e
eng enage ecep o ba bo in lie .
a an ysis e a onlasis elenas elenas
lu; s. ee uqu i ean <+ eedouu i ea lenk.
wal napqdzajqcy wal napqdzany wal
a b e <+ a b e en aind d'en ainemen
cz nn <+ wal biem z', a b e mo eu
a b e menan a b e mend a b e
commande <+ a b e commandd
ok. +s
An iebsw-
elle
Ab ieb swelle
Tiiebwelle ang{ d i e sha <+
di en sha d i ing sha
p anc.
de
(données i5 RPTechS, YLAu Z, RAPolS, RFPoIS) I
plusieu sakalbeje au omobiliq e minijoje (PAu Z) 5i
p iesp iesa conséquemmen i5laikoma, son : no s a ski y
e minq i ai a imo a an ysis elenas e a omasis elenas
(72.10
<+ 67.3), us. eedyquil ean <+ eedonw i
ean, a gl. 1=inpu ? ou pu !
- J. K.] sha <+ ou pu
sha , u bine unne ,
ok.
sha ,
Ab iebswelle
-An iebswelle?l
- J. K.] <-+
Ab iebs-
a b e p a nc.
welle,
de so ie <+ a b e dcep eu ; a b e de u bine;
mécanisme de épa i ion o a an ysis
Lc umplia a is e a omasis Lc umplia a is (31.5
<+ 31.6), us.
eedyqaa wecmepHn <+ ee)ouan wecmepHa
an l., iming gea -wheel (di en),
c anl<sha <+ camsha i gea
Q inion) ok,
Ku belwellen
-Zahn ad
+s NockenwellenZahn ad, de dis ibu ion e oue de dis ibu ion;
p anc. pignon
a an sis sk iemulys e a omasis slc iemulys <+ us.
(85.2
85. npueoduoil w cue <+ pasdeu cnoil npueuuo
pasdeu cuo i8), u cue, angl. pulley, p ima y pulley d i ing
cheib e, eibende Riemens p anc.
di en pulley ll inpu pulley e ou pu pulley, ok An iebs-Riemens
cheibe <+ Ab ieb Riemens s cheibe, puolie
dcep ice. I end in e p ésen ée: (202.27
-
mo ice, a ia eu d ddp esion <+ puolie
paZ5 miniq p ie5p ie5a a an ysis €
a omasis
<+202.28), us. eedy yuil, npueoduoil, <+
ee)oua , npudeuwy 4uil eoduuo , angl
di ing, ac ua ing <+ d i en, ok. eibend
(-es
O gan)
<+
(-es
O gan), en a nan +>
ange ieben anc.
en a ne, ac ionne menan e
mene, mis en ma che,
ll
command€.
Au omobili o a i4 son
second memb e
aki aizdi, bien que le
accessip ie5a i a dijone
pou cos i ai iai
-ne a an ieji, a omieji, Iais ai
iedan ys a ai.
Même quand panai6s s4 okq
p ie5p ie5os un memb e non
exécu an s nd a e me i a dï ,
le memb e exécu an s peu b i
ei5kiams seulemen eikiamosios
[5ies pa icip iu.
Sakysim, nd a i a dl a s4 oka
,, empomoji kon-
22

s ukcija", mais,,ku i emps" - Lai laikaniioji kons ukcija. PAu Z
es i a di ée p ès5p ie5os a an ysis oua e lib emen iedan oua,
a aniioji aiis <+ lib es aJ s. Thdiau bien non exécu aamasis pon
nd a i a dy as, eikian ysis es a an ysis pon us. eedy yuu
(62.13),
uocm, angl.
igi"d di ing axle, ok.
s a e An iebsachse,
anc. pon mo eu .
Thigi au omobileio a an ieji
a ailieka comme didesnds pa ie
du sys ème
- accp ie5a
e minologi5kai doi ê e
déambigami5ka.
E quand à p ie p ieos nd a, juoba elle même
logiquequ'il es impossible, e minijoje pladii
son u ilisés déc i end in as eikmamses non
e ecamoses uSies, isky us les di ec s
e ec audjus de l'ac ion (smogianiioji daleli,
kin aniioji i aiglde,...).
Ab égemen s
AI-PolZ - No od o skis
A.Angl4-lien i4kalb4poli echninisiodynas.Yilnius,1948.
Au ose Z -
Suda d kalb4
au osewiso e min4 Zodynas /
Rus7-lie u i4
R. Lapinskas. Vilnius,
1989.
-Cu en Li u i4
langue iodynas.
Vilnius, 1.954.
- i4 des langues Zodynas. Vilnius, 1997
, T. 8.
- Lie u i4 aiomosios
langues iodynas. T, 5 Suda d /
A.
Senn'as e
A. Salys.
Heidelbe g, 1968.
- Lie u iikaji a ybind encyclopedija.
Vilnius, 1976,T.
1, 1981, T 8.
- Penkiakalbis au omobilini4
e min4 iodynas lPa eng .
R. Ka alynai 6, A.
Kliba idius, A.
K ie kauskas, R. Lapinskas,
G. Paliulis. Vilnius, -
Rn4-lien i4 kalb4
1995.
poli echninis iodyn
Redakci-
kolegija:
A. No od o skis
(p ésiden ), L. Kumpikas, J. Mikuckas, J. S anai is, S.
Vasauskas, J. Vidman as. Vlnius, 1959.
-Rus4-lie u i4 kalb4
poli echnikos Zodynas
Suda d G.
Suda d G. Daugdla es un éc i ain amé icain. PolZ, Vilnius, 1984.
- icc co-aue, u c cu i
nonumexHuqec cuil
cnoeap . Moc oa, -
1980.
,cc co-Qpau4ysc cui
nonumexHuqec cu
uoeap . Mocloa, 1980.
- Wielki slownik echniczny o yjsko-polski. Moc <sa
- Wa szawa,
973.
- No od o skis A. Tiumpas
usiikai-lie u iJkns
echniqueis lodynas.
Kaunas, 1949.
- Kleniko V., Iljinas N. Au omobilis:
P emiè e
classes
chau eu s manudlis.
Vilnius,.1976.
- Zi ku e A. Vokieii 4-lie u i4,
lie u i 1- okieii4 kalb4 au omobil4
e min4 Zodynas.
Vilnius, 1996.
Es immenys
Zy ni me us, omus ( omdni5kieji),
pagesalius.
DZ, LI<Z
LRKZ
U E
PAu L
ne PolZ,
Daugdla. /
RAPoIS
RFPoIS
RPTechS
TechZ
Vai V
YLAu Z
L3
VARANTIEGIES
RATAI ORTVE WHEELS) es le
Summa y
The name o ehicle
d i e wheels in
Li huanian includes
he ac i e pa iciple.
The a an ieji a ai
(d i e wheels) o he
ca a ehicle a e
named a e hei
essen ial
cha ac e is ics
- hey d i e ( a c) a ca . n
o he espec s hey
a e,. a omieji', i.e. hey
could be desc ibed using a
wo d combina ion wi h he
passi e pa iciple, because
hey a e di enby he
gea box.
In scien i ic
nomina ion h"
essen ial, opical
cha ac e is ic is
chosen.
And i is chosen no by
linguis s, bu by he
specialis s o ha
pa icula ield.
Scien i ic and
echnical e minology
is no a ma e o
house-keeping.
Sys ems o concep s a e
in e na ional. Binomial opposi ion
o ,, a an ysis" e+ " a omasis" o
pai sys ems such as a ai (wheels),
ilii (ends),d,IF (axles), also
l umplia aiial ( oo h-wheel),
s c iemu ini
(pulleys) and ilenai'
(sha s) u p esen in
e minology o all
languages.
E en in hose cases when he
passi e membe is no named, he
ac i e membe is named by he
ac i e pa icipie ( aiknniioji
kons ukcija). JonasKLIMAWiIUS
Li u iq ins i u de langue
An akalniog.6
LII-2055,
Vilnius
Gai e
2000
10
10
24