BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
SOLVITA LABANAUSKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
SINTAKSS FALDOOS VILNIAUS APSKRITIES
ABITURIENT RAŠINIUOSE
ESMINIAI VODŽIAI: sin aksė, aleg niai, p ielinksniai, polinksniai, padaly iai, sakinių
sanda os ydos.
INTADINS NOTABAS
En los úl imos años mucho se habla sob e cada ez peo ašančius alumnos y
es udian es, nege ėjančius li u ians lengua y li e a u a mados exámino esul ados.
1
Po consiguien e su ge po eikis nuodugniai isnag inėjus sepa adoų Lie u os
apsk ičių als ybinio lie u ių
kalbos i li e a ū os b andos egzamino da bus, ieško i p iežasčių, kodėl aip y a, i
sp endimų, kaip page in i padė į.
2015 m. desde el Nacional Cen o de Examinos ob u is 2014 m. es a al de lenguas Li u ias y
2
li e a u a mados exzamino 2000 abi u ien os esc i iones, iniciados in es igación. Ty ėjai
esc ibinos susc s é según 10 Li uania apsk ičių. Ac ualmen e es os esc i os ( e in ojos
ne aisy iegzemplio iai) se examinan aspec os de esc i u a, sky ybos, sin aksés y lexicica.
S aipsnyje in es igados 238 Vilniaus apsk i ies abi u ien ų, quienes enseñá onse escuelas
en lenguas au inių mažumų (119) y escuelas lie u ių mokomąja kalba (119), ašiniai. Obje o de
in es igación en es os esc i os encon adas e o es sin ác icos. El obje i o del a ículo
ex aanaliza del es ado de Li uania lengua y li e a u a madu as examenino esc i os
lib emen e elegida ema, es ablece dėsningas sin aksės e o es, išsiaiškin i nacionalinių
mažumų y lie u iškų mokyklų lie u ių kalbos madu as examanino abajos sin aksės e o es
simili udes y di e encias, in en a i de e mina es as e o es causa. En el a ículo se
u ilizan desc i i os es adís ico y compa a amas mé odos.
1
Según el Cen o Nacional de Exámenes, en 20142015 es e examen no man u o al ededo de 10 po cien o.
abi u ien os.
2
Da z . Sol i as Labanauskienės a ículo Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos
abi u ien ų ašiniuose 88-ajame Bend inės kalbos ome.
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 2
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
TIRIMO DOPENYS
Las eglas del lenguaje (humani a ines, de la na u aleza y p ecisliñas ciencias ámbi os
y imai a liekami nuola . Vals ybinė lie u ių kalbos komisija ( oliau – VLKK) a liko
ex os de) 20102012 m. izleis as al as escuelas de di igiones de lengua pa ik ą. Se
de e minó que p incipalmen e en los manuèlis no se cumplían las eglas de di o cio (35%
de odos los e o es). Es o indica que no se comp ende de las elaciones sin ác icas, po
lo que los e o es sin ác icos en cuan o a abundancia a sidua on en segundo luga (24
siejimo klaidos, emos i emos nepaisymas (U nėžiū ė 2015: 14–15). 2013 m. aukš ųjų
p oc.). Es o no sólo linksnių y p ielinksnių consumo, sino ambién sakinių dėmenų mokyklų
VLKK es udio al suminis ado en los abajos inalizan es de magis o iolaciones de
no mas de lengua la mayo pa e (60 p oc.) componen e o es sin aksės (ne aisyklingas
linksnių, p ielinksnių, pa icipan es y subdi isiones consumo, no ap opiado sen encias y palab as conjunciones o mación) (U nėžiū ė 18 2015:).
VLKK ambién alo a del gene al de la educación de los emas di igėlių (nuo 2003 m.) y del
p o esional de enseñanza(si) di igėlių (nuo 2007 m.) hand aščių kalbą (plačiau apie y imą ž .
www. lkk.l ). A a ies a la a ención, que y aquí p incipalmen e encon ado e o es de
sin ác ica. Gim osios kalbos žu nale, des inado en edi o es, lengua maneky ojams,
lec o y oys y maes os así como o os especialidades ep esen an es, e alúa y ecensúa
a ias des inaciones publicaciones en lengua. En las eseñas e leja e lejadas suelen
hace se e o es g ama icales, y sin aksė una de las más ampliamen e aba cadas á eas.
Es os es udios apildo y desc i omasis Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašinių sin aksės
e o es análisis. Dis ingui eglamen inga y ne aisyklinga sin aksinea a osená ue
e e asi Kalbos pa a imuose pa eik ų į ai uojan es sin aksės eiškinių e inimu
(s aipsnyje kalbos klaidomi laiki i eng ini y ne eik ini a ian i), ambién en 2014 m.
baigia i os abajos de desc ipción de la lengua. S aipsnyje ci ados Vilniaus apsk i ies
mokinių ašiniai žymimi kodai: VATM Vilniaus apsk i ies au inių mažumų mokyklų
abi u ien ų, o o osakalbių; VA Vilniaus apsk i ies lie u iškų mokyklų, o gim akalbių, ašiniai.
En los ejempla es ci ados se co igen solo los e o es de discusión; o as e o es y
3
de ec os de es ilo no se co igomi, sakiniai salik i au en iški.
Cada ex o esc i o el ex o p omediomen e cons i uye es páginas (500600
palab as). Cabe señala que de 238 esc i iones 16 de las au ines mino i a ias y 28-ios Li u iškų mokyklų
3
Po con eniencia, es a di isión de los alumnos en gim akalbius y o osilbius es condicional (escola es
mokomąja lie u ių kalba lanko i au inių mažumų a s o ai).
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 3
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
mokslei ių abajos no encuen a nė una sin aksés e o es. Ras os sin aksés e o es
ski s omos į is ipus: linksnių, p ielinksnių i polinksnių a ojimo bei sakinių sanda os
ydos (ž . abelę 1).
1 LENTEL. Es adís icas de e o es come idos de o akalbios y gim akalbios abi u ien os
Tipo de alla
Ki akalbių da omos
e o es
Gim akalbių da omos
e o es
Núme o
Pe cen ajes de E o es
de
Núme o
Pe cen ajes de E o es
de
1.
Linksnių
e o es
107 56,3 79
60,8
2.
P ielinks-
polinksnių
e o es
nių y 36 19
21 16,1
e o es
De o al:
3.
Sakinių sanda os
190 130
47
24,7
30
23,1
Pasando po análisis de da os es adís icos esul ó es cosas: 1) los de
o o idioma hacen e čdaliu más e o es; 2) las más ecuen es son linksnių
e o es (que ep esen an al ededo 56,3 % (VATM) y ap oximadamen e 60,8
% (VA) de odos los e o es de sin axis); 3) menos encon ados p elinksnių y
polinksnių e o es (ap oxim 19 po cien o. y ap oximadamen e
16,1 po cien o. ).
Isolados g upos de e o es se discu en pos e io men e po ecuencia.
1.LINKSNI USAJORO ERROSO
Pas ebi ado, que en los abajos de los alumnos de escuelas mino i a ias
nacionales suelen e óneamen e o ma se palab as junginiai, elenkan
noapodama aleg nį. Fas os aleg nių e o es se dis ibuyen más inamen e (ž . abelę 2).
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 4 2
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
LENTEL. Ki akalbių y gim akalbių abi u ien os da omas aleg nių e o es s a is ika
Klaidos
po ipis
Ki akalbių
se hacen
Gim akalbių
e o es
55,7
Pa yzdys
Klaidų P oskaičius
a dininko 1 0,9 - iaje de
cen ai cen-35,5 es a)
la ida apa ecen e o es
b) bene icia io 4 3,7- c)
Klaidų
se hacen
e o es s
P o-
galje o 19 17,8 1 1,3
17,8 2 2,5 e o es e)
iceminis o 26 24,3 32
de una al ac uėju ue
en el inal esul ados
klaidos
núme o
40,5 e o es aleg nių
no ada es o...
)
e o es De o al: 107 79
e o es d) įnagininko 19
di icul ades g acias a
d ejybin-
ella egala ada de
ių 38 44
abchas ab icada de miel
puede sen i se nobliais
1 De la abela se e, que de ambos ipos de escuelas de abi u ien os esc i os
p incipalmen e son hecha d ejybinių linksnių e o es, e dad, sus más hacen
gim akalbys. Menziau, pe o ambién bas an e a menudo mokslei iai e ys a
a eju lie u iškų mokyklų abi u ien ų da buose okio ipo klaidų y a daugiau. Tau inių
ne aisyklingai a odami icininko aleg nį. Y con es o meno es escuelas de abi u ien os
esc i os abundusu įnagininko y galininko de consumo e o es, y mínima pa e o man
a dininko y naudininko e o es, las cuales del odo nubeudingas Li u iškų mokyklų mokslei ių ašiniams.
1.1. Los da os del es udio mues an que una común alumnos p oblema g a isama usa
d ejybních linksnių, i. i. pasi enkamas ne aisyklingas įnagininkas ie oj o os linksnių.
Būd a džių y būd a diškai a ojamų žodžių įnagininkas ašiniuose bū iui
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 5 eikš i
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
ne aisyklingai se u iliza en luga d ejybinio: a) del nomb e; b) ki mininko, c) bene icia io, y d)
galininko, ej. : a) Įsimylėjęs žmogus quie e mejo a ė i, ku i, džiaug is, bū i laimingu (= eliz)
(VATM 29); <...> S uoga se con i ió mo almen e ip esniu (= ip esnis), lo que y le ayudó a
encon a libe ad de pe sonalidad y c ea ma a illbų kū inį Die ų miškas (VATM 85); C eo, es e
abajo mues a que no odas las pe sonas amando saben pasa se kilniais (= kilnūs) (VATM 182);
Él c ee que eliz (= eliz) se é solo él, y Elena en ese momen o solo a o men a íanis que iendo
se lib es (= se lib es), es o zada a esis i a las no mas sociales y ebels au con a
ma ydama, kaip Ga š ą iš inka ligos p iepuoliai (VA 10); Taip pa lie u ių li e a ū os he ojai,
sociedad (VA12); <...> Liudas Vasa is él mismo demasiado no siendo eligiingu (= eligioso) pad es
pusumiamos en aba en los sace do es seminía (VA 71); b) Así de es a ob a noso os o a ez
pe ec amen e emos que meilė no hace a homb e ni más noble, ni mejo ( (= ni más noble, ni
mejo ) (VA 17); Así meilė a menudo no a un homb e hace nobleniu (= nobleus), si ella se uel e
p isem a en idio, neiš ikimybės <...> (VA 28); c) Pa a unos es el obje i o de la ida, o os un
simple sen imien o, que simplemen e ayuda al homb e a con e i se eliz ( (= elizingam) (VATM
182); El obje i o más impo an e se con ie e en con e i se en un mejo homb e, no se
indi e en e (= indi e ingam) espec o de o os (VATM 1525); Juk se nobniu, signi ica se do u,
y u, keliančiu paga bą (= se kilniam signi ica se do am, y am, keliančiam paga bą) (VA 10);
Pa a se elizingo (= elizingam), hay que ama ė i y se amados (VA 13); Lais ė es o se
independien e, nesu a žy u (= independien eam, nesu a žy am) (VA 22); Meilė šil a, ag adoni,
ella glos o sielą, ayuda a edescub i a sí mismo, sen i is s ip esniu (= s ip esniam) (VA 22);
Signi ica es o que los ecue dos, que i en nosises de las pe sonas ce canas, ayuda a no
sen i se ienišais (= solíos) (VA 68); […]...especialmen e meilė se con ie e en un i me apoyo,
que pe mi e no endi se y pe du a žmonišku (= žmoniškam) incluso en las si uaciones más
absu didiskas […] (VA 87); elizinga (= š iesią, elizingo) (VATM 32); Meilė capas de cambia cada
homb e de, capas 50); Es e cálido sen imien o cambia a homb e de, lo hace mejo pa a el mejo
d) Mykoliuko meilė Se e iu ei, mano nuomone, pada yda o aikino dieną š iesia,
(VA 1); Do i abajos ealizados po el sen imien o más ma a illoso hace a las pe sonas
pada y i žmogų ge esniu, š elnesniu, kilnesniu (= ge esnį, š elnesnį, kilnesnį) (VATM
mejo es (= hace a las pe sonas mejo es) (VA 6); Mi en a esas pe sonas que dia ienybeza
sien en elices, qué dia ienybeza los hace elices (= los hace elices)? (VA 8).

SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Sin aksės klaidos Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 6
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Iš isų d ejybinių linksnių au inių mažumų mokyklų mokslei iai ečiausiai
a oja kilmininká. Būd a džių y būd a diškai a ojamų palab as de įnagininkas más a
menudo e óneamen e se u iliza en luga a dininko (ž . 1 igu a.).
45%
2%
24%
29%
E o es
del
sob enominio
E o es
del
klaidos
D ejybinio
bene icia-
io de dubilinio kilminco
E o es del
golebinio doblebino
1 PAV. D ejybinių linksnių e o es de ecuencia (pe cen ais) au inių
mažumų mokyklų abi u ien ų ašiniuose
Gim akalbios escuelas de los alumnos de lenguaje ejemplos mues an que,
di e en emen e que nacionalidades mino i a ias escuelas, más a menudo
inco ec amen e se usa įnagininkas en ez de naudininko (ž . 2 igu a.).
35%
4%
43%
18%
E o es
del
sob enominio
Debilino
kilminado
e o es
E os
naudininko
bininino
E os
galininko
bininino
2 PAV. D ejybinių linksnių e o es ecuencias (pe cen ais) lie u iškų
mokyklų mokslei ių ašiniuose
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 7
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
1.2. Nemają pa e as os sin aksés e o es o man de usas lengua nusižiū ė i
noap opiadamen e u ilizados ie ininkai. Rusų kalbos ie ininkas iene más signi ica i os
que lie u ių kalbos ie ininkas, sus dos signi icados p incipales son luga y iempo (Šukys
1998b: 43). Rašiniuose ecunoki e udingi iempo signi icaciones icininkai, ej. : Pe o iempo
bėgyje (= ilgainiui) los sen imien os de los pa ien es a šalo (VATM 78); Así B. S uogos
apissacoje Die ų miškas ep esen ados p oblemos e an muy ac ualizados ese pe íodo de
años (= en ese momen o) (VATM 76); Jukinė p o agonis a Juozapo a, po amo a Pe iuk,
quien de la ob a bėgyje (= leyendo kū inį) noso os sužinamos, que nújudo, izp o ėja
(VATM 50). Muchos ečiau iempo signi icaciones icininkă e óneo usoja lie u iškų
mokyklų abi u ien ai, p z. :
Meilė a imam, en o noinos apoyo y zajau imas (= zauojau a), mejo a del o kū inija alo ación en
el eigoje de ida ( gy enime) debe p opo ciona pilna ę (VA 2). Keliuose lie u iškų mokyklų
abi u ien ų lie u ių kalbos i li e a ū os egzamino ašiniuose as i ne a o ini lie u ių kalbos
ie ininkai (Keliuose lie u iškų mokyklų abi u ien ų lie u ių kalbos i li e a ū os egzamino
ašiniuose as i ne a o ini lie u ių kalbos ie ininkai) a) cosa del bu i (būsenai), mane ai; b)
azones deci š i, ej. : a) <...> ea alinėje uni o moje (= ea o d abužiais) ob a del he ojus
jaučiasi i J. Š aus ope e ės pe sonažas (VA 116); Kū inyje Bal a d obulė au o se es ue za po
ansmi i la libe ad de la pe sonalidad en di e sos iempos humanos (= se es ue za po a ias
eces ansmi i la libe ad de la pe sonalidad humana) (VA 53); […]...pe se e a en pensa en
iejos ecue dos no es una buena cosa, po que si i íamos en buenas condiciones (= buenas
condiciones) y aho a i imos no muy bien, hay que pensa hacia adelan e […]... (VATM 124); b) De odo
lo p ime o en la memo ia humana se queda la imagenada is a, cuyo pasėkoje (= po lo que) su ge y
el sen imien o, que mues a sucesio ik umą (VA 60); Liudas Vasa is muy espbė pad es, él opinię,
pe o o pasėkoje (= debido a eso) homb e pie de e dade a libe ad pe sonal (VA 71); Se e iją
puede conside a se como una pe sonalidad egoís a, po que en el esul ado inal (= galos gale) se
no a es o de que ella amó Mykoliuką de gailesčio (VATM 286). Ras a sakinių, en los que no
ap opiadamen e se u iliza eiksmažodinių daik a a džių ie ininkas. Según Jono Shukio,
abs acakciones daik a a džių, especialmen e con p e ajo -imas (-ymas)
ie ininkai ne inka – juos eikia keis i pusdaly iu, padaly iu a šalu iniu sakiniu (ž .
Šukys 1998a: 297), ejemplo. :
Tad Agnės kilnumas a siskleidžia jos susi aikyme i neko ojime (= jai susi aikan i
en no co iendo) (VA 74); Es o a e ía y su nomb e pasikei ime (= cambii us su nomb ei)
de Mykoliuko en Dzido ių a oją, que es espe ado en sociedad (VA 87).
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin akses e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 8
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Ne aisyklingai se u ilizan y ales e s iniai posakya, cuando no hay luga signi icaciones,
ales casos más as a en abajos de los alumnos de escuelas mino i a ias nacionales, ej.
: O quién pod ía él ame (= al caso) ayuda más que meilė (VATM 80); Siuže as slypi ame (=
al) que una ez eidami p o paš ą encuen o muje y homb e (VATM 192); <...> ciga e e es
y alcohol le unaa eikšmiškai puede ame (= al caso) ayuda (VATM 386); En es a ob a la
nobleza yace ame (= pa odo), que meilė es muy s ip i ue za <...>
(VA 43) El Consejo de Adminis ación
Ak uali e o Vilniaus apsk i ies mokslei ių ašiniuose ecuens einamasis in e ni
ie nieks (ilia y as) a dan, que pa icula men e papli o debido usų kalbos į akos y
a o inas sólo en especiales sen aciones, ej. :
Muy a menudo la gen e ol ida sus deseos pe sonales y a dan (= po ) o os elicidades
enueco sa a ankiško elección (VATM 46); Sólo ue es sen imien os como meilė o za a
homb e de o a mane a mi a al mundo, hace a dan (= po ) ella eso, lo que homb e niekadas
nele pe mi a sí (VATM 80); En es a ob a pe ec amen e se e leja ap o echamien o e
apga ys ė a dan (= po ) amo (VA17); Di ícil de egocija nos en nues a elicidad, cuando
o os hacemos in elices a dan (= debido) de nues os obje i os (VA 92); A pesa de es as
ci cuns ancias, Mykoliukas conse a su humildad, neima ebeliš au i a dan (= debido) de su
ego (VA 119). Exis en e o es de consumo galin e o 1.3. Cuando galininkinis eiksmajodis gaina
neiginį ne-, se u iliza el llamado neiginio kilmininkas, ca ac e ís ico de lenguas Li uáneas (ž .
Šukys 1998a: 107), pe o o osakalbiai mokslei iai algunas eces ne aisyklingai nusako neigimo
san ykius, p z.:
La memo ia es un incompa able sen imien o que nos ayuda a no ol ida la mayo pa e de la
(= daugumos) dalykų <...> (VATM 94); Taigi ma ome, jog meilė su eikia žmogaus
co idenbe dignidad, įsimilėjęs žmogus, aunque y echazado, pe o aún así no nosileidžia manos
(= nenuleidžia ankų) <...> (VATM 131).
Lie u iškų mokyklų abi u ien ų ašiniuose encon ada sólo una ase, en la cual ne aisyklingai
se u iliza el negigino kilmininkas: Tačiau nep ipažinus sa o kal es (= kal ės) sąžinės balsas gali
pe sigui i isą gy enimą (VA 16).
4
Re sykiais abi u ien ai con algunos accionesmažodžiais galininką pa a oja
ne aisyklingai, pues o que esos accionesmažodžiai aldo o o aleg nį, ej. : Lais ės
emą a s o a ę (= emai a s o a ę) au o es Balys S uoga, An anas Škėma en su
li e a u a mues a, cuál es la libe ad alo y signi icado (VA 53).
4
Es o puede se y e o de o og a ía: en luga ė esc i a e.
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 9
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Ki akalbių mokslei ių abajos en sakinių con galininko e o es se de ec ó sob e 21 po
cien o, gim akalbių os 6 po cien o.
1.4. En algunos casos VATM esc i os daik a a džio įnagininkas se u iliza con
acciónmažodžiu se o mas, él eng ino pe manen e o inmu able es ado iui eikš i, ej. :
[…]...> ampoco noso os no siemp e somos cal íos de nues a sue e ( cal iai) […]...>
(VATM 446); Su inspi aciónp obje o ( obje o) ue Se e iu ė (VATM 447); el siglo XX ue un
pe íodo di ícil ( di íciles pe íodos), ya que desde 1939 años has a 1945 se lle ó a cabo la
Segunda gue a mundial (VATM 448); Es e apysaka es un buen ejemplo ( buen ejemplo) de
que cuál que bebū ų el pode del amo , mucho de depende de la elección humana (VATM
449); […]...> aunque ocu en pa e de ales pe sonas que son olun a ios y egois as (
olun o ías y egois as) […]...> (VATM 506). Vo odami įnagininką, abi u ien es de escuelas
mino i a ias nacionales a eces e ys a, sin necesalo seleccionando es e aleg nį obje o i
eikš i con llenį señalinčiais eiksmajodžiais, u inčiais p iešdėlį p i-, p z. :
Meilė es el sen imien o que p ipildo co azón con cálidos sen imien os (= hil os sen imien os) (VATM
1191).
Lie u iškų mokyklų abi u ien ų ašiniuose pasóikė un caso, cuando con
eiksmažodžiu a ojamas įnagininkas, o ne naudininkas, ku io jis eikalauja:
D ejus me us Balį S uogą supan i e d ė bu o a g asi, žmonės p ilyguados
gy uliais (= animales) <...> (VA 21).
P esen ados ejemplos mues an que los e o es del įnagininko con
más ecuencia hacen o ocolbia abi u ien ai.
1.5. Va ios e o es bene icia io encon ados en los abajos de los alumnos de
escuelas mino i a ias nacionales. R más paseaiko ne aisyklamen e u ilizado
accionmažodinių daik a a džių naudininkas p opósi oi, paski čiai eikš i, p z. :
Meilė su eikia jėgų i alios kilnaus ikslo siekimui (= kilniam ikslui siek i)
(M 550) VAT.
En una ase inco ec amen e pa imen ado naudininkas iempoi eikš i, p z. : Y
p ecisamen e al in e io se puede obse a , si ealmen e indi iduos meilé da
dignidad a cada día (= odos los días odos los días) (VATM 1522 /). Apibend inando
pasakyn a que o osakalbios esc i os pasa co de di e sos usua ios e o es, a
gim akalbios abi u ien os abajos de ellos no halla.
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 16
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
20%
67%
3%
7%
3%
Palabžių i sakinių jungimo e o es
E os del
Subsidio
Semidili io
e o es
Ve odigos de
o den e o es
Daly io e o es
6 PAV. F ecuencia de e o es de sanda a sen inio (pe cen ais) VA
3. PREVISIÓN Y POLICIÓN POR USO ERROSOS
Ne aisyklingų p ielinksninių y polinksninių cons ucciones, como y ha sido
mencionada, pasacikė lo menos (ž . 4 abelę). 4 LENTEL. Ki akalbių y
gim akalbių abi u ien os da omas p ielinksnių y polinksnių e o es s a is ika
po ipis
Klaidos
Ki akalbių
e o es
Gim akalbių
come idos
Pa yzdys
Klaidų
ius cen ai
P oskaič-
cen ai
Klaidų
e o es come idos núme o
P o-
P ielinksn-
de
consumo
ių 21 58,3 3
14,3 Meilė
pas odos
indi iduos
e o es
Polinksnių
e o es
de consumo
15 41,7 18
85,7
pe íodo,
g acias al
cual
Del o al:
36 21
Lle ado a cabo es udio mos ó que o ocolbia abi u ien ai hacen más p ielinksnių,
y gim akalbia polinksnių de consumo e o es.

SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Sin aksės klaidos Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 17
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
3.1. Rašiniuose dėl sla ų kalbos po eikio da oma p ielinksnio pas a ojimo
de e o es, ej. :
Impo an es o ien y ai pas Raganą (= S a biausi Raganos o ien y ai) ue san asis
aš as y k is ioniški idealai (VATM 33); El niño quėjosi no malių, do ų ė ų, kaip pas isus
(= como de odos) (VATM 78); con ellos e a sólo espi i uinė meilė (= su meilė ue sólo
espi i uinė), pe o Mykoliuk le eso bas ó de oda la ida (VATM 79); Meilė p opo ciona
ue es de emociones, po que con i hay (= ú ienes) muchas amilingas pe sonas, que e
dan o alezas (VATM 326); Meilė pas odos los indi iduos muy di e encia (= Visų indi idų
meilė es muy di e en e) (VATM 500); Esc ibido e a de es os oman ikos, en los cuales e a
desg aiminga meilė (= cuyos meilė e a desg aiminga) (VATM 552); Pas dichosinos, odeančius gužiais
jausmais žmones iskas ge ai klos osi (= Laimingų, g ažių jausmų apim ų žmonių
gy enimas klos osi ge ai) (VATM 1995).
Rečiau de es e ipo de e o es se pueden encon a esc i os de es udian es de
escuelas li uaniñas, ej.: <...> sólo con unos ecue dos (= unosos ecue dos) glūdi
p o undamen e en la memo ia, y o os i en ecue dos <...> (VA 18); Pas nos (=
Nues o) men yse i is o as pe sonas ob as y ecue dos, (VA 58).
Del da os se e, que no a as eces o osakalbių abi u ien os se hacen p ielinksnio en e o es
nusižiū ė as de usų kalbos, ej. : Todo es o puede asemeja se a impues o jugue e (= p ileg i
isme am žojlui) <...> (VATM 245); Romane Miškais a ina uduo desc ibe sob e udenį no a qué (= a
quién) g ožė is (VATM 326); Desde día en día (= Diena de día) espe a pequeño milag o (VATM
1526). Más ne aisyklingų p ielinksninių cons ucciones as a au ines mažumų mokyklų
abi u ien ų ašiniuose, p z. : a) con p elinksnio sob e: <...> debido al amo noso os nos
ol emos más elices, sob e nues as eidų (= nues as o masas) a menudo apa ece šypsena
(VATM 298); <...> mien as an o y no en an o (= an o) dañada <...> (VATM 803); b) con p elinksnio
desde: […]...> omane Die ų miškas kaliniai ilkėjo d yžuo ą uni o mą, que p i aba de (= de) de
ellos no sólo ísica, sino ambién mo alinę libe ad (VATM 241); Tales pe sonas se dis inguen de
(= de) o os, po que no siemp e es en ende en o noinių <...> (VATM c) con p elinksniu con a:
Sin emba go Yakúbas, a pesa de lo que an es de ese iempo leyes esąs (= a pesa de que según
ese iempo leyes esąs) no culpa, comienza a g auži sus idas (VATM 528).
669);
sa e (VATM 192); Jausdami pa eigą p ieš ki us (= ki iems) s engiamės jiems padė i, ge in i
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin akses e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 18
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
En Algunos au inių mažumų mokyklų abi u ien ų ašiniuose e oneas se u ilizan e s iniai
palab as junginiai. Ras a noik inos e s inos palab as de conjunciones con p ielinksniu
an e (plg. usų k. p čём здесь), p z. : Al lee se es e ob aí su ge la p egun a, qué aquí de
especial y a ko aquí (= kuo aquí dė a)
asmenybės lais ė? (VATM 76).
El es udio mues a que nelie u iškos sin aksicas cons ucciones, su gidas po la
in luencia de lenguas sla as, más ecuen emen e u ilizadas au ines mino i a ias escuelas abi u ien ų ašiniuose.
3.2. Nau inių mažumų mokyklų mokslei ių abajosas pasa iko p ielinksnėjančio įnagininko
(su) ayuda cons ucciones. Es as cons uciones elección puede g įsse de la economía del
lenguaje y la cla idad p incipios: polinkį lo más co o posible, i. e. edukuo ai, y deci
cla amen e lo que se quie e (Vaičiuly ė-Semėnienė 2016: 32). Es a cons ucción nusi
con olada de usas lengua con ayuda. P z. : Kažkada e a él comple amen e di e en e, pe o
con el iempo ayuda de en e medad (= debido a en e medad) pasida é kažkoks nesa as <...>
(VATM 124). El esc ibien e con ayuda omano (= omane) pudo esponde muy con p ecisión a
es a p egun a (VATM 186). Daik a a džio (su) ayuda įnagininko cons ucciones es á y
Vilniaus apsk i ies Li u iškų mokyklų abi u ien ų baigiamuosiose abajos, p z. : Šį ginklą
ue excelen emen e dominioš y ma a illosamen e mokėjo con su ayuda (= él) di undi la idea
de libe ad a pe sonas el sace do e Jonas Mačiulis-Mai onis (VA 3); Meilės pagalba (=
Mylėdami) la gen e a menudo alcanza es ajo ųjų obje i os, nugali baimę, con cálidos colo es
in olo na g ką bei niū ią kasdienybę (VA 39); Es o demues a que lo que sea que se ol ide,
puede se eco dado median e sonido (= uidosamen e) (VA 60); Po lo an o lakios an asia
ayuda (= siendo lakios an asia) įsikūnija en shikšnospa nį, que aunque el ech ilio de los ojos
pudie a e la amada y pabū i al lado de ella (VA 61); Así I usia, adul a y con e ida en muje ,
sólo ayuda de la memo ia (= eco dada) podía en ende , de dónde su gió su base de alo
(VA 118) El Consejo de Adminis ación
Dėka esc i os se u iliza an o p ielinksniškai, an o polinksniškai, pe o gene almen e
hablando sob e diik us y eiškinius (plg. us. g acias кому), ej. : El esc i o del epocho
Roman icismo An anas Ba anauskas en su ob a Anykščių šilelis g acias a ecue dos y
imaginio ės pode os (= basándoseis ecue dos y imagduo e) muy cla amen e desc ibió
Anykščių šilelio imagen (VATM 94); Ellos son dádi os a la na u aleza, g acias de la cual iene
(= de la cual ob ienen) alimen o (VATM 504); Solka g acias lib os (= leyendo lib os) podemos
al menos imagina se lo que es meilė (VATM 1997); Pe iodo de las gue as mundiales acumuladas
pa i ies dėka (= sukaupęs pa i ies) A. Škėma a ado būdą, kaip pabėg i nuo žiau ios
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 19
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
ealidades (VA 16); Nelais ės dėka (= Būdamas nelais ėje) S uoga a sidu ia an e la mue e
slenksčiu <...> (VA 71); Kažkokių acon ecimien os g acias g acias (= Į ykus a cie os sucesos)
o a eces yendo a el mismo luga , donde algo sucedió, homb e de epen e puede aco da se
72); <...> pag indinis eikėjas-pasako ojas bohemiško gy enimo būdo dėka
<...> (VA (= i iendo una ida bohemiška) consigue no abandona se, y meilė Tūlai es de ida y
aleg ía mo o iklis (VA 87).
Re ka čiais paseaiko sakinių con polinksniu e oc pa a el in e alo de iempo nusaki i
es o de usų kalbos išsi e s i palab as de junginiai (plg. usų k. пару лет (веков) назад),
p z. : Po ą me ų a gal (= An es po ą me ų) jaučiausi be il iškai <...> (VATM 98); Sin
emba go pa ą amžių a gal (= an es pa ą amžių) debido al c uel compo amien o
bal aodžių juodaodžiai ue on imami a se go ę <...> (VA 36).
Ras as uno ase, en el que polinksnio signi icado se u iliza la palab a cuen a, ej. : Sin
emba go si meilė se log a a cuen a de o os (= si meilė se log a sk iaudiendo o os), nunca
el homb e no pod á sen i se plenos (= comple amen e) eliz y goza de su meile
(VA 92). El Consejo de Adminis ación y el Consejo de Adminis ación han adop ado una decisión sob e la compa ibilidad de la ayuda con el T a ado de la Unión Eu opea.
58%
42%
P ielinksnių
e o es de
consumo
Polinksnių
e o es
de consumo
7 PAV. P ielinksnių y polinksnių ecuencias de e o es (pe cen ais) VATM P ielinksnių
e o es en abajos de o os idiomas abi u ien os cons i uyen al ededo 58 pe cen .
Dažniau klaidingai a ojami p ielinksniai pas, į, an , ečiau – p ie i su. Iš ne inkamai
(ž . igu a 7). a ojamų polinksnių (apie 42 pe cen .) minė ini ayuda, g acias y gal. Valinys g acias a, cómo
odo y imo medžiaga, būdingesnis au inių mažumų mokyklų abi u ien ams.
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 20
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
14%
86%
P ielinksnių
e o es de
consumo
Polinksnių
e o es
de consumo
8 PAV. P ielinksnių y polinksnių consumo de ecuencias de e o es (pe cen ais) VA
Gim akalbiai abi u ien ai menos p opensas a hace p ielinksnių y polinksnių e o es (ž .
Fig. 8). Jü se encuen a sólo en el 21.mo esc i o. Es o cons i uye sob e 14 p oc. p ielinksnių
e o es, en e las cuales ecunesnés son ne aisyklingas p ielinksnių pas y en
lieka polinksnių klaidoms – pas ebė a, kad dažniausiai ne aisyklingai a ojamos
cons ucciones. Beques 86 po cien o. polinksnių g acias y ayuda, a a ez de uel a y cuen a cons ucciones.
IŠVADOS
1. Vilniaus apsk i ies au inių mažumų i lie u iškų mokyklų 2014 m. es a al del idioma
li uano y li e a u a en examanos abi u ien ų ašiniuose encon ado es ipos de
sin aksės e o es linksnių, p ielinksnių bei polinksnių a ojimo y no ap opiamas sakinių
sanda os. Hecho la análisis de da os isible, que o osilbicos hacen ečdaliu más e o es.
Lle ado a cabo el es udio pe mi e hace conclusiones sumend inado as.
1.1. Una de los p incipales en odos los esc i os que se hacen e o es son aleg nių e o es,
ellas y gim akalbių, y ki akalbių esc i os o man po cen aje panašų. Más ecuen emen e
g upo de e o es pe enece d ejybních linksnių ne a ojima, ales e o es más encon en
gim akalbių abi u ien ų abajos, y de eso azón pod ía se la que más ecuen e
paselenkamas al modo aiškos.
1.2. Ambos ipos de escuelas escola es e ys a a odami ie nieksą: abi u ien os de
las escuelas mino i a ias nacionales en esc i os ecuen esnés de signi icado del
iempo los e o es de los ie nieks, ein in e nal in e nal del ie ininko a dan e o es.
1.3. G an di e encia en el idioma de los abi u ien es lenkia gim akalbius
esc i o ios ne aisyklingai a odami galininką, en ezuo a oję neiginio kilmininką.
SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 21 2.
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
An a sin aksés e o es g upo sakinių sanda os ydos. 2.1. El p e alecien e es e ipo de
e o es el consumo no cicla del di iso . Ją hace y au inių mažumų, y lie u iškų mokyklų
abi u ien ai. Obūdis de e o es y su elación mues an, que puede se y la misma azón no se
subokiama, que subdi is no si e secundu áneo al mismo ac o acciónu eikš i
pe sonaliniuose sakiniuose.
2.2. Di e en emen e negu gim akalbios, accionadamen e debido usas lengua
e ec o, ki akalbių abi u ien ų ašiniuose gausu cons ucciones que con
3. T ečias klaidų ipas, būdingas i gim akalbių, i ki akalbių ašiniams, –
gene a imi p opósi oi eikš i. e óneo p ielinksnių y polinksnių consumo.
3.1. Debido a las usas in luencia de la lengua en los abajos de los alumnos de
escuelas de mino ías nacionales la mayo pa e de p elinksnių e o es cons i uye
inadecuadamen e u ilizadas p elinksnių pas y en cons ucciones.
3.2. Lie u iškų mokyklų abi u ien ems ca ac e ís ica ydinga polinksnių dėka y
ayuda a osena.
4. Desde los ob idos esul ados se e, que esc i os pasi ican es e o es sin akses pasi ico y
daugiausia a si adusios dėl sla ų kalbų po eikio. Iš usų kalbos išsi e s ų žodžių junginių
ki akalbių, y gim akalbių escuelas de mokslei ių abajos. Según analogía con usas lengua
sin aksís icas cons ucciones consciencia ensi eisina como no ma. Į aką, ma y , hace y en
la amilia, y en o noños consumama lengua, así como medios de comunicación, cuya y
ašy iniuose, y saky iniuose ex os gausu abi u ien ų ašiniams būdingų kalbos klaidų.
LITERATŪRA
Bielinskienė A. 2004: Dėl jung uko bei a osenos daba inėje lie u ių kalboje. –
Kalbos kul ū a 77, 119–123.
KP S1: Kalbos pa a imai. Kn. 2. Sin aksė: 1. Linksnių a ojimas. Sud. Ri a Miliūnai ė,
eks o au . Vi as Labu is, Aldonas Pupkis i Jonas Šukys. Vilnius: Mokslo i
enciklopedijų leidybos ins i u as, 2009.
KP S2: Kalbos pa a imai. Kn. 2. Sin aksė: 2. Į ai ūs dalykai. Sud. Ri a Miliūnai ė, eks o
au . Vi as Labu is i Aldonas Pupkis. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos
ins i u as, 2009.
Pi očkinas A. 1990: Adminis acinės kalbos kul ū a, Vilnius: Min is.
Šukys J. 1998a: Lie u ių kalbos linksniai i p ielinksniai: a osena i no mos, Kaunas:
Š iesa.

SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Sin aksės klaidos Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 22
BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Šukys J. 1998b: Taisyklingi i klaidingi ie ininkai, no mų ibos. – Gim asis žodis 4, 43–
46.
U nėžiū ė R. 2015: Mūsų mokslo a ei ies kalba. – Gim oji kalba 1, 14–20.
Vado ėlių ank aščių kalbos apž alga. P ieiga in e ne e:
h p://www. lkk.l /ak ualiausios- emos/s ie imas/ ado eliu-
ap oba imas/ ado eliu- ank asciu-kalbos-apz alga (žiū ė a 2016 11 02).
Vaičiuly ė-Semėnienė 2016: Daik a a džio pagalba įnagininko deseman izacija. –
Ac a Linguis ica Li huanica 74, 9–39.
Į eik a 2016 12 05
Adop ado 2017 01 20
SOLVITA LABANAUSKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]