scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

„Varantieji ratai“

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

„Varantieji ratai“

Author: Jonas Klimavičius
Year: 2000
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/709/800
Jonas
KLIMAVICTS
Li ui 4
delle lingue
ins i u o
VAMNTIETI MTAI
Samp o aujando su a aniiojo e
a omojo echnikos p ie5p ie54
klumpama su d iejq akmenq - di uno
e minijoje, so en e padioje p adZioje
lie u iq linguaggi, dell'al o - usq
linguaggi, con cui lie u iq echnikos
linguaggi e a co ela a.
e mineia più a lungo
KaZkodel b inai inizia da au omobilio, k
suo ekiniai (nebe e minas, sebbene
anco a 1959 m. PolL, Koneco
- uas, ekinis) uZs oja u i le uo e della ecnica. Thigi iniziaama
bene: se non u iieigis io u i a ailaiysl il ai a an ieji pil as a-
), ques o ieni a aiNiena a,iis/ ienas sono an ieji. Come
g oundZiasi il ichieden ismo del non pa ecipan e? Il momen o di
o azione da eniklio ka danine gea a asmesso pai a
a q/a5iai/ il ui. Jie i5 ik qjq a omi, è codel
non adinami a omais a s? Thdiau obie i o
- non li guidi, ma is4 au omobili. Sebbene pa a 6s s essi
p opomi, essi au omobili a o, oddl e chiama i
a aniiaisiais:
Tiansmisija con
combina-
o mo o i
a aniiaisiais a ais LIE I 506.
Va anii 4j 4 a 14 spumiamoji a aniiajiga (...) asmessa j a m
I44. Teo i5kai Si ie a ai y a a y u ai
il u i e ul e io men e - imui; odil au omobilis aZiuoja Yai Y
(del a o e
- ik5 ai,
nai o, o lai io
- s aig ai).
E al e uo e dell'au o? Jie asmissione ne a congiun i s
a aniiaisiais. Todel e minologi5kai a ol e i a dijami con
negiginio: Au omobili4, kuiq a 4 pakaba piklausoma, p ieking (n e
a a n i q j q ) aii cos i uisce dui ejino sce spju io sija (...) Vai V
47. Tal ol a appaionozi a omieji anche nd a nepag is as: jq
denominazione li a o s esso au omobilis, il suo auka. Thdiau
ne eike q a e dideliq i5 adq i5 lo, che in alcuni ecnici e minq
Zodynuose ne a a omojo a o p iZasdiq dia può b i u a
ne acionaliq. An ai AI-PolZ nd a nd, assale di uo o a aniiojo)
, o s sono a aniioji aiis
(d i ing
, anche a an ysis
k umplia a is di e
(
i gi nd a nd
; TechZ è e a aniioji, e a omoji aiis
a aniioj o a o,no s
gea )
(eedyqan e eedoaaa oco), anche e
a an ysis, e a omasis elenas e
eedonaui
(eedyu4u ean); PolZ, d a
a qn ysis a as Koneco),
18
anche se è e a aniioji e
(eedy 4ee aiis, e a an ysis, e a omasis
spomoji
elenas.
Reik5minge e cosa è che la uo a
e minq Zodynuses può b i
nebu inai au omobilio e-
5, a,iys ne inis in
au omobile
- nebu inai os, su ku iq ekiniai sekasi. Zodynuose,
Linom4 lpes ingiau de e esse e u ilizza e ecniche
5akq pa ymos, adiau anche Au ose Z a an ysis e
po omasis uo a nien e esa amen e non dice.
O a appa so un'al a ne a andiqjq a q e a5iq
i a dysena
- jq p ie5p ie5a
na io: a an ysis
nega amojo
a as be
(12.), us.
eedyuqee Koneco, angl. d i ing wheel, ok. Tieib ad,
An iebs ad, anc.
oue <+ I a i s a i i e d
mo ice,
oue coupl4e
a n i s a as (12. 4), us.
Koneco ceododuoeo npaueyu l, angl. ee
olling wheel, ok. T ag ad, anc.
po eusePAu Z; a annioji aiis (12.6), us.
eedyuqaa oue ocu, angl. d i ing axle, Ii e
axle, ok. Tieibachse, An iebsachse, anc.
essieu mo o e
<+ libe i aiis (12.8), us. ceo iodnaa oco, angl
dead axle, ok.
Tiagachse, essieu essieu p anc. po eu ,
iedan is, seman i5kai non be d ip asmi5kumo
ouPAu Z. Sioks ale e minologinis
libe i a.iis. Ma imanoma.
[kumdlis è combininys libe amen e
T icchioso us Koneco
- ques o può bl i e
sy6uamoe coneco
(no c è e sy6aam ca, (beje, e e wecmep n), e ques o - lie .
k umplia a ls angl. wheel, ok. - Rad e uas, e k umplia a is, sebbene
k umplia a is ques o angl.
-
gea -wheel, ok.
Zahn ad). Pa - yminys sudd inio e mine
passidZiamas, sy6aamoe spesso si usa
aigi e li e i5kue aduzioni - nebe
k umplia a s, e ne e s iniuose es i,
spesso semplicemen e ipe onimo coneco)
D iguba o a as semplicemen e, dopo.:
esempio pa a a pe d i k u m p I a a i i 1
sukimq: sukoda po asq pe du 2 kuginiai
k umplia ai, ki jqq
- 2 cilind iniche
( ig .).
Esis endo doppio skniiius ( a a
n alla guida p incipale,
j o a 4 o imosi daini4 appo o
asmissione i i o j o e a o m o
) è maggio e UIE
VIII402. Pi u aglione ma l i
pa : ai5kiai
k umplia adiai. E anco a dia
Vienguba p incipaleind pa a a k u m suda y a d iejq
k igini 4 p I i a a ii4: a an y s is maias k umplia a is s uka
momen o di o azione maggio e lJ E 402.
didij[ odil a ai o asi ldiiau ui ka danini elenq, e il
Saky i a an ysis k umplia a is suka LIEVIII
402, a iklis s uka <...> a us L E I 506 seman i5kai
mol o nonikslu: jei a iklis, pa- a a,
a -y u as,Iai a o, anche e suka-si
L9
(e a us
suka ai as,
kaipo-suki a). V
,, adui
c ea e elk(me 3.
(apie
agi e mechanismus)"
(ga as maiinas
a o, elek os
jega
) i eisin
a omoji a ja:u
1954 m. DZ .
Ta eik5md
delle 8,., a i
( a miq) - l a y i
ope , sono i5
i iosios
judd i, suk i, spum i
Vanduo suka quei
(mechanismus)": i a o
isokius uus
An a5a i. Vandens malilnas
gimas
andeniu a omas Ragaine.
Nu e pask ui
appa ado ca kline
[kuliamosio
s), con ca lio spomme Kai e-
na. Vienne
[dumples] sono s a e
con iju a omas, con
ekiniu simile Ylakiai.
Mo o q a o elek a Ke na 6(Ll(2 XVIII 210). Solo 1949 m. TechL
e a anco a e eik5mes skolinys: eedyqaa oco
- edaniioji aiis (no s
oco eedyqan
- a aniioji aiis), ee|yquu wK - edan ysis sk iemulys,
eedouu i due
- edamasis, a omasis sk iemulys. 1968 m. okiediq-lie u iq
kalbq LRKZ Y a y i L. eik5m6 illus a a e okiais a omasis
mechanism, a as junginiais:
-
Tiiebwe -
- ad, - Tiieb iemen, -scheibe,
co ispondmenys indic,
a omasis di Zas, skiemulys
moji aiis, Voki5ki
k, a o-
pada yni
- Tiiebachse,
-we k.
che
a omas-
dia
is ei5kia
,, a an ysis" ieigu jq
nebl q, comun ines lingua
consuma o e, specialis a
sup as q, che,, a omasis").
juoba
ecnica
Kai nonpaisoma ques o e minq dia e nelie e minq
a y i 8.5 ichiami ipo a e le asi e minali:
pa os p ie5p ie5os, ka. Cia 6 a come Ll<Z XVIII2I0 a
Tbn co eli]
a elio Sniil as
[i.e.
a omasis l(inyl a)
ques o. Non seg e o che qualche cos mol o
sies damdgs a nonekiamosios ly ius
skaiiiuojamosios almaiinos, domosios
auk e auk i i e minij4 (siulo:
sis emi,...), sebbene specialis i jq mol o
k a osi. I5inno azione silly ojams non
a omasis iiojo nd a, e come p op io quel,
as a. S ai, iniu as, o a angi di, è solo
k is a o, chiama o a omuoju, aigi e
au omobilio a ai, lc ie a o, ha b i
a omieji. Thi cos, che cinquasde5im me q
jie b o a an ieji, o jq p ie5p ieia
- a omieji. IS ikn+jq e peja mina pakoj4 - kaleld a o a 4, a as
a o iwelg, i ele
- sk iemuli, e con sk iemuliu insieme gi a uo a e aucia si[14. Thigi
iweld è e a o a oma, e sk iemuli a an i. Già de o, che e quelle
uo e dell'au omobile sono e le ma ce p opomi, e au omobili a an i,
ma e minas- a an ieji, pe ché ques o più impo an e: essi
compiega più impo an i4 azioni4 a o au omobili.
D ejaip Zi d i i quei uus, ma se e si può ede e
i a dijan a Z ilgis paselenkamas col, che
e anuos, e is4 au omobili. s4 okas, Moksli5kai
ak ualus, e jipasi enka non kalbininkai, e
impo an e
i a dijamo agiko specialis i. Anco a più
20
- scienza e ecnica e minija nd a namudds cosa. È
cosidde a e minio liaudies, ma nd a kokiq liaudiniq a
lie u i5kq (a anche Zemai iSkq) mechanikos p incipq a
pa a q i ansmisijq sis emq
- e minq s4 okq
sis emi sono
in e nazionali
come lo s esso scienza.
Beje, a omasis ini i as nd nep ie5 a auja moksli5kumui
- egualmen e ale di iinis di
asmissione PolZ Q enenna i
npueod) a omasis di y a
Zas, anche se è già daZniau
chiama o p a a o s di ias
PolZ",YLAu Z
- us.
n n o il
e o d pas
peMeHb
PolL, ,
RPTechS,
n a p g y
lenk.
d o w p u
(:napgd
asmissione), - asmissione)
RPTechS, ok. An iebs iemen
(An ieb -
Tiieb iemen
(:Tiieb - ansazione) PAu Z, angl. di e [ ansmission] bel
RAPolS,
p anc.
cou oie
de
[de è unana is
commande
RFPolS.
ansmisslon/Cia
i a dijmen o
in u e le
lingue.
Thdiau egli nien e
ne ei5kia
dwina dms s4 okq
s4p ip i5i, i a di e
anche in u e le
lingue
(no s è e al e mo i azioni
sinonimq negu,ya y 7", ma e in
quei casi p ie5p ie5a è): lie .
a an ysis a as e a omasis
a as us. aedyuqee
Koneco <+ eedouoe
Ko eco lenk. kolo
napqdzajqce
<+ kolo napqdzane kolo napgdowe
kolo c ynne <+ kolo bieme ok.
An iebs ad <+ Ab iebs ad
Tieib ad. Tiieb ad angl. d i e wheel
<+ d i en wheel p anc. l. oue
mo ice e oue mende oue menan e
e oue commandde
2. (k umplia a is) eng enage mo o e e
eng enage ecep o ba bo in lie .
a an ysis e a onlasis elenas elenas
lu; s. ee uqu i ean <+ eedouu i ea lenk.
wal napqdzajqcy wal napqdzany wal
a b e <+ a b e en aind d'en ainemen
cz nn <+ wal biem z', a b e mo o e
a b e menan a b e mend a b e
commande <+ a b e commandd
ok. +s
An iebsw-
elle
Ab ieb swelle
Tiiebwelle ang{ d i e sha <+
di en sha d i ing sha
p anc.
de
(da i i5 RPTechS, YLAu Z, RAPolS, RFPoIS). I mol iiakalbeje
au omobiliq e minijoje (PAu Z) 5i p iesp iesa coe en emen e
i5laikoma, è: no s a ski y e minq i ai a imo a an ysis elenas
e a omasis elenas
(72.10
<+ 67.3), us. eedyquil ean <+ eedonw i
ean, a gl. 1=inpu ? ou pu !
- J. K.] sha <+ ou pu
sha , u bine unne ,
ok.
sha ,
Ab iebswelle
-An iebswelle?l
- J. K.] <-+
Ab iebs-
a b e p a nc.
welle,
de so ie <+ a b e dcep eu ; a b e de u bine;
meccanismo di dis ibuzione o a an ysis
Lc umplia a is e a omasis Lc umplia a is (31.5
<+ 31.6), us.
eedyqaa wecmepHn <+ ee)ouan wecmepHa
an l., iming gea -wheel (di en),
c anl<sha <+ camsha i gea
Q inion) ok,
Ku belwellen
-Zahn ad
+s NockenwellenZahn ad, de dis ibu ion e oue de dis ibu ion;
p anc. pignon
a an iis sk iemulys e a omasis slc iemulys <+ us.
(85.2
85. npueoduoil w cue <+ pasdeu cnoil npueuuo
pasdeu cuo i8), u cue, angl. pulley, p ima y pulley d i ing
cheib e, eibende Riemens p anc.
di en pulley ll inpu pulley e ou pu pulley, ok An iebs-Riemens
cheibe <+ Ab ieb Riemens s cheibe, puolie
dcep ice. I end i a p esen a a: (202.27
-
mo ice, a ia eu d ddp esion <+ puolie
paZ5 miniq p ie5p ie5a a an ysis €
a omasis
<+202.28), us. eedy yuil, npueoduoil, <+
ee)oua , npudeuwy 4uil eoduuo , angl
di ing, ac ua ing <+ d i en, ok. eibend
(-es
O gan)
<+
(-es
O gan), en a nan +>
ange ieben anc.
en a ne, ac ionne menan e
mene, mis en ma che,
ll
command€.
Au omobili o a i4 sono
secondo memb o
aki aizdi, sebbene il
accessip ie5a i a dija o
in cos i ai iai
-ne a an ieji, a omieji, Iais ai
iedan i a ai.
Anche quando panai's s4 okq
p i5p ie5os un memb o non
ine iamois nd a e mine i a di o,
il memb o ine ian iis può b i
eikiamas solo eikiamosios [5ies
pa ecipan i.
Sakysim, nd a i a dl a s4 oka
,, empomoji kon-
22

s ukcija", ma,,ku i empo" - Lai laikaniioji kons ukcija. PAu Z è
i a di e p i5p ie5os a an ysis uas e libe amen e iedan i uas,
a aniioji aiis <+ libe i aJ s. Thdiau sebbene non iekiamasis pon e
nd a i a dy as, eikian ysis è a an ysis pon e us. eedy yuu
(62.13),
uocm, angl.
igi"d di ing axle, ok.
s a e An iebsachse,
anc. pon mo o e.
Thigi au omobilio a an ieji
a ailieka come pa e del sis ema
didesnds
- accp ie5a
e minologi5kai de e
esse e nonambiguamas5ka.
E quando accessp ieos nd a, juoba ella neanche
logi"ca, e minijoje pladii usa e desc end i as
eikmams non a i amose uSies, isky us
di e ici a o i d'azione (smogianiioji daleli,
kin aniioji i aiglde,...).
Abb e iazioni
AI-PolZ - No od o skis
A.Angl4-lien i4kalb4poli echninisiodynas.Yilnius,1948.
Au ose Z -
Suda d kalb4
au osewiso e min4 Zodynas /
Rus7-lie u i4
R. Lapinskas. Vilnius,
1989.
-A ualis Li u i4
lingua iodynas.
Vilnius, 1.954.
- i4 della lingua Zodynas. Vilnius, 1997
, T. 8.
- Lie u i4 aiomosios kalbos
iodynas. T, 5 Suda d /
A.
Senn'as i
A. Salys.
Heidelbe g, 1968.
- Lie u iikaji a ybind enciklopedija.
Vilnius, 1976,T.
1. 1981, T 8.
- Penkiakalbis au omobilini4
e min4 iodynas lPa eng .
R. Ka alynai 6, A.
Kliba idius, A.
K ie kauskas, R. Lapinskas,
G. Paliulis. Vilnius, -
Rn4-lien i4 kalb4
1995.
poli echninis iodine
Redakci-
kolegija:
A. No od o skis
(p esmininkas), L. Kumpikas, J. Mikuckas, J. S anai is,
S. Vasauskas, J. Vidman as. Vlnius, 1959.
-Rus4-lie u i4 kalb4
poli echnikos Zodynas
Suda d G.
PolZ, Vilnius, 1984.
- icc co-aue, u c cu i
nonumexHuqec cuil
cnoeap . Moc oa, -
1980.
,cc co-Qpau4ysc cui
nonumexHuqec cu
uoeap . Mocloa, 1980.
- Wielki slownik echniczny o yjsko-polski. Moc <sa
- Wa szawa,
973.
- No od o skis A. Tiumpas
usiikai-lie u iJkns
ecnico lodynas.
Kaunas, 1949.
- Kleniko V., Iljinas N. Au omobilis:
P ima
classeds
guido ojo manudlis.
Vilnius,.1976.
- Zi ku e A. Vokieii 4-lie u i4,
lie u i 1- okieii4 kalb4
au omobili4 e min4 Zodynas.
Vilnius, 1996.
S imameny
Zy ni me us, omus ( omdni5kieji),
paglapius.
DZ, LI<Z
LRKZ
U E
PAu L
ne PolZ,
Daugdla.
RAPoIS
RFPoIS
RPTechS
TechZ
Vai V
YLAu Z
L3
WARRANTIE
RATAI ORTVE WHEELS)
Summa y
The name o ehicle
d i e wheels in
Li huanian includes
he ac i e pa iciple.
The a an ieji a ai
(d i e wheels) o he
ca a ehicle a e
named a e hei
essen ial
cha ac e is ics
- hey d i e ( a c) a ca . n
o he espec s hey
a e,. a omieji', i.e. hey
could be desc ibed using a
wo d combina ion wi h he
passi e pa iciple, because
hey a e di enby he
gea box.
In scien i ic
nomina ion h"
essen ial, opical
cha ac e is ic is
chosen.
And i is chosen no by
linguis s, bu by he
specialis s o ha
pa icula ield.
Scien i ic and
echnical e minology
is no a ma e o
house-keeping.
Sys ems o concep s a e
in e na ional. Binomial opposi ion
o ,, a an ysis" e+ " a omasis" o
pai sys ems such as a ai (wheels),
ilii (ends),d,IF (axles), also
l umplia aiial ( oo h-wheel),
s c iemu ini
(pulleys) and ilenai'
(sha s) u p esen in
e minology o all
languages.
E en in hose cases when he
passi e membe is no named, he
ac i e membe is named by he
ac i e pa icipie ( aiknniioji
kons ukcija). JonasKLIMAWiIUS
Lie u iq ins i u o della lingua
An akalniog.6
LII-2055,
Vilnius
Rice u a
2000
10
10
24