Sintaksės klaidos Vilniaus apskrities abiturientų rašiniuose

BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 SOLVITA LABANAUSKIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as SINTAKSS FALDOOS VILNIAUS APSKRITIES ABITURIENT RAŠINIUOSE ESMINIAI VODŽIAI: sin aksė, aleg niai, p ielinksniai, polinksniai, padaly iai, sakinių sanda os ydos. INTADINS NOTABAS En los úl imos años mucho se habla sob e cada ez peo ašančius alumnos y es udian es, nege ėjančius li u ians lengua y li e a u a mados exámino esul ados. 1 Po consiguien e su ge po eikis nuodugniai isnag inėjus sepa adoų Lie u os apsk ičių als ybinio lie u ių kalbos i li e a ū os b andos egzamino da bus, ieško i p iežasčių, kodėl aip y a, i sp endimų, kaip page in i padė į. 2015 m. desde el Nacional Cen o de Examinos ob u is 2014 m. es a al de lenguas Li u ias y 2 li e a u a mados exzamino 2000 abi u ien os esc i iones, iniciados in es igación. Ty ėjai esc ibinos susc s é según 10 Li uania apsk ičių. Ac ualmen e es os esc i os ( e in ojos ne aisy iegzemplio iai) se examinan aspec os de esc i u a, sky ybos, sin aksés y lexicica. S aipsnyje in es igados 238 Vilniaus apsk i ies abi u ien ų, quienes enseñá onse escuelas en lenguas au inių mažumų (119) y escuelas lie u ių mokomąja kalba (119), ašiniai. Obje o de in es igación en es os esc i os encon adas e o es sin ác icos. El obje i o del a ículo ex aanaliza del es ado de Li uania lengua y li e a u a madu as examenino esc i os lib emen e elegida ema, es ablece dėsningas sin aksės e o es, išsiaiškin i nacionalinių mažumų y lie u iškų mokyklų lie u ių kalbos madu as examanino abajos sin aksės e o es simili udes y di e encias, in en a i de e mina es as e o es causa. En el a ículo se u ilizan desc i i os es adís ico y compa a amas mé odos. 1 Según el Cen o Nacional de Exámenes, en 20142015 es e examen no man u o al ededo de 10 po cien o. abi u ien os. 2 Da z . Sol i as Labanauskienės a ículo Būdingiausios sin aksės klaidos Pie ų Aukš ai ijos abi u ien ų ašiniuose 88-ajame Bend inės kalbos ome. SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 2 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 TIRIMO DOPENYS Las eglas del lenguaje (humani a ines, de la na u aleza y p ecisliñas ciencias ámbi os y imai a liekami nuola . Vals ybinė lie u ių kalbos komisija ( oliau – VLKK) a liko ex os de) 20102012 m. izleis as al as escuelas de di igiones de lengua pa ik ą. Se de e minó que p incipalmen e en los manuèlis no se cumplían las eglas de di o cio (35% de odos los e o es). Es o indica que no se comp ende de las elaciones sin ác icas, po lo que los e o es sin ác icos en cuan o a abundancia a sidua on en segundo luga (24 siejimo klaidos, emos i emos nepaisymas (U nėžiū ė 2015: 14–15). 2013 m. aukš ųjų p oc.). Es o no sólo linksnių y p ielinksnių consumo, sino ambién sakinių dėmenų mokyklų VLKK es udio al suminis ado en los abajos inalizan es de magis o iolaciones de no mas de lengua la mayo pa e (60 p oc.) componen e o es sin aksės (ne aisyklingas linksnių, p ielinksnių, pa icipan es y subdi isiones consumo, no ap opiado sen encias y palab as conjunciones o mación) (U nėžiū ė 18 2015:). VLKK ambién alo a del gene al de la educación de los emas di igėlių (nuo 2003 m.) y del p o esional de enseñanza(si) di igėlių (nuo 2007 m.) hand aščių kalbą (plačiau apie y imą ž . www. lkk.l ). A a ies a la a ención, que y aquí p incipalmen e encon ado e o es de sin ác ica. Gim osios kalbos žu nale, des inado en edi o es, lengua maneky ojams, lec o y oys y maes os así como o os especialidades ep esen an es, e alúa y ecensúa a ias des inaciones publicaciones en lengua. En las eseñas e leja e lejadas suelen hace se e o es g ama icales, y sin aksė una de las más ampliamen e aba cadas á eas. Es os es udios apildo y desc i omasis Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašinių sin aksės e o es análisis. Dis ingui eglamen inga y ne aisyklinga sin aksinea a osená ue e e asi Kalbos pa a imuose pa eik ų į ai uojan es sin aksės eiškinių e inimu (s aipsnyje kalbos klaidomi laiki i eng ini y ne eik ini a ian i), ambién en 2014 m. baigia i os abajos de desc ipción de la lengua. S aipsnyje ci ados Vilniaus apsk i ies mokinių ašiniai žymimi kodai: VATM Vilniaus apsk i ies au inių mažumų mokyklų abi u ien ų, o o osakalbių; VA Vilniaus apsk i ies lie u iškų mokyklų, o gim akalbių, ašiniai. En los ejempla es ci ados se co igen solo los e o es de discusión; o as e o es y 3 de ec os de es ilo no se co igomi, sakiniai salik i au en iški. Cada ex o esc i o el ex o p omediomen e cons i uye es páginas (500600 palab as). Cabe señala que de 238 esc i iones 16 de las au ines mino i a ias y 28-ios Li u iškų mokyklų 3 Po con eniencia, es a di isión de los alumnos en gim akalbius y o osilbius es condicional (escola es mokomąja lie u ių kalba lanko i au inių mažumų a s o ai). SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 3 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 mokslei ių abajos no encuen a nė una sin aksés e o es. Ras os sin aksés e o es ski s omos į is ipus: linksnių, p ielinksnių i polinksnių a ojimo bei sakinių sanda os ydos (ž . abelę 1). 1 LENTEL. Es adís icas de e o es come idos de o akalbios y gim akalbios abi u ien os Tipo de alla Ki akalbių da omos e o es Gim akalbių da omos e o es Núme o Pe cen ajes de E o es de Núme o Pe cen ajes de E o es de 1. Linksnių e o es 107 56,3 79 60,8 2. P ielinks- polinksnių e o es nių y 36 19 21 16,1 e o es De o al: 3. Sakinių sanda os 190 130 47 24,7 30 23,1 Pasando po análisis de da os es adís icos esul ó es cosas: 1) los de o o idioma hacen e čdaliu más e o es; 2) las más ecuen es son linksnių e o es (que ep esen an al ededo 56,3 % (VATM) y ap oximadamen e 60,8 % (VA) de odos los e o es de sin axis); 3) menos encon ados p elinksnių y polinksnių e o es (ap oxim 19 po cien o. y ap oximadamen e 16,1 po cien o. ). Isolados g upos de e o es se discu en pos e io men e po ecuencia. 1.LINKSNI USAJORO ERROSO Pas ebi ado, que en los abajos de los alumnos de escuelas mino i a ias nacionales suelen e óneamen e o ma se palab as junginiai, elenkan noapodama aleg nį. Fas os aleg nių e o es se dis ibuyen más inamen e (ž . abelę 2). SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 4 2 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 LENTEL. Ki akalbių y gim akalbių abi u ien os da omas aleg nių e o es s a is ika Klaidos po ipis Ki akalbių se hacen Gim akalbių e o es 55,7 Pa yzdys Klaidų P oskaičius a dininko 1 0,9 - iaje de cen ai cen-35,5 es a) la ida apa ecen e o es b) bene icia io 4 3,7- c) Klaidų se hacen e o es s P o- galje o 19 17,8 1 1,3 17,8 2 2,5 e o es e) iceminis o 26 24,3 32 de una al ac uėju ue en el inal esul ados klaidos núme o 40,5 e o es aleg nių no ada es o... ) e o es De o al: 107 79 e o es d) įnagininko 19 di icul ades g acias a d ejybin- ella egala ada de ių 38 44 abchas ab icada de miel puede sen i se nobliais 1 De la abela se e, que de ambos ipos de escuelas de abi u ien os esc i os p incipalmen e son hecha d ejybinių linksnių e o es, e dad, sus más hacen gim akalbys. Menziau, pe o ambién bas an e a menudo mokslei iai e ys a a eju lie u iškų mokyklų abi u ien ų da buose okio ipo klaidų y a daugiau. Tau inių ne aisyklingai a odami icininko aleg nį. Y con es o meno es escuelas de abi u ien os esc i os abundusu įnagininko y galininko de consumo e o es, y mínima pa e o man a dininko y naudininko e o es, las cuales del odo nubeudingas Li u iškų mokyklų mokslei ių ašiniams. 1.1. Los da os del es udio mues an que una común alumnos p oblema g a isama usa d ejybních linksnių, i. i. pasi enkamas ne aisyklingas įnagininkas ie oj o os linksnių. Būd a džių y būd a diškai a ojamų žodžių įnagininkas ašiniuose bū iui SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 5 eikš i BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 ne aisyklingai se u iliza en luga d ejybinio: a) del nomb e; b) ki mininko, c) bene icia io, y d) galininko, ej. : a) Įsimylėjęs žmogus quie e mejo a ė i, ku i, džiaug is, bū i laimingu (= eliz) (VATM 29); <...> S uoga se con i ió mo almen e ip esniu (= ip esnis), lo que y le ayudó a encon a libe ad de pe sonalidad y c ea ma a illbų kū inį Die ų miškas (VATM 85); C eo, es e abajo mues a que no odas las pe sonas amando saben pasa se kilniais (= kilnūs) (VATM 182); Él c ee que eliz (= eliz) se é solo él, y Elena en ese momen o solo a o men a íanis que iendo se lib es (= se lib es), es o zada a esis i a las no mas sociales y ebels au con a ma ydama, kaip Ga š ą iš inka ligos p iepuoliai (VA 10); Taip pa lie u ių li e a ū os he ojai, sociedad (VA12); <...> Liudas Vasa is él mismo demasiado no siendo eligiingu (= eligioso) pad es pusumiamos en aba en los sace do es seminía (VA 71); b) Así de es a ob a noso os o a ez pe ec amen e emos que meilė no hace a homb e ni más noble, ni mejo ( (= ni más noble, ni mejo ) (VA 17); Así meilė a menudo no a un homb e hace nobleniu (= nobleus), si ella se uel e p isem a en idio, neiš ikimybės <...> (VA 28); c) Pa a unos es el obje i o de la ida, o os un simple sen imien o, que simplemen e ayuda al homb e a con e i se eliz ( (= elizingam) (VATM 182); El obje i o más impo an e se con ie e en con e i se en un mejo homb e, no se indi e en e (= indi e ingam) espec o de o os (VATM 1525); Juk se nobniu, signi ica se do u, y u, keliančiu paga bą (= se kilniam signi ica se do am, y am, keliančiam paga bą) (VA 10); Pa a se elizingo (= elizingam), hay que ama ė i y se amados (VA 13); Lais ė es o se independien e, nesu a žy u (= independien eam, nesu a žy am) (VA 22); Meilė šil a, ag adoni, ella glos o sielą, ayuda a edescub i a sí mismo, sen i is s ip esniu (= s ip esniam) (VA 22); Signi ica es o que los ecue dos, que i en nosises de las pe sonas ce canas, ayuda a no sen i se ienišais (= solíos) (VA 68); […]...especialmen e meilė se con ie e en un i me apoyo, que pe mi e no endi se y pe du a žmonišku (= žmoniškam) incluso en las si uaciones más absu didiskas […] (VA 87); elizinga (= š iesią, elizingo) (VATM 32); Meilė capas de cambia cada homb e de, capas 50); Es e cálido sen imien o cambia a homb e de, lo hace mejo pa a el mejo d) Mykoliuko meilė Se e iu ei, mano nuomone, pada yda o aikino dieną š iesia, (VA 1); Do i abajos ealizados po el sen imien o más ma a illoso hace a las pe sonas pada y i žmogų ge esniu, š elnesniu, kilnesniu (= ge esnį, š elnesnį, kilnesnį) (VATM mejo es (= hace a las pe sonas mejo es) (VA 6); Mi en a esas pe sonas que dia ienybeza sien en elices, qué dia ienybeza los hace elices (= los hace elices)? (VA 8). SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Sin aksės klaidos Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 6 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Iš isų d ejybinių linksnių au inių mažumų mokyklų mokslei iai ečiausiai a oja kilmininká. Būd a džių y būd a diškai a ojamų palab as de įnagininkas más a menudo e óneamen e se u iliza en luga a dininko (ž . 1 igu a.). 45% 2% 24% 29% E o es del sob enominio E o es del klaidos D ejybinio bene icia- io de dubilinio kilminco E o es del golebinio doblebino 1 PAV. D ejybinių linksnių e o es de ecuencia (pe cen ais) au inių mažumų mokyklų abi u ien ų ašiniuose Gim akalbios escuelas de los alumnos de lenguaje ejemplos mues an que, di e en emen e que nacionalidades mino i a ias escuelas, más a menudo inco ec amen e se usa įnagininkas en ez de naudininko (ž . 2 igu a.). 35% 4% 43% 18% E o es del sob enominio Debilino kilminado e o es E os naudininko bininino E os galininko bininino 2 PAV. D ejybinių linksnių e o es ecuencias (pe cen ais) lie u iškų mokyklų mokslei ių ašiniuose SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 7 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 1.2. Nemają pa e as os sin aksés e o es o man de usas lengua nusižiū ė i noap opiadamen e u ilizados ie ininkai. Rusų kalbos ie ininkas iene más signi ica i os que lie u ių kalbos ie ininkas, sus dos signi icados p incipales son luga y iempo (Šukys 1998b: 43). Rašiniuose ecunoki e udingi iempo signi icaciones icininkai, ej. : Pe o iempo bėgyje (= ilgainiui) los sen imien os de los pa ien es a šalo (VATM 78); Así B. S uogos apissacoje Die ų miškas ep esen ados p oblemos e an muy ac ualizados ese pe íodo de años (= en ese momen o) (VATM 76); Jukinė p o agonis a Juozapo a, po amo a Pe iuk, quien de la ob a bėgyje (= leyendo kū inį) noso os sužinamos, que nújudo, izp o ėja (VATM 50). Muchos ečiau iempo signi icaciones icininkă e óneo usoja lie u iškų mokyklų abi u ien ai, p z. : Meilė a imam, en o noinos apoyo y zajau imas (= zauojau a), mejo a del o kū inija alo ación en el eigoje de ida ( gy enime) debe p opo ciona pilna ę (VA 2). Keliuose lie u iškų mokyklų abi u ien ų lie u ių kalbos i li e a ū os egzamino ašiniuose as i ne a o ini lie u ių kalbos ie ininkai (Keliuose lie u iškų mokyklų abi u ien ų lie u ių kalbos i li e a ū os egzamino ašiniuose as i ne a o ini lie u ių kalbos ie ininkai) a) cosa del bu i (būsenai), mane ai; b) azones deci š i, ej. : a) <...> ea alinėje uni o moje (= ea o d abužiais) ob a del he ojus jaučiasi i J. Š aus ope e ės pe sonažas (VA 116); Kū inyje Bal a d obulė au o se es ue za po ansmi i la libe ad de la pe sonalidad en di e sos iempos humanos (= se es ue za po a ias eces ansmi i la libe ad de la pe sonalidad humana) (VA 53); […]...pe se e a en pensa en iejos ecue dos no es una buena cosa, po que si i íamos en buenas condiciones (= buenas condiciones) y aho a i imos no muy bien, hay que pensa hacia adelan e […]... (VATM 124); b) De odo lo p ime o en la memo ia humana se queda la imagenada is a, cuyo pasėkoje (= po lo que) su ge y el sen imien o, que mues a sucesio ik umą (VA 60); Liudas Vasa is muy espbė pad es, él opinię, pe o o pasėkoje (= debido a eso) homb e pie de e dade a libe ad pe sonal (VA 71); Se e iją puede conside a se como una pe sonalidad egoís a, po que en el esul ado inal (= galos gale) se no a es o de que ella amó Mykoliuką de gailesčio (VATM 286). Ras a sakinių, en los que no ap opiadamen e se u iliza eiksmažodinių daik a a džių ie ininkas. Según Jono Shukio, abs acakciones daik a a džių, especialmen e con p e ajo -imas (-ymas) ie ininkai ne inka – juos eikia keis i pusdaly iu, padaly iu a šalu iniu sakiniu (ž . Šukys 1998a: 297), ejemplo. : Tad Agnės kilnumas a siskleidžia jos susi aikyme i neko ojime (= jai susi aikan i en no co iendo) (VA 74); Es o a e ía y su nomb e pasikei ime (= cambii us su nomb ei) de Mykoliuko en Dzido ių a oją, que es espe ado en sociedad (VA 87). SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin akses e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 8 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Ne aisyklingai se u ilizan y ales e s iniai posakya, cuando no hay luga signi icaciones, ales casos más as a en abajos de los alumnos de escuelas mino i a ias nacionales, ej. : O quién pod ía él ame (= al caso) ayuda más que meilė (VATM 80); Siuže as slypi ame (= al) que una ez eidami p o paš ą encuen o muje y homb e (VATM 192); <...> ciga e e es y alcohol le unaa eikšmiškai puede ame (= al caso) ayuda (VATM 386); En es a ob a la nobleza yace ame (= pa odo), que meilė es muy s ip i ue za <...> (VA 43) El Consejo de Adminis ación Ak uali e o Vilniaus apsk i ies mokslei ių ašiniuose ecuens einamasis in e ni ie nieks (ilia y as) a dan, que pa icula men e papli o debido usų kalbos į akos y a o inas sólo en especiales sen aciones, ej. : Muy a menudo la gen e ol ida sus deseos pe sonales y a dan (= po ) o os elicidades enueco sa a ankiško elección (VATM 46); Sólo ue es sen imien os como meilė o za a homb e de o a mane a mi a al mundo, hace a dan (= po ) ella eso, lo que homb e niekadas nele pe mi a sí (VATM 80); En es a ob a pe ec amen e se e leja ap o echamien o e apga ys ė a dan (= po ) amo (VA17); Di ícil de egocija nos en nues a elicidad, cuando o os hacemos in elices a dan (= debido) de nues os obje i os (VA 92); A pesa de es as ci cuns ancias, Mykoliukas conse a su humildad, neima ebeliš au i a dan (= debido) de su ego (VA 119). Exis en e o es de consumo galin e o 1.3. Cuando galininkinis eiksmajodis gaina neiginį ne-, se u iliza el llamado neiginio kilmininkas, ca ac e ís ico de lenguas Li uáneas (ž . Šukys 1998a: 107), pe o o osakalbiai mokslei iai algunas eces ne aisyklingai nusako neigimo san ykius, p z.: La memo ia es un incompa able sen imien o que nos ayuda a no ol ida la mayo pa e de la (= daugumos) dalykų <...> (VATM 94); Taigi ma ome, jog meilė su eikia žmogaus co idenbe dignidad, įsimilėjęs žmogus, aunque y echazado, pe o aún así no nosileidžia manos (= nenuleidžia ankų) <...> (VATM 131). Lie u iškų mokyklų abi u ien ų ašiniuose encon ada sólo una ase, en la cual ne aisyklingai se u iliza el negigino kilmininkas: Tačiau nep ipažinus sa o kal es (= kal ės) sąžinės balsas gali pe sigui i isą gy enimą (VA 16). 4 Re sykiais abi u ien ai con algunos accionesmažodžiais galininką pa a oja ne aisyklingai, pues o que esos accionesmažodžiai aldo o o aleg nį, ej. : Lais ės emą a s o a ę (= emai a s o a ę) au o es Balys S uoga, An anas Škėma en su li e a u a mues a, cuál es la libe ad alo y signi icado (VA 53). 4 Es o puede se y e o de o og a ía: en luga ė esc i a e. SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 9 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Ki akalbių mokslei ių abajos en sakinių con galininko e o es se de ec ó sob e 21 po cien o, gim akalbių os 6 po cien o. 1.4. En algunos casos VATM esc i os daik a a džio įnagininkas se u iliza con acciónmažodžiu se o mas, él eng ino pe manen e o inmu able es ado iui eikš i, ej. : […]...> ampoco noso os no siemp e somos cal íos de nues a sue e ( cal iai) […]...> (VATM 446); Su inspi aciónp obje o ( obje o) ue Se e iu ė (VATM 447); el siglo XX ue un pe íodo di ícil ( di íciles pe íodos), ya que desde 1939 años has a 1945 se lle ó a cabo la Segunda gue a mundial (VATM 448); Es e apysaka es un buen ejemplo ( buen ejemplo) de que cuál que bebū ų el pode del amo , mucho de depende de la elección humana (VATM 449); […]...> aunque ocu en pa e de ales pe sonas que son olun a ios y egois as ( olun o ías y egois as) […]...> (VATM 506). Vo odami įnagininką, abi u ien es de escuelas mino i a ias nacionales a eces e ys a, sin necesalo seleccionando es e aleg nį obje o i eikš i con llenį señalinčiais eiksmajodžiais, u inčiais p iešdėlį p i-, p z. : Meilė es el sen imien o que p ipildo co azón con cálidos sen imien os (= hil os sen imien os) (VATM 1191). Lie u iškų mokyklų abi u ien ų ašiniuose pasóikė un caso, cuando con eiksmažodžiu a ojamas įnagininkas, o ne naudininkas, ku io jis eikalauja: D ejus me us Balį S uogą supan i e d ė bu o a g asi, žmonės p ilyguados gy uliais (= animales) <...> (VA 21). P esen ados ejemplos mues an que los e o es del įnagininko con más ecuencia hacen o ocolbia abi u ien ai. 1.5. Va ios e o es bene icia io encon ados en los abajos de los alumnos de escuelas mino i a ias nacionales. R más paseaiko ne aisyklamen e u ilizado accionmažodinių daik a a džių naudininkas p opósi oi, paski čiai eikš i, p z. : Meilė su eikia jėgų i alios kilnaus ikslo siekimui (= kilniam ikslui siek i) (M 550) VAT. En una ase inco ec amen e pa imen ado naudininkas iempoi eikš i, p z. : Y p ecisamen e al in e io se puede obse a , si ealmen e indi iduos meilé da dignidad a cada día (= odos los días odos los días) (VATM 1522 /). Apibend inando pasakyn a que o osakalbios esc i os pasa co de di e sos usua ios e o es, a gim akalbios abi u ien os abajos de ellos no halla. SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 16 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 20% 67% 3% 7% 3% Palabžių i sakinių jungimo e o es E os del Subsidio Semidili io e o es Ve odigos de o den e o es Daly io e o es 6 PAV. F ecuencia de e o es de sanda a sen inio (pe cen ais) VA 3. PREVISIÓN Y POLICIÓN POR USO ERROSOS Ne aisyklingų p ielinksninių y polinksninių cons ucciones, como y ha sido mencionada, pasacikė lo menos (ž . 4 abelę). 4 LENTEL. Ki akalbių y gim akalbių abi u ien os da omas p ielinksnių y polinksnių e o es s a is ika po ipis Klaidos Ki akalbių e o es Gim akalbių come idos Pa yzdys Klaidų ius cen ai P oskaič- cen ai Klaidų e o es come idos núme o P o- P ielinksn- de consumo ių 21 58,3 3 14,3 Meilė pas odos indi iduos e o es Polinksnių e o es de consumo 15 41,7 18 85,7 pe íodo, g acias al cual Del o al: 36 21 Lle ado a cabo es udio mos ó que o ocolbia abi u ien ai hacen más p ielinksnių, y gim akalbia polinksnių de consumo e o es. SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Sin aksės klaidos Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 17 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 3.1. Rašiniuose dėl sla ų kalbos po eikio da oma p ielinksnio pas a ojimo de e o es, ej. : Impo an es o ien y ai pas Raganą (= S a biausi Raganos o ien y ai) ue san asis aš as y k is ioniški idealai (VATM 33); El niño quėjosi no malių, do ų ė ų, kaip pas isus (= como de odos) (VATM 78); con ellos e a sólo espi i uinė meilė (= su meilė ue sólo espi i uinė), pe o Mykoliuk le eso bas ó de oda la ida (VATM 79); Meilė p opo ciona ue es de emociones, po que con i hay (= ú ienes) muchas amilingas pe sonas, que e dan o alezas (VATM 326); Meilė pas odos los indi iduos muy di e encia (= Visų indi idų meilė es muy di e en e) (VATM 500); Esc ibido e a de es os oman ikos, en los cuales e a desg aiminga meilė (= cuyos meilė e a desg aiminga) (VATM 552); Pas dichosinos, odeančius gužiais jausmais žmones iskas ge ai klos osi (= Laimingų, g ažių jausmų apim ų žmonių gy enimas klos osi ge ai) (VATM 1995). Rečiau de es e ipo de e o es se pueden encon a esc i os de es udian es de escuelas li uaniñas, ej.: <...> sólo con unos ecue dos (= unosos ecue dos) glūdi p o undamen e en la memo ia, y o os i en ecue dos <...> (VA 18); Pas nos (= Nues o) men yse i is o as pe sonas ob as y ecue dos, (VA 58). Del da os se e, que no a as eces o osakalbių abi u ien os se hacen p ielinksnio en e o es nusižiū ė as de usų kalbos, ej. : Todo es o puede asemeja se a impues o jugue e (= p ileg i isme am žojlui) <...> (VATM 245); Romane Miškais a ina uduo desc ibe sob e udenį no a qué (= a quién) g ožė is (VATM 326); Desde día en día (= Diena de día) espe a pequeño milag o (VATM 1526). Más ne aisyklingų p ielinksninių cons ucciones as a au ines mažumų mokyklų abi u ien ų ašiniuose, p z. : a) con p elinksnio sob e: <...> debido al amo noso os nos ol emos más elices, sob e nues as eidų (= nues as o masas) a menudo apa ece šypsena (VATM 298); <...> mien as an o y no en an o (= an o) dañada <...> (VATM 803); b) con p elinksnio desde: […]...> omane Die ų miškas kaliniai ilkėjo d yžuo ą uni o mą, que p i aba de (= de) de ellos no sólo ísica, sino ambién mo alinę libe ad (VATM 241); Tales pe sonas se dis inguen de (= de) o os, po que no siemp e es en ende en o noinių <...> (VATM c) con p elinksniu con a: Sin emba go Yakúbas, a pesa de lo que an es de ese iempo leyes esąs (= a pesa de que según ese iempo leyes esąs) no culpa, comienza a g auži sus idas (VATM 528). 669); sa e (VATM 192); Jausdami pa eigą p ieš ki us (= ki iems) s engiamės jiems padė i, ge in i SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin akses e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 18 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 En Algunos au inių mažumų mokyklų abi u ien ų ašiniuose e oneas se u ilizan e s iniai palab as junginiai. Ras a noik inos e s inos palab as de conjunciones con p ielinksniu an e (plg. usų k. p čём здесь), p z. : Al lee se es e ob aí su ge la p egun a, qué aquí de especial y a ko aquí (= kuo aquí dė a) asmenybės lais ė? (VATM 76). El es udio mues a que nelie u iškos sin aksicas cons ucciones, su gidas po la in luencia de lenguas sla as, más ecuen emen e u ilizadas au ines mino i a ias escuelas abi u ien ų ašiniuose. 3.2. Nau inių mažumų mokyklų mokslei ių abajosas pasa iko p ielinksnėjančio įnagininko (su) ayuda cons ucciones. Es as cons uciones elección puede g įsse de la economía del lenguaje y la cla idad p incipios: polinkį lo más co o posible, i. e. edukuo ai, y deci cla amen e lo que se quie e (Vaičiuly ė-Semėnienė 2016: 32). Es a cons ucción nusi con olada de usas lengua con ayuda. P z. : Kažkada e a él comple amen e di e en e, pe o con el iempo ayuda de en e medad (= debido a en e medad) pasida é kažkoks nesa as <...> (VATM 124). El esc ibien e con ayuda omano (= omane) pudo esponde muy con p ecisión a es a p egun a (VATM 186). Daik a a džio (su) ayuda įnagininko cons ucciones es á y Vilniaus apsk i ies Li u iškų mokyklų abi u ien ų baigiamuosiose abajos, p z. : Šį ginklą ue excelen emen e dominioš y ma a illosamen e mokėjo con su ayuda (= él) di undi la idea de libe ad a pe sonas el sace do e Jonas Mačiulis-Mai onis (VA 3); Meilės pagalba (= Mylėdami) la gen e a menudo alcanza es ajo ųjų obje i os, nugali baimę, con cálidos colo es in olo na g ką bei niū ią kasdienybę (VA 39); Es o demues a que lo que sea que se ol ide, puede se eco dado median e sonido (= uidosamen e) (VA 60); Po lo an o lakios an asia ayuda (= siendo lakios an asia) įsikūnija en shikšnospa nį, que aunque el ech ilio de los ojos pudie a e la amada y pabū i al lado de ella (VA 61); Así I usia, adul a y con e ida en muje , sólo ayuda de la memo ia (= eco dada) podía en ende , de dónde su gió su base de alo (VA 118) El Consejo de Adminis ación Dėka esc i os se u iliza an o p ielinksniškai, an o polinksniškai, pe o gene almen e hablando sob e diik us y eiškinius (plg. us. g acias кому), ej. : El esc i o del epocho Roman icismo An anas Ba anauskas en su ob a Anykščių šilelis g acias a ecue dos y imaginio ės pode os (= basándoseis ecue dos y imagduo e) muy cla amen e desc ibió Anykščių šilelio imagen (VATM 94); Ellos son dádi os a la na u aleza, g acias de la cual iene (= de la cual ob ienen) alimen o (VATM 504); Solka g acias lib os (= leyendo lib os) podemos al menos imagina se lo que es meilė (VATM 1997); Pe iodo de las gue as mundiales acumuladas pa i ies dėka (= sukaupęs pa i ies) A. Škėma a ado būdą, kaip pabėg i nuo žiau ios SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin aksés e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 19 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 ealidades (VA 16); Nelais ės dėka (= Būdamas nelais ėje) S uoga a sidu ia an e la mue e slenksčiu <...> (VA 71); Kažkokių acon ecimien os g acias g acias (= Į ykus a cie os sucesos) o a eces yendo a el mismo luga , donde algo sucedió, homb e de epen e puede aco da se 72); <...> pag indinis eikėjas-pasako ojas bohemiško gy enimo būdo dėka <...> (VA (= i iendo una ida bohemiška) consigue no abandona se, y meilė Tūlai es de ida y aleg ía mo o iklis (VA 87). Re ka čiais paseaiko sakinių con polinksniu e oc pa a el in e alo de iempo nusaki i es o de usų kalbos išsi e s i palab as de junginiai (plg. usų k. пару лет (веков) назад), p z. : Po ą me ų a gal (= An es po ą me ų) jaučiausi be il iškai <...> (VATM 98); Sin emba go pa ą amžių a gal (= an es pa ą amžių) debido al c uel compo amien o bal aodžių juodaodžiai ue on imami a se go ę <...> (VA 36). Ras as uno ase, en el que polinksnio signi icado se u iliza la palab a cuen a, ej. : Sin emba go si meilė se log a a cuen a de o os (= si meilė se log a sk iaudiendo o os), nunca el homb e no pod á sen i se plenos (= comple amen e) eliz y goza de su meile (VA 92). El Consejo de Adminis ación y el Consejo de Adminis ación han adop ado una decisión sob e la compa ibilidad de la ayuda con el T a ado de la Unión Eu opea. 58% 42% P ielinksnių e o es de consumo Polinksnių e o es de consumo 7 PAV. P ielinksnių y polinksnių ecuencias de e o es (pe cen ais) VATM P ielinksnių e o es en abajos de o os idiomas abi u ien os cons i uyen al ededo 58 pe cen . Dažniau klaidingai a ojami p ielinksniai pas, į, an , ečiau – p ie i su. Iš ne inkamai (ž . igu a 7). a ojamų polinksnių (apie 42 pe cen .) minė ini ayuda, g acias y gal. Valinys g acias a, cómo odo y imo medžiaga, būdingesnis au inių mažumų mokyklų abi u ien ams. SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 20 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 14% 86% P ielinksnių e o es de consumo Polinksnių e o es de consumo 8 PAV. P ielinksnių y polinksnių consumo de ecuencias de e o es (pe cen ais) VA Gim akalbiai abi u ien ai menos p opensas a hace p ielinksnių y polinksnių e o es (ž . Fig. 8). Jü se encuen a sólo en el 21.mo esc i o. Es o cons i uye sob e 14 p oc. p ielinksnių e o es, en e las cuales ecunesnés son ne aisyklingas p ielinksnių pas y en lieka polinksnių klaidoms – pas ebė a, kad dažniausiai ne aisyklingai a ojamos cons ucciones. Beques 86 po cien o. polinksnių g acias y ayuda, a a ez de uel a y cuen a cons ucciones. IŠVADOS 1. Vilniaus apsk i ies au inių mažumų i lie u iškų mokyklų 2014 m. es a al del idioma li uano y li e a u a en examanos abi u ien ų ašiniuose encon ado es ipos de sin aksės e o es linksnių, p ielinksnių bei polinksnių a ojimo y no ap opiamas sakinių sanda os. Hecho la análisis de da os isible, que o osilbicos hacen ečdaliu más e o es. Lle ado a cabo el es udio pe mi e hace conclusiones sumend inado as. 1.1. Una de los p incipales en odos los esc i os que se hacen e o es son aleg nių e o es, ellas y gim akalbių, y ki akalbių esc i os o man po cen aje panašų. Más ecuen emen e g upo de e o es pe enece d ejybních linksnių ne a ojima, ales e o es más encon en gim akalbių abi u ien ų abajos, y de eso azón pod ía se la que más ecuen e paselenkamas al modo aiškos. 1.2. Ambos ipos de escuelas escola es e ys a a odami ie nieksą: abi u ien os de las escuelas mino i a ias nacionales en esc i os ecuen esnés de signi icado del iempo los e o es de los ie nieks, ein in e nal in e nal del ie ininko a dan e o es. 1.3. G an di e encia en el idioma de los abi u ien es lenkia gim akalbius esc i o ios ne aisyklingai a odami galininką, en ezuo a oję neiginio kilmininką. SOLVITA LABANAUSKIEN. Sin axes e o es Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 21 2. BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 An a sin aksés e o es g upo sakinių sanda os ydos. 2.1. El p e alecien e es e ipo de e o es el consumo no cicla del di iso . Ją hace y au inių mažumų, y lie u iškų mokyklų abi u ien ai. Obūdis de e o es y su elación mues an, que puede se y la misma azón no se subokiama, que subdi is no si e secundu áneo al mismo ac o acciónu eikš i pe sonaliniuose sakiniuose. 2.2. Di e en emen e negu gim akalbios, accionadamen e debido usas lengua e ec o, ki akalbių abi u ien ų ašiniuose gausu cons ucciones que con 3. T ečias klaidų ipas, būdingas i gim akalbių, i ki akalbių ašiniams, – gene a imi p opósi oi eikš i. e óneo p ielinksnių y polinksnių consumo. 3.1. Debido a las usas in luencia de la lengua en los abajos de los alumnos de escuelas de mino ías nacionales la mayo pa e de p elinksnių e o es cons i uye inadecuadamen e u ilizadas p elinksnių pas y en cons ucciones. 3.2. Lie u iškų mokyklų abi u ien ems ca ac e ís ica ydinga polinksnių dėka y ayuda a osena. 4. Desde los ob idos esul ados se e, que esc i os pasi ican es e o es sin akses pasi ico y daugiausia a si adusios dėl sla ų kalbų po eikio. Iš usų kalbos išsi e s ų žodžių junginių ki akalbių, y gim akalbių escuelas de mokslei ių abajos. Según analogía con usas lengua sin aksís icas cons ucciones consciencia ensi eisina como no ma. Į aką, ma y , hace y en la amilia, y en o noños consumama lengua, así como medios de comunicación, cuya y ašy iniuose, y saky iniuose ex os gausu abi u ien ų ašiniams būdingų kalbos klaidų. LITERATŪRA Bielinskienė A. 2004: Dėl jung uko bei a osenos daba inėje lie u ių kalboje. – Kalbos kul ū a 77, 119–123. KP S1: Kalbos pa a imai. Kn. 2. Sin aksė: 1. Linksnių a ojimas. Sud. Ri a Miliūnai ė, eks o au . Vi as Labu is, Aldonas Pupkis i Jonas Šukys. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2009. KP S2: Kalbos pa a imai. Kn. 2. Sin aksė: 2. Į ai ūs dalykai. Sud. Ri a Miliūnai ė, eks o au . Vi as Labu is i Aldonas Pupkis. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2009. Pi očkinas A. 1990: Adminis acinės kalbos kul ū a, Vilnius: Min is. Šukys J. 1998a: Lie u ių kalbos linksniai i p ielinksniai: a osena i no mos, Kaunas: Š iesa. SOLVITA LABANAUSKIENĖ. Sin aksės klaidos Vilniaus apsk i ies abi u ien ų ašiniuose | 22 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Šukys J. 1998b: Taisyklingi i klaidingi ie ininkai, no mų ibos. – Gim asis žodis 4, 43– 46. U nėžiū ė R. 2015: Mūsų mokslo a ei ies kalba. – Gim oji kalba 1, 14–20. Vado ėlių ank aščių kalbos apž alga. P ieiga in e ne e: h p://www. lkk.l /ak ualiausios- emos/s ie imas/ ado eliu- ap oba imas/ ado eliu- ank asciu-kalbos-apz alga (žiū ė a 2016 11 02). Vaičiuly ė-Semėnienė 2016: Daik a a džio pagalba įnagininko deseman izacija. – Ac a Linguis ica Li huanica 74, 9–39. Į eik a 2016 12 05 Adop ado 2017 01 20 SOLVITA LABANAUSKIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]