scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Bendrinės kalbos regionai jaunųjų lietuvių kalbos bendruomenės narių požiūriu: kompetencija ir vaizdiniai

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Bendrinės kalbos regionai jaunųjų lietuvių kalbos bendruomenės narių požiūriu: kompetencija ir vaizdiniai

Author: Daiva Aliūkaitė; Erika Merkytė-Švarcienė
Year: 2012
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/239/305
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
155
DAIVA ALIŪKAITĖ
ilniaus uni e si e o kauno humani a inis akul e as
ERIKA MERKYTĖ-ŠVARCIENĖ
ilniaus uni e si e o kauno humani a inis akul e as
BEnD inėS kAlBOS EGiOnAi
JAUnJ liE U i kAlBOS
BEnD UOMEnėS nA i POŽiū iU:
kOMPE EnciJA i AiZDiniAi
ESMINIAI VOODŽIAI: bend inė kalba, bend inės kalbos egionai, pap as asis kalbos
bend uomenės na ys, bend inės kalbos kompe encija, bend inės kalbos aizdinys,
pe cep i ioji dialek ologija.
Į ADinėS PASTABOS
Pode-se dize que a ma ca de local, alando-se de consumido de uma língua
bend inês (bk), é acompanhimasis sinal1. No malmen e desc ibindo bk
ep esen an e é mencionada sis ema de ações, que inclui o educa imen o do
consumido , social cul u al a expe iência. Po im, a é mesmo a ce a
p o issão ou a i idade do consumido pode se uma cla a e e ência a bk
ep esen an eą2. Shiapao ou assim, local ma ca en e signi ica i os de ações nãoakliū a3.
No e-se que ao ala sob e bk não se pode comple amen e igno a a oposição cidade e aldeia,
pois habi ualmen e es a dis inção mui as ezes elacionada com já mencionado išsila1
Na u almen e, al obse ação mesmo alando sob e aqueles países pad ão linguas (mik ų caso
bk), cuja base é a capi al língua. 2 Bk ge almen e é associada com o discu so público, i. i. , ádio
e e c. p o issões ep esen an esis, embo a e es as á eas, como mos am as mais ecen es
pesquisas socioling is as, se ca ac e ize aii esneška p incipalmen e po que que , adio
laidos ap esen ado es desempenha não só ep esen an es do obje i o (i. i. es a á ea) da
educação (mais e amaše ičius 2012). 3 Na u almen e, endo em men e os se iços de
expe iência linguís ica dos consumido es e bk baseindo a mę, alguns ep esen an es das
egiões li u as podem a p io i numanya galinhos se em melho es bk ep esen an es do que
ou as egions, po ém, não endo dados conc e os, isso é apenas pas a s ymas. di e en e do
que egionais dialec os de consumido es, bk ep esen an es de língua seus de o igem e
mo adias não indica. Ce amen e, é p eciso admi i que es e é um scena io op imis a. mais
saky i, kad bk a s o ų kalba ne u ė ų išduo i jų kilmės i gy enamosios ie os.
156
kAlBOS kUl ū A | 85
p ecisamen e se ia inimo (o e social cul u al cul u ales pa i ies) ac o niu, que mui as ezes
miamą į aką o muojan is a o ojo bk įgūdžiams pi miausia odėl, kad
š ie imo s i is a p io i siejama su bk. Dėl objek y ių p iežasčių (plg. iš ys-
em le y a in aes u u a, es abelecidas ins i uições de ensino, me cado de abalho
di e sidade e e c.) luga esi neabejo inai são desen ol idos ep esen an es da comunidade da
língua cen os de a ação, aigiimas bk p imei o sie i com a cidade de pa e pode se jus o.
Além disso, e adicional na dialek ologia é o necida cidade e aldeia pe sky a, pela qual base
ep esen ados a mės p incipalmen e iškoma kaimuose (plg. nO M k i e ijų4), embo a bk
ep esen an esų de e ia p ocu a e nas cidades. Na u almen e, se ia nãoikslu educ inusí
memb o da comunidade da língua umai eikšmiškai a alia como po encialesnį bk ep esen an e,
e menko educ inimo como espe ė ina ou os a mainos, ge almen e a minių kodų, semio
a minių kodų, ep esen an e. al abo dagem mui o sup essimpli ica a linguagem
a ian iškumo samp a . po ou o lado, o obje o in es igado des e a igo nãooblige a ponde a
p ecisões co espondências en e um de e minado consumido de e a o socioling is ino e
seu código alêsimo. e e in em men e aplicados mui o di e en e de di e en es países bk
c iação(si), his ó ia de aido, adição a osena, mui as ezes a é mesmo geoling is as ou
socioling is as o necidos no eó ico modelo de di lação de a ian es linguís icas na sociedade
(plg. Pe e io udgillo apeções ou ikampio schemá, que e a a cla amen e um sis ema de
obs áculos de acen os egionais e códigos sociais, e udgill 1983: 41) é p eciso apenas em
pa e, ūs y adap am ez a si uação de a ian idade especí ica do país, quando é mui o cla o,
in es igando um modelo de sociologia, que aigi.
nemaja a enção à linguagem pad ão (mūsų caso bk) concei os que a ibuídos
eó icos (apie isso consul e Hil on 2010: 5869; sob e eó icas discussões sob e
bk ambém consul e Aliūkai ė 2009a: 164168) signi ica d ejonių, ou o ma
saky inė do pad ão em ge al exis e. Po exemplo, Debo os came on a güindo,
essencialmen e só a esc i a ealiza a língua pad ão ( . y. bk) mi ão (ci . de
Ja e 2000: 500). mais ap o unda -se nes es insigh s se ia possí el endoin
4 Ak onimas nO M apibend ina okį a mės a s o o socioling is inį po e ą: nonmobile,
olde , u al male = sėslus, y esnio amžiaus, iš kaimo [pa yškin a mūsų – D. A. i E. M.- Š.]
al iks y as (ž . chambe s, udgill 1998: 29).
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
157
lą, pasi inkus am ik ą eo inę pe spek y ą i sukaupus duomenų. Šio
o obje i o do a igo é passeciona , po que bk do pon o de is a dos memb os da
comunidade das línguas simples o na-se in odu ie in o kodi, i. i. al a maina, que se
elaciona com alguma que seja conc e a cidade, egião ou k . PE cEP y iOSiOS
DiAlEk OlOGiJOS y iM ADiciJA kAiP Bk AiZDini y iMO ž liMyBė Pe cep y iosios
dialec ology (angl. pe cep ual dialec ology) pa adigma (apie as disposições da
pe cep y iosios dialek ologia mais. 1988: P es on 373395; 1989; 1999: xxiiixl; long 1999: 198226;
inoue 1999: 147; Die cks 2002: 5170; E ans 2002a: 95975; ambém e Aliūkai ė 2006: 8889; 2007:
5261), į eisinha um simples língua comunidade na io6 pon o de is a p incipalmen e
a mė y os pesquisas, em essência o mou possibilidade encon a -se chamadajai
senso de linguagem ( ok. Sp achge ühl)7 pe spec i a não só com a miniu discu so
elacionados pesquisas. aigiamoji p oblema bk egionai jo ens memb os da comunidade
de língua li uãs a s oma in es igando simples memb os da comunidade de linguagem bk
a ios imagdinos. Be quase obje i i daquelas imagens p ojeção, que e o na obje o
analisé des e a igo, são da linguagem consumido es e alo in ojos lingubines
disposições sob e ex os-s imulų ep esen an es abalhosi, nos quais umokiu ou ou o
aspek u c ia a, especi ica a, pildoma me odologia. Mais sob e pesquisas de
pe cep y iosios dialec ology no mundo eja. HPD1
aisyklingumo, sup an amumo, panašumo į bk, pa auklumo i , žinoma,
5 Pažymė ina, kad čia pa eikiami ik ch es oma iniai pe cep y iosios dialek ologijos pa adigmos
1999; HPD2 2002; PD 2010.
6 e mo simples memb o da comunidade de linguagem no a igo in oduzimem aqueles memb os da
comunidade de linguagem, que não êm p o issionais linguís icos conhecimen os. Nes es anos
pe cep y iões dialec ologias, liaudies kalbo y os (angl. olk linguis ics) ep esen an es no
19-ajame simposium socioling is ikos oco ido em Be lyne em uma do acinminha e en o diskussias
Folk linguis ics and socie y: Discussion s a s ė, qual in es igamasis pessoa co esponde
nep o esionalaus comunidade de linguagem na io c i é ios. À opinião comum assim e nep iei a.
Dicho omija p o issionalus s nep o esionalus cada um caso sie ina com in es igadojo sujei o.
mesmo no caso in es igado não é o almen e co e o a i ma que os pa icipan es do es udo não
êm conhecimen os p o issionais. Nas escolas mokslei iai ecebem conhecimen os sob e bk, eles
ensinam bk (pe ia li u ians language semokas), mesmo e ins umen inė moky ojų dalykininkų kalba
mui as ezes é bk ou pelo menos se es o ça, pa a que osse bk. po ou o lado, al como al g au de
p o issionalismo dos in es igados de e mina a in iga da in es igação ou a escola az uma
in luência signi ica i a ao p op essão lingüís ico de um memb o da comunidade de língua simples. 7
Mais sob e H. Büldo em 1939 su o mulado palbos sen imen o e kalbos ik o ės ( ok. Sp achwi klichkei ) ski į s . Goeman 1999: 136.
158 kAlBOS kUl ū A | 85 ex os-s imulų localizações nos chamadossoos
mapas men ais
(Ing. men al map)8.
ex os-s imulos egula idade, comp eensamidade, semelhança em bk,
a auklumo, men al mapápio a e as […] isso adicionalis as pe cep y iosios
dialec ology in es igado es abalhos pa es. du an e pesquisas
escla ecidos mais egula ing, a aukliaus e e c. do pon o de is a memb os da
comunidade da língua os códigos e miniais. a pa i men al mapeio a e a,
quando in es igamieji gi dimus a minius ex os-s imulus em localiza no
mapape, de e mina-se consumido es a mių con inuidade (i e d inė)
noa oka. igualmen e ambém bk ex os-s imulos inclusão em in es igações de
pe cep y iões dialec ology pe mi e pesquisado a alia simples da língua
comunidade ma io disposições, con icções sob e bk, bem como alo de luga
bk alecido no socioling is iniame po e e, i. i. de e mina , se simples memb o
da língua comunidade bk ep esen an e ligaja com alguma uu egião. Pode-se
alega que, nus ačius memb os da comunidade de linguagem simples bk
pa âme os de luga , a um ce o g au escla ecíama e consumido es
pe cep i ioji bk compe ência. al segmen o de compe ência socioling is ina é
impo an e especi icando, uma ez po uma, línguas na i as ugdymo gai es,
ou a ez po ou a, signi ica i o em ge al alando sob e a la inimen o
cul u al, cujo nea siejá el pa e é ( u ė ų быть!) e la minis escul u a. Além
disso, a um ce o g au bk sis ema imagens e ela e compe ência da a mia
dos consumido es, i. i. inqui iimu escla eškinama, se a minis código sepa ado
do non e mino. Es es conhecimen os são impo an es e geoling is os, e socioling is os, e no minamosios linguo y os ep esen an es.
Salien e-se que, p epa ando o ins umen o de pesquisa alado nes e a igo, decês ese bk
eks us-s imulus inclui em pe cep i ųjį es udo, guiando ce a adição e pa i imi de
pesquisas. A endendo 20042006 m. pe cepção e a aliação do alamen o in e minio, ob e um dos
alo ados a minių eks ų-s imulų, no qual o am ealizados apenas os chamados
lydimiep as ųjų kalbos bend uomenės memb os bk imagindinį. ne 40,63% de odos es8 G e a
ji y ų aukš aičių anykš ėnų b uožai, duomenys leido iksuo i ne ikslų pa-
Willio Die ckso (2002) p opos o men al mapaio e mo pe cep y iosios dialec ology pesquisado es
em abalhos é usado e cogni i o, cogni i io mapaio (angl. cogni i e map) e mo (p z., cloppe 2004:
6). Além de que às ezes pesquisado es pa eça no signi icado pa o a a e okazinius e minos
(mui o p o á el que pačių susiku us, be aiškias adições), po exemplo, kogni y usis peizažas
(angl. cogni i e landscape) e men alinis peizažas (angl. men al landscape) (ž . Wales 1999, le a o
ma e ial). Mais sob e a a e a do mapa men al nos abalhos dos pesquisado es de
pe cep y iosios dialec ology e . Aliūkai ė 2007: 174182; Aliūkai ė 2009b: 164179).
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
159
pondenças e 31,92 % de odos os esponden es9 a i ma am o mencionado ex o a mininho sem
dis ingui -se de bk (mais sob e es e es udo e Aliūkai ė 2009a: 160187). ino con inua pesquisas,
Panašūs duomenys gau i i pe 2008 m. a minių nuos a ų y imą (ž . Aliū-
kai ė, Me ky ė 2009: 259–274)10. Už iksuo as ne ikslus bk aizdinys paska-
com is a a escla ece ambém ou os aspec os elacionados com bk. daí e nes e caso bk a base
da conside ação p oblema de in odução é pa e de dados de um complexo es udo de
pe cep y iosios dialec ology, p incipalmen e pa a is o de in e minio alamen o ( k) pe cepção e
a aliação in es igam. o es udo oco eu 2009 m. lapk i į, 2010 m. g uodį e 2011 m. sausį. Realizando o
es udo da pe cep i iação dialec ologia, cla iin asi ap io inas k disposições de a aliação, k
discou so cons u o socioling is inio e a o aožai, conc e as k ex os-s imulų pe cepção e
a aliação de aco do com comp eendamidade, egula idade, es é ica e simila idade a bk c i é ios, a
o ien ação da da a do mapa men al i apio a e a dos memb os da comunidade de linguagem
comum. en e os in es igados ee iam a a alia 13 ex os-s imulos inse i e 3 bk ex ai-s imulai. 3
Es es ex ai-s imulai neabejo inai ep esen am bk no moms ( a ies e k . ni emenimis), pois
o am compos os de egis os kompak ines plocš eles, anexadas des inados a eina da egulada
a ia jo nalis as, a o es, pedagugus, ad oginkos11. Segundo linguís icos meios di e si o ê
odos 3 bk eks ai-s imulai são lygia e čiai isso são e bais, igu a i os agmen os es ilius
p ie Lie u ių kalbos bend inės a ies (2004) knygelės. Plokš elės į ašai bu o
a inio. P imo ex os imulo alė oja é mulhe , segundo o e e ço homem. in es igamiais e k
eks us-s imulus, e bk eks us-s imulus a alia am segundo eg asidade, a auklumo,
comp ehamidade e simila idade em bk c i é ios. 9 ealiza es udo 548 esponden es de 1317 anos de
idade. pa icipa am no es udo Ukme gės Duks ynos escolas p incipais, Ukme gės Šilo
secunda ís icas, kauno žuolo ka alikiškos mokyklos, Ma ijampolės 6-osios secunda ís icas,
Aly aus ajono Pi ašiūnų secunda is as, Skuodo ajono Ba u as secunda is as, k e ingas
ajono ka enos secunda is as e okiškio ajono Pandėlio secunda is as 10 es udo pa icipou 46
Milikonių secundá ia escola de kauno (a lik i o es udo ajudou as p o esso as Aud onė Babajan e
iole a S en kauskienė) e 40 lukšių inco G ybo secundá ia escola de alunos (a lik i o es udo
ajudou a p o esso a Aldona U bai ienė). 11 ex ai-s imulai a miniai escolhe , com o objec i o de
e ela oda a a minę di e si o ę da Li uu . 6 eks ai-s imulai pe encem al oš aičių a mei ( .
y. aka ų aukš aičiams kauniškiams (2 eks ai), aka ų aukš aičiams šiauliškiams, pie ų
aukš aičiams, y ų aukš aičiams pane ėžiškiams, y ų aukš aičiams ši in iškiams), e 4 žemaičių
a mei ( . y. aka ų žemaičiams, pie ų žemaičiams aseiniškiams, šiau ės žemaiškiams
k e ingiams, pie ų žemaiškiams a niškiams). 9 ex ai-s imulai e bais i ados de lk cH (2004), e
aka ų aukš aičių kauniškių (Šakių .) eks ass imulas de l (2005). A análise de sua pe cepção e
a aliação nes e a igo a enção é dada apenas an o quan o isso p ecisa, com o obje i o de
discu i mais cla amen e o p oblema do a igo de in es igação.

160
kAlBOS kUl ū A | 85
Pas ebė ina, kad, e inan bk eks ą-s imulą, panašumo į bk k i e ijus,
in es igou ocimis, pode apa ece excessklino e con aš a aująs logikai, po ém,
da an y imo ins umen ą, pap as ajam kalbos bend uomenės na iui okia
s a egija y a pag įs a. y imu siekiama aiškin is ne bk kaip abs ahuo os
sis emos e ę, o bk aizdinį pap as ojo kalbos bend uomenės na io sąmo-
nėje, aigi okia užduo is ( . y. panašumo į bk k i e ijus) kaip ik i lemia
sugalimidade escla eixin i simpl ojo língua comunidade de ma io u imo bk
imagidinio co espondi ão ou nea i ik ão bk ealização. Além disso, a a aliação
exp essa aos inqui idos o necida seman inio di e encialo escala de a aliação
mo eks o-s imulo a i ik į bk (ž . 1 pa .).
leido ixa alina1 PA . Escala de a aliação di e encial seman ino12 Es e a igo
em como p oblema in es igado conside a a mais impo an e é a a e a do
mapa men al de pesquisa da pe cep y iosios dialec ology. Na a e a do mapa
men alino in es iga i os o am pedidos ma ca em e ano a a localidade, da
qual, seus acham, es ão alan es. Na enca gao y ap esen a-se mapápiso com
sužymė as muni idades limi es e cen ais, endo em con a o a o de que
in es igam idos são ep esen an es da jo em ge ação e lhes pode al a
conhecimen os de geog a ia. al p essupos o é le an ado e pe cep y iosios
dialec ology p inciples c iado Dennisas . P es onas (1989).
O a igo examina dados de es udo, conduzido nas cidades de kauno, klaipėdos, Pane ėžio,
Šiaulių, elšių e Aly aus13. Anônimo um exame de cada cidade dos g upos de inqué i os oi
ealizado depois 3040 min. To al de pesquisa oma 276 esponden es. es udá eis e á ios
1418 anos. 12 es udos podem se usados e de ou as, po exemplo, 5, 6, 9 balų, escalaes
(mais ê. Al-Hindawe 1996: [19]).
13 O Ap eaimação e e ida oi ealizada não apenas nas cidades mencionadas. do o al oi
ag upado mais de 500 ques ioná ios de oda a Li uânia (p.g., Šakių, cal a ijos, ka enos,
k e ingos, a nių, ad iliškio, amygalos, a ėnos, e c.), po ém no a igo op ou-se po analisa
apenas 6 dados de cidades de meio linguís ico geoling is icamen e di e en es, pois em ou os
pon os do es udo as amos as dos inqui idos e am mui o poucas (desde á ias a doze pessoas).
ais ala sob e polinkius, a é não acumpe a su icien e e olygios dados, se ia neobje y u.
Aquele os do inqué i o a ingiu são gua dados uni e si á io ilniaus kauno humani á io
aculdade de ilologia Li uãs ka ed oje.
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
161
Bk A PAŽiniMAS i lOkAliZAciJA:
kOMPE EnciJA i AiZDiniAi
No a emos que o es udo pa icipou de di e en es ambien es linguís icos pesquisado es
( g. Tabelê 1).
1 lEn Elė. pa icipan es kalbinė aplinka
Cidade núme o de inqui idos aka ų
aukš aičiai kauniškiai14 kaunas 35 aka ų
aukš aičiai šiauliškiai Šiauliai 40 y ų
aukš aičiai pane ėžiškiai Pane ėžys 53
Sou he n aukš aičiai Aly us 46 aka ų žemaičiai klaipėdiškiai klaipėda 56 Šiau ės žemaičiai
elšiškiai elšiai 46 embo a no século XXi mui o expandido (e, admi amos, undamen adoi)
discu so sob e e mių ienodėjimą, mišimą, supanašėjimą su bk, po ém ecen es
geoling is iniai y is imai Li uane indicam que não odos os dominos endem a codi ica o
e mino15. Sąmoningųjų disposições ní eleniu é possí el ala a é sob e a mių a gimimen o.
Na u almen e, econhece-se que mui as ezes ale ala não sob e adicionalina a mę, . i.
cla os, disc e os, com um ce o a ealu a ejada a ian e do ala , mas sob e uma ce a kodą
con inuidade en e bk e a mės, . i. egiolek ą. egiolek as deno a um ce o bk e a mesas
elações, simila ização, equilíb io (k yp is: a mė → bend inė kalba) de inį (mais sob e egio14
a segui são usados g upų kodiniai umpiniai: kauno Milikonių idu inės mokyklos i iamieji
(a lik i y imą padėjo lie u ių kalbos moky oja Aud onė Babajan), Šiaulių liepo ių gimnazijos
(padėjo socialinių mokslų, lie u ių echnologijos, menino i izikos ugdymo Š eiman ienė),
Pane ėžio amaduAušadu idu inės mokyklos (padėjo pa aduja Jasi Dai ė) , Adol o Al o
15 Vé o si e do p oje o Šiuolaikiniai geoling is ikos y imai lie u oje: punk ų inklo
op imizacija i in e ak y oji a minės in o macijos sklaida (código do p oje o n .
P1-3.1-ŠMM-07-k-01-028, ado ė p o . Danguolė Mikulėnienė) www. a mes.l , onde são ap esen ados no os
a mių y imo duomenys, . y. umpi pokalbių, monologų agmen ai iš isos lie u os.
Skelbiama medžiaga odo, kad a miškai žymė a aiška būdinga ski ingų ka ų a s o ams.
162 kAlBOS
kUl ū A | 85
lek ą ž . Hoppenb ouwe s 1982: 186–196). Olandų y ėjo ko nelijaus An-
onijaus Johanneso Hoppenb ouwe so pasiūly as egiolek o e minas kai
ku ių au o ių (plg. Bellmann 1998: 23–34) dažnai pasi enkamas i kelių
panašėjančių a mių da iniui į a dy i.
Ao compo a amos agem de inqui idos p incipalmen e guia -se pelo a o de que os
pa icipan es do es udo de em se de di e en e linguís ica ambien e, isso é impo an e ao
analisa os dados ob idos do es udo. embo a, u in em men e di e en e aišek miximą,
podobėjimą, . y. egiolek ą, in es iga i os subdi isão em aka ų aukš aičių kauniškių,
šiauliškių e k . a minės ambien e i iamuosius é mais condicionalškas e quan o pa a
igo os. con udo dize , que in es igamieji são de di e en e ambien e lingubinês, co e a.
neabejo ina, que di e en es g upos de i iá eis disposições sob e k e bk, bem como a mių
imagemdinių e bk imagemdinių sis ema depende de sua habi a ó ia local, que em peci os
aiškos ( a mės, egiolek o ou k . isso já não é ão impo an e) ma ca. É impo an e
ac escen a que mesmo na me ópole nep osso se a possibilidade de ou i pu nai a minę
ou uma ce a a miškai žymė ą aišką ou pelo menos há disponibilidade a minės aiškos
aizdinių16. is o, cla o, es á elacionado com condicionalmen e a dia mig ação pa a as
cidades, e assim e bas an e umpa u banis ine adi16 Os dados dos execu o es do
P oje o Cies ai i jezika mos am que odos os p incipais me ópios ( ilniaus, kauno,
klaipėdos) êm habi an es bas an e bem capazes de dis ingui e mes (ž . kliukienė eigia
2010: 95, 99).
2 PA . O abalho do mapeamen o men al cia. po ou o lado, aqui impo an e
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
163
e das chamadas edes sociais (angl. social ne wo k)17 com giminas ou
conhecidos he e odoie a minėje ambien e densis, que diminui pelo menos
pe cepcinius di e en es habilidades aiškos, i.e., pode e in luência não só à
chamada a mės, mas e bk compe ência. excluindo ês bk
ex os-s imulões, que no ques ioná io do es udo o am codi icados F, i e M
le as (ž . pic lą, que ap esen am agmen os de ques ioná ios com
ealizada a e a de mapa men al18), a aliações, p imei o cabe dize -se que
os dados pe mi em ala undamen adamen e sob e não- exslas da jo em
ge ação da comunidade de linguagem do es udo bk imaginini. Es ei amen e
a i ma que a compe ência da pe cepção bk é limi ada, não se ia o almen e
obje i o e co e o, pois inqui idos odos ês bk ex os-s imulus segundo
egula idade e semelhança a bk c i é ios a aliam com pon uações mui o
al as (7-bal-e a escala de di e encial seman ino), hence i memen e
sepa a-os dos ou os dez dezenas alo k es imulados ex os (ž . Tabelê 2
e Fig. 3.) 19. 2 lEn Elė. Bk ex os-s imulos egula idade e semelhança em bk
į e čiai (balais) c i é io Bk eks ai-s imulai i iamųjų g upo
F I M Ap egula idade 6,0 5,3
5,8
Anašumas em bk 5,9 5,2 5,9
PA egula idade 6,5 6,2 6,1
Anašumas à bk 6,5 6,3 6,3 Eu
eg asingumas 6,4 6,2 6,2
Anašumas em bk 6,3 6,1 6,0
17 Sob e a concepção das edes sociais mais e . Mil oy, Mil oy 1992. 18 No o-nos que bk
ex ai-s imulai ligamos com os g andesmies. Es e polinkis é um equen iais en e odos g upos
de in es igá eis, consul e mais adian e no a igo. 19 Já mencionado, que nes e a igo k
ex os-s imulos dados de a aliação nãoanalizam-se, isso de ou os a igos. pa a que possa
aze compa ação, no a emos b e emen e que só aka ų aukš aičių kauniškių a mės
ex o-s imulo, que oi com as mais al as pon uações a aliado po odos os g upos in es igados,
a mais al a pon uação média de egula idade é 5,5 pon os, a mais al a simila idade com bk a
pon uação média é 5,8 ( ambém a aliam Žk g upo in es igados); 9 ou os ex os-s imulos
egula idade e semelhança com bk į e čiai é mui o mais baixo, plg. pių aukš aičių eks os imulo
semelhan e ao bk a alia 4,1 pon o, egula idade pon o ( aip a alia Ap g upo i iamieji 3,7);
nó daiços k e ingiškių ex o-s imulo semelhança em bk a aliado 3,2 pon o, eg asidade 3 pon os
( aip a alia PA g upo i iamieji) e . .
170 kAlBOS kUl ū A | 85 binei nasc inei, . y. Šiauliams. Na u almen e, mui o
espe ecido e agua dado esul ado, que nenhum in es igamasse de ŠŽ g upo bk
códo não elacionou com kalbine gim ine. P idu ina, que ais dados são
impo an es e geoling is icamen e. aigi e , que aiškus a minis pasluoksnis
p ecisaina bk compe encia. ou os insigh s sob e kalbinė gim inės incen i a
kauno cidade ( Ak) i iá eis bk eks ų-s imulų a aliações. Pode-se ala sob e
au os e eo ipiná no a dos kaunieços a no ma kaune alada eg asingamen e,
aigi alama bk. kauno cidade Li u iškumas nek es ionuojamas, aquela con i ma e
pa ece oda undamen ada, que bk eks ai-s imulai a ibuíam kauno cidade.
pesquisado es obse a (plg. Mil oy 2001: 539) que os simples memb os da
naujausi socioling is ų duomenys (plg. amonienė 2011); šiuo a ž ilgiu
comunidade de linguagem a língua pad ão ( i iamuoju caso bk) mui as ezes
su apa ina com au ine língua. Pensa, que e nes e caso abs ahuo i concei os da
língua, . y. bk e au inė kalba, suplakami. Dalis in es igá eis eg asingiausius,
semelhan eiausius į bk ( ai e ela espec i ami į e čiai) eks us-s imulus a ibui
lie u iškiausiam cidade lie u os. Na u almen e, nãomes ina e já mencionadosi
albinês gim inais eiksnys. logischkas e dėsningas polinkis mais al as balis
a aliada ex ou sie i com seu mo ado ia luga . isso pa icula men e con ay ina
delis pode se ca ac e ís ico de alguns jo ens aos kaunieços. alando sob e Ak
g upo in es iga i os é p eciso dize , que cap ado mais um polinkis. Pa e dos
ada, kai e in ojai jaučiasi kalbiškai saugūs, i jų kodas u i a i ąjį p es-
ižą. Many ina, kad kaip ik oks bk i sa o gim ojo kodo sujungimo mo-
inqui idos da cidade de kauno bk ex us-s imulus oi mulą 8,6%, M eks ą-s imulą
5,7%. ais dados em pa e pude am de e mina já mencionados a o es lingubinês
genminais podia se samp o aujama segundo modelį: assim ala-se, se já não no
linkę lokalizuo i kuo a čiau kauno, pa yzdžiui: kėdainiuose (F eks ą-s i-
mulą – 17,1 p oc. i eks ą-s imulą – 5,7 p oc.), kaišiado yse (i eks ą-s i-
mais p óximo ambien e, isso ce amen e em algum luga po pe o.
Em ge al alguns dados de g upos in es iga i os incen i am a idéia po bk
zonas, que são pe o didmiesças. es udo indica que em bk zoną pakliū a
kaišiado ys, kėdainiai, Vilka iškis, Šakiai e akai. só PA g upo in es igamieji
bk ex os de nep isky ė kaišiado ims. kėdainiuose pelo menos depois de uma
ez e pelo menos um dos bk ex os localizou de odos g upos in es igamieji
(já mencionado que en e Ak g upo in es igá eis ixado a é polinkis).
Vilka iškyje e Šakiuose ambém de cada g upo in es igá eis o am ais, que
a ibuí am pelo menos um dos bk ex os a essas cidades.

D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
171
Many ina, kad akai i iamųjų dažnai pažymimi kaip bk zona i nea s-
ki iami nuo ilniaus. ki aip paaiškin i, kodėl akai men aliniame žemė-
lapyje y a gana s a bi zona, y a neįmanoma, plg.: 27,5 p oc. Aš g upės
i iamųjų šiame mies e lokalizuoja i eks ą-s imulą i 10 p oc. – M eks ą-
es ímulo; 10,9 po cen o. Š akam ambém a ibui MŽ eks ą-s imulą; akues M ex ą-s imulą
lokalizoa e 5,7 p oc. Ap g upo in es igá eis. No e emos que su p eende o a o de que en e
es e eo ipá ios bk cidades de não epe i us: F eks ą-s imulą po um sykį lociza o Aš e ŠŽ
pakliū a Ma ijampolė22. Šiam mies ui bk eks ai-s imulai p iski i os kelis
i iamieji; i ex ą-s imulą po um sykį a ibuí am PA, Ak e Eu in es igamieji; um Žk
in es igamasis Ma ijampolei a ibuiu M eks ą-s imulą. ais dados pe mi em pensa udoip.
Pode se que Ma ijampolê p as i aos memb os da comunidade da língua enha maio alo
geoling is ina, i. i. mais associada com a miniu alėjimu do que com bk. po ou o lado, espe á el
e o que, como jus amen e aiškos em elação nãoikslus bk imaginá io é ão a as ado do
ealíssima bk, que obje i amen e a imesni bk códigos memb os das comuns línguas comuni ês
são nebeleikomi semelhan es a bk. Beijo abejo, isso mos a ia pa icula men e p as ão a
compe ência bk dos memb os da comunidade das línguas simples. Na u almen e, endo apenas
dados de disposições, es i amen e gene aliza se ia e ado. in es iga i os não ques ion, onde
se ala egulamen amen e, onde se ala bk, onde se ala semelhan emen e em bk e e c. aigi não
se pode es a ce os, que se i esse sido ap esen adas ou as ques ões e ou as ex os de
pe cepção a e as, Ma ijampolė e ia igualusi exia ambém in e p e ada como uma cidade
ma cada, sie inas não com bk, mas com k. Pode-se dize que os inqui idos na a e a de mapa
men al em o al ma ca am 41 localidade (cies ão ou po oinho) (na 3a abela mos ada, depois
quan os di e en es cidades em cada caso mencionado). alguns luga es ( e o ės) já começa a
adqui i p o o ipinę bk cidade ( e o ės) alo ę (dėl assim alo ado de ilniaus cidade z .
Čiči kai ė, aicekauskienė 2011: 5776). isso, cla o, 22 Plg.: lemb in inas laimos G umadienės 1980 m.
socioling is iniais mé odosis i as subjeci usis a aliação do idioma. dados ecebidos da
pesquisa mos a am exis e ou as disposições. en ão pesquisa pa icipou 45 es udan es de
classes mais elhos de ilniaus escolas. 44 po cen o. apon ados dos lėje) (po 42 po cen o), 31 po
cen o cons i uí am espos as, nos quais no mine é conside ada kauno 27 po cen o. ilniečius,
os es an es nea sagė ao pe gun a. Pedido pa a compa a ma ijampolieços e kaunieços língua,
49 po cen o. dos alunos p e e i am ma ijampolieços, e 22 po cen o. kaunieços
eigė, kad no mine kalba šneka ilniaus mies o gy en ojai. Be eik okia pa i dalis mokinių
nu odė, kad li e a ū ine ( . y. bk) kalba šnekama Su alkijoje i kapsuke (dab. Ma ijampo-
kalba, 24 p oc. – y ų Aukš ai ijos. kai anke oje bu o pap ašy a a saky i į klausimą, a il-
niečių, a su alkiečių kalba panašesnė į li e a ū inę, 56 p oc. apklaus ųjų nu odė su alkiečius,
(daugiau z . G umadienė 1980: 9193).
172 kAlBOS kUl ū A | 85 são assun os de ní el de disposições e con icções.
Socioling is inė bk samp a a, dis inguien e bend iná língua no sis ema de
a iões, in es iga ií eis não é aiški. po ou o lado, apenas os es udos
sis emá icos de obse ação de códigos assegu a iam dados de e dade de
linguagem ( ok. Sp achwi klichkei ) (apie H. Büldo dados de e dade de
linguagem e di e ença de sen imen o de linguagem mais éa Goeman 1999: 136)
e se ia base ala sob e obje i os ou não exslos bkdin isão, po ém isso já
ou os obje i os de pesquisa. 3 lEn Elė. No mapa men al o núme o de cidades
e municípios nomeados in es igá eis Pamini ada de cidades e municípios
g upo
F ex o-s imulas i ex o-s imulas M ex o-s imulas ap 16 16
20
PA 9108 os 7 13 17 ŠŽ
14 12 16 Žk 11 14 22 ak
11 15 15 iŠ ADOS e
P iElAiDOS
Em espos a à pe gun a in es iga i a po que do pon o de is a da
comunidade de línguas comuns bk o na-se in oduzi in o código menė ini
dois aspec os mais impo an es. Os dados do inqué i o pe cep i o
alo a em como diagnós icos. po uma pa e, explica-se liaudiškoji
aksonomija pe se, ou a pa e, assim apčiuopiamas em yškėja
aikomosios, p ak inės kalbos y ėjų eiklos k yp ys, ikslin inas kalbinio ugdymo gai ės e pan.
Ge a a compe ência de pe cepção bk memb os da comunidade de língua
jo em p omo e a insj alá, que bk neabejo inai unciona no domínio da
educação, po ou a pa e, a pa i da a e a do mapa men al cla i ica-se
que es e código não é cla amen e concep ualizuado, i. e. no p ocesso de
nuo egioninių, socialinių a ian ų i pan. y imo ezul a ai aki aizdžiai
odo, kad no minamosios kalbo y os i socioling is ikos pa adigmoje ei-
ugdymo linguís ico não se dis inguiam kiama bk umb a a são in es igados são
ampa į ie in u kodu, adinasi, be eik pakliū a į egioninių a ian ų sis e-
mą. Žinoma, eig i, kad bk y a egioninių a ian ų sis emos na ys, iš esmės
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
173
menkai, ce amen e e bk em sua consciência é ydinga. po ém al pa adoxal
esquema de pe cepção bk en e consumido es unciona e, suponha, a é pode
e in luência no gos o linguís ico dos consumido es e p e e ências linguís icas.
yškėjan is polinkis bk associa com ilnium e kaunu indica que jo ens ge ações
memb os da comunidade de linguagem êm sumişusius social cul u ales a ação cen os
de e de linguagem idealų imagemdinos. bk al in odução pode explica -se peculia
capi alinha e em ge al didmiescio complexo. Na u almen e, alando sob e o comum
alo in o de ala, isso mui o dėsninga e na u al. Didmies is é socialinė siekiamybė, ou
seja, o na e kalbine siekiamybe. e po isso bk o código do pon o de is a do simples
a aliado é mais de me ópolis, e não de algum ou o cidade, o código. Si uação, que as
elações compe i i as esb iscaya p ecisamen e en e ilniaus e kauno, é mui o kikė ini:
ilnių lemia mencionadois s a us da capi al, kauną lie u iškiausio mies o aizdinys.
ep esen an es de dialec ologias pe cep i iais mui o di e en es países23 ecebem
dados semelhan es, i. e. posi i as cono ações cul u ais, sociais locais habi ualmen e
ecolhem es ima i as posi i as e a aliado es men inais a ian es de ala da e kaunas).
aigi des alo iza simples das línguas comunidade memb os das con icções e imagens de
žemėlapiuose. as pa pasaky ina i apsk i ai dėl kalbinės gim inės aizdinio
men aliniuose žemėlapiuose ( i iamuoju a eju dėl bk minė ini ik klaipė-
nenhuma manei a nedo a. não p ecislus simples da língua imagemdinys ma io comunidade
da comunidade não pode se conside ado e ado. simplesmen e p ecisa sepa a mui o
cla amen e as pe spec i as do pesquisado e do consumido . do in es igado pon o de
is a se ia injus o alega que bk é localizá el código, po que ele ope a bk cien í ica
de inição, em ge al concep ualização dados. do consumido , i. e. do simples memb o da
comunidade de linguagem, do pon o de is a é co e o a i ma que bk é in oduzida o
código, po que o usuá io baseia-se i memen e adqui ilhei24 ou mui o e eme iškais
es e eó ipos, disposições, linguiniu skoniu e e c., i. i. ais dydžiais, aos quais em ge al não
pode se aplicado c i é io de e o, po que nesse caso o simples memb o da comunidade
de linguagem se ia imedia amen e ans e ido a ní el de especialis as. ou seja, e duas
sis emas de conhecimen os, p o issionalalo e gos ėjo, se iam mis u ados, e isso já
coisas cogni y iejas, das quais há que obse a . neabejo ina, que nãoexklús memb os da
comunidade das línguas simples bk igu dios são sepa ado e bas an e impo an e
obje o de in es igaçis. 23 Po exemplo, i i a ian es ancusas do idioma canadoje
k ebeke (ž . E ans 2002b: 8386), u quis diale os (ž . Demi ci, kleine 1999: 263282), olandų bk
e a mės Olandijoje
(ž . Bezooijen 2002: 1330) e k .
24 é p eciso econhece que algumas alegações a é êm ealas base […] plg. Kaunas
Li u iškiausias cidade, isso onde ou ou bk consumido es pode se .
174 kAlBOS
kUl ū A | 85
li E A ū A
Al-Hindawe J. 1996: conside a ions when cons uc ing a Seman ic
Di e en ial Scale. La T obe Pape s in Linguis ics 9, [19]. Aliūkai ė D. 2006:
Pe cep y inės dialek ologijos y imai: dialek o aizdinys. Linguda de á ios
cul u as con ex o. Zinā nisko aks u k ājums 16, Dauga pils: Saule, 8795.
Aliūkai ė D. 2007: Ta minis con e sação e bend inė kalba: objek i iųjų i
subjek y iųjų ski umų kul ū inė e ė. Do a o disse ação, ilniaus
uni e si y.
Aliūkai ė D. 2009a: Bend inės kalbos aizdiniai: k azis anda o p oblema.
Respec us Philologicus 16 (21), 160187.
Aliūkai ė D. 2009b: Pe cep y iniai dialek ų y imai: men alinis žemėlapis.
Respec us Philologicus 15 (20), 164179.
Aliūkai ė D., Me ky ė E. 2009: Socioling is inis código de a minių
aisyklingumo y imas. Cul u a da língua 82, 259274. Bellmann G. 1998:
Be ween Base Dialec and S anda d language. Folia
Linguis ica XXXii 12, 2334.
chambe s J. k., u d g il l P. 1998: Dialec ology. Second Edi ion. camb idge:
camb idge Uni e si y P ess. cloppe c. G. 2004: Linguis ic Expe ience and he
Pe cep ual Classi ica ion o Dialec Va ia ion. Disse a ion, S an o d.
Čiči kai ė ., aicekauskienė l. 2011: Vilniaus klausimas bend inės lie u ių
kalbos samp a ose: me aling is inių ilniečių komen a ų y imas. –
T abalbai i dias 56, 5776.
Demi ci M., kleine B. 1999: he Pe cep ion o u kish Dialec s. Philadelphia: John
Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1. Ed. by D. . P es on. Ams e dam,
Benjamins Publishing company, 263282. Die cks W. 2002: Men al Maps.
linguis ic-Geog aphic concep s. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 2. Ed by D.
long, D. . P es on. Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing company,
5170. E ans B. 2002a: An Acous ic and Pe cep ual Analysis o imi a ion. Handbook
o Pe cep ual Dialec ology 2. Ed by D. long, D. . P es on. Ams e dam, Philadelphia:
John Benjamins Publishing company, 95112. E ans B. 2002b: A i udes o Mon eal
S uden s owa ds a ie ies o F ench. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 2.
Ed by D. long, D. . P es on. ema ks and con o e sial Me hods. Handbook o
Pe cep ual Dialec ology 1. Ed. by D. . P es on. Ams e dam, Philadelphia: John
Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing company, 71—93.
Goeman A. c. M. 1999: Dialec s and he Subjec i e Judgmen s o Speake s:
Benjamins
Publishing company, 135146.
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
175
G umadienė l. 1980: Subjek y usis a aliação do idioma. Líbos cul u a 39, Hil on n.
91–93.
H. 2010: Regional Dialec Le elling and Language S anda ds: Changes in he
Høne oss Dialec . PhD hesis, Uni e si y o yo k. Hoppenb ouwe s c. A. J. 1982:
Language change: A S udy o Phonemic and Analogical Change wi h Pa icula
Re e ence o S.E. Du ch Dialec s, Meppel: knips ep o.
HPD1 1999: Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1. Ed. by D. . P es on.
Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing company. HPD2 2002:
Handbook o Pe cep ual Dialec ology 2. Ed by D. long, D. . P es on.
Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing company. inoue F. 1999:
classi ica ion o Dialec s by image: English and Japanese. Philadelphia: John
Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1. Ed. by D. . P es on. Ams e dam,
Benjamins Publishing company, 147160. Ja e A. 2000: in oduc ion:
non-s anda d O hog aphy and non-s anda d Speech. Jou nal o
Sociolinguis ics 4/4, 497513. kliukienė . 2010: a mės mies e: pagamen o,
consumo e kalbinės nuos a os. Mies ai e línguas, ilnius: ilniaus
uni e si aka, 91105. lk cH 2004: Ch es oma ija das a anhas da língua
Li uânica (su kompak ine plokš ele). Suda y ojai . Bace ičiū ė, A.
i anauskienė, A. leskauskai ė, E. umpa. ilnius: ins i u o de língua li uãs
publicação. D. long 1999: Mapping nonlinguis s E alua ions o Japanese
language a ia ion. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1. Ed. by D. .
P es on. Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing company, 198 l
2005: Lie u ių a mės, 2 pa es. Suda y ojai . Bace ičiū ė, k. Juške ičius, A.
226.
leskauskai ė, k. Mo kūnas, D. Mikulėnienė, E. Ože ai is, l. elksnys, D.
aišnienė, A. idugi is e k . ilnius: ins i u o da língua li uanas, ins i u o de
Ma emá ica e in o má ica.
Mil oy J. 2001: languages ideologies and he consequences o
S anda diza ion. Jou nal o Sociolinguis ics 5/4, 530555. Mil oy l., Mil oy J.
1992: Social ne wo k and Social class: owa d an in eg a ed
Sociolinguis ic Model. Language in Socie y 21, 126. Pake ys A., Pupkis A.
2004: Li u ias línguas bend inė a is (su kompak ine plokš ele), ilnius:
Gim asis pala a.
PD 2010: Pe cep ual Dialec ology: neue Wege de Dialek ologie. Ed by ch. A.
Ande s, M. Hund , A. lasch. Be lin, new yo k: De G uy e . P es on D. . 1988:
Me hods in he S udy o Dialec Pe cep ions. Me hods in Dialec ology. Ed.
by A. . homas. cle edon: Mul ilingual Me e s,
373—395.

176
kAlBOS kUl ū A | 85
P es on D. . 1989: Pe cep ual Dialec ology: Nonlinguis s’ Views o A eal
Linguis ics, Do d ech : Fo is.
P es on D. . 1999: in oduc ion. — Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1.
Ed. by D. . P es on. Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing
company, xxiii–xl.
amonienė M. 2011: kalbų a ojimas da be didžiuosiuose lie u os mies-
uose. Li uãos ala 5, [115].
amaše ičius G. 2012: Líng is ina compe ência dos líde es da Žiniasklaida no
con ex o de ans o mações da sociedade. Dak a o dise ação, y au o
e si e as, lie u ių kalbos ins i u as.
Didžiojo uni udgill P. 1983: Sociolinguis ics: an in oduc ion o language and Socie y.
london: Penguin Books.
an Bezooijen . 2002: Aes he ic E alua ion o Du ch. Handbook o
Pe cep ual Dialec ology 2. Ed by D. long, D. . P es on. Ams e dam,
Philadelphia: John Benjamins Publishing company, 1330. Wales k. 1999:
no h and Sou h: A linguis ic Di ide? Inaugu al Lec u e, June 10.
Recebeu 2012 11 05 REGiONS OF HE S ANDARD
lANGUAGE FROM HE POINT OF iEW OF yOUnG
MEMBE S OF HE li HUAniAn lANGUAGE
cOMMUni y: cOMPE EncE AnD iMAGES
Summa y
Sys em o ac o s which is e e ed o when modelling a ep esen a i e o a s anda d
language includes educa ion as well as social and cul u al expe ience o a use . Use s
p o ession o ac i i y could also become a clea e e ence o he po en ial
ep esen a i e o he s anda d language speake s. F om a heo e ical pe spec i e
loca ion ma k is no one o he impo an ac o s, hough heo e ical models no
always p ecisely co espond o he sys em o use s a i udes and belie s. he aim o
his a icle is o discuss why he s anda d language becomes a localized code in he
poin o iew o he young membe s o he language communi y. he esea ched
p oblem egions o he s anda d language om he poin o iew o he young membe s
o he li huanian language communi y is being co ec ness, in elligibili y, simili ude o
discussed esea ching he images o he s anda d language a ian s p e alen in
his g oup o use s. linguis ic a i udes o he language use s and es ima o s owa ds
he s anda d language and appeal o ex s imuli and localiza ion o ex -s imuli in
D. AliūkAi ė, E. ME ky ė-Š A ciEnė. Bend inės kalbos egionai
jaunųjų lie u ių kalbos bend uomenės na ių požiū iu: kompe encija i aizdiniai
177
so-called men al maps p o ide mo e o less an objec i e p ojec ion o hese images.
he in es iga ion o he s anda d language localiza ion issue is based on a pa o he
da a collec ed du ing a complex esea ch o pe cep ual dialec ology ca ied ou in
no embe 2009, decembe 2010 and janua y 2011. A ask o men al map o pe cep ual
dialec ology is he mos impo an o he esea ch o his issue. he esea ch was
ca ied ou in schools and gymnasiums o kaunas, klaipėda, Pane ėžys, Šiauliai, elšiai and
Aly us. A o al sample o he esea ch included 276 esponden s a he age o 1418. he
esea ch da a shows ha he s anda d language is unlocalized only in scien i ic
pe spec i e. in he axonomy o he membe s o he language communi y his code is
associa ed wi h pa icula places. he place ma ke is no s e eo ypically unambiguous
and accu a e, bu ce ain ends can be es ablished. wo clea ma ke s o he
sociolinguis ic po ai o he s anda d language use can be b ough ou : mo e
equen ly he s anda d language use is associa ed wi h majo ci ies o li huania
( ilnius o kaunas) a he han o he owns and he s anda d language use can be he
use o he esponden s linguis ic homeland code. Da a om some o esea ched
g oups sugges s an idea abou he s anda d language zones nea he ci ies o majo
owns. he esea ch shows ha kaišiado ys, kėdainiai, ilka iškis, Šakiai and akai
could be included in o such zones. Du ing he ask o men al mapping he pa icipan s o
he esea ch ma ked 41 places (la ge o small owns) in o al. Some o hese places
s a gaining he alue o p o o ypic s anda d language place. his is he ma e o
a i udes and iews and he esponden s a e no awa e o he sociolinguis ic concep
o s anda d language. Only sys emic esea ch o he code obse a ion would ensu e
linguis ic eali y o he da a and become he basis o alking abou he p ecise image
o he s anda d language.
KEYWORDS: s anda d language, egions o he s anda d language, o dina y
membe o he language communi y, s anda d language compe ence, s anda d
language image, pe cep ual dialec ology.
DAi A AliūkAi ė
ilniaus uni e si e o kauno humani a inis akul e as
Al andegas g. 8, l -44280 kaunas
[email p o ec ed]
E ikA ME ky ė-Š A ciEnė
ilniaus uni e si e o kauno humani a inis akul e as
Mui inės g. 8, l -44280 kaunas
[email p o ec ed]