O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego.
Wyb ane zagadnienia mo ologii i leksji z ćwiczeniami 301
ONA VAIČIULYT-ROMANČUK
GRAMATYKA JZYKA LITEWSKIEGO.
WYBRANE ZAGADNIENIA MORFOLOGII ue
IEKSJI Z ĆWICZENIAMI
Wa szawa: Ex lib is Gale ia Polskiej książki Sp. z. o. o., 2006, 244 p. G ama ikos
au o ė Ona Vaičiuly ė-Romančuk (keis a, pe o paw ė a no u dy a encima)
li uanis ikos es udios baigė Vilniaus uni e si e e. 19851990 m. abajó en el
ins i u o de lengua y li e a u a li uanas Daba inės lie u ių li e a ū inės
kalbos sek o iuje, y desde 1990 has a 1995 m. ins i u o de lengua li uanas
G ama ikos sky iuje. 1994 m. apgynė dak a o dise ación, cuya pag indu
p epa é monog a ía Tik iniai a dai Ge ėčių apylinkių a mėje (1996, Vilnius:
lie u ių kalbos ins i u as). Ac ualmen e abaja de la Uni e sidad de Va so ia
en la Cá ed a Gene al lingüo y os y bal is ikos. En e o os cosas, enseño la
g amá ica y dialek ología de la lengua li uanas.
como queda cla a de la in oducción y cua ojo supe šelio, g ama ica
asignada a di e sosísimos lec o es ojos, an o p adziamoksliams, an o
medianamen e Li u ias lengua ap endidos. Las ma e ias g ama icales se
es ue za p esen a cuan o posible simplemen e, pe o nošk aipan an emen e.
Su abajo au o ė p esen a o como g ama ícos compendium de la lengua
li uanas: en él noes o za a desc ibi de alladamen e la lengua li uanas sis ema
g ama ícos, p ocu ó sólo p opo ciona p incipales, ca ac e ingiausius
cuojos sanda os g ama icales. ene omeny y obje i os didác icos: los
p incipales capí ulos de g amá ica se e minan eje cicios, y sus espues as
da al inal del lib o. a a iesiéndose la a ención en las g amá icas de la lengua
li uanas, especialmen e mokomųjų, s ygių lenkijoje. Recenzuojamosios
g ama ikos bibliog a ijoje ( iesa, ink inėje) hay sólo dos lenkiškos
e e encias: an es pusamžį elecido Jano O ębskio g ama ikos e ce as
omas y no publicada axelio Hol oe o desc ipomosios lie u ių kalbos g ama ikos paskai ų medžiaga. es o mues a Onos Vaičiuly ės-Romančuk g amá ica ac ualidad.
el ma e ial examinado es á o ganizado en g ama ikoje según pa e del lenguaje. desc ibidas
se eñas pa es del lenguaje dispues os es a o den: daik a a dis, būd a dis, skai a dis,
į a dis, eiksmažodis, p ie eiksmis y p ielinksnis. consecu i amen e se discu en cada pa e
de la lengua ca ego ías g ama icales, kai yba y da yba. en a and ia sección de g amá ica se
kalBOS 302 kul ūRa | 81 ski u capí uloumi p esen adas a dažodžių ki čia anja
pa adigmas. G ama ika p ác ica, no eó ica, po lo que en ella no encon a emos
g ama icos e minos de iniciones o concep os de explicación (pa y example, qué
es daik a a dis, g ama ica ca ego ía y e c.). adelan e ecenzía se e isa el
con enido de la g amá ica. a a iesa la a ención a la me odiká de enseñanza,
en ajas y de iciencias, dispu i inos o dudo inos emas.
1.
En el p ime capí ulo del lib o se p esen a žiupsni conocimien os sob e la
lenguas li uanas. Comenzando po bal os gen íes y sus lenguas, ecíbese
Zie elos lie u ių šnek a y su elación con lie u ių, p ūsų bei jo ingių lenguas,
se p esen an da os gene ales sob e lie u ių kalbos a ojimą y se discu en
lie u ių kalbos a mės (indican sus dis in i as peculia idades). Es a pa e,
inse ada misma en el comienzo del lib o, aún no dispues a al lec o pa ece
demasiado complexa. las peculia idades de las dialec os de Li u ias se ía mejo ikę discu i al inal del lib o.
2.
discu e el li išco ca ac e yn y azadas las más impo an es conocimien os sob e las
lenguas li uáneas one ina sanda á (balsius, p iebalsius y d iga sius). al desc ibi la esc i u a
de la lengua li uanas noexac amen e a i ma que ella esan i one inė, con his ó icas elemen os
de esc i u a (p. 11)1. escla ecidas más impo an es onologicas balsios ( umpas: ilgas) y
p iebalsios (kie as: minkš as) con ap iešas, d ibalsios y d iga sios sanda a. D ibalsas, y no
a iamaisis oces, como en muchos nue os abajos de Li uania2 g ama icas, se conside an
[ie] y [uo]. Sky iue pasaba y one icas lie u ichas ejemplos de o og a ía e adillos
(nozajomi ado algunos p iebalsios sukš umo palab as de dzingsė i, sep yni, g ėb i
ansk ipcijoje, [o] longi ud ansc ibiendo o mą b olį y e c.). 1 aleksas Gi denis p incipal
p incipio de esc i u a del idioma li uano conside a mo ologico (o mo onologico), y one ico y
his ó ico p incipus an iniais (plg. amb azas, ed. 11994: 20); adelė Valeckienė indica dos
p incipales p incipios de la esc i u a li uanas onologinį bei one inį i mo ologinį a ba
mo onologinį (plg. mo kūnas, sud. 11999: 521). 2 alekso Gi denio opina, Su ap iniai d ibalsia [ie,
uo] suelen [...] conside a se sepa ados onemos (ne onemų junginiais) (amb azas, ed. 11994:
23). Ac ualmen e en g ama icas de la lengua li uanas ellos incluidos en el sis ema de balsios de
la lengua li uanas ( en pa ); plg. da Gi denis 1995: 174 ; mo kūnas, sud. 11999: 57.
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego.
Wyb ane zagadnienia mo ologii i leksji z ćwiczeniami 303
3.
Daik a a džio capí ulo comienzaándose en a izando el lexisicos li uanos a chajiškumą, dáodama
he eldė ųjos daik a a džių ejemplos. compa a i amen e más ampliamen e se analiza maža
cuan o del polkiško se dis inguien e daik a a džių di isión en e dade inos y conjun os (p. 2425).
de daik a a djio g ama inių ca ego ías examinadas giminė, núme o y aleg nis. Según giminę
daik a a dzki se dis ibuyen basado solo en un ienaskai os a dininko lininiu, po lo que enca que
busca adicionales a ibu os de daik a a dzki con galūne -is gmininea de e mina . pa a
pasi elk os galūninis mo e iškosios giminės daik a a džių ienaskai os a dininko ki čia anje (p.
27), y sob e ienaskai os kilmininko y especialmen e naudininko o mas ni siquie a hužmin a. en las
co espondien es abele as de daik a a džių giminas a iškės y eme iškės se indica
p iebalsinių kamienų daik a a džių galūnė -uo (p. 26, ambién p. 30). ju ídamasi escola ina
g ama ica adición. Sin emba go se ía más p eciso o mų akmuo, sesuo y e c. baigmenis
conside a no galūnėmis, y kamiengaliais3; es o mejo co espond ía su his o ia y la ac ual
mo emína skaidá. Vocanimes subs an i a communia (nak ibalda, nenuo ama, mėmė y e c.)
g ama ikoje no del odo exac amen e llamados de dos giminių daik a a džiais ( zeczowniki
dwu odzajowe). Discusión del núme o de daik a a džių ambién se comienza desde his ó icas
no as sob e la an igua ina ę de es a ca ego ía sis ema. dudas susci ó el plu ici ino (plu alia
an um) daik a a dío lunús asignación solamen e solo a los concep os de iempo, y de la palab a
a os ogos a sh enčių y i eigos seman ines g upo (p. 32). Šauksmininkas g ama ikoje sin cuales
exhibiciones se conside a sép imo aleg nio y se indica no solo de daik a a des, sino ambién de
a ibo dzes, nume o dzes y algunos į a dž pa adigmos4. dudi a, si en la g ama ica p ác ica
u ėjo inclui odos pos pozicinos icinekos al menos al menos sin adesy o y alia i o ealmen e
e a posible ci cuniei i, y o mas udeniop, aka op y e c. conside a p ie eiksmiais5. como buena
peculia idad g ama ica menė inas algunos aleg nių galūnių ab e iamien o en el habla
shnekamojoje discussion (p. 3334). Daik a a džių linksnia imas desc i o en base a ne naujesne i
nuoseklesne Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (plg. amb azas, ed. 11994: 69 ) y Lie u ių
kalbos enciklopedijoje (plg. mo kūnas, sud. 11999: 385) p esen ada 3 Bū en así, aunque y
nenuosekliai, co espondien es o mas se in e p e an Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje
(plg. amb azas, ed. 11994: 76).
4 Posible comp omiso a es e caso p opone Daba inės lie u ių kalbos g ama ika: šauksmininko
o ma aquí ambién de la adición indicada daik a a džių pa adigmos, pe o humo nie
ca ego ía ap aše explicado, que sin aksinių elaciones ella no conoce (plg. amb azas, ed. 11994:
68). 5 Po cie o, Daba inės lie u ių kalbos žodžio cua a edición en ellos así y ci a (plg. keinys,
ed. 42000: 665 y 906).
kalBOS kul ūRa | 304 81 pa adigmas clasi icaciónción según kamiengalius, a seno inio escola
dis ibución en linksniuo es, que se basa sólo de un único linksnio ienaskai os a dininko
galūnėmis. En es a desc ipcióny se no ado algunos inikslumos. a i mada, que unaaskai os
šauksmininko galūnę -au iene con p eesaga - ojas hace p ime as aleg niuo ės p o esiones,
especialidades nomb inías (p. 36), pe o es a galūnė ca ac e ís ica y p eesagas -es de la
misma signi icación ediniams. se a i ma que las segundas aleg niuo ės a os apelledes
Bu ilà, D kė y e c. en muchasiskai oje aleg niuojan según la p ime a aleg niuo é, i. y. iene
o mas de nomb e plu ali as Bu ila, Di kia y . . (p. 37). Con eso no puede es a de acue do.
En la comunin en el habla co espondien es apellés iene dėsningas segundos aleg niuo ės
o mas, . y. Bù ilos, D kės y . ., y mencionė osas p ime as o mas aleg niuo ės
conside ani inas a minas o šnekamosios idiomas ( al ez kuopines muchosiskai os)
a ian es (plg. S undžia 1981). desc ibiendo daik a a džių da ybą segama Daba inės lie u ių
kalbos g ama ika. sin emba go e óneamen e se a i ma que en Li u iškose g amá icas
p eesaga (p zy os ek) acep ada conside a da ybinę p eesagą jun o con galūne (p. 40), po lo
que mismas au o ės en oda g ama ikoje p eesagų y di e en e giminės galūnių po secuos
(p z.: -el-is y -el-ė; -uk-as y -uk-ė) se conside an ski ing p eesagomis!6 Más unas no as de
daik a a džių da ybos. se a i ma que los p e ichos -elis, -elė ediniai o man desde una
quin osa has a la mi ad de odos los deminu i os de la lengua bend inesa (p. 40). de e dad
Vinco u bucio indicada apa inė su núme o de lími e es d i penk osios (plg. amb azas, ed.
11994: 88). Deminu y ų se e ie e al inal inse ado excu so sob e los li uanos nomb es
pe sonales da ybą (p. 4344). hechos pe sonales podían se discu idos po sepa ado, y no
jun o con gene inías daik a a džiais. Galė -ius au o ės se conside a una de da ūniausių
denominaciones de pe sonajes de la ca ego ía da ybos galūnių (p. 45), pe o Daba inės
lie u ių kalbos g ama ikoje a i ma que a es a ca ego ía p iklausančių galūnės -ius edinių
nė a daug (amb azas, ed. 11994: 113). donde que da e io es son o as ex emúnes. Según
Vaičiuly ės-Romančuk, los nomb es de luga es požemis, заjū is, заsienis y e c., como y polkų
kalboje, hace de p ielinksninių kons ukciones (p. 49). en los lingüo ypos li uanos p e alece
o a opinión7. 6 Simila men e y de g ado más al o de la masculiskía y la eme iškosios gímena
o man a -esn-is y -esn-ė se conside an dos p ecep os dis in os (plg. p. 58). 7 Vincas u bu is y
S asys keinys ales daik a a džius conside an co espondien es p iešdėlių ediniais (plg.
u bu is 1978: 220; amb azas, ed. 11994: 146, 148; keinys 1999: 80) o miš iosios da ybos palab as
(plg. u bu is 1978: 290). au o és in e p e ación pa emia al ez único an anas Sme ona (plg.
2005: 8586).
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego.
Wyb ane zagadnienia mo ologii i leksji z ćwiczeniami 305
4.
Būd a dis desc i o nedaug enu ols an desde Daba inės lie u ių kalbos
g ama ica eó icos disposiciones. In e esan es y aliosas obse aciones sob e
di e en e elación de la cambio de a ibu os de las lenguas Li uanas y polkų con la
ca ego ía i iumo (p. 56). a a iesa la a ención al suble i ismo ca ac e ís ico de
la ca ego ía de g ado de la lengua polkų.
como y daik a a dzes, būd a džių linksniuo ės se di iden basado escuelaine
p ác ica, po lo que iene que da dos unodus iii linksniuo ės mo e iškosios
giminės būd a džių linksnia anja ejemplos (didelė i s iklinė). noexac amen e
compa ado į a džiuo inių y simples de ad e bios aleg niación: Pa adygma y
p zymio ników zaimkowych są ba dziej egula ne niż p zymio ników
p os ych (iš yškin a mano. A. J., p. 67)8. en los p esen ados ejemplos
aleg niamien o no hay iii aleg niuo ės (didysis, -ioji, e c.) būd a džių
(plg. Tabel 4ę, p. 210).
Būd a džių da ybos desc ip o ge okai di ie e del p esen ado Daba inės lie u ių
kalbos g ama ikoje. Opcionadas sólo es (au o és opinión, ecunesnés)
p eesagines de da ybos ca ego ías: deminu y ai (zd obnienia), peculia idades
di e encia de can idad (zmiana na ężenia cechy) y simili ud (podobiens wo)
eiškian ys da iniai. P iesagos -ing, -inga ediniai cayó en la segunda ca ego ía, y
p eesagos -inis, -inė ediniai en e čiąją9. An esdėlinė būd a džių da yba
g ama ikoje incluye sólo edinos de būd a džių (plg. amb azas, ed. 11994: 224 ).
5.
Skai a džio capí ulo con poliskai iniais oik a a džiais sin ningún esal asá se p opo ciona el uso
del plu al díge o une i (p. 85)10. La palab a unidad en la g ama ica se desc ibe como kuopinis
nume a dis (p. 87), aunque y se indica que se usa sólo como daik a a dis11. P ie kuopinių insc i o y
nume a di 8 Plg.: Į a džiuo inių o mų linksnia imas y a daugiau su ienodėjęs negu pap as ųjų
(amb azas, ed. 11994: 185; iš yškin a mano. A. J.). 9 Ac ualmen e en g ama icas de lenguas li uanas los
p ecesagos -ingas, -inga ediniai p iski i a in ines peculia idades būd a džių (amb azas, ed. 11994:
197 ), y los p ecesagos -inis, -inė ediniai a išski iamųjų, o ūšinių (amb azas, ed. 11994: 209 ). 10
incluso la no miamoji g ama ica Daba inės lie u ių kalbos no es an es ic a y gene inėje kalboje
o mą iene i en ales casos iempo lygia e e con el p incipal nume e džiu ieni (plg. amb azas,
ed. 11994: 241).
11 Po cie o, O ębskis no sólo une ą, sino y Daba inės lie u ių kalbos g ama icas como
kuopinius skai a džius p esen ados palab as laikė skai a džių kilmės kuopiniais daik a a džiais
(plg. 1956: 174).

306 kalBOS kul üRa | 81 diezim is ( en mismo), aunque ya an e io men e au o és
él se p esen a y eslinksniuido como núme o p incipal (plg. p. 81). dudo inas
kelin ines nume a džių da ybos o man o - -as, - -a compa acion con
pa odomaisiais į a džiais às, à (p. 88). noicslu de el núme o p incipal millón
da omomom o mą milioninis (p. 90, 92) conside a kelin iniu núme o a džiu,
po que es o es būd a dis.
6.
G ama ikoje se discu en seis g upos į a džių: asmeniniai, sa ybiniai, pa odomieji,
klausiamieji, san ykiniai y neapib ėžiamieji. se desc ibe su signi icado, se p esen an
pa adigmas de aleg niación y c uci icación12. nudžiugino sky elis, en el que se e isa
las elaciones sociales aiška pe sonaliniais į a džiais. En él se abo da į a džių u,
jūs, ams a, pa s/pa i consumo. Pa odomasis į a dis as/ a g ama icane incluido en
deik ina sis ema como dis anció (a s umą del hablado) ma can e miemb o (p. 99100).
G á icamen e en eje de dis ancia él pa aizduido en e į a džių es e/ši, ši as/ši a y
anas/ana. aiškinimas ilus ojado sakiniu Es e lib o es blanca, a azulya, y ana gel ona.
al in e p e ación de as/ a signi icado de ing eso no coincide más en de alle su
usoosena conclusiones13. node inėjiмых į a džių g upėje asignada e e en inių:
ne e e en inių į a džių p iešp ieša (zaimki e e encjalne i nie e e encjalne). los
espec i os ing esos signi icados se indican no del odo p ecisamen e: ing esos con
o man u kažnu odą ealmen e exis uojančius, pe o neap ebėž us deik us ( ealnie
is niejący, ale nieok eślony p zedmio ), y ing esos con no s hipo e inius deik us
(p zedmio hipo e yczny)14.
7.
Va dažodžių ki čiación se analiza en sepa ado, sép imo, capí ulo del lib o. En él sob e odo se
ecue dan algunos comunes de la lengua li uanas ki čiación y su señalamien o emas. o hace
no e ía: g ama ica no al 12 Pa odomųjų į a džių as, al en pa adigmas injus i icadai
indicadas y šauksmininko o mas, plg.: į a džiai ne u i šauksmininko, po que ellos pap as ai neina
k eipiniais (amb azas, ed.
11994: 256).
13 Plg.: įnomis ese es indi e en iškas dis ancia: él puede indica y a imą, y olimą objek ą (Rosinas
1996: 59); Tas, a es miemb o neu alus. Él puede indica y más, y menos de lo o ado u olusį daik ą
(amb azas, ed. 11994: 263). 14 a. Rosino opina que įnomžiai con no s son neu alūs egzis a imui
(Rosinas 1996: 116).
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego. Wyb ane zagadnienia
mo ologii i leksji z ćwiczeniami 307 elika, esan eikalui nesunku a si e s i
one ikos sky ių. de la lengua Li uania ki chiación se desc ibe como
mo ologinis ki čio luga dependian e de la palab a mo eminės sudė ies.
es o no ότερη sis ema de ki chiación de la lengua li uanas concepción (plg.
S undžia 1995; amb azas, ed. 11994: 49). Sin emba go p ác ico desc ipción de
a dažodžių ki chiación u o que elegi adicional modelo de cua o de
ki chiación pa adigmas. de cua a llamada a odžžių ci cčia anja
pa adigmos (p. 113) se da sólo un ejemplo (daik a a dis niño), que como ičia
ilus úa oda la p esen ada esquema de ci cčia anje exención...
8.
Bigeliame eiksmažodžio capí ulo en p ime luga b e emen e esumense el sis ema eiksmažodžio
de la lengua Li uania. pos e io men e se examinan anzi y umas, sang ąža y acciones, que,
simila men e como y Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje, no se conside an ca ego ías
g ama icales. anzi y umas se conside a accionmazodio, y no del sen encia o incluso discu so (plg.
Hoppe , hompson 1980) peculia ybe. Según anzi y umo ma camien o accionesmajz, cuyas o ma
no sepa a anzi y umo signi icanzas (ellas pe enecien es del con ex o), opinan los accionesmajz
que las dis inguen. Los úl imos se di iden en es g upos: p ime aia pe enecen eiksmažodžiai, cuyos
anzi y umo an ep ieša ma cima šaknies balsių kai a; segund ajai eiksmažodžiai, cuyos
anzi y umas señalamien o cauza y inėmis y ku a y inėmis p eesagomas, y e čiajai
eiksmažodžiai, cuyos in anzi y umas señalamien o sang ąža. Es a clasi icación adop ada de
Daba inės lie u ių kalbos g ama ikos (plg. amb azas, ed. 11994: 83288). ella cuan o sup esimpli ica la
imagen de ca ego ía de anzi y idad, po que no incluye accionesmajodžių, en gene al no negalinchas
eikš i anzi y idad con ap iešos (bū i, a ody i, gulė i, e c.). Sang ąża se incluye en la ca ego ía
de anzi i idad y llega sólo a la media de aiškos de in anzi i idad15. Sin emba go sang ąžinas
o mas g ama icales abo danadas y po sepa ado. Pa odoma sang ąžos in e acción con šaknies
balsių kai a: kel i: kil i: kel is (p. 119). Dos de las úl imas in anzi y ias o mas de o mas di e encias
de signi icado quedó neiš yškin i: ambas sus eiškiančios busená o sa aiminį eiksmą. noaaxplicada,
que el signi icado del bene icia io que engan sang ąża accionmo de anzi y umo nekeičia (plg.
amb azas, ed. 11994: 288). Ge ai iš yškin i lie15 Análogamen e es a o ma se explica y Daba inės
lie u ių kalbos g ama ikoje (plg. amb azas, ed. 11994: 287288). Posible y o a o a in e p e ación de
las o mas de sang ąžiones de la lengua li uanas ellas pueden se incluidas en la ca ego ía ūšies y
conside adas mediumo aiškos p iemone (ž . Hol oe , Semėnienė 2004).
308 kalBOS kul ūRa | 81 u ios y polkų kalbų sang ąžinių eiksmažodžių
ne eikiamosios ūšies eikšmės ski umai (man nesimiega: nie mogę zasnąć i
pan.). o as ca ego ías g ama icales de accionomodio iempo, pe sona,
núme o sepa adamen e no nenag inėjamas, sino sólo b e emen e
esumenadas desc ibiendo accionomodžių asmenación.
lipiamosios sedacos 3-iojo o ma de pe sona eeinie, esimokai y e c. se conside an especiales
o mas pe misy o de geidžiamosios signi icación (p. 150 151)16. liepiamosios signi icaciones o mas
( epasako) y cons ucciones ( egul pasako) p esen adas no como di ec inas (plg. amb azas, ed.
11994: 306), y como liepiamosios nuosakos aiškos p iemonės. al discu i la especie se a i ma que cada
acciónmažodžių (i pa icipiones) o ma de eikiamosios ūšies iene nonekiamosios ūšies
a i ikmenį (p. 156)17. Sang ąžiniai an esdėliniai accionesmajodžiai suda ą ūšies p iešp iešas
simila men e como y nesang ąžiniai, a sang ąžiniams nep iešdėliniams p ieš sudė inės
nesang ąžinės ne eikiamosios ūšies, ejem. : Ramunė šukuojasi cabellos: Los cabellos son Ramunės
šukuojami (p. 158)18. dudo inas sang ąžines o mas de e ba de da yba explicación19: se indica que
sang ąžos p eesaga -si u i a ian ą -is/-s, pe o de ales o mas como gydy is, suk is da yba se
explica → de una oz i eliminació o madas gemina os: *gýdy i-is. gýdy is (p 159)20. más adelan e
g ama ikoje examinadas o mas pa icip inés. se indican accionesmaz odinas y būd a dinas sus
cualidades. neapsiei a wi hou diach oninių pasmosų apie a chajines y nue as las o mas de los
pa icipan es de la lengua Li uania. nuosekliai ap a16 ellas ya Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje
desc ibidas como nyks ančios, seno inės (amb azas, ed. 11994: 305, 309). Daba inės lie u ių kalbos
eks yne (h p://donelai is. du.l ) es a ecenzía au o iaus encon a sie e p ime a o ma
po a ojimo casos y no a nė uno (!) segunda o ma casoo.
17 Ac ualmen e las g ama icas de la lengua li uanas se acla an que una eikiamosios ūšies o ma
puede ene a ios no iikiamosios ūšies co espondimenis y a la in e sa (amb azas, ed. 11994:
320 ). Análogamen e eikiamosios y noekiamosios ūšies elaciónis acla iado Hol oe o y Semėnienės
(2004), pe o ūšies p iešp ieša les pa ece esan i sólo seman inė y noesuda an i kai ybos
ca ego ías.
18 Plg.: jas a s oja be a dės giminės sang ąžinės a ba y iškosios a mo e iškosios giminės
nesang ąžinės o mas (amb azas, ed. 11994: 325). 19 Él no azonablemen e se ha desglosado: las
supues as y liepiamsias p ecipacos jun o con las co espondien es o mas no sang ąžínas, y
las di ec as p ecipacos po sepa ado, discuus odos o os p ecipacos. neiš en a pasike jimų,
po ejemplo, balsių kai a an es sang ąžos p iesagą discu a y p. 159, y p. 160161 (seg ą ez).
20 Mucho simplemen e ales o mas de da ía explicada Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje:
nep iešdėlinių eiksmažodžių bend a ys šio o man o [-s(i)] co o a ian eą -s p ijungia al
p edesago de la comunidad: p aũs i p aũs i-s... (amb azas, ed. 11994: 383).
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego. Wyb ane zagadnienia
mo ologii i leksji z ćwiczeniami 309 šomas eikiących y newicichących
pa icipios iempos de o mas kai imas y ki čia anje, es no abų apie dažnesnį
kai ku ių deli inių o mų a ojimą. sepa adamen e a a eque amía
pa ícipes, ambién muy a amen e en la lengua ac ual se usan las o mas
sang ąžinės y į a džiuo inės de las pa es21. desap in a odos los ac i ocios
del iempo u u o pa icipi os plu isci os (incluso y a iškosios giminės!)
вести de las co espondien es neį a džiuo inių mo e iškosios giminės o mų:
od ema u imiesłowu odzaju żeńskiego, na p zykład: d busi [...] → d busieji [...],
d busiosios [...] (p. 183)22. G ama ikoje bien expliškin i semdaly io y di e umai de
consumo del padaly io. Veiksmajodio noap eseniojables o mas de esumen se
acabo con sky elías sob e siekinį y būdinį. dudi a, o aducido de escasa
ampli ud en la p ác ica g ama ica ac ual de la lengua li uana eškin i siekinio
(supino) da ybą, signi icado y a oseną23. Būdinys g ama ikoje se conside a
o ma del accionomodelio, y no p ie eiksmiu (plg. amb azas, ed. 11994: 413). Es a
decisión ambién es dudosa an o po el signi icado ca ac e ís icos como po
el de inido ámbi o de su consumo, no se jus i ica y desde el pun o de is a
me odológico. Veiksmajodio capí ulo se inaliza da ybos se icioim.
b e emen e esumenadas da ybos pama o pa es del lenguaje, da ybą galin i
lydė i šaknies balsių kai a, da ybos o man ai. dudas causó bas an e a as
p eesagines du a i os (aušė i, b ydo i, glūdo i y e c.) análisis (p. 190).
9.
P ie eiksmis au o ės de ine se como nekai oma pa e de la lengua, sin
emba go indica que muchos p ie eiksmių g aduniuojami. qué gi cau aba o
acabación se conside a g ado p ee ecminos? pues o que g ama ikoje él se
a a po sepa ado del da ybos, se puede cone e , que da yba él no cuali ica.
Signi ica es o que la mayo ía de p e eikkmių kai oman g adosis?24
21 Ac ualmen e la ex osynas de la lengua li uanas (h p://donelai is. du.l ) no dauoda ni uno
g ama icale dichoos sang ąžinių o mos ašąsis y ašysiąsis o į a džiuo inės o mas
di busiosios pa a ojimo casojo.
22 Plg.: Į a džiuo inis o man as jun aban a los la gos a iškosios giminės ienaskai os
a dininko o mų, cuyos galūnės ozis pailgėjęs: [...] bū . k. l. d busys-is, yljusys-is, ãšiusys-is
[...] (amb azas, ed. 11994: 367).
23 La misma au o ė señala la a ención al e minío ca ác e de es a o ma y indica su
sus i uída bend inée en el habla bend a į (p. 187).
24 P esen as p oblemá icas de la lengua li uana en la g ama ica: p ie eiksmis joje de iniéndose
como nelinksni icada y noesmenalizada sa a ankiška pa e de la lengua (amb azas, ed.
11994: 410).