O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego.
Wyb ane zagadnienia mo ologii i leksji z ćwiczeniami 301
ONA VAIČIULYT-ROMANČUK
GRAMATYKA JZYKA LITEWSKIEGO.
WYBRANE ZAGADNIENIA MORFOLOGII Il es à no e que le
IEKSJI Z ĆWICZENIAMI
Wa szawa: Ex lib is Gale ia Polskiej książki Sp. z. o. o., 2006, 244 p. G ama ikos
au o ė Ona Vaičiuly ė-Romančuk (keis a, mais pa a dė neu ody a au dessus)
li uanis ikos s udios baigée Vilniaus uni e si e e. 19851990 m. a a aillé
Li uiniens langues e li é a u es ins i u du Daba inės lie u ių li e a ū inės
kalbos sek o iuje, e de 1990 à 1995 m. Li uiniens langues ins i u du G ama ikos
sky iuje. 1994 m. apgynė dc a o disse a ion, don ondemen p épa ée
monog aphie Tik iniai a dai Ge ėčių apylinkių a mėje (1996, Vilnius: lie u ių
kalbos ins i u as). Ac uellemen a aille à l'uni e si é de Va so ie Géné ale
kalbo y os e bal is ikos chai e. Pa au es choses, enseigne les langues
li huaniennes g amma ic à e dialek ologiją.
comme appa aî de l'in oduc ion e qua u ojo su šelio, g amma ika es
a ibuée à di e sissimes lec eu s, an commenciamoksliens, an
moyennemen Li uiniens langue qui sa en . Les suje s g amma icos
s'e o cen de p ésen e au an possible simplaien , mais nešk aipan
essen iellemen . Son a ail au o ée p ésen ea o comme du Li uanien langue
g amma icos compendium: il ne s'es es en a dé aillé déc i e Li uanien langue
g amma icos sys ème, che chai seulemen ou ni p incipaux,
ca ac é ingiausius sanda os g amma icos b uožus. a oi omeny e objec i s
didac iques: les p incipaux chapi es de g ammai e se e minen pa des
exe cices, e leu s éponses donne à la in du li e. a ibué l'a en ion à des
g amma ikes de la langue Li uaniennes, pa iculiè emen mokomųjų, s ygių
lenkijoje. Recenzuojamosios g ama ikos bibliog a ijoje ( iesa, ink inėje)
son seulemen deux lenkiškos é é ences: a an semamžį éluissi Jano
O ębskio g ama ikos oisième omas e non publiée axelio Hol oe o déc i omosios lie u ių kalbos g ama ikos paskai ų medžiaga. cela mon e Onos Vaičiuly ės-Romančuk g amma icum ac uali é.
le ma é iel à l'é ude es g amma ique a angé selon pa ie de la langue. déc i ées
sep niennes pa ies de la langue disposées elle o d e: daik a a dis, būd a dis, skai a dis,
į a dis, eiksmažodis, p ie eiksmis e p ielinksnis. séquen iellemen discu és de chaque
pa ie de la langue ca égo ies g amma icales, kai yba e da yba. en a an ai e chapi e de
302 kalBOS kul ūRa | 81 ski u chapi umi p ésen ées a dažodžių ki čia imo
pa adigmas. G ama ika p a ique, non héo ique, donc elle y ne ou e a pas de
g amma icales e mines dé ini ions ou concep s d'explica ion (pa yçons, ce qui
es daik a a dis, g ama inė ka ego ija e e c.). ensui e ecensijā s'examine le
con enu de la g ammai e. a ibué a en ion à la mé hodikà d'enseignemen ,
a an ages e dé au s, con o e si s ou dou eo inus suje s.
1.
Dans le p emie chapi e du li e es p ésen é žiupsnis des connaissances su
les Li uiniens langue. En commençan pa les bal es e hniques e leu s
langues, on appelle Zie elos Li uiniens šnek a e sa ela ion a ec les
Li uiniens, p ūsų e jo ingių langues, son p ésen ées des données géné ales
su les Li uiniens langue usage e discu ées des Li uiniens langue (indiquen
leu s ca ac é is iques dis inc i es). Ce e pa ie, insé ée la même au débu
du li e, semble enco e au lec eu pas app ê é op complexe. des pa icula i és des a miques de langues Li uanies se ai mieux iké discu e à la in du li e.
2.
g ammai e es discu é le Li u iškas aidyn e disposées les plus impo an es connaissances
su les langues Li uanies phéne ine sanda à (balsius, p iebalsius e d iga sius). en déc i an la
éc i u e de la langue li oue n'exac emen a i me- -on qu'elle esan i phe inė, a ec
his o iennes élémen s de éc i u e (p. 11)1. é iduskées les plus impo an es phonologées
balsiés ( umpas: ilgas) e p iebalsiés (kie as: minkš as) con ep iešas, d ibalsies e
d iga sies sanda a. D ibals, e non a iamaisis, comme dans beaucoup de nou elles œu es de
Li uanie2, son considé és [ie] e [uo]. Sky iue pa ien e des phone ines Li u iques exemples
d'o hog aphe des e eu s (nezajommées ce ains p iebalsies sokš ume mo s des dzingsė i,
sep yni, g ėb i ansk ipcijoje, [o] longueu ansc ibuan o mą b olį e e c.). 1 aleksas
Gi denis p incipal p incipe de l'éc i u e de la langue li uanienne considè e mo ologinį (ou
mo onologinį), e phone inį e his o inį p incipus an iniais (plg. amb azas, ed. 11994: 20); adelė
Valeckienė indique deux p incipaux p incipes d'éc i u e li uaniens phonologinį bei one inį e
mo ologinį ou mo onologinį (plg. mo kūnas, sud 11999: 521). 2 alekso Gi denio de l'a is,
Su ap iniai d ibalsia [ie, uo] le plus sou en [...] son considé és comme des phonèmes sépa és
(ne phonemų junginiais) (amb azas, ed. 11994: 23). Ac uelles g amma icales de la langue
li uanienne elles inclus dans la langue li uanienne balsies sys ème ( en même); plg. da Gi denis
1995: 174 ; mo kūnas, sud. 11999: 57.
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego.
Wyb ane zagadnienia mo ologii i leksji z ćwiczeniami 303
3.
Daik a a džio chapi e commencean accédan le lexique des li uaniens a chajiškumą, donnan
hé eldė ųjų daik a a džių pa yzdžių. compa a i emen plus la ge es examiné maža kuo du
polkiško se dis inguan daik a a džių di isions en ce ainsins e communins (p. 2425). du
daik a a djio g amma iques ca égo ies examinées giminė, nomb e e humo nis. Selon giminée des
daik a o djis se dis ibuen basé seulemen un unaskai os a dininko lineniu, donc o na
che che des signes supplémen ai es des daik a o djis a ec galūne -is giminie dé e mine . pou y
pasi elk is galūninis mo e iškosios giminės daik a a džių ienaskai os a dininko ki čia anje (p.
27), e su ienaskai os kilmininko e su ou naudininko o mes même neúžminin a. dans les
co espondan es abele es d'daik a a džių gimines mâ iškosios e eme iškosios es indiqué
p iebalsinių kamienų daik a a džių galūnė -uo (p. 26, aussi bien p. 30). ju idiamasi scolai e adi ion
de g amma icos. Néanmoins se ai plus p écisémen o mes pie e, sesuo e e c. baigmenis
considé e non galūnées, e kamiengaliais3; cela mieux co espond ai leu his oi e e la ac uelle
mo emine skaidą. Les œus subs an i a communia (nak ibalda, nenuo ama, mėmė e pan.)
g ama icales ne son pas ou à ai p écisémen appelés des deux géninai es daik a a džiais
( zeczowniki dwu odzajowe). Le se ice du nomb e daik a a džių es égalemen commencé à
pa i des his o iques no es su l'ancienne ina ę de ce e ca égo ie sys ème. des dou es a
susci é le plu alis (plu alia an um) daik a a dj lunch alloca ion seule seulemen à des concep s
de emps, e du mo a os ogos à des ê es e cé émigues seman ines g oupes (p. 32).
Šauksmininkas g ama icane sans aucun exemplai es es considé é sep ième heu euxnie e es
indiqué non seulemen des daik a a des, mais e des a ib a dzes, chi es a dzes e de
ce ains in odui zs pa adigmms4. dou euse, si dans la g ammai e p a ique ans ai ou ni
ous pos poziciniens emplaisseu s du moins sans adesy o e alia i aimen é ai possible
obei i, e les o mes udeniop, aka op e e c. considé e p ie eiksmiais5. comme bonne
ca ac é is ique g amma icale men ionnable ce ains di e isseu s galūnių ab égemen dans le
langage shnekamojoje discussion (p. 3334). Daik a a džių linksnia imas déc i es basé ne
nou eesne e nuoseklesne Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (plg. amb azas, ed. 11994: 69 )
e Lie u ių kalbos enciklopedijoje (plg. mo kūnas, sud. 11999: 385) donnée 3 Essen iellemen ainsi,
bien que nenuosekliai, les o mes co espondan es expliquées Daba inės lie u ių kalbos
g ama ikoje (plg. amb azas, ed. 11994: 76).
4 Le possible comp omis dans ce cas p opose Daba inės lie u ių kalbos g ama ika: o me
šauksmininko ici aussi de la adi ion indiquéoma daik a a džių pa adigmos, cependan
humo nie ca égo ies ap ache expliquésa que des ela ions synaksinių elle ne sai (plg.
amb azas, ed. 11994: 68). 5 D'ailleu s, Daba inės lie u ių kalbos žodinio qua ième édi ion les
donne ainsi e (plg. keinys, ed. 42000: 665 e 906).
kalBOS kul ūRa | 304 81 pa adigmes classi ica ion selon kamiengalius, e seno iniu scolainu
sci s issemen en linksniuo es, qui se base seulemen d'un seul linksnio unaskai os a dininko
galūnėmis. Dans ce desc ipyeme ema quée quelques nonikslumų. a i me- -on que
uneaskai os šauksmininko galūnę -au a a ec p éesaga - ojas ai e p emiè es linksniuo es
p o essions, spéciali és dénomina ions (p. 36), cependan ce e galūnė ca ac é is ique e
p éesagas -es de la même signi ica ion ediniams. il es a i mé que les secondes linksniuo ės
des p énoms masculins Bu ilà, D kė e pa. dans la mul iskai a e linksniuojamas selon la
p emiè e linksniuo é, i. i. a des o mes de nom du mul iskai as Bu ila, Di kia e . . (p. 37).
A ec ça il au ê e d'acco d. Dans la communine pa lan les co espondan es su nomes on
dėsnings secondes o mes con en niuo ės, . y. Bù ilos, D kės e . ., e men ionnées
p emiè es o mes de élicniuo ės considé i ennes a minées ou šnekamosios langues
(peu -ê e kuopinės daugiskai os) a ian es (plg. S undžia 1981). déc i an daik a a džių
da ybą suama Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. cependan aussemen il es a i mé
que dans les g amma ica es Li u iques p éesaga (p zy os ek) accep ée considé e daybinę
p eesagą a ec galūne (p. 40), donc mêmes au o ées dans ou e g ama icane des p éesagés e
di é en e giminée galūnių sui e (p.z.: -el-is e -el-ė; -uk-as e -uk-ė) son considé ées comme
ski inges p eesages!6 Pa quelques no es de daik a a džių da ybos. on a i me que les
p éposages -elis, -elė ediniai cons i uen de une cinquième jusqu'à la moi ié de ous les
langues commun ines deminu y ų (p. 40). de é i é Vinco u bučio indiquée apa inė leu nomb e
de limi e es d i penk osios (plg. amb azas, ed. 11994: 88). Deminu y ų séminai e in insé é un
excu sus su les Li uiniens noms pe sonnels da ybą (p. 4344). pe sonn a džių da ybą a é é
possible discu e sépa émen , e non ensemble a ec les géné iques daik a a džiais. Galė -ius
au o ės es considé ée comme une da ūniausių ca égo ies de noms de pe sonnages de
da ybos galūnių (p. 45), cependan Daba inės lie u ių kalbos g amma ikoje a i me que à
ce e ca égo ie p iklausančių galūnės -ius edinių nė a daug (amb azas, ed. 11994: 113). où qui
da iges son les au es ex émūnes. Selon Vaičiuly ės-Romančuk, les nommés de lieux
požemis, заjū is, заsienis e e c., comme e polkų pa lan , ai e de p ielinksninių
cons uc ions (p. 49). des dialec o ypes li uaniens p é au une au e opinion7. 6 De même e
de plus hau deg é l'homme e la emme ginnes o man e -esn-is e -esn-ė son considé ées
deux p ésages dis inc s (plg. p. 58). 7 Vincas u bu is e S asys keinys els daik a a džius
considè en des co espondan s a an dėlių ediniais (plg. u bu is 1978: 220; amb azas, ed.
11994: 146, 148; keinys 1999: 80) ou mél iosios da ybos mo s (plg. u bu is 1978: 290). au o ée
in e p é a ion pa emia peu le seul an anas Sme ona (plg. 2005: 8586).
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego.
Wyb ane zagadnienia mo ologii i leksji z ćwiczeniami 305
4.
Būd a dis déc i peuug enu ols an du Daba inės lie u ių kalbos g amma icos
héo iques disposi ions. In é essan es e p écieuses ema ques su di é en e
ela ion des changeu s des ca ac è es des langues Li uanies e polkų a ec la
ca égo ie i an (p. 56). a ibué a en ion à la suble i i é ca ac é is ique des
ca égo ies de deg é de langue polkų.
comme e daik a a džių, būd a džių linksniuo ės son épa is selon
p a ique scolaine, donc il au donne deux unodus iii linksniuo ės
mo e iškosios giminės būd a džių linksnia imo exemples (didelė i s iklinė).
nonp écisémen compa é į a džiuo inių e simples des ad e bs
humo nia emen : Pa adygma y p zymio ników zaimkowych a e ba dziej
egula ne niż p zymio ników p os ych (iš yškin a mano. A. J., p. 67)8. dans les
exemples d'amusnia ion ou nis n'y a iii gaisniuo ės (didysis, -ioji, e c.) būd a džių
(plg. Table 4 la, p. 210).
Būd a džių da ybos déc i as ge okai di è e du p ésen é Daba inės lie u ių
kalbos g ama ikoje. Choisies seulemen ois (au eu ée a is, équnesnées)
p éesagines de da ybos ca égo ies: deminu y ai (zd obnienia), pa icula i és
quan i é di é ums (zmiana na ężenia cechy) e simili ude (podobiens wo)
eiškian ys da iniai. P iesagos -ing, -inga ediniai es ombé dans la deuxième
ca égo ie, e p éesagos -inis, -inė ediniai dans la oisièmeja9. P iešdėlinė
būd a džių da yba g ama ikoje comp end seulemen edinus de būd a džių (plg. amb azas, ed. 11994: 224 ).
5.
Skai a džio chapi e a ec pliskai iniais dik a a džiais sans aucun ése és ou ni l'usage du
plu iel chi i une i (p. 85)10. Le mo uni é en g ammai e es déc i comme kuopinis chi es a dis (p.
87), bien qu'il soi indiqué que l'on u ilise seulemen comme dik a a dis11. P é kuopinių insc i i e
chi a di 8 Plg.: Į a džiuo inių o mų linksnia imas y a daugiau su ienodėjęs negu pap as ųjų
(amb azas, ed. 11994: 185; iš yškin a mano. A. J.). 9 Dans la g ammai e des Li uaniennes ac uelles, les
p éposages -ing, -inga ediniai a ibués aux in é ieu es ca ac é is iques būd a džių (amb azas,
ed. 11994: 197 ), e les p éposages -inis, -inė ediniai à išski iamųjų, ou ūšinių (amb azas, ed. 11994:
209 ). 10 même la no minamoji g ammai e de la Daba inės lie u ių kalbos n'es pas aussi s ic e e
commun inėje kalboje o mą iene i de els cas emps lygia e e a ec le p incipal chi es a džiu
ieni (plg. amb azas, ed. 11994: 241).
11 D'ailleu s, O ębskis non seulemen une ą, mais e Daba inės lie u ių kalbos g amma ikos
comme kuopinius skai a džius p ésen és mo s laikė skai a džių kilmės kuopiniais daik a a džiais
(plg. 1956: 174).

306 kalBOS kul ūRa | 81 dixim is ( en même), bien que déjà p écédemmen
au o ées il es donné e élinxniu comme p incipal chi eu (plg. p. 81).
dou eo ine kelin inių chi es a džių da ybos o man o - -as, - -a
compa aison a ec pa odomaisiais į a džiais às, à (p. 88). pasikslu de le
nomb e p incipal million doomas o me à milioninis (p. 90, 92) considé e
kelin iniu nomb e a džiu, ca cela es būd a dis.
6.
G ama icane en discu e en six g oupes d'in oduis: pe sonniniai, sa ybiniai,
pa odomieji, klausiamieji, san ykiniai e neapib ėžiamieji. leu signi ica ion es
déc i e, son p ésen és des pa adigmes di e niaison e c uci ica ion12. nudžiugino
sky elis, dans lequel s'examine les ela ions sociales aiška pe sonnalisées. Il y
discu ai des en ées u, ous, ams a, lui-même/pa i consomma ion. Pa odomasis
į a dis as/ a g ama icale incluses en deik ine sys ème comme dis ance (a s umą
du pa leu ) ma quan memb e (p. 99100). G a iquemen su axe de dis ance il es
pa aisdui en e les į a džių ce/ši, shi as/ši a e anas/ana. aiškinimas ilus uojamas
sakiniu Ce li e es blan a, a bleuina, e ana gel ona. ce e in e p é a ion de ce/ a
signi ica ion du nom ne co espond pas aux conclusions des eche ches plus
app o ondies de son usageosence13. non-dé inê ibles in odui s dans le g oupe des
é é en és: ne e e en ines in odui s a an p iecha (zaimki e e encjalne i
nie e e encjalne). les signi ica ions des en ées co espondan es son indiquées
pas ou à ai p écisémen : les en ées a ec o man u kažnu odą éellemen
exis ojančius, mais neapb ėž us daik us ( ealnie is niejący, ale nieok eślony p zedmio ), e les en ées a ec no s hypo hé inius daik us
(p zedmio hipo e yczny)14.
7.
Va dažodžių ki čia anje es examiné à pa , sep ième, chapi e du li e. Il y appelle a an ou
ce ains communs suje s de la langue li ouwens du ki čia imo e de son ma quemen . le ai e
ne e issai : g amma ica ne elle 12 Pa odomųjų į a džių as, el dans les pa adigmes
nonbasemen es indiquées e šauksmininko o mes, plg.: į a džiai n'on šauksmininko, pa ce qu'ils
géné alemen neina k eipiniais (amb azas, ed.
11994: 256).
13 Plg.: įnomis ce es indi é en iškas dis ance: il peu indique e a imą, e olimą objek ą
(Rosinas 1996: 59); Tas, a es un memb e neu e. Il peu indique e plus, e moins de du pa leu
u olusį daik ą (amb azas, ed. 11994: 263). 14 a. Rosino de l'a is, įnomžiai a ec no s son neu alūs
exis is a imui (Rosinas 1996: 116).
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego. Wyb ane zagadnienia
mo ologii i leksji z ćwiczeniami 307 g ande, ayan a ai e ne peine à
a si e s i les chapi es phoné iques. du langage li auin ki čia imas déc i s
comme mo ologinis ki čio place dépendan du mo mo eminės sudė ies.
c'es nou eau ée du sys ème de ki chiaissemen de la langue Li uanien (plg.
S undžia 1995; amb azas, ed. 11994: 49). Néanmoins p a ique au desc ip eu de
a dažodžių ki čia anja allu choisi le adi ionnel modèle des qua e de
ki čia anja pa adigmes. du qua ième a dažodžių ci cončia anja
pa adigmas (p. 113) donné seulemen un exemple (daik a a dis en an ), qui
comme ičia illus e ou e p ésen ée schéma de ci cončia anja excep ions...
8.
G andeliame eiksmažodžio chapi e d'abo d b iè emen e ue nié le sys ème eiksmažodžio de la
langue Li uiniens. con inuen ê e examinés anzi y ums, sang ąža e ac eslas, qui, similai emen
comme e Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje, ne son pas considé és pa des ca égo ies
g amma icales. anzi y umas es considé é ac ionmajo i i , e non d'une ph ase ou même discou s
(plg. Hoppe , hompson 1980). Selon anzi y i é ma quan les ac ionmajodies, don la o me ne
dis ingue pas anzi y i é signi ica ions (elles appa enan à du con ex e), opposen les
ac ionmajodges les dis inguan . Ces de nie s se di isen en ois g oupes: p emiè ely appa iennen
eiksmažodžiai, don anzi y umu a an p iecha ma quée šaknies balsiów kai a; second ajai
eiksmajodžiai, don anzi y ume ma quan causa y inėmis e ku a y inėmis p éesagoms, e
e čiajai eiksmajodžiai, don in anzi y ume ma quan sang ąža. Ce e classi ica ion es ep ise
de Daba inės lie u ių kalbos g amma ikos (plg. amb azas, ed. 11994: 83288). Elle combien simpli ie la
image de ca égo ie de anzi y i é, ca ne comp end ac ionmajodžių, en géné al incapables de eikš i
anzi y i é con ep iešos (bū i, a ody i, gulė i, e c.). Sang ąża es incluse dans la ca égo ie
ansi i i é e de ien seulemen la moyenne aiškos de in anzi i i é15. Néanmoins sang ąžines
o mes g ama icales discu éées e sépa émen . Pa odoma sang ąžos in e acéika a ec šaknies
balsių kai a: kel i: kil i: kel is (p. 119). Deuxièmes de niè es in anzi y ies o mes de o mes de
signi ica ions di é umaies es es é neiš yškin i: les deux ses éškian es būseną ou sa aiminį
eiksmą. nonaaxplicée, que le signi ica ion du béné iciai e ayan i i sang ąža ac ionmawodum
anzi y uma nekeičia (plg. amb azas, ed. 11994: 288). Ge ai é yškin i lie15 De maniè e similai e ce e
o me es expliquée e Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (plg. amb azas, ed. 11994: 287288). Peu
e au e so e in e p é a ion des o mes de sang ąžinių ac ionsmažodžių de la langue li uanienne
elles peu en ê e incluses dans la ca égo ie ūšies e considé ées médiumo aiškos p iemone (ž .
Hol oe , Semėnienė 2004).
308 kalBOS kul ūRa | 81 u ies e polkų langues sang ąžinių eiksmažodžių
neikiamosios ūšies eikšmės ski umai (man nesimiega: nie mogę zasnąć e
pan.). les au es ca égo ies g amma icales ac ionno ice emps, pe sonne,
nomb e sépa émen ne nag inėjamas, mais seulemen b iè emen é i ées
déc i an les ac ionno ions asmenac ion.
liepiamosios déposacos 3-ioye o me de pe sonne eeinie, esimokai e e c. son considé ées des
spéciales o mes pe misy o de signi ica ion geidžiamosios (p. 150 151)16. liepiamosios signi ica ions
o mes ( epasako) e cons uc ions ( egul pasako) p ésen ées non comme di ec es (plg. amb azas,
ed. 11994: 306), e comme liepiamosios nuosakos aiškos p iemonės. en pa lan espèce, il es a i mé
que chaque ac ionmažodžių (i daly ių) eikiamosios ūšies o me a non iikiamosios ūšies
a i ikmenį (p. 156)17. Sang ąžiniai a an dėliniai ac ionsmažodžiai suda ą ūšies p iešp iešas
similai emen comme e nesang ąžiniai, a sang ąžiniams nep iešdėliniams p ieš sudė inės
nesang ąžinės ne eikiamosios ūšies, o mes, elles que. : Ramunė shukuojasi poils: Les poils son
Ramunės shukuojami (p. 158)18. dou eo ine sang ąžinių e bma od o més daiba ion19: il es indiqué
que sang ąžos p eesaga -si u i a ian ą -is/-s, cependan de elles o mes comme gydy is, suk is
da yba expliquée → d'une oix i elimina ion o més dans les gemina os: *gýdy i-is. gýdy is (p 159)20.
ensui e g ama icane examinées o mes pa icip ines. indiquées ac ionmajoodines e būd a dines
leu s quali és. neapsiei a sans diach oninai es no es su a chajines e nou elles les o mes des
pa icipan s de la langue Li uanienne. nuosekliai ap a16 Elles déjà Daba inės lie u ių kalbos
g ama ikoje déc i es comme nyks ančios, seno inės (amb azas, ed. 11994: 305, 309). Daba inės
lie u ių kalbos eks yne (h p://donelai is. du.l ) ce e é ision au o iaus ou e sep p emiè e
o me des cas de pa a ojime e ne ou e nė un (!) deuxième o me des cas.
17 Ac uelles Li uanies de langue g amma icale expliquée que une eikiamosios ūšies o me peu
a oi plusieu s nonekiamosios ūšies a i ikmenis e à l'in e se (amb azas, ed. 11994: 320 ). De la
même açon eikiamosios e non iekiamosios so šies ela ion s'explique Hol oe o e Semėnienės
(2004), cependan so šies con ep iecha leu semble exis ian seulemen seman inė e
nesouda an kai ybos ca égo ies.
18 Plg.: jas a s oja be a dės giminės sang ąžinės a ba y iškosios a mo e iškosios giminės
nesang ąžinės o mos (amb azas, ed. 11994: 325). 19 Il es indûmen décomposé: des supposées
e liepiamsies sédicaces ensemble a ec les co espondan es o mes non sang ąžinai es, e des
di ec es sédicaces sépa émen , discu us ous les au es sédicacs. neiš in a pasike jimų, pa
exemple, balsių kai a a an sang ąžos p iesagą discu ée e p. 159, e p. 160161 (deu ą ois).
20 T ès simplaien de elles o mes le doiba expliqué dans Daba inės lie u ių kalbos
g amma ikoje: nep iešdėlinių eiksmažodžių bend a ys šio o man o [-s(i)] cou a ian ą -s
p ijungia p ie bend a ies p iesaga: p aũs i p aũs i-s... (amb azas, ed. 11994: 383).
O. Vaičiuly ė-ROmančuk. G ama yka języka li ewskiego. Wyb ane zagadnienia
mo ologii i leksji z ćwiczeniami 309 šomas eikialnych e nonwiiczalnych
pa icipa ions emps des o mes kai imas e ki čia anje, es des ema ques
su équnesnį de la consomma ion de ce aines o ma ions deli inių.
sépa émen ai e les pa icipan s de equame é, ainsi que ex êmemen
a emen dans la langue ac uelle u ilisées sang ąžinės e į a džiuo inės
o mes des pa icipan s21. ne jus i ie ous les agissan s pa icipan s plisci os
du emps u ie (même e mâ iškosios giminės!) вести du co espondan s
neį a džiuo inių mo e iškosios giminės o mų: od ema u imiesłowu odzaju
żeńskiego, na p zykład: d busi [...] → d busieji [...], d busiosios [...] (p. 183)22.
G ama ikoje bien éclai škin i pusdaly io e pa aly io dis incumai de
consomma ion. Veiksmajodžio nonpe sonnalisables o mes de e ue se e mine
sky eliais su siekinį e būdinį. dou euse, si anse o d'une pe i e po ée
p a ique dans la g ammai e ac uelle de la langue li uanienne explique siekinio
(supino) daybą, signi ica ion e a oseną23. Būdinys g ama icales es
considé é o me ac ionmajo a i e, e non p ie eiksmiu (plg. amb azas, ed.
11994: 413). Ce e décision es égalemen dou euse an pou la signi ica ion
ca ac é is iques que pou le domaine dé ini de leu consomma ion, il n'es pas
jus i ié e du poin de ue mé hodologique. Veiksmajodžio chapi e se e mine
pa un se ice de da ybos. b e emen e iewées da ybos pama o pa ies de la
langue, da ybą galin i lydė i šaknies balsių kai a, da ybos o man ai. des dou es a causé assez a es p éesagines du a y es (aušė i, b ydo i, glūdo i e e c.) ai emen (p. 190).
9.
P ie eiksmis au o ės dé inie comme nekai oma pa ie de la langue, cependan
indique- -on que beaucoup p é eiksmių g aduniés. commen gi chu eba ou
açonnemen es considé é le deg é p éé icçons? puisque g ama icane il es
examiné sépa émen du ai eybos, on peu gue e, que le ai eyba il ne
coupeomas. Il en ésul e, la plupa des p é eiksmių kai omis deg és?24
21 Ac uelles ex ynas de la langue Li uanienne (h p://donelai is. du.l ) ne donne ni un seul
g ama ikoje p ésen ées sang ąžinių o mes éc ąsis e ašysiąsis ou į a džiuo inės o mos
di busiosios pa a ojimo casho.
22 Plg.: Į a džiuo inis o man as jungiamas à longųjų i iškosios giminės ienaskai as
a dininko o mų, don galūnės balsis pailgėjęs: [...] bū . k. l. d busys-is, yljusys-is, ãšiusys-is
[...] (amb azas, ed. 11994: 367).
23 La même au o ée a i e l'a en ion su le g ammaï de ce e o me e indique sa emplai ée
bend inée pa lan bend a į (p. 187).
24 Ac uelles langues li uaniennes g ama icales p oblème apei a: p ie eiksmis joje dé iniežiamas
comme nelinksniowana e ne s'asmenuje sa a ankiška pa ie de la langue (amb azas, ed.
11994: 410).