BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DAIVA MURMULAITYTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
AIKISHINAMOJO VOXYNO MIKROSTRUCTŪRA: SEMANTINS INFORMATIJOS
PATIKIMOYPATUMAI ESMINIAI VOIXJAI: lexikog aphie, aiškinamasis dic ionn,
ocodyno mik os uk ū a, seman ique, leksinė eikšmė, da ybinė eikšmė.
ĮVADAS
L'objec i de l'a icle es panag ine quelques cas de p ésen a ion des données séman iques
expliquamuosies dans le dic ionnai e e leu s exemplesu, en e au e ko, mon e que la
lexicog aphie n'es pas seulemen p a ique, ac i i é appliquomoji. Analisée communs
expliqua i s dicyns (ž . lis e sou ces), auxquels le plus sou en u ilise la la ge socié é,
mik os uk ū a. L'é ude e ec uée en appliquan compa a i emen , analy ique desc ipomąjį,
mo s de da ybos e leksinės séma ika analyse mé hodes.
Neįsigilinus on peu a i me que les c éa eu s de dic ionnes ne u ilisen que la séman ique, la
g amma ique, l'accen ologie, la e minologie, les héo ies du mo de doig s, la s ilis ique e
au es sciences des ésul a s des eche ches, les appliquan dans p a ique dans leu
ac i i é. Cependan peu -ê e ce aines de leu s héo ies des lacunes ou blanches dėmées
éme geen p écisémen pou les lexiciens isan le p incipal de son bu sys émiko données de
p ésen a ion? Dans ce a icle en é pag ilden i quelques, ou e ai , ou e o males
séman iques e de e bines in o ma ions de p ésen a ion dans le dic ionnai e expliquamaje
suje s e mon e , que même e ils peu en ê e e ou neau lien liés a ec leksique
séman ique ou de mo s de doybos y inėjimais e leu s ésul a s. Comme on oi de ci a ion: [m]nouges p oblèmes, essayés e minoweades, son appa us p a ique
разработки терминологических словарей, и решение этих проблем влияет на методы
составления словарей (daugelis p oblèmes, lesquelles i en e minologues, soule
p a iquemen p épa an e minologinius dic ionnus, e ces p oblèmes ésolu ion ai
in luence mé hodes de p épa a ion des dic ionnes; Гринев-Гриневич 2008: 30), au moins en
e minog aphijoje cela es aki aizdu. L'un de la héo ie con empo aine de la lexicog aphie
mik os uk ū os p incipus, . y. apib ėž i žodyninio s aipsnio sanda ą, jo sudedamųjų dalių
soule an des dé is es de c ée lexiquens con enu, ampleu , o m (modes de données de
k . (plg. Jakai ienė 2005: 15).
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
p ésen a ion e de ma quemen ), supplémen ai e in o ma ion e pa icula i és | 2
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Elek oniniai žodynai, ko ge o, jau y a pasida ę ak ualesni už spausdin uosius (plg.
G ange , Paquo 2012, Fue es-Oli e a, Be genhol z 2011)
1
, jie eikalauja i ki okios,
p écislesnée, des o mes de p ésen a ion des données. Non é an scien i ique, le ocabulai e
o ganisa eu même ne en isage ai de els ypes de p oblèmes, ne les […] oyan ne
mên i ai e ésoud e, neel des ques ions à lui e au es domaines spécialis es. O p oblema
insc ip ion, ques ion soule imas es science es pas moins impo an , sou en enco e plus
impo an , que la éponse en lui adimą. Šiuolaikinį bon dic ionnai e peu l'éc i e seulemen un
sa an ou une au e p o essionnelle du domaine, connaissan les lexicog aphies dėsnius
(Jakai ienė 2005: 10). D'au e pa , [l]exicog aphie héo ie, sans aucun dou e, ne se base pas
seulemen su la p a ique de l'éc i u e wo dynes (d'où e mo synes au eu s pa i imi), mais de ce e p a ique éclo , issik is alisuoja (Jakai ienė 2005: 14).
1. SEMANTINIAI DOMAENYS ET AIŠKINAMOJO VOXYNO MICROSTRUCTŪRE Il es impo an de ne pas se ompe su le ai que le mo es un mo e que l'on ne peu pas le saisi .
Ainsi, commen les dic ionnai es p ésen en l'in o ma ion séman ique, commen
ela ionnaja doybinė e leksinė signi ica ions, commen séman iques liaisons e lè en la
choisie mé hode de p ésen a ion des données, que di cela au linguis e e au simple usage
du dic ionnai e? Quelques cas sui an s examinés de aien mon e , commen la s uc u e
d'a icle dic ionnai e e lè e la s uc u e séman ique du mo , sa hié a chie des
in o maciją žodyno naudo ojas gali gau i ien s udijuodamas leksemų išdės ymą
signi ica ions, ecip oci é des liens, quelle supplémen ai e dans l'a icle.
1.1. Bend asis leksemų aiškinimas daugia eikšmio žodžio s aipsnyje
Voici quelques a icles dic ionnai es de mo s in e na ionaux du mo in e leksis: mig ãcia
[la . mig a io kėlimasis, k aus ymasis], kėlimasis, k aus ymasis, passage d'un lieu à un
au e:
1. le déplacemen des popula ions d'une place à une au e; 2. le déplacemen des
animaux d'un end oi à un au e; 3. chem. mou emen des élémen s de la Te e
plu eje ou su acesue, yks an geochem.
p ocessus.
In e leksis
1
Ano S. Ta po, leksikog a ija y a įdomaus, be ka u i sunkaus pe einamojo nuo spausdin inių
à des dic ionnai es élec oniques au milieu de pé iode (Ta p 2012: 322).
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
pa icula i és | 3
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
me amo òzė [g . me amo phosis], d'une o me e imas ki a, co quelque changemen :
1. mi ologijoje mi acullingas pe sonnes pa i imas animauxuliais, unų gy ūnų pa i imas
au es e pan. ;
2. biol. un passage d'un s ade de dé eloppemen pogemalinal de ce ains animaux à
un au e, exemple, buožgal io i imas a le, abzdžio le os lėliuke; 3.
changemen s de o me des o ganes égé aux, liés a ec le changemen de
onc ion, exemple., kuokelių i imas ainiklapiais, šaknies šaknia aisiu.
In e leksis
Du leksemų nume acijos il es clai que mig a ion e me amo ozė a pa ois signi ica ions.
Tou e ois dans les deux cas enco e exis e e une explica ion géné ale, qui es p ésen é a an la
p emiè e leksemą. Qu'es ce es ? Pa ie de dé ini ion géné ale, ne oulan pas ka o ée éle ée
de an ous leksemes? Es -elle nécessai e, ou, disons, sans une explica ion plus géné ale
kėlimasis, k aus ymasis, passage d'un end oi à l'au e le mo mig acija 1-osios leksemos
gy en ojų kėlimasis d'un end oi à lau e la dé ini ion se ai manquan e, insu isammen clai i?
Ce e pa ie géné ale séman ique de l'in o ma ion es abs aînée, elle so e essemble di ec
un e imà de g ecs ou la yns langues mig a ion cas clai emen é ojama ce qui es p ésen é en
lauž iniuose skliaus os a ec l'é imone. Pa la sui e ap ès l'explica ion plus abs ai e son
p ésen ées leksikalizuées leksemes, di é en s domaines e mes. Tokia le ocodyne
mic os uc u e, plus p écisémen , l'un des données p ésen a ion a icle moyens de, ko
p obablemen , ne icdo humain, jus e a si e usio le dic ionnai e se ega de , quoi ces mo s
signi ien . Le plus dé aillé l'in o ma ion, le mieux pou lui. Peu -ê e il nek ei a l'a en ion e n'us
pensions, pou quoi, disons, des mo s concen a ion, condensa ion ou comp ession dans les
a icles l'in o ma ion es disposée au emen , sans la pa ie géné ale d'explica ion:
koncen ãção [angl. concen a ion < lo . com su, ensemble + cen um cen as]: 1. accumula ion,
concen a ion, su éch issemen ; 3. a io du nomb e de pa icules du sys ème physique e du
2. chem. iz. chem. sis emos (mišinio, i palo, lydalo) ieno komponen o kiekio i
sis emos ū io a ba komponen o masės i sis emos ū io san ykis;
olume; echniquemen se ai possible e économiquemen apsime ai u ili ai emen l'excaenée
4. ksb. naudingosios iškasenos e ingo komponen o sukaupimas (sod inimas), kad
sui an pa icula umai | 4
apdi b i;
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
5. physiol. exci a ion ou inopé a ion, p écédemmen papli usio (i adiacija) de la
ê e ce eauins co ie ée, susci lca ion au lieu de la p emiè e appa i ion; dans les
6. ek. inkos si uacija, kai ek. eiklos kon olė y a su elk a ienoje a ba keliose
i mes;
7. ek. i mų jungimasis, s ambėjimas.
In e leksis In e leksis condensãcia [la . condensa io su i s issemen ]: 1.
composé, a killa eau ou au e au e aible masse moléculai e composein; 2.
apeu bou imas liquide ou co ps du ;
3. ko no s i š ėjimas a i š inimas.
In e leksis comp èsija [lo . comp essio
comp ession]:
1. echn. comp ession d'ai , gaz ou mélange de a ail s ūmoklinės mašinos
(du comp esseu , mo eu à combus ion in e ne) cylind e;
2. med. pa ie du co ps, o gane comp ession.
chimi. éac ion juncan 2 aux mêmes ou aux di é en es o g. molécules du
Tou e ois e dans les p emie s deux des de nie s cas communõs plus abs ai e in o ma ion
séman ique es p ésen e dans le cas de concen a ion elle es p ésen ée comme sépa ée
p emiè e (1. soucoupemen , assemblemen , su i s issemen ), e condensa ion comme
oisième ko no s i š ėjimas a i š inimas) leksema.
2
Au lexicien (qu'il se soucie non seulemen de l'exhaus i i é des données, mais aussi sys éma ique de leu
p ésen a ion) oyan l'in o ma ion, ou nie a an la dé ini ion des leksem, e sachan que ce ne son pas des
données g amma icales, accen a oi es, s ylis is iques, de domaines de consomma ion, e c., géné alemen
ou nies à la place de l'a icle dic ionnai e, quelque chose de ai immédia emen se pose la ques ion: quelle
es ce e pa ie s uc u elle de l'a icle, ai -elle pa ie (de chaque leksem) de la dé ini ion, es -ce une
in o ma ion supplémen ai e (explica ion), ou enco e quoi? Gal c'es p imai e signi ica ion, TŽŽ 2013 le mo
2
condensa ion mic os uc u e es essen iellemen ki a au lieu de l'énumé ée oisième, abs akčiai dé inie
leksemos donnée bien plus conc e esé la seconde skysčių i š ėjimas ou i š inimas ga inan
(konk e inančios semos skyčiai, ga in i), oi pi moji (pagal In e leksį) leksemau ul es p ésen é comme
e minas, žodžių junginys kondensacijos eakcija.
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 5
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
composi i d'où (cas de me phozė) es plus a d issuio di é en s domaines e mes? Dans ce cas cela ès
appelle ai la si ua ion, où au débu ous lexemes du e bin son déc i s en p ésen an le lexicine
bend ąją da ybinę jo eikšmę, o ada apib ėžiamos a ski os leksemos, pa eikian kiek ienos
signi ica ion, pa exemple:
me idiãninis, susijęs su me idianu:
1. me idianinal sk i ulys appa eil pou mesu e l'aumône ie ec ascension e
déclinaison;
2. ayan di ec ion le du no d au sud.
In e leksis
P usdin iniame In e leksio a ian e (TŽŽ 2001), p a a mėje e le mo ino sanda ą
aiškinančiame į ade, el moyen de p ésen a ion de in o ma ions neap ašy as. Du
p emie coup d'œil analogiška mo s mig a ion, me amo ozė casjams si ua ion es
in e na ional du mo s sando a icle: mik o... [g . mik os mažas], p emiè e sudu .
pa ie de mo s, signi ian moinsumą, smulkumą:
1. pe i es dimensions, ès minulkus;
2. liées à l'é ude ou à la mesu e de pe i es quan i és; 3. la p emiè e pa ie du nom
d'une sous phys. uni é, indiquan que ce e uni é es milionę (106) ois in é ieu e
que l'uni é sys émique, exemple, mik osecundė (milijonная часть секунды).
In e leksis
Il y a aussi 3 leksemes, a an lesquelles es p ésen ée la pa ie géné ale d'explica ion.
L'explicamasse lexicine uni é mic op imé ieu e déc i inamas da ybiquemen (pi moji sudu .
pa des mo s...), puis a dijamas deux conc e esnès signi ica ions, qu'il donne dū iniams (mais
pas de ses p op es signi ica ions!), e la oisième spécialisée (physiques s i es) leksema es
déc oma e da ybiquemen , e seman iquemen , e ilius ée pa un exemple expliqué de
a ena. La o me de ce a icle semble aplaignée mig a ion des mo s e me amo ozée
o mes d'a icles, mais la na u eūdis e s uc u e des données il y son di é en es dans le
cas des mo s sando es à cô é des leksinių séman icinių es e des doibes e sa séman ique des
données (panašu à moins ce que a an des leksemes indi iduels soi é oquée in o ma ion plus abs ai e). Plg. angliškame dicodyne sando mic os aipsnis

DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 6
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
na u e des données e leu s uc u e en e mes es bien plus homogè e […] p ésen és qua e
signi ica ions (la p emiè e composée de deux po eikšmių, qui au mo iliškame neišski i e son
p ésen és comme une, p emiè e, leksema) qu'il donne aux dū iniams, e eux-mêmes elles
daib ą ilius uojan ys dū iniai: mic oa) li le, small, minu e: mic ocosm b) excep ionnellemen
li le, abno mally small: mic ocephaly 2) enla ging o ampli ying: mic oscope, mic ophone 3)
1)
in ol ing mic oscopes, mic oscopic: mic og aphy 4) one million h pa o ; he ac o 10:
symbol? : abb e . mc: mic osecond Webs e s New Wo ld College Dic iona y,
h p://www.you dic iona y.com/mic o#yMP22hIdBTP8w k1.99 TŽŽ 2013 la s uc u e du
mic os aipsnio ex é ieu emen plus essemble angliškąjį que In e leksio a ian ą (nė a
men ionnée de la pa ie d'explica ion géné ale), mais nep iligs a angliškajam selon les données
p ésen ées: mik o- [g . mik os pe i s] 1 de pe i es dimensions, ès smulkus 2 μ, uni é de
mesu e pa ielle, égale au million de uni és sub onnes, p emiè e pa ie du nom, pa exemple,
mik osekundė (millionnoji sekundės dalis) mik oskopą 3 ès pe i , mažy is
TŽ 2013
Voi e, que da ybinė in o ma ion appa aî seulemen la seconde lekseme éškinime. Dans ce cas
déjà e nonalbininkui peu se pose ques ion, pou quoi la p emiè e leksema es dé inie comme
adjec i , comme que peu appa ai de dé ini ion? Plg. būd a džio mik oskopinis, -ė s aipsnį
ame même TŽŽ 2013: mik oskopin//is 1 e ec ué p o mik oskopą, p z., ~ė analizė 2 uomas
seulemen p o ypa umai | 7
TŽ 2013
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Žodžio signalinis s aipsnyje ap a iamoji bend oji aiškinimo dalis ne susideda iš
deux, di é en e séman ique qu'ils dé inissen , des pa ies, du poin de ue de la o me de p ésen a ion essemblan
eikšmių a spal ius (jie žodynuose ne e ai ski iami kablia aškiais):
signãlinis [⇧ signalas], ženklinis, pi minis; p anešan is, signalizuojan is:
1. signalinis egzemplio ius – pa yzdinis spaudos leidinio egzemplio ius, ku į
pa i inus leidžiama gamin i i ažą;
2. pa le o . signalinée signi ica ion signi ica ion du mo , qui indique que la chose
es , mais conc è emen son neį a dija, exemple, jis, ai, i š.
In e leksis
Cependan plus loin comme deux leksemes son p ésen és des e mes composés mo s
combinés, dans lesquels composi ion en en un mo i an inis. Ainsi dans ce cas en
p emiè e ligne la donnée séman ique in o ma ion es commune non à di é en s d'un
lexiconique uni é (žodžio) leksemens, e à di é en s lexiconiques uni és.
1.2. La ela ion d'ac i e lexicine séman ique
Da ybinée e leksines ela ion séman ique bien a sclède su la base des exemples de
nou eaužodžių s i ies. Ce n'es ap ès a oi e ec ué debeine e séman ique an dans les
dic ionnai es déjà p ésen és, que nou eaux p écep ages -iklis edinių analizę e é y us
pas a ųjų a oseną, é yškėjo p incipaux suje s, auxquels il es possible de s'appuye ,
essayan sys éma iquemen e ceux naujažodžių, e en géné al ce ype de debeines séman ique
s uc u e, sys ème de signi ica ions donne éclai amaji le dic ionnai e (pou plus oi
neapib ėž umo i daugybės „seman inių išgalių, ku ių ak ualizaciją a ojimo plo mėje
Mu mulai y ė 2014). Paaiškėjo, que peu -ê e en aison de la signi ica ion du da ybos di icile de
apib ėžiami daugiau a mažiau konk e esnėmis, be iš esmės da ybinėmis eikšmėmis,
p é oi (U bu is 2009: 203), non nomb eux p éposages -iklis edinių dic ionnai es pa exemple:
aižiklis aižymo į ankis, i piklis medžiaga, ku i i pdo (DŽ7i) e k . De elles dé ini ions alen
e des noms de nou eaux ealijs, an qu'ils ne son pas enco e su isammen lexikaliza éssi,
pou ê e p ésen és comme des leksemes sépa és. Šiuoka con inue ép ou ée un
nou eauada o a osena, séman ique e lexicog a inis ai emen . Blizgiklions son appelés
ès di e s moyens de chimie, des inés à blizgine , donne blizgią épaizdą à des choses ès
di é en es (a alyne, au omobiles, pein u es, lèpes, ou u e d'animaux, euilles de plan es,
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
p odui s alimen ai es e k .), mais langues Li uanies naujažodžių peculia umai | 8
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
duomenyne ( oliau ND) naujada as blizgiklis es p ésen é comme une leksema. 2014 m.
p adžioje jis bu o apib ėžiamas kaip „p iemonė blizgiai daik o iš aizdai su eik i“
(Mu mulai y ė 2014: 17). Mieux es is y us a oseną, é ésa essen iellemen doybinė eikšmė
m. gegužės mėn. pakeis a jau konk e esne leksine – „p iemonė ba ams, baldams, g indims,
2015 au omobiles, che eux, euilles de plan es e k . blizgin i; ma é iau, des p odui s
alimen ai es donnan blizgią é aizdą. Du ond, c'es deux d'une signi ica ion nuanc iai, ou
po eikšmiai, ayan à l'esp i que les dénomina ions des alimen s addi s a ec ce e annexaga
son ai es sys éma iquemen . S'y ou ni une no e aux consomma eu s lūpoms blizgesį
su eikiančiai cosmé iques moyenonei appele acquisali a ian blizgis. Cela comme mon e ai ,
que lūpų sema de blizgiklio séman ique se aquiasi e en ce sens p éesaginis (blizgiklis) e
galūninis (blizgis) noms des moyens de blizginimo di é enciozasi selon les signi ica ions.
Cependan d'au es blizgiklions appelés des ealijs gausa indiquen que ce mo peu enco e
acilemen ê e nommé n'impo e quelle nou elle de elles mêmes des ina ions ealija (pp .
ma iè eaga), don l'obje n'es enco e men ionné en leksique blizgiklio dé ini ion. Dès lo s,
enco e ne ikslinga de ce nou eada o séman ique à sépa e dis inguan des signi ica ions
dis inc es uniquemen au ondemen , que le mo nomme ès di é en s suje s de ces choses
mul iplian ek ų oujou s de nou elles signi ica ions. Aussi impo an , que dans ous les cas
3
edinys se base la même ondemen ac ionmajo dial de signi ica ion. Le plus
aisemblablemen , que comme sépa é leksema se a dis ingué le nom d'alimen
supplémen ai e. G a e ondemen d'une elle épa i ion peu ê e men ionné dėsningas
4
ce e leksique g oupe nommemen s de doymasis a ec discu aableja p eessaga.
Rappelan ce qui a é é ema qué en pa lan de mo s mig a ion, me amo phosé e mo s sando
s uc u e des mic ožodynských a icles, se pose la ques ion, ne pou ai -il pas
similai emen donne e naujažodį blizgiklis ainsi que d'au es (nou eaux) ou ils de
ab ica ion ca égo ie edines, en pa iculie els, don la séman ique leksinė n'es enco e
nenus panis o , elles son nommées oujou s de nou elles éali és, les dé ini ions des leksispních ne e lè en pas leu signi ica ion e signi ica ion.? Pa exemple:
3
Plg. naujada ų gai iklis 1. saignan , donnan de la a aîchissemen , d'un e oidissan d'odeu ; 2. é eillan ,
donnan le moyen i ali ai e, pu iklis 1. į ešlą ajou an na u el ou syn hé ique nou i u e ou cha mingume
p iedas, kad kepinys bū ų pu esnis“; 2. „kosme ikos p iemonė plaukams pada y i pu esniems“ a ūgš iklis 1.
„na ū alus a ba sin e inis mais o a paša o p iedas ūgščiam skoniui išgau i“; 2. „di os ūgš ingumą didinan i
diminuan ma é iau leksemos se base di ingmes ondamen aux ac ionsmajodž gai in i, pu in i neišmanan des
i ūgš in i eikšmėmis (išsamiau Mu mulai y ė 2014: 8–10).
4
Blizgiklio pa yzdžiu, be ki a ko, no ė a pa ody i, kaip ope a y iai šiais laikais gali bū i ikslinami
žodynų duomenys – nuola i ian a oseną, ku ios pokyčių iksa imas pa s sa aime duo ų mažai naudos
ègles de mo s doybos, leksinės seman icos dėsnių e pan. ND n'exis e dic ionnai e, p incipaux son dans
ikslai y a ki i, ačiau jis u i kai ku ių leksikog a iniam da bui būdingų b uožų i , s a biausia, jo, kaip g ei ai
a osenos changemen s eaguojančio sou ce, données baséamasi en c éan Bend inės lie u ių kalbos žodyną
e au es éškinamuosius dicynus.
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
pa icula i és | 9
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
blizg klis dk . (2) moyen blishgin:
1. disposi i à chaussu es, meubles, planche s, au omobiles, che eux, euilles de
plan es e k . blizgin;
2. ma é iau, aux p odui s alimen ai es donnan blizgią é aizdą.
colo iklis dk . (2) moyen de colo ie :
1. disposi i de ex e ma quan en couleu se dis inguan ; 2. ma iè e donnan la
couleu à d'au es ma é iaux chimiques (pajs, e ns, p odui s cosmé iques,
e c.);
3. n k. addi i alimen ai e colo an subs ance.
Dans ce cas a an ou es les leksemų dé ini ions se ai p ésen ée plus abs ai e leu deux
ayan commune doybinė signi ica ion. Seulemen ce se ai pas leksinai es, e da ybines
séman iques, i. i. au e so e d'in o ma ion, ad nekil des ques ions, commen celle a ec les
lexiconiques signi ica ions de ai se connec e dans la base de données. Jus e ce e
in o ma ion géné ale (comme e au es du ou mo , e non sépa és des leksemų données de
la langue pa ie, du ki čia imo pa adigmas pažymos e e c.) dans la base de données se ai
conse ée sépa émen , elle allouée lieu. La mic os uc u e d'a icle dic ionnai e du lexic
séman ique des données elle se ai possible sépa e minuscui e ou au emen . Maždaug a
même, jus e une au e o me éalisua a men is pe šasi examinan DŽ7i p ésen és
p éposages -inis, -ė būd a džių s aipsnius. Ici, il es appelé que ces p oduc i iõs (Kniūkš a
1976: 3, 7) hés ad e bes son dans une a ié é de signi ica ions oli p alenkia isus ki us
būd a džius (Kniūkš a 1976: 5657, 59 e k .), leu s (konk ečios) hés ad e bis son ès
di e ses (DLKG 2006: 209; LKG 1965: 568573). Tokių, san yinių, edinių cas impo an non
seulemen le mo de base séman ique, mais e les ela ions séman iques en e les
ondamen aux e pažymimųjų mo s (Kniūkš a 1976: 57; aussi là indiqué li .). Dans di e s DŽ
édi ions de soi de beaucoup plus équemmen op é pou explique ne pas lui i e i e de
iesiog nu odan pama inį žodį. Ypač jei ie pama iniai žodžiai žymi daik us, ku ių san ykiai
su ki ais daik ais gali bū i kele iopi, odėl iš es inio būd a džio eikšmė i gi gali bū i
kele iopa i be pama inio žodžio neaiški (Kniūkš a 1976: 59). Pa yzdžiui:
aliẽjin‖is, ~ė (1) → a l i e j u s: ~ė s a inė. A. algis (su aliejumi). ~ės kul ū os (aliejaus
l'a icle mo uissan ela i emen un adjec i , e ilius acinius ses composi ions a ec
DŽ6
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
pažymimaisiais mo s, a an cela duodan ys plan es). ~ des couleu s son de enues pein u es des pa icula i és | 16
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
les dé ini ions plaisen , ca pe me plus luide, sans épé e déjà di ica des choses, de
s o mule le dic ionnai e a icle comme un ou (cas de polig a ie enco e impo an e
économie de place, compac eškume). On espè e que l'u ilisa eu ne se a pas di icile adus
sie ine dé in į panag inė i e au es sens du mo . Tad quoique dans les dic ionnai es des e mes
[k]chacune signi ica ion du e me dé ini ie comme sa a ankiškas uni é sa dé ini ion doi ê e
aiški p ise sépa émen des au es signi ica ions (Umb asas 2008: 222), BŽ, au moins au s ade
ac uel, sie ines dé ini ions ne son pas considé ées la plus g osse p oblème.
1.4. Po eikšmiai ( eikšmės a spal iai)
Tokyo phénomène exis ance e p ésen a ion au dic ionnai e mon e e des pa icula i és de
pense humain, ses susida omes imagdines, concep okes yšius. Pa mi les ci és a icles
dic ionnai es ais inė e biblio hèque s uc u es on oi que analogiška hié a chie des
signi ica ions BŽ e LKŽe es pe çue di é emmen un cas é ablissemen s e l'empalpos
signi ica ions son p ésen ées comme équa e ées, sa a ankiškos leksemes, au e l'empalpos
signi ica ion a si n'es pas su isammen découpée du signi ica ion de l'é ablissemen , donc cela
es considé é comme une seule leksema. Es -ce simplemen un choix di é en des lexiciens d'une
maniè e ou d'une au e de p ésen e les mêmes suje s, ou p ésen e de ai néanmoins la même
chose? Es ce une égulia i polisemija i seman inė de i acija (plg. Babickienė 1985, 2012)? Es -ce
au Li uanien les concep s des é ablissemen s e leu s lieux de p ésence son su isammen
dé achés, ou ous exemples a osens ( iksliau, n'impo e quel exemple a osens) peu en ê e
p écisémen e sans ambiguï é a ibués à l'é ablissemen ou au lieu de signi ica ion? Pa
exemple: disan les employés de la biblio hèque pha mais ine ou la biblio hèque pha mais ine les
heu es de a ail déjà se son e minées la pha mais ine e bibilio ekă pe ce ons comme
é ablissemen s. Aki aizdžiai chambalpos disposés dans la ê e en pa lan de s a omas, emon é,
éno é e e c. ais ines (biblio ekas). Cependan le même combininys de mo s peu ê e
d i eikšmis, nelygu con ex e […] plg. zaėjau in o ais inę biblio eką: si de ais ų knygų, u ima en
ê e é ablissemen , si a end e, jusqu baigsis sma kus pluis, / chamb a. Pou in appo s des
signi ica ions e po eikšmių au ocabulai e donne sys éma iquemen , au ce e sys ème
éclai chi i é udian a oseną, ainsi que d'une ou au e seman ine g oupe mo s de p ésen a ion
dans leu s e au es langues dic ionnai es an mo s de sépa a ion signi icmées, an leksemų
ilius a imą a osenes exemples. Nag inėjan les langues é angè es a oseną e dic ionnes
enco e au eni comp e e en ces langues speci iką nécessai emen anglas les mêmes concep s
seman iniais ela ionsie lieja aussi bien, comme Li u is, aigi dic ionnas des langues Li u ies nep i alo copie anglais langues žodyno mik os uk ū os.

DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 17
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Le même, bien sû , pasaky ina, e su d'au es éguliè es polisemies (seman ines da ybos)
cas indo e lui elpančio quan i é (plas icinis kibi as kibi as bul ių), couleu s e elle
con enan s choses ( audona couleu audona ska elė) pa adinimus. Plg. p écédemmen
6
donné la bou eille a icle de BŽ e bu eliuko (pas a ojo deminu y inė sema dans ce cas n'es
signi ica i e) a icle de LKŽe: bu eliùkas sm. (2)
1.sembu elis (deg inės): Pasis a ę bu eliką su able e gi kšnoja . combien ęgi
nous bu ions ise un bo eliką Pnd. <…>
LKŽe
Voi e que dans ce de nie indo e dans lui elpančio quan i é sememes en géné al non
sépa ées ni comme sépa ées signi ica ions, ni comme po eikšmiai. Puisqu'il es é iden que
su la able se cons ui e peu ess, e en pa lan de ise ge ą bo eliuką impo an é ai
bu é quan i é s aigalų, e non ce que boi e d'un seul ess (e , d'ailleu s, pas nécessai emen
d'un seul, aussi di e peu e ayan en ê e le e e issu de sépa és au elles ou e c.).
En ésuman ce qui a é é di su les signi ica ions des mo s e les de nie s po eikšmius, ainsi
que su les dé ini ions siee ines, se pose la ques ion, dans quelle mesu e la décomposi ion d'un
a icle dic ionnai e en des leksems indi iduels e la p ésen a ion des de nie s in o ma ions
a ec en sépa émen (a) ou e la s uc u e séman ique du mo e (b) ses liens a ec des
mo s communs? Dalis (ne e ai g andžioji) commun ašaknių mo s de dic ionnai es p essdin iniuose sou en a sidu ia g e a (ž . 1 igu e.):
6
J. Ap esianas uses pa lan a dis ingué 39-is daik a a džių ypes de polisemies égulia ioses. Ce ains d'en e
eux son u h monosemie on iè e e les mo s qui leu appa iennen dans les dic ionnai es ne son pas
oujou s considé és plia eikšmms ( ačiau dans au moins un de ce ype de mo s les dic ionnai es en isen soi
di é en s signi ica ions, ou des signi ica ions a pal ius) (Апресян 1995: 200203). Pa exemple, de la plan e e de
(T opiniuose miškuose juodieji pipi ai a si apyniai a lianos auga an ilgų s iebų – mal i juodieji pipi ai), medžių
son p odui alimen ai e p odui e leu s noms de bois (ked o sadinukai ked o baldai), animaux e leu s cailies
– lapės kepu ė), gy ūnų i jų mėsos pa adinimai (dėsli iš a – i ėl pie ums iš a?), medžiagų i jų gaminių
pa adinimai (kas i gipsą – a galima ai uo i su gipsu (sulaužy as pi š as)?), alpų i jų u inio pa adinimai
noms (lapės jaunikliai (e d i audi o ija audi o ija plojo a sis ojusi) e . .
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 18
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
1 PAV. DŽ4 agmen as
Ce son nep iešdėlinie du même da ybos niddo mo s (p iešdėlinie de la même aisin ediniai po
abėcėlinį ocyną išsiba s o and a sidu ia g e a других того же предсказания edinių). Ayan
de an l'œil el, que e incomplnée, le mo da ybos lizdą, plus acile elie ses memb es pa des
liens séman iques, ema que des poslinkius de dé eloppemen séman ique, peu -ê e mieux
pe ce oi une ou au e lekseme dé ini , su ou si elle pou uneokies ou d'au es aisons n'es
pas pa aula. Bien sû , c'es pe inen pou les ocabulai es communs. Men ionnée que dans la
e minog aphie, pa iculiè emen élec onique, a in plus con o ablemen indique des
concep s liés e des e mes a icleniés qui les employaien , passeisina la p ésen a ion des signi ica ions en a icles sépa és.
2. PRACTIQES ET THORINES ASPECTS DE LAXYCOGRAPHIJES
Puisqu'é udian mic os uc u e des a icles dic ionnai es che chai non seulemen
pasiligne en in o ma ion séman ique p ésen a ion dans le dic ionnai e expliquamaie
pa icula i és, mais e leu exempleu sou eni lexyninkys ės sciencesliškumą, héo ieškumą,
inissan enco e oud ai si e ou ne à la dé ini ion de lexicog aphie. Ce concep es dé ini
dans les dic ionnai es de di é en es açons, pa exemple: mouche de science, comp enan la
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
p a ique e la héo ie de la c éa ion de dic ionnai es (In e leksis); alodniecības noza e, ce pa icula umai | 19
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
a p a ique la c éa ion de dicnīcu; ā dnīcu izs ādāšanas eo ija un p akse (MLVV), 1)
словарное дело, составление словарей; 2) раздел языкознания, изучающий теорию и
p a ique de compila ion de dic ionnai es (NCIS); dział językoznaws wa s osowanego
zajmujący się eo ią i p ak yką op acowywania słowników (ISWDJP) e k . Nemajai anglais k.
7
mo syns lexikog aphiją dé inie di ec emen ne men ionnan pas héo iques ses cô és, mais
une ou au e (p.z., g e inan a ec d'au es b anches linguo y es ou e c.) ce lexikog aphie
héo iškum elle pa exemple, lexicog aphy 1. he edi ing o making o a dic iona y; 2. he
apib ėž yse a pa eikiamuose šio žodžio a osenos pa yzdžiuose is dėl o a sispindi,
dic iona ies: Al hough hese wo ca ego ies g amma and lexicog aphy a e o ganically
p inciples and p ac ices o dic iona y making“ (MV); „ he p ac ice o compiling
excellen on he heo y and p ac ise o lexicog aphy <...> (EOLD); he ac , p ocess, a , o Ainsi,
ela ed and in e wo en, hey will be ea ed sepa a ely o maximal cla i y; Winches e is
les suje s, auxquels l'a en ion es ad essée dans ce a icle, se aien -ils impo an s
wo k o w i ing, compiling, o edi ing a dic iona y o dic iona ies“ (WNWCD) i k .
nonū ybiškam lexique de compila eu , ou il, n'ayan pas su isammen de lexicog aphie e
d'au es lango y os b anak des connaissances, ma e ai ici des nesys emié és, de
l'exac i ude e de la iabili é de la p ésen a ion de l'in o ma ion, p oblèmes. k suje s? Es la
place de l'in o ma ion dans le ocabulai e mik os uk u ie, la echnique de lexicog aphie
(sho es, ab é ia ions, signes spéciaux, o d e de p ésen a ion des données e e c.) es
seulemen la p a ique de la composi ion des dic ionnai es?
S'appuyan su les plus abondan s exemples de di e s dic ionnés pa odié, que même e ces,
appa ence, ou o mels in o ma ion séman ique e de doybine de p ésen a ion dans le
dic ionnai e expliquamaje suje s peu en ê e e ou namuojuu liés a ec la lexicine
séman ique ou des mo s de doybines eche ches e leu s ésul a s. La place de l'in o ma ion
dans le ocabulai e mic os uc u e, o d e de données p ésen a ion e e c. les suje s de
echnique de la lexicog aphie impo an s non seulemen p a ique au a ail du dicynalis e, e
la lexicog aphie es non seulemen p a ique de p épa a ion des dicynes, mais e un ce ain
8
sys ème de cogni ion ésul a s, héo ie, . y. science. F on emen sépa e la héo ie e la
p a ique de la lexicog aphie impossible <...> (Jakai ienė 2005: 7, plg. Ta p 2011: 462).
7
Les dic ionnai es ci és donnen aussi au e signi ica ion de ce mo , eg., sp essdin es dic ionnes,
dic ionnai e ype eikalų isuma (In e leksis), совокупность печатных трудов словарного типа, словарная
литература (НСИС), žodynского типа веikalų isuma; mo synine li é a (LKŽe), ā dnīcu kopums (exemple,
dans quel pays, langue) (LLVV, MLVV), ogół słowników danego języka, k aju, ok esu (ISWDJP).
8
De elles opinions enaien ou iennen abondance di e ses adi ions lexiquog aphiques ( uses, okieques, en
pa ie kines e e c.), aussi bien di e si ūs danes, Sud A ikos žodynininkai, chekųame ikiečių leksikog a as L.
Zgus a (1992) e k . (Ta p 2012: 322). Cependan es e ne ikinčių, que la héo ie de lexicog aphies exis e (A kins,
Rundell 2008: 4), le mo inkys ę laikančių ama u, p o esija, menu, mais ne mokslu: A heo y is a sys em o ideas
o wa d o explain phenomena ha a e no o he wise explainable. A science has a heo y, a c a does no .
All na u al phenomena need a heo y, bu how can he e be a heo y o he p oduc ion o a e ac s? The e
pu a e heo ies o language, he e may be heo ies o lexicology, bu he e is no heo y o lexicog aphy.
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
pa icula i és | 20
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Tik pasi elkus leksinę seman iką, žodžių da ybą, logiką galima sp ęs i okius
lexicog aphies, déjà comme p a iques ac i i és, des âches. En plus de ces e au es
išmanymo žodynai gal i gali bū i, kaip ne e ai mėgs ama saky i, suda omi (plg. kaip
domaines linguo y es éléphones li es ou abėcėliniai, in en o iniai quelque chose lis es), mais
aimen pas éc i s, c éés, ce qui en subs ance e de ai ê e ai , a in de donne
in o maciją. „<…> leksikog a iją, be jokios abejonės, lemia ne ik isuomenės po eikiai,
scien i iquemen analysé e sussis é mais aussi une é ude des langues (Jakai ienė 2005: 10).
IŠVADOS
1. Išnag inė i qua e aspec s de la p ésen a ion de l'in o ma ion séman ique dans les
expliquables dic ionnai es géné alis leksemų expliqua ion du mo plu ia eikšmio dans l'a icle,
doybinės e leksinės seman icos ela ionis expliquan mo s, sie ines dé in ys, po eikšmių
( eikšmės a spal ių) alloca ion e p ésen a ion dans l'a icle dic ionnai e. Il es é iden que ils
son impo an s e u ė ini à la ê e c éan sis emiškus esp. kokybiškus a eni des dicyns
an élec oniques, an adi ionnels, imp usdin inius.
2. Dans les dicyns pa iennen de els plii eikšmių mo s de a icles, dans lesquels la
commune, abs ac ότερη pa ie de l'in o ma ion séman ique es soule ée a an la
p emiè e lekseme aiškinimą, . i. inka à ous les leksem. Cependan sou en même en un,
end e même dic ionne cela n'es pas ai sys éma iquemen . Pa ois, expliquan les
mo s sands signi ica ions, ainsi maniè e es p ésen ée e da ybinė in o ma ion.
3. La p ésen a ion de la séman ique d'ou binée peu aide à mieux comp end e des i ulai es mo s
(y comp is naujajodžių) leksines signi ica ions. Peu -ê e dans le cas de mo s
plu ia eikšmių cela pou ai ê e ai e de maniè e similai e doybine signi ica ion
p ésen an a an ou es lexines le sens du mo plu ia eikšmio.
4. Sie ines dé ini ys, o mulés ainsi, comme si se ai p écédemmen acon ées choses
con inua ion, assez épliqué éškinys dans les dic ionnai es adi ionnels. Cependan de
elles dé ini ions de ai ê e é i ée, e dans les dic ionnai es élec oniques, où chaque
leksema es sou en p ésen ée sky ium des au es du même mo , leu s en géné al ne de aien ê e.
5. Po eikšmių ( eikšmės a spal ių) assigna ion, aussi bien en compa an di é en s dic ionnu s, an en é aluan
d'un lequel mik os uk ū u, aussi n'es pas sys éma ique. Non, su ou oujou s quand ous ne pou ez
Lexicog aphy is abou all a c a , he c a o p epa ing dic iona ies, as well as an a , as Landau (2001) says. I
may be becoming mo e scien i ic, bu i has no become a science. (Béjoin 2010: 381); Lexicog aphy has no
heo e ical ounda ions, and e en he bes lexicog aphe s, when p essed, can ne e explain wha hey a e
doing, o why (Wie zbicka 1985 5).
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 21
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
pasi em i neabejo inai ieną a ki ą po eikšmį ilius uojančiais a osenos pa yzdžiais,
du p incipe de sys émali é éussi à sui e. Cependan sou en les cas de la polysémie
éguliè e dans le même ocabulai e peu en e doi en ê e p ésen és uni o mjiau.
6. Leksikologijos, žodžių da ybos, leksinės seman ikos moksliškumu abejo i e am
a ei des à la ê e, e lexicog aphie, besi emian leu s e au es lango y os shakų égines,
me odus iek eo iniu, iek p ak iniu aspek ais, sekan i į ai ių kalbo y os s ičių y imų
aikan i leu s inno a ions e (pagal isgales) enan comp e à leu s ésul a s, quelquekodėl,
pa iculiè emen dans les é alua ions du science aldininkų, cons an emen s y uen e s
econnaissance mokslu e ce négigemen limi e. Néanmoins le p a ique e le héo ique aspec s de la
lexicog aphie a si se con ac an indai son é oi emen liés, se basen les uns des au es
ésul a s e encou agen le p og ès. La lexicog aphie n'es pas seulemen une p o ession ou un
mé ie , c'es une b anche de la science de la langue, qui de é i ables a si épond pou ou e linguo y ą, ca des dic ionnes on peu juge su le ni eau géné al de la science de ce e langue (Jakai ienė 2005: 10).
ŠALTINIAI
BŽ – Bend inės lie u ių kalbos žody nas. Vy . ed. D. Liu ke ičienė, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as. P ieiga in e ne e: h p://bkz.lki.l / (žiū ė a 2017 m. bi želio – spalio
mėn.).
DŽ4 – Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S. Keinys. 4-as leidimas, Vilnius:
Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2000.
DŽ6 – Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S. Keinys. 6-as (3-ias elek oninis)
leidimas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2006.
DŽ7i – Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S. Keinys. 7-as pa aisy as i papildy as
leidimas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2012; elek oninis a ian as, 2015
(a naujin a e sija, 2017). P ieiga in e ne e: h p://lkiis.lki.l /daba inis.
EOLD – English Ox o d Li ing Dic iona ies. P ieiga in e ne e:
h ps://en.ox o ddic iona ies.com/ (žiū ė a 2017 08 15).
In e leksis – Kompiu e inis a p au inių žodžių žodynas „In e leksis“, Vilnius: Alma li e a,
Fo onija, 2008.
ISWDJP – In e ne owy słownik wy azów i de inicji języka polskiego online De inicja.NET.
P ieiga in e ne e: h p://de inicja.ne (žiū ė a 2017 08 18).

DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 22
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
LKŽe 2008 – Lie u ių kalbos žodynas 1–20 (elek oninis a ian as). Vy . ed. G. Nak inienė,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga in e ne e: www.lkz.l (žiū ė a 2017 m.
balandžio–spalio mėn.).
LLVV – La iešu li e ā ās alodas ā dnīca, 1–8. Rīga: Zinā ne, 1972–1996. P ieiga
in e ne e: h p:// ezau s.l /ll / (žiū ė a 2017 09 23).
MW – Me iam-Webs e .com. P ieiga in e ne e: h ps://www.me iam-webs e .com/
(žiū ė a 2017 06 15).
MLVV – Mūsdienu la iešu alodas ā dnīca. P ieiga in e ne e:
h p://www. ezau s.l /ml (žiū ė a 2017 09 23).
TŽŽ 2001: Ta p au inių žodžių žodynas. A s. ed. A. Kinde ys, Vilnius: Alma Li e a.
TŽŽ 2013: Ta p au inių žodžių žodynas. Red. D. S e ikienė, Vilnius: Alma Li e a.
WNWCD – Webs e ’s New Wo ld College Dic iona y, 4 h edi ion. P ieiga in e ne e:
h p://www.you dic iona y.com/ (žiū ė a 2017 06 15).
НСИС – Захаренко Е. Н., Комарова Л. Н., Нечаева И. В. Новый словарь
иностранных слов: 25 000 слов и словосочетаний. Мocква: Азбуковник, 2003.
P ieiga in e ne e: h p://slo a i. u/de aul .aspx?s=0&p=232 (žiū ė a 2017 09 30).
LITERATŪRA Il es
A kins B. T. S., Rundell M. 2008: The Ox o d Guide o P ac ical Lexicog aphy,
Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess.
Babickienė Z. 1985: Regulia ių iš es inių eikšmių pa eikimas aiškinamuosiuose
lie u ių i usų kalbų žodynuose. Li e u ies ques ions de langueo y 24, 223235.
Babickienė Z. 2012: Veiksmažodžių abs ak ų seman iniai pokyčiai. San alka:
Philologie, Edukologie 20(1), 1825.
Béjoin H. 2010: The Lexicog aphy o English, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. DLKG 2006:
Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Red. V. Amb azas. 4- a amendisy a laida,
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
Fue es-Oli e a P., Be genhol z H. (Eds.) 2011: e-Lexicog aphy: The In e ne , ins i u es de
Digi al Ini ia i es and Lexicog aphy, London, New Yo k: Con inuum.
G ange S., Paquo M. (Eds.) 2012: Elec onic Lexicog aphy, Ox o d: Ox o d
Uni e si y P ess.
Jakai ienė E. 2005: Leksikog a ija, Vilnius: Mokslo i ekciklopedijų leidybos ins i u as.
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
ypa umai | 23
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Kniūkš a P. 1976: P iesagos -inis būd a džiai (Da yba, signi ica ions, g ama iniai
sinonimai), Vilnius: Mokslas.
LKG 1965: G amma ica de la Li uanie 1. Vy . ed. K. Ul ydas, Vilnius: Min is.
Mu mulai y ė D. 2014: P iesagos -iklis dé ini ions des nou eauxda es
sys èmeškumas. Bend inė pa le 87, 117. P ieiga su in e ne :
h pwww.bend inekalba.l /S aipsniai/://87-Mu mulai y e_BK_87_s aipsnis.pd .
Ta p S. 2011: Re lec ions on he Academic S a us o Lexicog aphy. Lexikos 20
(AFRILEX- eeks/se ies 20: 2010), 450465. Lexikos 20 (AFRILEX- eeks/se ies 20: 2010),
450465. Lexikos 20 (AFRILEX- eeks 20: 2010), 450465 (AFRILEX: 450) es un dic ionnai e
qui es des iné à ê e u ilisé dans les domaines sui an s: Accès In e ne :
h ps:www. esea chga e.ne /publica ion (271292019_Re lec ions_on_ he_Academ
ic_S a us_o _Lexicog aphy ( ue 2017 10 27). Ta p S. 2012: Do We Need a (New) Theo y
o Lexicog aphy? Lexikos 22 (AFRILEX eeks/se ies 22: 2012), 321332. Accès In e ne :
h ps:www. esea chga e.ne /publica ion (271292019_Re lec ions_on_ he_Academ ic_S a us_o _Lexicog aphy ( ue 2017 10 27).
Umb asas A. 2008: A naujin i „Te minų žodynų engimo bend ieji eikala imai“. –
Te minologie 15, 216225.
U bu is V. 2009: Žodžių da ybos eo ija , 2-as leidimas, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
édi ions.
Wie zbicka A. 1985: Lexicog aphy and concep ual analysis, Ann A bo : Ka oma.
Zgus a L. 1992: The CzechChinese Dic iona y and he Theo y o Lexicog aphy.
In e na ional Jou nal o Lexicog aphy 5(2), 85128. L'In e na ional Jou nal o
Lexicog aphy 5(2), 85128. L'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy 5(2), 85128. L'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy 5(2), 85128. L'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy 5(2), 85128. L'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy 5(2), 85128. L'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy 5(128) es égalemen connu sous le nom de l'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy, qui es égalemen connu sous le nom d'In e na ional Jou nal o Lexicog aphy. Ap eсян Ю. 1995: Lexique séman ique: Cinoнимиques moyens du langage.
Второе исправленное и дополненное издание. – Ю. Д. Апресян. Избранны е
труды 1, Москва:: Школа „Языки русской культуры“.
Гринев-Гриневич C. 2008: Лексикография и терминоведение. – Te minologija 15,
30–42.
Į eik a 2017 10 30
Adop é 2017 12 20
DAIVA MURMULAITYTĖ. Aiškinamojo žodyno mik os uk ū a: seman inės in o macijos pa eikimo
pa icula i és | 24
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
MICROSTRUCTURE OF EXPLANATORY DICTIONARY: THE PECULIARITIES
OF PRESENTING SEMANTIC INFORMATION Il es impo an de sa oi si l'on es en mesu e de p ésen e une in o ma ion qui es similai e à celle de l'au e.
Summa y
The goal o his a icle is o analyze se e al cases o seman ic da a p esen a ion in
explana o y dic iona ies in o de o show ha lexicog aphy is no jus a p ac ical and applied
discipline. L'a icle ise égalemen à explique commen seman ic in o ma ion in dic iona ies is
p o ided, how de i a ional and lexical meanings a e co ela ing wi h each o he , how he
seman ic ela ionships a e e lec ed by he manne o p esen ing he chosen da a, wha i
says o he linguis and o an o dina y dic iona y use . Plusieu s aspec s son e iewed in he
a icle: he gene al explana ion o lexemes in a polysemic wo d en y, he ela ionship be ween
de i a ional and lexical seman ics o wo ds, bound de ini ions, submeaning (shades o meaning)
dis inc ions and hei p esen a ion in a dic iona y en y. I also analyzes how he s uc u e o
a dic iona y en y e lec s he seman ic s uc u e o a wo d, he hie a chy o i s meanings,
hei ela ionship, wha addi ional in o ma ion a dic iona y use can ge by only s udying lexeme
a angemen in he en y. Su la base de ex ensi s exemples de di e s dic ionnai es, il es
mon é que e en he o mal aspec s on seman ic and de i a ional in o ma ion p esen a ion in
he explana o y dic iona y could be ela ed o eedback on lexical seman ics o wo d o ma ion
esea ch and hei esul s. The place o in o ma ion in he mic os uc u e o a dic iona y
en y, da a p esen a ion o de , and e c., aspec s o lexicog aphic echnique a e impo an no
only o he p ac ical wo k o a lexicog aphe ; and lexicog aphy is no only dic iona y-making
p ac ice, bu also a ce ain sys em o esul ecogni ion, i.e. a science.
Ve ė L. Inčiu ai ė-No eikienė
KEYWORDS: lexicog aphy, explana o y dic iona y, mic os uc u e o a dic iona y,
seman ics, lexical meaning, de i a ional meaning.
DAIVA MURMULAITYTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed]